CHƯƠNG 1: NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SẢN PHẨM DU LỊCH VĂN HOÁ 6 1.1 Khái niệm về văn hoá Văn hoá là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội. Các đặc trưng và chức năng của văn hoá: - Văn hoá có tính hệ thống: nó giúp phát hiện những mối liên hệ mật thiết giữa các hiện tượng, sự kiện thuộc một nền văn hoá. - Văn hoá có tính giá trị: Văn hoá theo nghĩa đen có nghĩa là “trở thành đẹp thành có giá trị”.Tính giá trị cần để phân biệt giá trị với phi giá trị. Nó là thước đo mức độ nhân bản của xã hội và con người.
- Văn hoá có tính nhân sinh: tính nhân sinh cho phép phân biệt văn hoá như một hiện tượng xã hội (do con người sáng tạo, nhân tạo) với các giá trị tự nhiên (thiên tạo).Văn hoá là cái tự nhiên được biến đổi bởi con người. Sự tác động của con người vào tự nhiên có thể mang tính vật chất (như việc luyện quặng, đẻo gỗ.) hoặc tinh thần (như việc đặt tên, truyền thuyết cho các cảnh quan thiên nhiên). - Văn hoá có tính lịch sử: Nó cho phép phân biệt văn hoá như sản phẩm của một quá trình và được tích lũy qua nhiều thế hệ với văn minh như sản phẩm cuối cùng, chỉ ra trình độ phát triển của từng giai đoạn. Tính lịch sử tạo cho văn hoá một bề dày, một chiều sâu; nó buộc văn hoá thường xuyên tự điều chỉnh, tiến hành phân loại và phân bố lại các giá trị.Tính lịch sử được duy trì bằng truyền thống văn hoá.
Truyền thống văn hoá tồn tại nhờ giáo dục, nhờ nó mà văn hoá đóng vai trò quyết định trong việc hình thành nhân cách con người.2 Khái niệm về sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch là hỗn hợp các yếu tố hình thành một tổng thể không thể tách rời gồm: các di sản du lịch (tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, lịch sử, văn hoá, nghệ thuật) các phương tiện vận chuyển, truyền tải đối tượng du lịch đến với tài nguyên du lịch, các dịch vụ cung cấp và sử dụng tài nguyên du lịch. Sự khác biệt cuả sản phẩm du lịch so với các sản phẩm khác: Sản phẩm du lịch là một sản phẩm cứng nhắc do sự thiếu linh hoạt và không thể tồn kho như các sản phẩm khác, nó phải được tiêu thụ tại chổ: khách sạn, sân bay, cơ sở vui chơi giải trí…không thể dời đến nơi khách có nhu cầu mà khách hàng phải luôn tìm đến nó, cũng không thể dời sang vùng khác để tiếp tục kinh doanh khi mùa du lịch chấm dứt.1 Đặc điểm của sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch không thể thích nghi với những biến đổi của cầu du lịch theo không gian và thời gian. 7 Sản phẩm du lịch là sản phẩm phi cụ thể (hàng hoá dịch vụ) thường rất dễ bị bắt chước, bị cạnh tranh, thách thức trên thị trường. Sản phẩm du lịch là loại sản phẩm trừu tượng, người mua kiểm tra trước cũng như chưa thể định số lượng và chất lượng cụ thể được nhà cung cấp sẽ bán ra.
Sản phẩm du lịch là loại sản phẩm được bán ra cho du khách trước khi họ thấy và trước khi họ hưởng thụ sản phẩm mà họ mua, du khách trả tiền cho nhà cung ứng hoặc là người trung gian. Sản phẩm du lịch là loại sản phẩm không thể tồn kho và chu kỳ sống của sản phẩm cũng không thể tăng lên được theo ý muốn của nhà kinh doanh trong một thời gian ngắn. Nhu cầu của khách du lịch đối với sản phẩm dễ bị thay đổi do rất nhiều yếu tố bên ngoài tác động như: những biến động chính trị, kinh tế xã hội, sự dao động của tỷ giá hối đoái, sự suy thoái kinh tế, lạm phát… Sản phẩm du lịch là loại sản phẩm thường bị mất cân đối, vòng đời cuả các sản phẩm du lịch cũng giống như vòng đời cuả các sản phẩm hàng hoá khác ảnh hưởng tính thời vụ, tính mùa, điều kiện khí hậu, thời tiết và chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố khác về chính trị, kinh tế và xã hội. Như vậy, sản phẩm du lịch là một tổng thể rất phức tạp gồm các thành phần không đồng nhất.2 Giá trị và giá trị sử dụng sản phẩm du lịch Là một loại hàng hoá đặc biệt, sản phẩm du lịch có thuộc tính chung của hàng hoá, tức có tầng thuộc tính là giá trị sử dụng và giá trị.
