Giải pháp phát triển ứng dụng dịch vụ logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu giày dép tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp phát triển ứng dụng dịch vụ logistics trong hoạt động giao nhận của các doanh nghiệp xuất, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Trần Ngô Trâm Anh
• Người hướng dẫn: TS. Tạ Thị Mỹ Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thương Mại
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Ứng Dụng Dịch Vụ Logistics Trong Hoạt Động Giao Nhận Của Các Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Giày Dép Có Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN TỚI VIỆC ỨNG DỤNG DỊCH VỤ LOGISTICS TRONG HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU GIÀY DÉP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 1.1. Những vấn đề chung về Logistics
• 1.2. Khái niệm cơ bản về giao nhận và sản xuất giày dép xuất khẩu
• 1.3. Tầm quan trọng của việc ứng dụng dịch vụ logistics trong giao nhận hàng giày dép xuất khẩu
• 1.4. Bài học kinh nghiệm về việc ứng dụng dịch vụ logistics trong hoạt động giao nhận hàng giày dép xuất khẩu ở các nước trên thế giới
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG DỊCH VỤ LOGISTICS TRONG HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU GIÀY DÉP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ Logistics tại Việt Nam
• 2.2. Thực trạng ứng dụng dịch vụ Logistics trong hoạt động giao nhận của các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam
• 2.3. Đánh giá nhân tố ảnh hưởng tích cực đến việc ứng dụng Logistics vào hoạt động giao nhận hàng giày dép xuất khẩu
• 2.4. Đánh giá nhân tố ảnh hưởng tiêu cực đến việc ứng dụng Logistics vào hoạt động giao nhận hàng giày dép xuất khẩu
• 2.5. Tính khả thi của việc ứng dụng dịch vụ logistics trong hoạt động giao nhận của các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG DỊCH VỤ LOGISTICS TRONG HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU GIÀY DÉP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Mục tiêu, quan điểm đề xuất giải pháp
• 3.2. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 3.3. Giải pháp phát triển ứng dụng dịch vụ logistics trong hoạt động giao nhận của các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam
• 3.4. Kiến nghị với nhà nước và doanh nghiệp
• 3.5. Kết luận chương 3
• Tài liệu tham khảo
• Danh mục các bảng biểu và hình ảnh
• Danh mục các từ viết tắt
• Danh mục các thuật ngữ tiếng Anh

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu giày dép

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, giải pháp logistics đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép. Việc áp dụng các dịch vụ logistics không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình vận chuyển mà còn giảm thiểu chi phí và thời gian giao hàng. Các doanh nghiệp cần hiểu rõ về quản lý chuỗi cung ứng để có thể áp dụng hiệu quả các giải pháp logistics.

1.1. Khái niệm và vai trò của logistics trong xuất khẩu giày dép

Logistics là quá trình quản lý và tối ưu hóa việc vận chuyển hàng hóa từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng. Đối với ngành giày dép, logistics giúp đảm bảo hàng hóa được giao đúng thời gian và địa điểm, từ đó nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

1.2. Lợi ích của việc ứng dụng dịch vụ logistics

Việc ứng dụng dịch vụ logistics mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp xuất khẩu giày dép, bao gồm giảm chi phí vận chuyển, cải thiện thời gian giao hàng và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

II. Thách thức trong việc áp dụng giải pháp logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng giải pháp logistics cũng gặp phải nhiều thách thức. Các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép cần nhận diện và vượt qua những khó khăn này để tối ưu hóa quy trình logistics của mình.

2.1. Hạn chế về cơ sở hạ tầng logistics

Cơ sở hạ tầng logistics tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển hàng hóa. Việc thiếu các cảng biển hiện đại và hệ thống giao thông đồng bộ làm tăng chi phí và thời gian giao hàng.

2.2. Chi phí dịch vụ logistics cao

Chi phí dịch vụ logistics tại Việt Nam thường cao hơn so với các nước trong khu vực, điều này gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc cạnh tranh giá cả trên thị trường quốc tế.

III. Phương pháp tối ưu hóa logistics cho doanh nghiệp xuất khẩu giày dép

Để vượt qua các thách thức, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp tối ưu hóa logistics. Những giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động giao nhận hàng hóa.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong logistics

Việc ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại vào quy trình logistics giúp doanh nghiệp quản lý thông tin hàng hóa một cách hiệu quả, từ đó nâng cao khả năng theo dõi và kiểm soát hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển.

3.2. Tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ logistics

Doanh nghiệp nên tìm kiếm và hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ logistics uy tín để đảm bảo chất lượng dịch vụ và giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng hóa.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giải pháp logistics trong doanh nghiệp xuất khẩu giày dép

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu giày dép tại Việt Nam đã áp dụng thành công các giải pháp logistics, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường khả năng cạnh tranh. Những ứng dụng này đã mang lại kết quả tích cực cho doanh nghiệp.

