Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài - Chương 2: Lý luận cơ bản về hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu. - Chương 3: Thực trạng mở rộng thị trường xuất khẩu mặt hàng nguyên vật liệu nội thất sang thị trường nước ngoài của Công ty TNHH SX và XNK Đức Minh - Chương 4: Định hướng và giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu mặt hàng nguyên vật liệu nội thất sang thị trường nước ngoài của Công ty TNHH SX và XNK Đức Minh 18 CHƯƠNG 2: CƠ BẢN LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU 2.1 Cơ sở lý luận về xuất khẩu 2.1 Khái niệm xuất khẩu Theo Luật Thương mại 2005, điều 28 khoản 1: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam và được coi là khu hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Nói đơn giản, xuất khẩu là hoạt động mua bán hàng hóa dịch vụ giữa 2 quốc gia, lấy tiền tệ làm cơ sở phương tiện thanh toán, với mục tiêu là lợi nhuận. Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hoặc ngoại tệ với cả hai quốc gia.
Mục đích của hoạt động này là thu được một khoản ngoại tệ, dựa trên cơ sở khai thác lợi thế so sánh của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế.2 Đặc điểm của xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu là một phần của hoạt động thương mại quốc tế nên nó cũng có những đặc điểm cơ bản của thương mại quốc tế và có liên quan mật thiết đến các hoạt động thương mại quốc tế khác như bảo hiểm quốc tế, thanh toán quốc tế, tuân theo những tập quán buôn bán quốc tế. Xuất khẩu là hoạt động buôn bán diễn ra trên phạm vi ngoài quốc gia. Vì thế, nó phức tạp hơn rất nhiều so với mua bán kinh doanh trong nước. Cụ thể: - Hoạt động xuất khẩu diễn ra rất rộng về không gian và thời gian.
Nó có thể diễn ra trong một thời gian rất ngắn song cũng có thể rất dài, có thể diễn ra tại một hoặc nhiều quốc gia khác nhau - Thị trường rộng lớn, khó kiểm soát. Chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau như môi trường kinh tế, chính trị, luật pháp. của các quốc gia khác nhau - Nhà nước quản lý hoạt động xuất khẩu thông qua các công cụ chính sách như: Chính sách thuế, hạn ngạch, rào cản kỹ thuật. 19 Hoạt động xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích cho quốc gia, nó không chỉ đem lại lợi ích cho các doanh nghiệp mà còn góp phần đẩy mạnh hoạt động sản xuất trong nước nhờ tích lũy khoản thu ngoại tệ.
Phát huy tính sáng tạo của các đươn vị kinh tế thông qua cạnh tranh quốc tế. Xuất khẩu còn là phương tiện để khai thác các lợi thế về điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, nhân lực và các nguồn lực khác. Ngoài ra, hoạt động này còn thúc đẩy sự hợp tác giữa nhiều quốc gia và đẩy mạnh tiến trình hợp tác toàn cầu.3 Hình thức xuất khẩu Để đáp ứng nhu cầu thay đổi theo từng ngày của nền kinh tế thế giới, các doanh nghiệp ngày càng đa dạng hóa các loại hình xuất khẩu.1 Xuất khẩu trực tiếp Là hình thức xuất khẩu trực tiếp hàng hóa từ nước xuất khẩu (nước người bán) sang nước nhập khẩu (nước người mua) mà không thông qua trung gian (nước thứ ba). Dạng xuất khẩu trực tiếp có thể áp dụng với mọi loại hình doanh nghiệp, mọi sản phẩm, dịch vụ.
- Ưu điểm: Với phương thức này, doanh nghiệp chủ động trong giao dịch trao đổi mua bán, tự mình có thể thâm nhập các thị trường khác nhau và do vậy có thể đáp ứng nhu cầu thị trường, gợi mở, kích thích nhu cầu của người tiêu dùng. Từ đó, dần dần khẳng định được uy tín sản phẩm, uy tín doanh nghiệp với các đối tác trên thị trường thế giới. - Nhược điểm: Trong điều kiện doanh nghiệp mới hoạt động được một khoảng thời gian ngắn thì việc áp dụng hình thức này rất khó do điều kiện vốn sản xuất hạn chế, am hiểu thương trường quốc tế còn mờ nhạt, uy tín nhãn hiệu sản phẩm còn xa lạ với khách hàng.2 Xuất khẩu ủy thác Là hình thức xuất khẩu trong đó đơn vị có hàng xuất khẩu là bên ủy thác giao cho đơn vị xuất khẩu là bên nhận ủy thác tiến hành xuất khẩu một hoặc một số lô hàng nhất định với danh nghĩa của mình, nhưng với chi phí của bên ủy thác. 20 - Ưu điểm: Xuất khẩu ủy thác giúp tiết kiệm thời gian và chi phí trong việc nghiên cứu thị trường, giao dịch đàm phán, kí kết hợp đồng nhờ vào việc tận dụng ưu thế có sẵn của đơn vị nhận ủy thác.
