CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MARKETING VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm và vai trò của Marketing trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm Marketing Tuỳ theo từng quan điểm, góc độ nhìn nhận mà giữa các định nghĩa về Marketing có sự khác nhau nhưng bản chất thì không thay đổi. Theo Viện nghiên cứu Marketing Anh “Marketing là chức năng quản lý công ty về mặt tổ chức và quản lý toàn bộ các hoạt động kinh doanh từ việc phát hiện và biến sức mua của người tiêu dùng thành nhu cầu thực sự của một mặt hàng cụ thể, đến việc đưa hàng hoá đến người tiêu dùng cuối cùng đảm bảo cho công ty thu hút được lợi nhuận dự kiến”.
Khái niệm này liên quan đến bản chất của marketing là tìm kiếm và thoả mãn nhu cầu, khái niệm nhấn mạnh đến việc đưa hàng hoá tới người tiêu dùng nhằm mục đích kinh doanh là thu lợi nhuận cho công ty. Tức là nó mang triết lý của marketing là: phát hiện, thu hút, đáp ứng nhu cầu một cách tốt nhất trên sơsở thu được lợi nhuận mục tiêu. Hiệp hội Marketing Mỹ (AMA) định nghĩa “Marketing là quá trình lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch đó, định giá, khuyến mãi và phân phối sản phẩm, dịch vụ và ý tưởng để tạo ra sự trao đổi nhằm thoả mãn các mục tiêu của cá nhân và tổ chức” (Quản trị Marketing - Philip Kotler-NXB Thống kê - 1997, Trang 20). Khái niệm này mang tính chất thực tế khi áp dụng vào thực tiễn kinh doanh.
Qua đây ta thấy nhiệm vụ của marketing là cung cấp cho khách hàng những hàng hoá và dịch vụ mà họ cần. Các hoạt động của marketing nhằm mục đích đưa ra thị trường những sản phẩm phù hợp và đáp ứng được nhu cầu của khách hàng hơn hẳn đối thủ cạnh tranh thông qua các nỗ lực marketing của mình. Theo Philip Kotler, Marketing được hiểu:“Marketing là hoạt động của con người hướng tới thoả mãn nhu cầu và ước muốn của khách hàng thông qua qúa trình trao đổi” (Philip Kotler- Marketing căn bản- NXB Thống kê -1992 - Trang 9). Nói cách khác, hoạt động marketing diễn ra trong tất cả các lĩnh vực trao đổi nhằm hướng tới thoả mãn nhu cầu với các hoạt động cụ thể trong thực tiễn kinh doanh 5 1.
Tầm quan trọng của Marketing trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp là một chủ thể kinh doanh, một cơ thể sống của đời sống kinh tế. Cơ thể đó cần có sự trao đổi chất dưới môi trường bên ngoài – thị trường. Chính vì vậy, marketing càng trở nên quan trọng khi nó có vai trò kêt nối hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp với thị trường, có nghĩa là đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hướng theo thị trường, biết lấy nhu cầu và mong muốn của khách hàng làm chỗ dựa vững chắc cho mọi quyết định kinh doanh. Marketing phản ánh một chức năng cơ bản của kinh doanh: giống như chức năng sản xuất, tài chính, quản trị nhân lực, kế toán, cung cấp vật tư… Về mặt tổ chức của doanh nghiệp, chức năng cơ bản của marketing là tạo ra khách hàng cho doanh nghiệp.
Xét về mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành trong hệ thống hoạt động chức năng quản trị doanh nghiệp thì marketing cũng là một chức năng có vai trò kết nối, nhằm đảm bảo sự thống nhất hữu cơ với các chức năng khác bắt nguồn từ những lĩnh vực: sản xuất, tài chính, nhân sự. Như vậy, xét về quan hệ chức năng thì marketing vừa chi phối, vừ bị chi phối bởi các chức năng khác. Cụ thể, khi xác định chiến lược marketing, các nhà quan trị marketing phải đặt ra nhiệm vụ, mục tiêu, chiến lược marketing trong mối tương quan ràng buộc với các chức năng khác. Mặc dù mục tiêu cơ bản của mọi công ty là thu về lợi nhuận, nhưng nhiệm vụ cơ bản của hệ thống marketing là đảm bảo sản xuất và cung cấp các mặt hàng hấp dẫn, có sức cạnh tranh cao cho các thị trường mục tiêu.