4.1. Cải thiện quy trình giao nhận hàng hóa

Việc cải thiện quy trình giao nhận hàng hóa thông qua việc áp dụng dịch vụ logistics đã giúp doanh nghiệp giảm thiểu thời gian giao hàng và tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

4.2. Tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế

Nhờ vào việc tối ưu hóa logistics, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu giày dép đã có thể giảm giá thành sản phẩm, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của logistics trong xuất khẩu giày dép

Logistics sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong hoạt động xuất khẩu giày dép tại Việt Nam. Các doanh nghiệp cần không ngừng cải tiến và áp dụng các giải pháp logistics mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Xu hướng phát triển dịch vụ logistics trong tương lai

Dịch vụ logistics sẽ ngày càng phát triển với sự xuất hiện của các công nghệ mới, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận chuyển và giảm thiểu chi phí.

5.2. Tầm quan trọng của việc đào tạo nguồn nhân lực trong logistics

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực logistics sẽ là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động xuất khẩu giày dép giữ vai trò trụ cột trong cán cân thương mại Việt Nam, đóng góp tỷ trọng lớn vào kim ngạch xuất nhập khẩu quốc gia suốt hơn một thập kỷ hội nhập. Trong bức tranh đó, các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chiếm lĩnh vị thế chủ đạo khi khu vực châu Á vươn lên thành công xưởng sản xuất giày dép toàn cầu, tăng tỷ trọng từ 71% tổng sản lượng thế giới năm 2003 lên 78% vào năm 2007. Tuy nhiên, chi phí logistics trung bình trong ngành sản xuất này thường xuyên vượt mức 25% tổng chi phí sản xuất, tạo ra áp lực cắt giảm chi phí vận hành vô cùng lớn trong bối cảnh cạnh tranh giá bán gay gắt.

Vấn đề cốt lõi mà nghiên cứu giải quyết là sự thiếu đồng bộ và hạn chế về tính tích hợp trong hoạt động giao nhận container đường biển của các doanh nghiệp FDI sản xuất giày dép tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào ba điểm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuỗi logistics tích hợp; phân tích thực trạng ứng dụng dịch vụ logistics tại 10 doanh nghiệp FDI đầu ngành cùng năng lực của 5 nhà cung ứng dịch vụ logistics đa quốc gia; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn nhằm tối ưu hóa chuỗi cung ứng giao nhận hàng giày dép xuất khẩu đến năm 2015.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào địa bàn kinh tế trọng điểm phía Nam gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Đồng Nai trong giai đoạn khảo sát thực tế từ năm 2007 đến năm 2008. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp mô hình chuyển đổi phương thức quản trị chuỗi cung ứng từ cơ chế Đẩy sang Kéo, giúp rút ngắn chu trình sản xuất từ 180 - 200 ngày xuống còn 80 - 100 ngày, đồng thời nâng cao từ 15% đến 20% hiệu quả quay vòng vốn lưu động cho doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết chuỗi cung ứng tổng hợp của các học giả hàng đầu thế giới như Martin Christopher và David Simchi-Levi, kết hợp với các nguyên lý quản trị tiếp vận hiện đại từ Hội đồng Quản trị Logistics Hoa Kỳ. Nghiên cứu xác lập khung phân tích dựa trên mô hình đối sánh giữa hai phương pháp quản trị logistics cốt lõi: phương pháp Đẩy truyền thống dựa trên dự báo sản lượng dài hạn và phương pháp Kéo hiện đại dựa trên đơn đặt hàng thực tế của thị trường bán lẻ.

Khung lý thuyết tích hợp năm khái niệm nền tảng:

• Triết lý "5 Rights" định vị logistics là quá trình cung ứng đúng sản phẩm, đúng địa điểm, đúng thời điểm, đúng điều kiện và đúng chi phí.
• Phân tầng dịch vụ logistics đa cấp độ bao gồm 1PL tự vận hành, 2PL cung cấp dịch vụ đơn lẻ, 3PL logistics tích hợp bên thứ ba và 4PL quản trị giải pháp tích hợp toàn diện.
• Phân loại logistics theo chu trình dòng chảy gồm logistics đầu vào, logistics đầu ra và logistics ngược thu hồi tái chế.
• Khối lượng đặt hàng kinh tế tối ưu nhằm cân bằng giữa chi phí lưu kho và chi phí đặt hàng.
• Chuỗi logistics hàng tiêu dùng nhanh với các đặc thù khắt khe về thời hạn giao nhận và đóng gói theo mã vạch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Bộ Công Thương, Tổng cục Thống kê, Hiệp hội Giao nhận Việt Nam kết hợp nguồn dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa. Phương pháp chọn mẫu định mức phi ngẫu nhiên được áp dụng để khảo sát sâu 10 doanh nghiệp FDI sản xuất giày dép quy mô lớn đại diện cho các thương hiệu hàng đầu thế giới như Nike, adidas, Puma và Wolverine. Cỡ mẫu này đại diện cho lực lượng lao động khổng lồ, tiêu biểu như Công ty Trách nhiệm hữu hạn Pouyuen Việt Nam với quy mô 65.500 công nhân và năng suất 3,5 triệu đôi mỗi tháng, cùng Công ty Trách nhiệm hữu hạn Freetrend với 18.000 công nhân và năng suất 960.000 đôi mỗi tháng. Đồng thời, nghiên cứu khảo sát 5 tập đoàn cung ứng dịch vụ logistics hàng đầu thế giới đang hoạt động tại Việt Nam gồm Maersk Logistics với hơn 500 nhân sự, APL Logistics, Kuehne & Nagel, NYK Logistics và Expeditors.

Phương pháp phân tích được lựa chọn là phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả, so sánh định lượng cơ cấu chi phí vận tải đường biển, đường hàng không và phân tích dòng dữ liệu chứng từ. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ đặc tính kỹ thuật phức tạp của chuỗi cung ứng giày dép, đòi hỏi phải đối chiếu trực tiếp giữa dòng vận động vật chất và dòng luân chuyển chứng từ hải quan. Timeline nghiên cứu được thực hiện thu thập dữ liệu xuyên suốt từ năm 2007 đến tháng 8 năm 2008 và hoàn thiện công trình vào năm 2009.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp FDI xuất khẩu giày dép đã chỉ ra bốn phát hiện cốt lõi về hoạt động logistics:

• Thứ nhất, chi phí logistics chiếm tỷ trọng vượt mức 25% trong tổng giá thành sản xuất xuất khẩu giày dép. Trong đó, chi phí vận tải container đường biển và phí lưu giữ kho bãi chiếm hơn 60% tổng chi phí logistics, trở thành nhân tố quyết định đến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
• Thứ hai, mức độ chuyên môn hóa có sự chênh lệch lớn giữa các dòng sản phẩm. Suất đầu tư cho một dây chuyền sản xuất giày da thể thao cao cấp yêu cầu từ 3,5 đến 5,5 triệu USD với 1.500 công nhân (giá FOB từ 10 đến 35 USD/đôi), trong khi dây chuyền giày vải chỉ cần 0,5 đến 0,7 triệu USD với 250 đến 300 công nhân (giá FOB từ 2 đến 8 USD/đôi). Điều này dẫn đến sự khác biệt rõ rệt trong việc yêu cầu độ chính xác và tính bảo mật của dịch vụ logistics.
• Thứ ba, làn sóng dịch chuyển từ mô hình 1PL sang sử dụng dịch vụ 3PL diễn ra mạnh mẽ. 100% doanh nghiệp khảo sát như Tae Kwang Vina (700.000 đôi/tháng), Chang Shin (750.000 đôi/tháng) và Hwa Seung Vina (750.000 đôi/tháng) đều ủy thác khâu đóng gói, phân loại mã vạch, gom hàng lẻ và khai báo hải quan cho các tập đoàn logistics chuyên nghiệp như Maersk Logistics hay APL Logistics.
• Thứ tư, việc chuyển đổi từ phương pháp Đẩy sang phương pháp Kéo giúp doanh nghiệp cắt giảm chu kỳ sản xuất từ mức 180 - 200 ngày xuống chỉ còn 80 - 100 ngày, giảm thiểu tỷ lệ hàng tồn kho quá hạn từ 12% xuống dưới 3%.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân tích cho thấy sự phụ thuộc nặng nề của các doanh nghiệp FDI vào điều kiện giao hàng chỉ định từ khách hàng mua quốc tế. Phần lớn hợp đồng vẫn duy trì tập quán giao hàng theo điều kiện FOB cảng đi, khiến doanh nghiệp mất quyền chủ động lựa chọn đơn vị vận tải và tối ưu tuyến đường. Nguyên nhân sâu xa nằm ở năng lực hạn chế của các doanh nghiệp logistics nội địa khi phần lớn thị phần tích hợp rơi vào tay các doanh nghiệp 3PL nước ngoài.

