CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về công tác tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp 1. Khái niệm công tác tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp. Tuyển dụng nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút ứng cử viên từ những nguồn khác nhau đến tham gia dự tuyển vào các vị trí còn trống trong tổ chức và lựa chọn trong số họ những người đáp ứng tốt yêu cầu công việc đặt ra.
Tuyển dụng bao gồm 2 quá trình là: tuyển mộ và tuyển chọn. Khái niêm của tuyển mộ Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức. Từ định nghĩa có thể thấy chức năng của tuyển mộ là thu hút tức là làm thế nào để có thể kêu gọi, động viên được các ứng viên tham gia vào quá trình tuyển mộ. Các ứng viên này có thể từ ngoài xã hội cũng có thể từ nguồn bên trong của tổ chức.
Tuyển mộ là bước đầu tiên của quá trình tuyển dụng và cũng là bước đầu tiên của chuỗi các hoạt động quản trị nhân lực sau đó vì vậy đòi hỏi các nhà quản lý phải chú trọng làm tốt công tác tuyển mộ. Vì vậy, mọi tổ chức phải có đầy đủ khả năng để thu hút đủ số lượng và chất lượng lao động để nhằm đạt được các mục tiêu của mình. Khái niệm của tuyển chọn Tuyển chọn nhân lực là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra của tổ chức trong số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển mộ. Cơ sở của tuyển chọn là các yêu cầu của công việc đã được đề ra theo bản mô tả công việc và bản yêu cầu đối với người thực hiện công việc.
Quá trình tuyển chọn phải đáp ứng được các yêu cầu sau đây: + Tuyển chọn phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch nguồn nhân lực. + Tuyển chọn được những người có trình độ chuyên môn cần thiết cho công việc để đạt tới năng suất lao động cao, hiệu suất công tác tốt. + Tuyển được những người có tính kỷ luật, trung thực, gắn bó với công việc với tổ chức. Do đó, hiệu quả của quá trình tuyển chọn có ý nghĩa rất quan trọng với hoạt động kinh doanh của tổ chức vì nguồn nhân lực của tổ chức có tốt hay không, có 4 phù hợp với hoạt động và xu hướng phát triển của tổ chức hay không đều phụ thuộc trước hết vào kết quả của quá trình tuyển chọn.
Vai trò, ý nghĩa công tác tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp. Vai trò của công tác tuyển dụng: Công tác tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp có một ý nghĩa cực kỳ to lớn, có tính chất quyết định đến sự thành bại của mỗi doanh nghiệp. Tuyển dụng nhân sự có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, đến người lao động và xa hơn còn tác động đến sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Đối với doanh nghiệp - Thứ nhất việc tuyển dụng có hiệu quả sẽ cung cấp cho doanh nghiệp một đội ngũ lao động lành nghề, năng động, sáng tạo, bổ sung nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Tuyển dụng có tầm quan trọng rất lớn đối với doanh nghiệp vì nó là khâu đầu tiên của công tác quản trị nhân sự, chỉ khi làm tốt khâu tuyển dụng mới có thể làm tốt các khâu tiếp theo. - Thứ hai tuyển dụng tốt giúp doanh nghiệp thực hiện tốt các mục tiêu kinh doanh hiệu quả nhất, bởi vì tuyển dụng tốt tức là tìm ra người thực hiện công việc có năng lực, phẩm chất để hoàn thành công việc được giao. Từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh, phát triển đội ngũ, đáp ứng yêu cầu hoạt động kinh doanh trong điều kiện toàn cầu hóa. - Thứ ba chất lượng của đội ngũ nhân sự tạo ra năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp, tuyển dụng nhân sự tốt góp phần quan trọng vào việc tạo ra “đầu vào” của nguồn nhân lực, nó quyết định đến chất lượng, năng lực, trình độ cán bộ nhân viên, đáp ứng đòi hỏi nhân sự của doanh nghiệp.
- Thứ tư tuyển dụng nhân sự tốt giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí kinh doanh và sử dụng có hiệu quả nguồn ngân sách của doanh nghiệp. - Thứ năm tuyển dụng nhân sự tốt cho phép doanh nghiệp hoàn thành tốt kế hoạch kinh doanh đã định. Như vậy tuyển dụng nhân sự có tầm quan trọng rất lớn đối với doanh nghiệp, đây là quá trình “đãi cát tìm vàng”, nếu một doanh nghiệp tuyển dụng nhân viên không đủ năng lực cần thiết, những sản phẩm cá nhân theo đúng yêu cầu công việc thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng xấu và trực tiếp đến hiệu quả hoạt động quản trị và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Từ đó dẫn đến tình trạng không ổn định về mặt tổ chức, thậm chí nguồn gốc gây mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ, gây xáo trộn trong doanh nghiệp, lãng phí chi phí kinh doanh… Tuyển dụng nhân viên không phù hợp sau đó lại sa thải họ 5 không những gây tốn kém cho doanh nghiệp mà còn gây tâm lý bất an cho các nhân viên khác.