Nhưng sự thành công của chiến lược và sách lược marketing còn phụ thuộc và sự vận hành của các chức năng khác trong công ty. Ngược lại, các hoạt động chức năng khác nếu không vì những mục tiêu của hoạt động marketing, thông qua các chiến lược cụ thể, nhằm vào những khách hàng – thị trường cụ thể thì những hoạt động đó sẽ trở nên mò mẫn và mất phương hướng. Đó là mối quan hệ hai mặt, vừa thể hiện tính thống nhất, vừa thể hiện tính độc lập giữa chức năng marketing với các chức năng khác của một cong ty hướng theo thị trường. Marketing khuyến khích sự phát triển và không ngừng hoàn thiện sản phẩm, dịch vụ cung cấp cho khách hàng: Với những thay đổi mau chóng trong nhu cầu, thị hiếu, công nghệ…, mỗi doanh nghiệp không thể chỉ kinh doanh 6 những mặt hàng mà mình hiện có.
Khách hàng luôn mong muốn và chờ đợi những mặt hàng mới và hoàn thiện hơn. Marketing buộc các doanh nghiệp không những sáng tạo, hoàn thiện các sản phẩm dịch vụ để phù hợp với nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Marketing nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp: Thông qua việc nghiên cứu hành vi trước, trong và sau mua của khách hàng, marketing sẽ giúp cho các doanh nghiệp tìm ra những phương án giải quyết, khắc phục những lời phàn nàn, khiếu nại của khách hàng để hoàn thiện hơn về mặt hàng kinh doanh, gia tăng sự hài lòng của khách hàng, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình. Giải pháp Marketing-mix nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp 1.
Khái niệm Marketing-mix Khái niệm “Marketing Mix” lần đầu tiên được biết đến khi nó được đề cập trong một bài phát biểu của Neil Borden ( Chủ tịch của hiệp hội Marketing Hoa Kỳ) năm 1953. Marketing Mix (hay còn được gọi là Marketing hỗn hợp) là một tập hợp các chiến thuật, công cụ mà một doanh nghiệp sử dụng để quảng bá và bán sản phẩm của mình trên thị trường. Những chiến thuật này bao gồm từ việc phát triển sản phẩm, đóng gói, quyết định giá cả, thương hiệu, nơi bán sản phẩm, đến quyết định các chiến lược truyền thông và khuyến mại. Theo Marketing, PGS-PTS.
Trần Minh Đạo, ĐHKTQD:“Marketing - mix là một tập hợp các biến số biến thiên nhưng kiểm soát được mà công ty sử dụng để tác động vào khách hàng mục tiêu nhằm thu được phản ứng như mong muốn”. Trong Marketing - mix có 4 công cụ chính (Sản phẩm, Giá, Phân phối, Xúctiến hỗn hợp). Theo Borden thì Marketing - mix bao gồm 12 công cụ sau: 1. Hoạch định sản phẩm 7.
Xây dựng thương hiệu 9. Trưng bày 4. Kênh phân phối 10. Chào hàng cá nhân 11.