Khi đối chiếu với bài học quốc tế, Trung Quốc đạt tốc độ tăng trưởng thị trường logistics bình quân 25%/năm nhờ chuyển đổi sang điều kiện FCA và ứng dụng đồng bộ các hệ thống trao đổi dữ liệu điện tử, hoạch định nguồn lực doanh nghiệp và định vị toàn cầu. Tương tự, Thái Lan đã phát triển cảng nước sâu Laem Chabang lọt vào nhóm 20 cảng lớn nhất thế giới, tiếp nhận 7 triệu TEU năm 2007 và 8 triệu TEU năm 2008 nhờ mớn nước 14 - 16 mét tiếp nhận tàu mẹ trên 8.000 TEU, hệ thống hải quan điện tử kiểm tra tia X chỉ mất 5 phút một container và phần mềm điều hành cảng giúp rút ngắn thời gian xe tải nhận hàng xuống còn 15 - 17 phút. Ngược lại, hạ tầng cảng biển và kết nối đường bộ tại khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam Việt Nam thời điểm nghiên cứu còn manh mún, gây nghẽn mạch dòng chảy hàng hóa.

Dữ liệu nghiên cứu trong luận văn có thể được biểu diễn một cách trực quan thông qua bảng đối sánh chi phí giữa các phương thức vận tải đa phương thức và biểu đồ cột thể hiện sự sụt giảm thời gian xử lý đơn hàng khi ứng dụng quét mã vạch tự động. Mô hình luân chuyển container khép kín giúp người đọc hình dung rõ nét sự liên kết giữa trạm gom hàng lẻ, kho ngoại quan và cầu cảng xuất khẩu.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và kinh nghiệm quốc tế, luận văn đề xuất 5 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Ứng dụng toàn diện công nghệ quét mã vạch tự động và hệ thống trao đổi dữ liệu điện tử vào khâu quản lý đơn hàng. Giải pháp này do ban điều hành các doanh nghiệp FDI chủ trì phối hợp với nhà cung cấp 3PL, mục tiêu giảm thiểu 20% sai sót chứng từ và rút ngắn 15% thời gian xử lý thông tin đơn hàng trong giai đoạn 2010 - 2012.
• Chuyển đổi chiến lược điều kiện thương mại quốc tế từ FOB sang giao cho người chuyên chở (FCA) hoặc cước phí trả tới (CPT). Bộ phận xuất nhập khẩu doanh nghiệp FDI cần đàm phán trực tiếp với các tập đoàn mẹ nhằm giành quyền kiểm soát luồng giao nhận, mục tiêu tiết kiệm từ 5% đến 8% chi phí logistics tổng thể trước năm 2013.
• Xây dựng liên minh hợp tác chiến lược giữa các doanh nghiệp logistics trong nước và các tập đoàn logistics đa quốc gia. Mục tiêu chuẩn hóa quy trình dịch vụ giá trị gia tăng như dán nhãn, đóng gói pallet, quản lý kho ngoại quan đạt chuẩn quốc tế giai đoạn 2010 - 2014.
• Hiện đại hóa kết cấu hạ tầng cảng biển nước sâu và mạng lưới giao thông kết nối khu công nghiệp. Kiến nghị Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan nhà nước tập trung nguồn vốn ODA và FDI đầu tư cụm cảng nước sâu có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải từ 50.000 đến 80.000 DWT (tương đương 6.000 đến 8.000 TEU) kết nối trực tiếp các tuyến vận tải biển viễn dương trước năm 2015.
• Thiết lập hệ thống hải quan điện tử một cửa và kiểm tra an ninh container bằng máy soi tia X tự động. Tổng cục Hải quan cần triển khai đồng bộ tại các cảng biển lớn nhằm giảm thời gian thông quan xuống dưới 10 phút một lô hàng, loại bỏ triệt để các chi phí phi chính thức trong giai đoạn 2010 - 2013.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng chính:

• Giám đốc chuỗi cung ứng và Trưởng phòng Xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp FDI: Luận văn cung cấp mô hình thực nghiệm để tái cấu trúc quy trình giao nhận container, lựa chọn đối tác 3PL phù hợp và áp dụng phương pháp Kéo nhằm cắt giảm chi phí tồn trữ nguyên phụ liệu.
• Lãnh đạo các công ty cung ứng dịch vụ logistics và giao nhận vận tải: Tài liệu là cẩm nang phân tích chân dung nhu cầu khách hàng ngành giày dép, giúp xây dựng các gói dịch vụ giá trị gia tăng tích hợp từ kho CFS, quét mã vạch đến tư vấn tuyến đường chuyên chở tối ưu.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Công Thương, Bộ Giao thông Vận tải và Cục Hải quan: Cung cấp cơ sở khoa học và bài học thực tiễn từ Thái Lan, Trung Quốc để thiết kế chính sách hỗ trợ phát triển logistics, cải cách thủ tục hải quan và quy hoạch hạ tầng cảng biển dài hạn.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Logistics, Quản lý Chuỗi cung ứng, Kinh tế Quốc tế: Tài liệu học thuật tham khảo giá trị với hệ thống số liệu khảo sát doanh nghiệp thực tế, khung lý thuyết chuẩn hóa và phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình.