Sản phẩm du lịch là loại sản phẩm có tính tổng hợp, ngoài sản phẩm vật chất hữu hình về mặt dịch vụ ăn uống ra, tuyệt đại bộ phận là sản phẩm vô hình thoả mãn nhu cầu tinh thần cho du khách, do đó so với hàng hoá chung, giá trị sử dụng và giá trị của sản phẩm du lịch có một số đặc điểm riêng. • Giá trị sử dụng của sản phẩm du lịch ở chổ nó có thể thoả mãn nhu cầu có tính tổng hợp của du khách trong quá trình du lịch, một mặt vừa bao gồm các nhu cầu sinh lý cơ bản: ăn, ở, đi lại của du khách trong quá trình du lịch, mặt khác còn bao gồm nhu cầu tinh thần như tham quan, du ngoạn, thưởng thức nghệ thuật…làm phong phú kiến thức, và tăng cường mối quan hệ giao lưu cộng đồng…, do đó giá trị sử dụng của nó có tính đa chức năng. • Trong sản phẩm du lịch được kết tinh qua lao động phổ biến của con người, là kết quả tiêu hao sức lực, trí lực của con người, có giá trị như hàng hoá vật chất chung, nhưng sản phẩm du lịch có cơ cấu phức tạp, nội dung phong phú nên việc ghi nhận số lượng giá trị của nó tương đối khó khăn. Giá trị sản 8 phẩm du lịch có thể bao gồm bởi ba nội dung cơ bản là giá trị sản phẩm vật chất, giá trị dịch vụ du lịch và giá trị vật thu hút du lịch.3 Các yếu tố cấu thành sản phẩm du lịch Các yếu tố cấu thành sản phẩm du lịch, mỗi yếu tố đều quan trọng như nhau, chúng kiên kết và hỗ trợ cho nhau tạo nên sản phẩm đa dạng và độc đáo, giúp cho du khách cảm nhận được sự độc đáo của chương trình du lịch, ngược lại nếu như một trong các yếu tố đó mất đi thì xem như sản phẩm du lịch tạo thành không hoàn hảo.
Cơ sở phục vụ lưu trú, ăn uống Cơ sở phục vụ lưu trú, ăn uống của ngành du lịch bao gồm các công trình đặc biệt nhằm đảm bảo nơi ăn, ngủ và giải trí cho khách du lịch. Đây là thành phần đặc trưng nhất trong toàn bộ, hệ thống cơ sở vật chất du lịch, chúng đáp ứng nhu cầu căn bản nhất của con người ( ăn và ngủ) khi họ sống ngoài nơi thường trú của họ, bao gồm hệ thống càc nhà hàng, khách sạn, Resort…. Phương tiện vận chuyển Phương tiện vận chuyển khách du lịch là phương tiện bảo đảm các điều kiện phục vụ khách du lịch, được sử dụng để phục vụ khách du lịch theo chương trình du lịch. Đây cũng là một trong những yếu tố rất là quan trọng, vì nó có ảnh hưởng rất lớn đến chuyến hành trình của du khách, và ảnh hưởng đến tâm lý đi du lịch của du khách, nên phương tiện phải luôn được đảm bảo an toàn trong suốt hành trình.
Dịch vụ mua sắm Đây cũng là một trong những điểm tạo nên sự độc đáo của chương trình du lịch, các dịch vụ mua sắm này sẽ góp phần giúp cho du khách có những thời gian vui chơi, thoải mái…. Các dịch vụ mua sắm này thường ở các trung tâm mua sắm, các cửa hàng được bố trí ở các điểm tham quan hoặc trong khách sạn, thường các hàng hoá ở các điểm mua sắm này là các đặc sản của vùng miền, cũng như những sản phẩm mang giá trị văn hoá dân tộc, nó góp phần giới thiệu cho khách du lịch biết và hiểu về những phong tục tập quán, sinh hoạt cuộc sống thông qua những sản phẩm đó. Du lịch của ta đang ngày càng phát triển, các điểm mua sắm dịch vụ ngày càng tăng cả về số lượng lẫn chất lượng, khôi phục phát triển các làng nghề thủ công truyền thống như các cơ sở tranh sơn mài, thêu, các cơ sở thủ công mỹ nghệ, các cơ sở chế biến…. Các điểm tham quan vui chơi- giải trí Các chương trình du lịch có hấp dẫn và độc đáo hay không, cũng phụ thuộc vào các điểm tham quan trong chương trình, điều đặc biệt là những điểm đến đó 9 phải mới lạ và đặc sắc và có nhiều hoạt động văn hoá đi kèm, có như thế mới góp phần thu hút khách du lịch.
Hiện nay các công ty du lịch đang ngày càng đẩy mạnh các hoạt động khảo sát, thiết kế nhiều tuyến điểm du lịch mới, nhằm phục vụ khách du lịch được tốt hơn. Vì chính điểm đến mới lạ trong chương trình tour sẽ tạo nên sự khác biệt, giữa sản phẩm du lịch của công ty so với sản phẩm của các đối thủ khác.4 Khái niệm về du lịch văn hoá Du lịch văn hóa là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hóa dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Du lịch văn hóa góp phần nâng cao hiểu biết cho cá nhân, loại hình du lịch này thỏa mãn lòng ham hiểu biết và ham thích nâng cao văn hóa thông qua các chuyến đi du lịch đến những nơi lạ để tìm hiểu và nghiên cứu lịch sử, kiến trúc, kinh tế, chế độ xã hội cuộc sống và phong tục tập quán của đất nước du lịch.5 Các loại hình du lịch văn hóa Sản phẩm du lịch văn hoá không những là nơi lưu giữ, tuyên truyền quảng bá các di sản văn hoá mà còn là “cầu nối” công chúng giữa quá khứ và tương lai và là “cầu nối” giữa các cộng đồng người vốn có bản sắc văn hoá khác nhau.1 Loại hình di tích lịch sử Mỗi dân tộc, mỗi quốc gia có những đặc điểm lịch sử riêng, được ghi dấu lại ở những di tích lịch sử. Sự ghi dấu ấy có khác nhau về số lượng, sự phân bố nội dung giá trị.
• Di tích ghi dấu về dân tộc học: Sự ăn ở, sinh hoạt của các tộc người • Di tích ghi dấu sự kiện chính trị quan trọng, tiêu biểu, có ý nghĩa quyết định chiều hướng phát triển của đất nước của địa phương.