Chương 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ TRANG THIẾT BỊ Y TẾ 1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1.1 Khái niệm thị trường tiêu thụ sản phẩm. Dựa vào văn cứ phân chia khác nhau có thể chia thành các loại thị trường khác nhau. Đối với doanh nghiệp, căn cứ vào mục đích sử dụng, thị trường của doanh nghiệp bao gồm: thị trường đầu vào, thị trường đầu ra. Thị trường đầu vào liên quan tới các khả năng và các yếu tố ảnh hưởng tới nguồn cung cấp đầu vào của doanh nghiệp.
Thị trường đầu ra của doanh nghiệp chính là thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. Thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp là nơi có sự tham gia của các khách hàng và doanh nghiệp, thông qua đó phản ánh tình hình cung cầu của những loại hàng hóa mà doanh nghiệp sản xuất ra.2 Khái niệm tiêu thụ sản phẩm. Tiêu thụ sản phẩm là việc thực hiện việc thay đổi quyền sở hữu tài sản sau khi đạt được sự thống nhất người bán (giao hàng) và người mua (nhận hàng). Qua tiêu thụ sản phẩm hàng hoá, dịch vụ được chuyển từ hình thái hiện vật sang hình thái tiền tệ và vòng chu chuyển vốn của doanh nghiệp được hoàn thành.
Quá trình đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ sản phẩm sẽ góp phần làm tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn nói riêng và hiệu quả sử dụng vốn nói chung, đồng thời thoả mãn nhu cầu của toàn xã hội. Tiêu thụ sản phẩm là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là hành động của nhà sản xuất chuyển giao quyền sở hữu và sử dụng sản phẩm hay dịch vụ của mình cho người tiêu dùng để thu về tiền tệ.3 Khái niệm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm là việc công ty tìm cách tăng mức tiêu thụ sản phẩm bằng cách đa dạng hóa những sản phẩm hiện có của mình vào những thị trường mới và tìm cách thu hút khách hàng của đối thủ cạnh tranh.2 MỘT SỐ LÝ THUYẾT CỦA VẤN ĐỀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM TRANG TBYT.1 Đặc điểm sản phẩm trang thiết bị y tế và thị trường trang thiết bị y tế Việt Nam. a- Đặc điểm sản phẩm trang thiết bị y tế.
Trang thiết bị y tế là các loại thiết bị, dụng cụ, vật tư, hoá chất, kể cả phần mềm cần thiết, được sử dụng riêng lẻ hay phối hợp với nhau phục vụ cho con người nhằm mục đích Ngăn ngừa, kiểm tra, chẩn đoán, điều trị, làm giảm nhẹ bệnh tật hoặc bù đắp tổn thương. Kiểm tra, thay thế, sửa đổi, hỗ trợ phẫu thuật trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh. Hỗ trợ hoặc duy trì sự sống. Kiểm soát sự thụ thai.
Khử trùng trong y tế (không bao gồm hoá chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế). Vận chuyển chuyên dụng phục vụ cho hoạt động y tế. Một số đặc điểm của sản phẩm trang thiết bị y tế Việt Nam: Trang TBYT là nòng cốt trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá ngành y tế trang thiết bị y tế đã và đang hỗ trợ tích cực cho các nhà y dược học không ngừng thu đựơc nhừng kỳ tích lớn lao trong sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân Trang thiết bị y tế nói chung được dùng trong công tác chuẩn đoán và điều trị bệnh rất phức tạp và đa dạng, là tổ hợp của nhiều ngành kỹ thuật và công nghệ như điện, điện tử, cơ khí, quang học, hạt nhân, tin học và điều khiển học. Việt Nam hiện có khoảng trên 1.000 bệnh viện lớn nhỏ cho nên nhu cầu về trang thiết bị y tế rất lớn, đa dạng về chủng loại, đòi hỏi độ an toàn, chính xác cao.
Tuy nhiên đến nay, nước ta chỉ có hơn 50 đơn vị, công ty sản xuất, kinh doanh trang TBYT và mới chỉ dừng lại ở việc sản xuất các mặt hàng đơn giản, thông dụng và 80% trang TBYT sử dụng trong các cơ sở khám chữa bệnh còn phải nhập khẩu. Hoặc có một số chủng loại được Bộ Y Tế thẩm định, cấp phép lưu hành, nhưng chủ yếu vẫn là các -18- Luan van dụng cụ cầm tay, giường bệnh nhân, bơm kim tiêm, dây truyền dịch, găng tay cao su, nồi hấp tiệt trùng. Đây chính là cơ hội cho các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực trang thiết bị y tế nhập khẩu thâm nhập vào thị trường nội địa. Chịu sự kiểm tra, đánh giá, kiểm soát chất lượng của các tổ chức quốc tế: Tiêu chuẩn ISO 9002, ISO13488…nên hàng hoá này có tính kỹ thuật cao, hàm lượng chất xám lớn đảm bảo không xảy ra sai sót, những lỗi kỹ thuật đáng tiếc xảy ra trong thời gian hoạt động, vận hành, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, sức khoẻ của con người.
Chẳng hạn yêu cầu tính chính xác của máy siêu âm nội soi để có thể có những chuẩn đoán tên bệnh ,tuổi thọ của bệnh, thời gian tồn tại của bệnh, kích thước, trọng lượng… của những bộ phận mắc bệnh trong cơ thể con người. Hay độ an toàn của các thiết bị nội soi bên trong cơ thể khi các thiết bị này đựơc đưa vào các cơ quan nội tạng. Do vậy mà cũng phải đòi hỏi đội ngũ y bác sỹ phải được đào tạo chuyên sâu, tính kỷ luật cao. b- Đặc điểm về thị trường trang thiết bị y tế Việt Nam.