Câu hỏi thường gặp

Chi phí logistics chiếm bao nhiêu phần trăm trong cơ cấu giá thành sản xuất giày dép xuất khẩu?
Khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp FDI cho thấy chi phí logistics thường chiếm trên 25% tổng chi phí sản xuất. Trong đó, chi phí vận tải container đường biển và chi phí lưu kho chiếm tỷ trọng lớn nhất, tác động trực tiếp đến khả năng cạnh tranh xuất khẩu của doanh nghiệp.

Phương pháp quản lý logistics Kéo mang lại lợi thế gì so với phương pháp Đẩy truyền thống?
Phương pháp Kéo sản xuất dựa trên đơn hàng thực tế giúp giảm lượng tồn kho dự trữ, rút ngắn chu trình sản xuất từ 180 - 200 ngày xuống 80 - 100 ngày. Nhờ đó, doanh nghiệp giảm áp lực vốn lưu động và phản ứng nhanh nhạy hơn trước sự thay đổi mẫu mã thời trang của thị trường quốc tế.

Tại sao doanh nghiệp FDI xuất khẩu giày dép có xu hướng thuê ngoài dịch vụ logistics bên thứ ba (3PL)?
Thuê ngoài 3PL giúp doanh nghiệp duy trì cơ cấu tổ chức mỏng, tận dụng tính kinh tế theo quy mô và hệ thống công nghệ thông tin hiện đại của các tập đoàn logistics chuyên nghiệp như Maersk hay APL. Từ đó, doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu tư tài sản cố định và tập trung tối đa nguồn lực vào hoạt động sản xuất cốt lõi.

Việt Nam có thể học tập được gì từ mô hình phát triển cảng container Laem Chabang của Thái Lan?
Thái Lan phát triển cảng nước sâu Laem Chabang đạt công suất 8 triệu TEU nhờ quy hoạch giao thông kết nối đường cao tốc và đường sắt chuyên dụng, áp dụng hệ thống hải quan điện tử một cửa, soi tia X trong 5 phút và sử dụng phần mềm quản lý hiện đại giúp xe tải chỉ mất 15 - 17 phút tại cổng cảng.

Ứng dụng công nghệ thông tin đóng vai trò như thế nào trong hoạt động giao nhận giày dép?
Công nghệ thông tin như EDI, mã vạch và RFID cho phép kết nối dữ liệu liên tục giữa nhà máy sản xuất, đơn vị vận tải và khách hàng quốc tế. Việc cập nhật lịch trình tàu và trạng thái đơn hàng chính xác theo thời gian thực giúp giảm thiểu sai sót chứng từ thông quan và loại bỏ lãng phí thời gian chờ đợi.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng ứng dụng dịch vụ logistics tại 10 doanh nghiệp FDI sản xuất giày dép quy mô lớn và 5 nhà cung ứng dịch vụ 3PL hàng đầu tại Việt Nam.
• Khẳng định vai trò chiến lược của việc chuyển đổi phương thức quản trị từ Đẩy sang Kéo nhằm tối ưu hóa chi phí và rút ngắn chu trình giao hàng.
• Làm rõ các rào cản về hạ tầng giao thông, biểu cước dịch vụ và tập quán thương mại FOB đang làm tăng gánh nặng chi phí logistics tại các khu công nghiệp phía Nam.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm sâu sắc từ Trung Quốc và Thái Lan về đầu tư cảng biển nước sâu, phát triển trung tâm phân phối và triển khai hải quan điện tử.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa nâng cao năng lực doanh nghiệp và cải cách cơ chế chính sách nhà nước đến năm 2015.

