Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nguồn nhân lực đóng vai trò là nhân tố cốt lõi quyết định sự thành bại và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường, đặc biệt là đối với ngành kinh doanh khách sạn – lĩnh vực mang tính đặc thù cao về sản phẩm dịch vụ và tính thời vụ. Trong bối cảnh ngành du lịch và khách sạn tái mở cửa toàn diện sau đại dịch Covid-19, sự phục hồi nhanh chóng của thị trường dẫn đến tình trạng thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao (ước tính thiếu hụt khoảng 30% đến 40% tại nhiều khách sạn trung tâm theo phản ánh từ thực tiễn ngành).

Khách sạn Capella Hanoi là cơ sở lưu trú 5 sao phân khúc cao cấp (boutique hotel) do Tập đoàn Sun Group đầu tư và được quản lý vận hành bởi Tập đoàn Capella Hotel Group (Singapore), chính thức đi vào hoạt động từ tháng 4 năm 2021. Là một doanh nghiệp mới gia nhập thị trường, công tác tạo động lực thúc đẩy người lao động tại đây còn tương đối mới mẻ và chưa được hoàn thiện đồng bộ. Khách sạn phải đối mặt với tỷ lệ luân chuyển lao động ở mức cao (ghi nhận 19% vào tháng 4 năm 2022) cùng áp lực cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ truyền thống cùng phân khúc như Sofitel Legend Metropole Hanoi.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

  1. Đánh giá thực trạng các chính sách tạo động lực cho nhân viên đang được triển khai tại Khách sạn Capella Hanoi.
  2. Đề xuất một số nhóm giải pháp có căn cứ khoa học và thực tiễn nhằm hoàn thiện các chính sách tạo động lực cho người lao động tại khách sạn trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Các chính sách tạo động lực (vật chất và phi vật chất) cho nhân viên tại Khách sạn Capella Hanoi.
  • Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện trực tiếp tại Khách sạn Capella Hanoi (địa chỉ: Số 11 Lê Phụng Hiểu, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội).
  • Phạm vi thời gian: Số liệu thực trạng được thu thập và phân tích trong giai đoạn năm 2022 cùng kỳ thực tập thực tế từ ngày 19/12/2022 đến ngày 26/03/2023; các giải pháp đề xuất có giá trị áp dụng cho những năm tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Tác giả vận dụng hệ thống lý luận quản trị nhân sự từ Giáo trình Quản trị nhân lực (Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân) kết hợp với Thuyết phân cấp nhu cầu của Abraham Maslow nhằm làm rõ các nhu cầu cơ bản và bậc cao của người lao động trong doanh nghiệp khách sạn. Trên cơ sở đó, các chính sách tạo động lực được phân tích thành hai nhóm công cụ chính: tạo động lực bằng công cụ tài chính (chính sách tiền lương, thưởng, phụ cấp, phúc lợi) và tạo động lực bằng công cụ phi tài chính (điều kiện làm việc, cơ hội thăng tiến, đào tạo phát triển và môi trường văn hóa tổ chức).

Quy trình nghiên cứu kết hợp các phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu cụ thể:

  • Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu văn bản: Hệ thống hóa các quy định pháp luật hiện hành (Bộ luật Lao động, Nghị định 38/2022/NĐ-CP về mức lương tối thiểu vùng), tiêu chuẩn ngành du lịch và các quy chế, nội quy nội bộ của tập đoàn.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:
    • Quan sát khoa học: Theo dõi, ghi chép nhật ký công việc và quy trình vận hành nhân sự trong 3 tháng thực tập (19/12/2022 – 26/03/2023).
    • Khảo sát bằng bảng hỏi: Sử dụng số liệu từ cuộc khảo sát nhân viên nội bộ và bài đánh giá văn hóa doanh nghiệp Great Place to Work tổ chức vào tháng 2 năm 2023.
    • Phỏng vấn chuyên sâu: Trao đổi trực tiếp với các cán bộ quản lý phụ trách như Quản lý Nhân sự, Quản lý Đào tạo và Phát triển, Trợ lý Trưởng bộ phận.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Khai thác các báo cáo tài chính, báo cáo biến động lao động, cơ cấu doanh thu và số liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê và Sở Du lịch Hà Nội.
  • Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tổng hợp số liệu, phân tích thống kê mô tả và so sánh đối chiếu giữa các giai đoạn 2021, 2022 và đầu năm 2023.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu về khách sạn Capella Hanoi và quá trình thực tập của sinh viên tại khách sạn

