Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hoá Chương 3: Phân tích thực trạng mở rộng thị trường xuất khẩu mặt hàng máy móc và thiết bị xây dựng của Công ty Cổ phần phát triển máy xây dựng Việt Nam. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất một số giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu mặt hàng máy móc và thiết bị xây dựng của Công ty Cổ phần phát triển máy xây dựng Việt Nam. 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNGXUẤT KHẨU HÀNG HOÁ 2. Lý luận chung về xuất khẩu hàng hoá 2.
Khái niệm xuất khẩu hàng hoá Theo Feenstra và Taylor (Giáo trình Thương mại quốc tế, 2010): “ Các quốc gia mua và bán hàng hoá, dịch vụ từ nhau. Xuất khẩu là sản phẩm được bán từ nước này sang nước khác”. Theo Luật Thương Mại năm 2015 : “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. Từ những định nghĩa ở trên, có thể hiểu bản chất của xuất khẩu hàng hoá là hoạt động đưa sản phẩm, dịch vụ từ quốc gia, khu vực này sang các quốc gia, khu vực khác hoặc khu vực đặc biệt thuộc phần lãnh thổ trong nước.
Xuất khẩu hàng hoá cho phép các quốc gia tận dụng tối đa lợi thế của họ, qua đó phục vụ mục đích trao đổi hoặc mua bán để thu lợi nhuận. Sự phát triển mạnh mẽ về công nghệ trong thời đại 4.0 cùng xu hướng toàn cầu hoá đã tạo điều kiện thuận lợi cho các quốc gia phát triển hoạt động xuất khẩu, qua đó đưa xuất khẩu trở thành cốt lõi kinh tế của các quốc gia trên thế giới. Các hình thức xuất khẩu hàng hoá Có 6 hình thức xuất khẩu hàng hoá: Xuất khẩu trực tiếp, giao dịch qua trung gian, giao dịch đối lưu, xuất khẩu tại chỗ, gia công quốc tế và giao dịch tái xuất. ● Xuất khẩu trực tiếp: Xuất khẩu trực tiếp là phương thức giao dịch trong đó người bán và người mua có trụ sở kinh doanh đặt ở các quốc gia khác nhau trực tiếp quan hệ với nhau để thoả thuận mua bán hàng hoá và dịch vụ, Đây là phương thức giao dịch phổ biến nhất bởi nó có nhiều ưu điểm như tối ưu chi phí và hiệu quả giao dịch, đảm bảo bí mật kinh doanh và thiết lập quan hệ quốc tế.
Tuy nhiên, phương thức này cũng tồn tại một số rủi ro nhất định do hai bên không gặp mặt trực tiếp, dẫn đến nhiều rủi ro bất ngờ, đòi hỏi doanh nghiệp cần trang bị đầy đủ kiến thức và kinh nghiệm để ứng phó linh hoạt. ● Giao dịch qua trung gian: 6 Giao dịch qua trung gian là phương thức giao dịch thương mại quốc tế mà các hoạt động trao đổi giữa người mua và người bán để mua bán hàng hoá, dịch vụ đều thông qua bên thứ ba (trung gian thương mại) Giao dịch qua trung gian có ưu điểm giải quyết được vấn đề thông tin bất cân xứng, tận dụng được cơ sở vật chất có sẵn và hình thành được mạng lưới buôn bán tiêu thụ quốc tế. Tuy nhiên, khi lựa chọn phương thức này cần chú ý lựa chọn kỹ lưỡng bên trung gian. ● Giao dịch đối lưu: Giao dịch đối lưu là phương thức giao dịch trong đó phương thức giao dịch xuất khẩu đi liền với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng hoá trao đổi có giá trị tương đương.
● Xuất khẩu tại chỗ: Xuất khẩu tại chỗ là hình thức xuất khẩu hàng hoá trong đó doanh nghiệp nội địa sẽ sản xuất và cung cấp cho người mua ở nước ngoài theo hợp đồng thương mại, được người mua ở nước ngoài thanh toán nhưng chỉ định giao hàng tại nước sản xuất cho doanh nghiệp khác cùng nước sản xuất. Phương thức này có ưu điểm giúp tiết kiệm chi phí , thời gian giao dịch cho cả bên mua và bên bán. ● Gia công quốc tế: Gia công quốc tế là hoạt động thương mại, theo đó bên nhận gia công sử dụng một phần hoặc toàn bộ nguyên, vật liệu của bên đặt gia công để thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong quá trình sản xuất theo yêu cầu của bên đặt gia công để hưởng thù lao. Gia công quốc tế mang đặc điểm: Hoạt động xuất nhập khẩu gắn liền với hoạt động sản xuất; là hình thức mậu dịch lao động, XK lao động tại chỗ; hai đầu ở ngoài, cung cấp nguyên vật liệu và tiêu thụ, ● Giao dịch tái xuất: Tái xuất là xuất khẩu ra nước ngoài nhưng hàng hoá để nhập khẩu trước đây nhưng chưa qua gia công chế biến ở nước tái xuất.
Vai trò của hoạt động xuất khẩu hàng hoá − Xuất khẩu đem lại doanh thu lớn cho doanh nghiệp.Thông qua hoạt động bán hàng trong nước và quốc tế, doanh nghiệp có thể tăng doanh thu bán hàng, đa dạng hoá đầu ra sản phẩm, dịch vụ. − Mang đến nguồn thu ngoại tế lớn cho đất nước: Xuất khẩu đóng vai trò lớn trong việc dự trữ ngoại hối của các quốc gia. − Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu cũng là cách giúp cho quốc gia và các doanh nghiệp nội địa quảng bá hình ảnh đất nước trên thế giới, giúp xây dựng và mở rộng mối quan hệ toàn cầu. Lý luận chung về mở rộng thị trường xuất khẩu 2.