Để hiện thực hóa các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh chuỗi cung ứng ngành giày dép, các doanh nghiệp xuất khẩu và đơn vị cung ứng dịch vụ cần nhanh chóng xây dựng lộ trình chuẩn hóa quy trình logistics tích hợp ngay từ hôm nay. Bạn có thể tham khảo toàn bộ nội dung luận văn để xây dựng chiến lược tối ưu hóa chuỗi logistics cho tổ chức của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN TỚI VIỆC ỨNG DỤNG DỊCH VỤ LOGISTICS TRONG HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU GIÀY DÉP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM 1.1 Những vấn đề chung về Logistics : 1.1 Khái niệm logistics : Coù nhieàu khaùi nieäm veà logistics treân caùc goùc ñoä tieáp caän khaùc nhau, theo quan ñieåm cuûa GS TS Ñoaøn Thò Hoàng Vaân: “Logistics laø quaù trình toái öu hoùa veà vò trí, vaän chuyeån vaø döï tröõ nguoàn taøi nguyeân töø ñieåm ñaàu tieân cuûa daây chuyeàn cung öùng cho ñeán tay ngöôøi tieâu duøng cuoái cuøng, thoâng qua haøng loaït caùc hoaït ñoäng kinh teá”. Hoäi ñoàng Quaûn trò logistics cuûa Myõ (CLM) – moät toå chöùc uy tín veà logistics ñöa ra khaùi nieäm “Quaûn trò logistics laø quaù trình hoaïch ñònh, thöïc hieän vaø kieåm soaùt hieäu quaû, hieäu naêng doøng löu thoâng vaø toàn tröõ nguyeân lieäu, haøng hoaù, dòch vuï cuøng vôùi doøng thoâng tin töông öùng töø ñieåm xuaát phaùt ñeán ñieåm tieâu duøng nhaèm muïc ñích ñaùp öùng yeâu caàu cuûa khaùch haøng”. Giaùo sö Martin Christopher (ngöôøi Anh) trong ấn bản lần 3 “Logistics and Supply Chain Management” cho raèng: “Logistics laø quaù trình quaûn trò chieán löôïc thu mua, di chuyeån vaø toàn tröõ nguyeân lieäu, chi tieát, thaønh phaåm (vaø doøng thoâng tin töông öùng) trong moät coâng ty vaø qua caùc keânh tieáp thò cuûa coâng ty ñeå toái ña hoùa lôïi nhuaän hieän taïi vaø töông lai thoâng qua vieäc hoaøn taát caùc ñôn haøng vôùi hieäu quaû veà chi phí”. 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Moät quan ñieåm phoå bieán khaùc ñònh nghóa: “Logistics laø quaù trình cung caáp ñuùng saûn phaåm ñeán ñuùng vò trí, vaøo ñuùng thôøi ñieåm vôùi ñieàu kieän vaø chi phí phuø hôïp cho khaùch haøng tieâu duøng saûn phaåm (Logistics is the process of providing the right product at the right place at the right time in the right condition for the right cost to those customers consuming the product)” (Quan ñieåm “5 Rights”).

Ñoái vôùi Giaùo sö David Simchi-Levi (MIT– Myõ), khaùi nieäm heä thoáng logistics (logistics network) ñoàng nghóa vôùi Quaûn trò daây chuyeàn cung öùng: “Heä thoáng logistics laø moät nhoùm caùc caùch tieáp caän ñöôïc söû duïng ñeå lieân keát caùc nhaø cung caáp, nhaø saûn xuaát, kho, cöûa haøng moät caùch hieäu quaû ñeå haøng hoùa ñöôïc saûn xuaát vaø phaân phoái ñuùng soá löôïng, ñuùng ñòa ñieåm vaø ñuùng thôøi ñieåm nhaèm muïc ñích giaûm thieåu chi phí treân toaøn heä thoáng ñoàng thôøi ñaùp öùng ñöôïc caùc yeâu caàu veà möùc ñoä phuïc vuï”. Theo định nghĩa của luật thương mại nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam SỐ 36/2005/QH11 NGÀY 14 THÁNG 6 NĂM 2005, dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Dịch vụ logistics được phiên âm theo tiếng Việt là dịch vụ lô-gi-stíc. Töïu trung laïi caùc khaùi nieäm coù nhöõng ñieåm chung sau: Logistics laø quaù trình quaûn lyù luoàng vaän ñoäng cuûa vaät chaát vaø thoâng tin nhaèm ñaït ñeán söï toái öu.

Muïc tieâu cuûa logistics laø toái öu hoùa toaøn boä heä thoáng töø quaù trình ban ñaàu (huy ñoäng caùc taøi nguyeân cho saûn xuaát) ñeán quaù trình cuoái cuøng (cung caáp saûn 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phaåm ñeán tay ngöôøi tieâu duøng). Toái öu hoùa trong logistics khoâng chæ nhaèm ruùt ngaén thôøi gian, giaûm chi phí maø coøn ñaùp öùng nhu caàu thò tröôøng toát nhaát, gia taêng giaù trò cho khaùch haøng, qua ñoù toái ña hoùa lôïi nhuaän. Logistics caàn ñöôïc tieáp caän moät caùch heä thoáng vaø theo quaù trình. Tính heä thoáng laø xem xeùt hieäu quaû chung treân toaøn heä thoáng chöù khoâng xeùt hieäu quaû treân töøng boä phaän ñôn leû.