Kho bãi và vận chuyển 6. Theo dõi và phân tích 7 Còn theo Mc Carthy thì Marketing - mix là một tập hợp gồm 4P công cụ là giá cả, sản phẩm, phân phối và xúc tiến. Mô hình 4P của Mc Carthy được thể hiện như sau: Bảng 1. Mô hình 4P của Mc Carthy Công ty (4P) Người tiêu dùng (4C) Sản phẩm (Product) Nhu cầu và mong muốn (Customer Solution) Giá cả (Price) Chi phí (Customer Cost) Phân phối (Place) Sự thuận tiện (Conveniene) Xúc tiến (Promotion) Thông tin (Communication) + Product: Sản phẩm Sản phẩm có thể là một sản phẩm hữu hình hoặc một sản phẩm vô hình.
Các sản phẩm vô hình như là những dịch vụ ở ngành du lịch hoặc khách sạn, các hoạt động tín dụng, ngân hàng… Trước khi thuyết phục khách hàng mua sản phẩm của mình, doanh nghiệp cần hiểu rõ về nó. Những vấn đề mà doanh nghiệp cần phải giải đáp được là khách hàng mong muốn nhận được gì từ sản phẩm của doanh nghiệp mình? Điều gì khác biệt giữa sản phẩm của bạn với sản phẩm của đối thủ cạnh tranh? Nó mang lại lợi ích như thế nào cho người tiêu dùng? Điều gì làm cho sản phẩmcủa bạn trở nên độc đáo… Tất cả những điều này sẽ thúc đẩy hiệu quả của quảng cáo. + Price: Giá cả Giá cả là tất cả những chi phí mà người tiêu dùng phải chi trả để có thể sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp, cho nên, việc thẩm định giá cho sản phẩm và dịch vụ vô cùng quan trọng. Nếu như định một giá quá thấp thì sẽ khó để thu được lợi nhuận cao trong một thời gian, điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải bán được nhiều sản phẩm, hoặc nếu như doanh nghiệp định giá quá cao sẽ làm tăng lên tính cạnh tranh giữa các đối thủ bởi khách hàng sẽ dần chuyển sang sử dụng một sản phẩm khác với mức giá hợp lý hơn.Vậy nên, đối với mục giá cả, doanh nghiệp phải đi giải quyết các vấn đề như so sánh giá của đối thủ cạnh tranh rồi đưa ra mức giá phù hợp, liệu có nên giảm giá để có khách hàng trong thời gian đầu?.
+ Place: Phân phối 8 Các kênh phân phối thường là các cửa hàng và cũng có thể là các kênh phân phối online, kênh phân phối rộng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cho khách hàng nhận được sản phẩm một cách nhanh nhất và thuận tiện nhất. Những vấn đề cần giải quyết ở đây là: Làm sao để khách hàng có thể mua sản phẩm của mình một cách thuận tiện nhất? Nghiên cứu đối thủ cạnh tranh,. + Promotion: Xúc tiến Xúc tiến được xem là một chuỗi hoạt động để giúp cho khách hàng nhận biết chính xác về các sản phẩm của doanh nghiệp bao gồm quảng cáo, truyền thông, bán lẻ,.nhằm để lại ấn tượng tốt trong tâm trí khách hàng và giúp khách hàng ra quyết định mua. Các vấn đề cần giải quyết là nên truyền thông ở những kênh nào? Phương tiện gì? Nghiên cứu cách truyền thông của đối thủ cạnhtranh và học hỏi.
Qua đây, chúng ta có thể thấy dựa vào mô hình Marketing 4P mà doanh nghiệp có thể đưa ra các chiến lược và hoạch định các phương pháp giúp cho lợi nhuận được tối đa hóa và người tiêu dùng được hài lòng khi sử dụng sảnphẩm.Các biến số trên của Marketing - mix luôn tồn tại độc lập và có mối quan hệ mật thiết với nhau yêu cầu phải được thực hiện đồng bộ và liên hoàn. Chúng được sắp xếp theo một kế hoạch chung. Tuy nhiên không phải tất cả các biến trên đều có thể điều chỉnh được sau một thời gian ngắn. Vì thế các Công ty thường ít thay đổi Marketing - mix của từng thời kỳ trong một thời gian ngắn, mà chỉ thay đổi một số biến 1.