Chương này tập trung trình bày tổng quan về quá trình hình thành, đặc điểm vận hành của Khách sạn Capella Hanoi và mô tả chi tiết nhiệm vụ của thực tập sinh tại bộ phận Nhân sự:

  • Tổng quan doanh nghiệp: Khách sạn trực thuộc Công ty TNHH Bất động sản Mặt trời Thủ đô (Tập đoàn Sun Group), hợp tác vận hành cùng Capella Hotel Group từ tháng 06/2020. Khách sạn được kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế theo phong cách Nhà hát Opera thập niên 1920, gồm 7 tầng nổi, 4 tầng hầm, 47 phòng nghỉ/suite tiêu chuẩn 5 sao boutique. Cơ sở vật chất bao gồm 3 nhà hàng và 1 quán bar: Nhà hàng Nhật Bản Koki (171 chỗ, phòng Teppanyaki Hibana 14 chỗ), Nhà hàng The Hudson Rooms (101 chỗ), Nhà hàng Backstage (82 chỗ), Diva's Lounge (102 chỗ) cùng trung tâm thể thao và Auriga Spa tại tầng hầm B3.
  • Triết lý văn hóa và dịch vụ: Khách sạn xây dựng hệ thống quản trị dựa trên 5 trụ cột và 15 tiêu chuẩn dịch vụ: Chủ nhà hoàn hảo (tiêu chuẩn 1-3), Xây dựng mối quan hệ (tiêu chuẩn 4-6), Chú ý đến chi tiết (tiêu chuẩn 7-9), Liên tục cải tiến (tiêu chuẩn 10-12) và Đại sứ Capella (tiêu chuẩn 13-15).
  • Cơ cấu tổ chức và nhân sự: Khách sạn vận hành theo 5 cấp bậc tinh giản: Ban Giám đốc (GT), Trưởng bộ phận (DHA), Phó bộ phận (DHB), Giám sát (S) và Nhân viên (L). Tổng số lao động là 233 người, trong đó trình độ Đại học chiếm 41,64%, Trung cấp/Cao đẳng chiếm 44,2%, Lao động phổ thông chiếm 13,73% và Sau đại học chiếm 0,43%. Cơ cấu giới tính gồm 54,5% nam và 45,5% nữ; 95,27% là người Việt Nam (222 người), còn lại là nhân sự nước ngoài giữ các vị trí quản trị cấp cao.
  • Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2022: Doanh thu dịch vụ ăn uống (F&B) chiếm tỷ trọng chủ đạo đạt 61,9%, doanh thu lưu trú chiếm 34,2%, còn lại 3,86% đến từ các dịch vụ bổ sung. Nguồn khách chủ yếu đến từ Tập đoàn Sun Group (44%), kênh đặt phòng trực tuyến (27%) và khách doanh nghiệp (24%).
  • Hoạt động thực tập: Sinh viên thực hiện các nghiệp vụ tại phòng Nhân sự dưới sự hướng dẫn của Quản lý Nhân sự (Phạm Thị Hường) và Quản lý Đào tạo & Phát triển (Đinh Mạnh Hiếu). Các nhiệm vụ chính bao gồm: tiếp đón và hỗ trợ phiên dịch phỏng vấn tuyển dụng ứng viên nước ngoài, quản lý hồ sơ và làm thủ tục tiếp nhận thực tập sinh/nhân viên mới, dịch thuật tài liệu quy trình thao tác chuẩn (SOP), tổ chức các sự kiện nội bộ, kiểm tra và rà soát hồ sơ pháp lý lao động.