Ví duï: tieâu chuaån hoùa saûn phaåm, saûn xuaát haøng loaït giuùp giaûm giaù thaønh saûn xuaát nhöng laøm taêng chi phí toàn kho, do ñoù phaûi ñaùnh giaù hieäu quaû treân toång chi phí saûn xuaát vaø toàn kho. Tính quaù trình yeâu caàu logistics phaûi laø moät chuoãi caùc hoaït ñoäng lieân tuïc, lieân quan vôùi nhau ñöôïc tích hôïp laïi chöù khoâng phaûi laø moät hoaït ñoäng ñôn leû.2 Các hình thức và phân loại logistics : Treân theá giôùi, logistics ñaõ phaùt trieån qua 4 hình thöùc như bảng 1.1: Caùc hình thöùc logistics Hình thöùc logistics Ñaëc ñieåm chuû yeáu Logistics beân thöù nhaát Ngöôøi chuû sôû höõu haøng hoùa töï mình toå chöùc vaø thöïc (1PL- First Party hieän caùc hoaït ñoäng logistics ñeå ñaùp öùng nhu caàu Logistics) cuûa baûn thaân. Ñieàu naøy ñoøi hoûi ñaàu tö vaøo phöông tieän vaän chuyeån, kho chöùa, heä thoáng thoâng tin quaûn lyù, nguoàn nhaân löïc vaän haønh; laøm taêng quy moâ coâng ty vaø coù khuynh höôùng giaûm hieäu quaû söû duïng nguoàn löïc (do khoâng phaùt huy tính kinh teá theo quy moâ, thieáu kinh nghieäm vaø kyõ naêng vaän haønh, quaûn lyù logistics) Logistics beân thöù hai Ngöôøi cung caáp dòch vuï logistics beân thöù hai laø (2PL- Second Party ngöôøi cung caáp dòch vuï cho moät hoaït ñoäng ñôn leû 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Logistics) cuûa logistics (vaän taûi, kho chöùa, thanh toaùn…) ñeå ñaùp öùng nhu caàu cuûa ngöôøi chuû haøng, chöa tích hôïp hoaït ñoäng logistics. Loaïi hình naøy bao goàm ngöôøi vaän chuyeån ñöôøng bieån, ñöôøng boä, ngöôøi vaän haønh kho baõi, haõng haøng khoâng, trung gian thanh toaùn,… Logistics beân thöù ba Laø ngöôøi thay maët cho khaùch haøng quaûn lyù vaø thöïc (3PL- Third Party hieän caùc dòch vuï logistics cho töøng boä phaän chöùc Logistics) naêng (ví duï nhö thay maët cho ngöôøi göûi haøng thöïc hieän thuû tuïc xuaát khaåu vaø vaän chuyeån noäi ñòa; thay maët cho ngöôøi nhaäp khaåu thoâng quan vaø vaän chuyeån ñeán cöûa), do ñoù 3PL tích hôïp caùc dòch vuï khaùc nhau, keát hôïp chaët cheõ söï trao ñoåi, xöû lyù thoâng tin vaø coù tính tích hôïp vaøo daây chuyeàn cung öùng cuûa khaùch haøng.

Logistics beân thöù tö Laø ngöôøi tích hôïp logistics (integrator), chòu traùch (4PL- Fourth Party nhieäm quaûn lyù doøng löu chuyeån logistics, cung caáp Logistics) giaûi phaùp daây chuyeàn cung öùng, hoaïch ñònh, tö vaán logistics, quaûn trò vaän taûi. 4PL höôùng ñeán quaûn trò moät quaù trình nhö quaù trình nhaän haøng ôû nôi saûn xuaát, laøm thuû tuïc xuaát khaåu, nhaäp khaåu, vaän chuyeån ñeán nôi tieâu thuï. Nguoàn: Logistics and Supply Chain Management – Martin Christopher Logistics phaân thaønh 3 loaïi caên cöù vaøo quaù trình nhö Baûng 1.2: 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2: Phaân loaïi logistics theo quaù trình Phaân loaïi logistics Ñaëc ñieåm Logistics ñaàu vaøo laø caùc hoaït ñoäng ñaûm baûo cung öùng taøi nguyeân ñaàu (Inbound logistics) vaøo (nguyeân lieäu, thoâng tin, voán,…) toái öu veà vò trí, thôøi gian vaø chi phí cho quaù trình saûn xuaát. Logistics ñaàu ra laø hoaït ñoäng ñaûm baûo cung caáp thaønh phaåm ñeán ngöôøi (Outbound logistics) tieâu duøng toái öu veà vò trí, thôøi gian, chi phí nhaèm ñem laïi lôïi nhuaän toái ña cho doanh nghieäp.