Yếu tố giá cả hàng hoá: Sản phẩm trang TBYT là một sản phẩm đặc biệt. Giá cả sản phẩm này cũng có tính chất đặc biệt : Các yếu tố vật lý học, quang học, lý học, hoá học, công nghệ điện tử, bản quyền sản phẩm làm cho giá sản phẩm này cao hơn rất nhiều so với các hàng hoá thông thường khác. Sản phẩm càng tiên tiến hiện đại, sản phẩm mang tính độc quyền thì được định giá càng cao Mặt khác, là thị trường hàng hoá có đến 80% phải nhập khẩu từ nước ngoài, cho nên có sự chênh lệch giá giữa hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu. Hàng nội địa giá rẻ nhưng không đủ cung cấp cho nhu cầu thị trường hoặc do trong nước chưa thể sản xuất được những máy móc hiện đại mang tính kỹ thuật cao.
Hoặc do tâm lý người Việt vẫn chưa tin tưởng rằng Việt Nam có thể chế tạo được các sản phẩm này vậy tiêu thụ hàng nhập khẩu là rất hiển nhiên. -19- Luan van Các chủ thể của thị trường: Thị trường trang thiết bị y tế mang những đặc điểm rất riêng biệt của chuyên ngành, không phải là hàng hoá thông thường thị trường hàng hoá bị giới hạn bởi nhân tố chủ thể thị trường là ai ? Từ đặc thù sản phẩm, phục vụ cho sự nghiệp y tế của toàn nhân loại chủ thể tham gia chi phối thị trường là các bệnh viện công lập, tư nhân, các phòng khám đa khoa, các trung tâm y tế dự phòng tỉnh, huyện với quy mô lớn nhỏ khác nhau …. Nhà cung cấp( Cung hàng hóa) Công ty Anh Quân chủ yếu là kinh doanh các máy móc thiết bị y tế nhập khẩu. Do số nhà cung cấp chính của công ty là các hãng trang TBYT và các tổ chức viện trợ quốc tế như UNICEF, JICA…Bên cạnh đố để có nguồn hàng đáp ứng thêm nhu cầu về các mặt hàng trang TBYT trong nước công ty không ngừng nghiên cứu mở rộng thị trường cung cấp của mình.
Đồng thời công ty duy trì các mối quan hệ làm ăn lâu dài với các hãng nổi tiếng trên khắp thế giới về trang TBYT như: Hãng AFGA ( Hãng cung cấp sản phẩm phim X quang và máy X quang), Hãng TOYOTA (cung cấp các loại ô tô cứu thương)… Đối tượng khách hàng là hệ thống các bênh viện,trung tâm y tế, cơ sở y tế ( cầu hàng hoá). +++ Hệ thống bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh trong nước Hệ thống khám chữa bệnh nói chung của nước ta được tổ chức theo hệ thống hành chính với 4 cấp độ khác nhau. Tuyến cơ sở có trạm y tế xã phường, trạm y tế các công nông trường, nhà máy, làm nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu; tuyến quận huyện có các phòng khám đa khoa khu vực liên xã và trung tâm y tế bệnh viện huyện, bệnh viện thuộc các bộ, ngành. Đây là tuyến tiếp nhận điều trị nội trú với các kỹ thuật cơ bản, tuyến tỉnh thành phố có các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa, tiếp nhận và điều trị những bệnh nhân vuợt khả năng của các bệnh viện tuyến huyện, có khả năng đáp ứng hầu hết các nhu cầu bệnh tật ở mức độ chuyên khoa.
Tuyến cuối là các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa thuộc bộ y tế và một số bệnh viện thuộc các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng… là tuyến cuối cùng trong nấc thang điều trị với các can thiệp mang tính chuyên khoa sâu, với những kỹ thuật phức tạp hiện đại. -20- Luan van Trong hệ thống y tế nói chung và hệ thống khám chữa bệnh nói riêng, các bệnh viện đóng vai trò quan trọng, cả về cung ứng các dịch vụ y tế, đào tạo, nghiên cứu khoa học về mặt tài chính. Chi tiêu cho các bệnh viện luôn chiếm tỷ trọng lớn (lên đến 60- 70% ) trong tổng chi ngân sách y tế của nhiều nước. Việc tìm hiểu chính xác nhu cầu mua sắm trang thiết bị y tế của các bệnh viện là cơ sở để các công ty kinh doanh thiết bị y tế xây dựng cho mình được chiến lược phát triển thị trường hiệu phù hợp nhất.
Hiện nay cả nước đã chế tạo được một số sản phẩm trang thiết bị y tế , nhưng có tới khoảng hơn 80% trang thiết bị y tế còn phải nhập khẩu. Chính sách quốc gia trong trong thời gian tới là trang thiết bị y tế sản xuất trong nước đáp ứng được 40% nhu cầu. Cả nước tính đến năm 2010 hiện có hơn 13467 bệnh viện lớn nhỏ, phòng khám đa khoa chức năng, cơ sở trạm y tế xã phường.Nhu cầu trang thiết bị y tế là rất lớn, đa dạng về chủng loại, đòi hỏi độ an toàn, chính xác cao. Các sản phẩm sản xuất trong nước được công nhận đạt tiêu chuẩn Việt còn quá ít, phần lớn các sản phẩm chỉ dừng lại ở mức đơn giản như dụng cụ y tế cầm tay, thiết bị nội thất, các sản phẩm nhựa và cao su y tế .Hiện đại hơn một chút là các sản phẩm thiết bị điện, dụng cụ mổ điện, Máy phá sỏi ngoài cơ thể, siêu âm chuẩn đoán hình ảnh, máy kiểm tra tim thai ….