Đối với người lao động: - Điều đầu tiên cũng là quan trọng nhất chính là việc tuyển dụng đem lại cơ hội việc làm cho người lao động. Nếu quá trình tuyển dụng không diễn ra thì họ làm sao có cơ hội tìm được việc làm và thành công trúng tuyển rồi đi làm - Thứ nhất tuyển dụng nhân sự giúp cho người lao động trong doanh nghiệp hiểu rõ thêm về triết lý, quan điểm của các nhà quản trị, từ đó sẽ định hướng cho họ theo những quan điểm đó. - Thứ hai tuyển dụng nhân sự tạo ra không khí thi đua, tinh thần cạnh tranh trong nội bộ những người lao động của doanh nghiệp, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đối với xã hội Việc tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp giúp cho việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội: người lao động có việc làm, có thu nhập, giảm bớt gánh nặng xã hội như thất nghiệp và các tệ nạn xã hội khác.
Đồng thời việc tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp còn giúp cho việc sử dụng nguồn lực của xã hội một cách hữu ích nhất. Tóm lại tuyển dụng nhân sự là một công việc rất quan trọng, nhà quản trị giỏi phải trực tiếp theo dõi và thực hiện những công đoạn quan trọng trong quy trình tuyển dụng nhân sự. Tóm lại, quá trình tuyển mộ có vai trò sẽ ảnh rất lớn đến hiệu quả của quá trình tuyển chọn. Trong thực tế sẽ có người lao động có trình độ cao nhưng họ không được tuyển chọn vì họ không được biết các thông tin tuyển mộ, hoặc họ không có cơ hội nộp đơn xin việc.
Chất lượng của quá trình lựa chọn sẽ không đạt được như các yêu cầu mong muốn hay hiệu quả thấp nếu như số lượng người nộp đơn xin việc bằng hoặc ít hơn số nhu cầu cần tuyển chọn. Công tác tuyển mộ có ảnh hưởng lớn đến chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức. Tuyển mộ không chỉ ảnh hưởng đến việc tuyển chọn, mà còn ảnh hưởng tới các chức năng khác của quản trị nguồn nhân lực như: Đánh giá tình hình thực hiện công việc, thù lao lao động, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, các mối quan hệ lao động… Bên cạnh đó, quá trình tuyển chọn cũng là khâu quan trọng nhằm giúp cho các nhà quản trị nhân lực đưa ra được các quyết định tuyển dụng một cách đúng đắn nhất. Quyết định tuyển chọn có ý nghĩa rất quan trọng đối với chiến lược kinh doanh và đối với các tổ chức, bởi vì quá trình tuyển chọn tốt sẽ giúp cho các tổ chức có được những con người có kỹ năng, tố chất phù hợp với sự phát triển của tổ chức trong tương lai.
Tuyển chọn tốt cũng sẽ giúp cho tổ chức giảm được 6 các chi phí do phải tuyển chọn lại, đào tạo lại cũng như tránh được các thiệt hại rủi ro trong quá trình thực hiện các công việc như là rò rỉ thông tin tổ chức, mất an toàn an ninh thông tin. Vì vậy, để tuyển chọn đạt được kết quả cao thì cần phải có các bước tuyển chọn phù hợp, các phương pháp thu thập thông tin chính xác và đánh giá các thông tin một cách khoa học. Ý nghĩa của công tác tuyển dụng - Tuyển dụng nhân sự có ý nghĩa quan trọng quyết định đến sự thành bại, phát triển của công ty. - Giúp thống nhất việc tuyển dụng lao động theo đúng nguyên tắc, thủ tục, trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo yêu cầu của công ty.
Sử dụng lao động để bảo vệ số lượng cũng như chất lượng, khắc phục những yêu cầu biến đổi của công ty. - Giúp công ty tránh được tình trạng thiếu, hoặc thừa nhân viên, đảm bảo quá trình hoàn thiện đội ngũ lao động thường xuyên tạo nên lợi thế cạnh tranh lâu dài. Chính vì vậy công tác tuyển mộ và tuyển chọn nguồn lao động thực sự trở thành một trong những mục tiêu phát triển lâu dài và quan trọng của công ty. Tuyển mộ và tuyển chọn là một yếu tố quyết định đến công tác quản trị nguồn tài nguyên nhân sự.
Việc tuyển chọn như thế nào để đảm bảo số lượng và chất lượng là một việc hết sức khó khăn và cần thiết. Nếu như thành viên trong công ty được bố trí vào những công việc không phù hợp với khả năng, năng khiếu và kiến thức chuyên môn của họ thì chắc chắn công ty đó sẽ thất bại. Đặc điểm công tác tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp Viễn thông. Đặc điểm của công tác tuyển dụng phụ thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp, mỗi doanh nghiệp khác nhau thì sẽ có đặc điểm đặc thù tuyển dụng khác nhau.
Đối với hầu hết các loại hình doanh nghiệp tại Việt Nam thì yêu cầu thi đầu vào với từng chuyên môn trước khi tới vòng tuyển dụng phỏng vấn với các nhà tuyển dụng. Bên cạnh đó, đối với các tổ chức hành chính sự nghiệp nhà nước thì sẽ có các điều kiện và yếu tố khác so với các loại hình doanh nghiệp viễn thông hiên tại ở Việt Nam. Một số đặc điểm tuyển dụng: - Mục đích tuyển dụng: Tìm được nhân sự phù hợp với doanh nghiệp để phục vụ cho chiến lược phát triển của doanh nghiệp.