Khái niệm thị trường xuất khẩu Theo MCCarthy “Thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp là tập hợp những khách hàng nước ngoài tiềm năng của doanh nghiệp tức là những khách hàng nước ngoài đang mua hoặc sẽ mua sản phẩm của doanh nghiệp ấy. Theo quan điểm kinh doanh quốc tế “Thị trường xuất khẩu là tập hợp những khách hàng có nhu cầu thị trường với sản phẩm hoặc hoạt động thương mại mà doanh nghiệp có dự án trong mối quan hệ của môi trường kinh doanh và điều kiện cạnh tranh quốc tế”. Từ những khái niệm, quan điểm bên trên, ta có thể hiểu thị trường xuất khẩu là hoạt động thương mại giữa người mua, người bán mang quốc tịch khác nhau, giao dịch bằng ngoại tệ và chịu sự cạnh tranh mang tính quốc tế. Khái niệm mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hoá Theo quan điểm của Marketing hiện đại “Mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp không chỉ là việc phát triển thêm các thị trường mới bên ngoài lãnh thổ quốc gia mà cần phải tăng thị phần của sản phẩm đó trong các thị trường quốc tế đã có sẵn” Theo góc độ của nhà quản trị doanh nghiệp “Mở rộng thị trường xuất khẩu là tổng thể các biện pháp, cách thức mà doanh nghiệp thực hiện để có thể đưa ngày càng nhiều sản phẩm ra thị trường nước ngoài để bán và thu về ngoại tệ mạnh cho công ty.
Mở rộng thị trường xuất khẩu không chỉ là các hoạt động phát triển thêm 8 các thị trường xuất khẩu mới mà còn là việc tăng thêm doanh thu, thêm thị phần ở những thị trường truyền thống”. Vai trò của việc mở rộng thị trường xuất khẩu − Mở rộng thị trường đồng nghĩa với tăng kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp. Theo chiều rộng, việc mở rộng thị trường cho phép doanh nghiệp thâm nhập được nhiều thị trường nước ngoài hơn. Theo chiều sâu, việc mở rộng thị trường xuất khẩu giúp doanh nghiệp tăng kim ngạch xuất khẩu nói chung.
− Kéo dài chu kỳ sống của sản phẩm: Theo lý thuyết chu kỳ sống của sản phẩm, khi sản phẩm của doanh nghiệp bước vào giai đoạn suy thoái, không thể đáp ứng được nhu cầu của thị trường thì hoạt động xuất khẩu cho phép sản phẩm vẫn có thể đem lại doanh thu cho doanh nghiệp ở các thị trường khác. − Mở rộng thị trường xuất khẩu giúp doanh nghiệp đa dạng hoá đầu ra sản phẩm và giảm bớt sự phụ thuộc vào một số thị trường nhất định, qua đó hạn chế rủi ro bất ngờ tại các thị trường đó. − Việc mở rộng thị trường đồng nghĩa với gia tăng sự cạnh tranh trực tiếp với nhiều doanh nghiệp khác, bao gồm cả doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp quốc tế tại thị trường đó. Thông quá quá trình cạnh tranh, doanh nghiệp không chỉ nâng cao được năng lực cạnh tranh của mình mà còn có thể cải tiến sản phẩm, hàng hoá của mình để phù hợp với từng thị trường nhất định.
− Hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu khi được thực hiện tốt sẽ giúp nâng cao sự uy tín của doanh nghiệp đối với các khách hàng, qua đó có thể quảng bá doanh nghiệp tới nhiều thị trường hơn nữa. − Không chỉ có ý nghĩa với doanh nghiệp, hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu còn có nhiều ý nghĩa với cả đất nước như đóng góp vào phát triển kinh tế quốc gia, quảng bá hình ảnh đất nước ra toàn thế giới. Phương thức mở rộng thị trường xuất khẩu ● Mở rộng thị trường theo chiều rộng: Đây là phương thức mở rộng thị trường xuất khẩu dựa trên việc mở rộng thị trường theo phạm vi khu vực địa lý. Qua đó, doanh nghiệp sẽ thâm nhập và xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường mới bên cạnh những thị trường hiện có.
9 Phương thức này phù hợp với những mặt hàng có mức độ cạnh tranh chưa cao, doanh nghiệp không chịu quá nhiều áp lực cạnh tranh từ các công ty nội địa và quốc tế tại chính thị trường đó. ● Mở rộng thị trường theo chiều sâu Khác với mở rộng thị trường theo chiều rộng, phương thức mở rộng thị trường theo chiều sâu sẽ tập trung gia tăng kim ngạch xuất khẩu tại chính các thị trường hiện có của doanh nghiệp. Phương thức này đòi hỏi doanh nghiệp phải gia tăng khả năng cạnh tranh ngay trên những thị trường hiện có, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ của mình để phù hợp với nhu cầu tiêu dùng của nước sở tại. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu 2.
Nhóm yếu tố khách quan Các yếu tố thuộc quốc gia nhập khẩu: - Hệ thống rào cản thương mại của thị trường nhập khẩu Những rào cản thương mại được các quốc gia xây dựng lên để bảo vệ các ngành sản xuất nội địa. Rào cản thương mại phổ biến bao gồm rào cản thuế quan và rào cản phi thuế quan. Nhìn chung, các rào cản thương mại sẽ gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong việc đáp ứng những yêu cầu khắt khe của nước sở tại, gia tăng chi phí dẫn đến việc phải cộng chi phí vào giá bán lẻ, làm giảm đi khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp tại thị trường nước ngoài.