- Nhược điểm: Hiệu quả kinh doanh không cao, không đảm bảo được tính chủ động trong kinh doanh.3 Mua bán đối lưu Mua bán đối lưu là phương thức mua bán trong đó xuất khẩu kết hợp nhập khẩu một cách chặt chẽ, người bán đồng thời là người mua, hai bên trực tiếp trao đổi các hàng hóa hay dịch vụ có giá trị tương đương nhau.4 Gia công quốc tế Gia công quốc tế là một hoạt động kinh doanh thương mại trong đó một bên gọi là bên nhận gia công, nhập khẩu nguyên liệu hoặc bán thành phẩm của một bên khác gọi là bên đặt gia công để chế biến ra thành phẩm, giao lại cho bên đặt gia công và nhận lại thù lao gọi là phí gia công. Đây là phương thức khá phổ biến hiện nay, nhất là tại các nước đang phát triển như Việt Nam. Đối với bên đặt gia công, phương thức này giúp họ tận dụng được nguyên liệu phụ và nhân công giá rẻ của nước nhận gia công. Đối với bên nhận gia công, phương thức này giúp họ giải quyết được vấn đề công ăn việc làm cho người lao động và nhận được công nghệ hoặc thiết bị cho quốc gia mình.5 Giao dịch tái xuất Đây là một hình thức xuất khẩu trở ra nước ngoài những hàng hóa trước đây đã nhập khẩu, chưa qua chế biến ở nước tái xuất qua hợp đồng tái xuất bao gồm nhập khẩu và xuất khẩu với mục đích thu về số ngoại tệ lớn hơn số ngoại tệ đã bỏ ra ban đầu.
- Ưu điểm: Doanh nghiệp có thể thu được lợi nhuận cao mà không phải tổ chức sản xuất, đầu tư vào nhà xưởng, máy móc, thiết bị, khả năng thu hồi vốn cũng nhanh hơn. 21 - Nhược điểm: Yêu cầu phải có đội ngũ công nhân chuyên môn cao, nhạy bén với tình hình thị trường và giá cả, sự chính xác và chặt chẽ trong các hoạt động mua bán.6 Buôn bán thông qua hội chợ triển lãm Hội chợ là một phương thức giao dịch kinh doanh trong đó hội chợ được tổ chức định kỳ tại những điểm nhất định theo những quy định của nhà tổ chức nhằm mục đích bán sản phẩm. Triển lãm được tổ chức định kỳ tại những địa điểm nhất định nhưng với mục đích trưng bày và giới thiệu về thành tựu trong một lĩnh vực kinh tế hoặc công nghệ nào đó.4 Vai trò của xuất khẩu Xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy kinh tế thế giới. Nhà nước ta luôn coi trọng và thúc đẩy các ngành kinh tế theo hướng xuất khẩu (tất nhiên không coi nhẹ sản xuất trong nước và thị trường trong nước), khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ.1 Đối với nền kinh tế quốc dân Xuất khẩu là phương tiện chính tạo nguồn vốn cho nhập khẩu phục vụ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, một tiến trình đòi hỏi phải có số vốn rất lớn để nhập khẩu máy móc, trang thiết bị kỹ thuật, vật tư công nghiệp và công nghệ phát triển tiên tiến.
Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất trong nước và hoạt động nhập khẩu phát triển. Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ, cung cấp đầu vào cho sản xuất, khai thác tối đa sản xuất trong nước. Xuất khẩu tác động tích cực đến giải quyết công ăn việc làm, tăng mức sống và cải thiện đời sống nhân dân. Trước hết, sản xuất hàng hóa xuất khẩu thu hút hàng triệu lao động, tạo ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống hàng ngày của người lao động.
22 Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các hoạt động kinh tế đối ngoại của nước ta như quan hệ tín dụng, đầu tư, thanh toán quốc tế, vận tải quốc tế.2 Đối với doanh nghiệp Xuất khẩu mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Lợi nhuận là nguồn bổ sung vào nguồn vốn kinh doanh, các quỹ của công ty. Lợi nhuận cao cho phép công ty đẩy mạnh tái đầu tư vào tài sản cố định, tăng nguồn vốn lưu động để thực hiện hoạt động xuất, nhập khẩu, giúp công ty ngày càng mở rộng phát triển. Xuất khẩu hàng hóa còn có vai trò nâng cao uy tín của công ty trên thị trường quốc tế.
Nó cho phép công ty thiết lập được các mạng lưới quan hệ với nhiều đối tác ở các nước khác nhau và sẽ rất có lợi cho công ty nếu duy trì tốt mối quan hệ này. Xuất khẩu còn đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản lý sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, giá cả hợp lý. Từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và cho sản phẩm.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu Môi trường kinh doanh có tác động trực tiếp đến mọi hoạt động kinh doanh diễn ra trong nó, có thể tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp, song cũng có thể là các rào cản tạo ra những khó khăn, kìm hãm sự phát triển của hoạt động xuất khẩu. Hơn nữa, trong hoạt động thương mại quốc tế, các yếu tố phụ thuộc vào môi trường kinh doanh rất phong phú và phức tạp.
Do đó, ảnh hưởng của các nhân tố này tới xuất khẩu ngày càng mạnh mẽ hơn. Các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu có thể kể đến như: 2.1 Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến xuất khẩu Chính sách thương mại quốc tế: Chính sách thương mại của quốc gia là một yếu tố quan trọng có thể ảnh hưởng đến khả năng xuất khẩu của doanh nghiệp. Các biện pháp thương mại như mức thuế quan, các biện pháp trừng phạt, các thỏa thuận thương mại tự do 23 hoặc các biện pháp bảo vệ thị trường có thể tạo ra cơ hội hoặc thách thức cho doanh nghiệp.