Logistics ngöôïc laø quaù trình thu hoài caùc phuï phaåm, saûn phaåm keùm chaát (Reverse logistics) löôïng, caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán moâi tröôøng sinh ra töø vieäc saûn xuaát, phaân phoái vaø tieâu duøng trôû veà ñeå taùi cheá hoaëc xöû lyù. Nguoàn: Logistics and Supply Chain Management – Martin Christopher Ngoaøi ra coøn coù hoaït ñoäng logistics cho moät soá ngaønh ñaëc thuø nhö döôïc phaåm (pharmaceutical logistics), dòch vuï (baùn leû, beänh vieän,…), logistics caùc cô quan Chính phuû vaø caùc toå chöùc,… 1.3 Nội dung của Logistics : Toàn bộ quá trình sản xuất – lưu thông – tiêu dùng của nền sản xuất hàng hoá được mô hình hoá như sau : Hình 1.1 : Nội dung Logistics 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nguoàn: Thông tin học thuật và thực tiễn ứng dụng của Logistics- www.com Logistics bao goàm caùc hoaït ñoäng cụ thể như vaän chuyeån, toàn tröõ, cung öùng nguyeân lieäu, bao bì, ñoùng goùi, thoâng quan, xeáp dôõ, gom haøng (consolidation), taùch haøng (deconsolidation), giaûi phaùp maõ vaïch, quaûn trò ngöôøi cung caáp (vendor management), quaûn trò haøng toàn kho, quaûn lyù ñôn haøng, döï baùo nhu caàu, dòch vuï khaùch haøng,. Logistics thöôøng ñöôïc xem xeùt treân 5 maët : (1) Söï di chuyeån trong khoâng gian cuûa nguyeân lieäu, baùn thaønh phaåm, thaønh phaåm. (2) Luoàng thoâng tin laø cô sôû ñeå quaûn lyù taøi nguyeân ñaàu vaøo, saûn phaåm vaø ra quyeát ñònh toái öu.

Toác ñoä vaø tính höõu ích cuûa thoâng tin coù taùc ñoäng tröïc tieáp ñeán hieäu quaû vaø chi phí cuûa quaù trình logistics. (3) Chöùng töø, lieân quan ñeán thanh toaùn, thoâng quan haøng hoùa. (4) Taøi chính, lieân quan ñeán vieäc thanh toaùn tieàn haøng, tieàn gia coâng vaø caùc dòch vuï cho nhaø cung caáp. (5) Söï tích hôïp caùc hoaït ñoäng - dòch vuï logistics laøm gia taêng giaù trò cho khaùch haøng.

6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] (1) Sự di chuyển trong không gian của nguyên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm : Dự trữ nguyên vật liệu, sản phẩm , hàng hóa là một nội dung quan trọng của hoạt động logistics. Nhờ có dự trữ mà logistics mới có thể diễn ra liên tục nhịp nhàng. Nguyên nhân chủ yếu của việc hình thành các loại dự trữ là do sự phân công lao động xã hội. Phân công lao động xã hội dẫn đến sự chuyên môn hóa sản xuất.

Sản phẩm được sản xuất ở một nơi nhưng có thể được sử dụng hoặc bán ở nơi khác, thời gian và tiến độ sản xuất sản phẩm không khớp với thời gian và tiến độ sử dụng loại sản phẩm ấy. Vì vậy, để đảm bảo cho quá trình tái sản xuất xã hội tiến hành liên tục, nhịp nhàng thì phải tích luỹ lại một phần sản phẩm hàng hóa ở mỗi giai đoạn của quá trình vận động từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng ( từ điểm đầu tiên đến điểm cuối cùng của dây chuyền cung ứng ). Sự tích luỹ, sự ngưng đọng sản phẩm ở các giai đoạn vận động như vậy gọi là dự trữ. Dự trữ còn là nguyên nhân khách quan : sự cạnh tranh khốc liệt của thị trường làm cho các nhà sản xuất phải không nhừng cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm, thay đổi mẫu mã, khách hàng luôn mong muốn thoả mãn được nhu cầu một cách tốt nhất, luôn hướng tới cái mới, dẫn đến một lượng sản phẩm làm ra không bán hết, bị tồn kho.

Vì vậy, dự trữ là tất yếu khách quan, nhờ có dự trữ mà cuộc sống nói chung và hoạt động logistics nói riêng mới có thể diễn ra liên tục nhịp nhàng. Nhưng không có nghĩa là dự trữ càng nhiều càng tốt. Ngoài ra, dự trữ còn là đầu tư vốn lớn, tốn kém và có liên quan mật thiết đến mức độ dịch vụ khách hàng.