Chương 2: Thực trạng chính sách tạo động lực cho người lao động tại khách sạn Capella Hanoi

Chương 2 đi sâu phân tích cơ cấu và hiệu quả của các chính sách tạo động lực cho 233 nhân sự của khách sạn:

  • Biến động nguồn nhân lực: Quy mô nhân sự tăng 25,94% từ 185 người (2022) lên 233 người (2023). Tăng trưởng tập trung ở khối Vận hành nhằm đáp ứng khối lượng công việc hậu Covid-19: Bộ phận Ẩm thực tăng từ 105 lên 127 người (+20,95%), Lễ tân tăng từ 11 lên 18 người (+63,64%), Buồng phòng tăng từ 22 lên 30 người (+36,36%).
  • Chính sách tiền lương và thu nhập: Thu nhập của nhân viên được tính theo công thức: $$\text{Tổng lương} = \text{Lương cơ bản} + \text{Phí dịch vụ (Service charge)} + \text{Trợ cấp}$$
    • Lương cơ bản: Chi trả cao hơn mức lương tối thiểu vùng theo Nghị định 38/2022/NĐ-CP, thấp nhất là 6.000.000 VNĐ/tháng (áp dụng cho vị trí Tạp vụ/Steward). Đáng chú ý, khách sạn áp dụng chi trả 100% lương cơ bản trong thời gian thử việc.
    • Phí dịch vụ: Thu 5% trên hóa đơn của khách và phân chia đều cho toàn thể nhân viên đạt đủ 26 ngày công/tháng (nhân viên thử việc nhận 85%). Mức chi trả có sự biến động lớn theo mùa vụ: tháng 12/2022 (cao điểm) đạt trên 4.000.000 VNĐ/người, trong khi tháng 2/2023 giảm xuống còn hơn 2.000.000 VNĐ/người.
    • Trợ cấp: Cung cấp bữa ăn ca buffet (khối vận hành tối đa 2 bữa/ngày, khối văn phòng 1 bữa/ngày); trợ cấp làm thêm giờ (150% ngày thường, 400% ngày lễ/Tết); trợ cấp đánh giá tiêu chuẩn nghiệp vụ và ngoại hình (2.000.000 VNĐ); trợ cấp gửi xe ngoài khách sạn (300.000 VNĐ/tháng và 10.000 VNĐ/ngày cho ca đêm do khách sạn không có bãi đỗ xe nhân viên).
  • Chính sách thưởng và phúc lợi:
    • Thưởng lương tháng 13 dựa trên ngày công làm việc thực tế trong năm; thưởng các dịp lễ, Tết từ Công đoàn.
    • Thực hiện đầy đủ trích nộp BHXH (8%), BHYT (1,5%), BHTN (1%). Cung cấp gói bảo hiểm sức khỏe cao cấp Suncare trị giá từ 40.000.000 VNĐ/năm/nhân viên để khám chữa bệnh tại các bệnh viện tư nhân.
    • Chế độ nghỉ phép năm phân tầng: 20 ngày/năm cho Tổng quản lý và Giám đốc người nước ngoài; 14 ngày/năm cho Giám đốc người Việt và Trưởng bộ phận (DHA); 12 ngày/năm cho các cấp Phó phòng, Giám sát và Nhân viên. Tăng thêm 1 ngày phép sau mỗi 3 năm làm việc liên tục đối với lao động Việt Nam (5 năm đối với lao động nước ngoài).
  • Đánh giá qua khảo sát: Khảo sát Great Place to Work tháng 2/2023 ghi nhận chỉ số hài lòng đạt 99% với nhiều phản hồi tích cực về môi trường văn hóa và tinh thần đoàn kết. Tuy nhiên, tỷ lệ luân chuyển lao động thực tế trong tháng 4/2022 từng chạm mốc 19%, phản ánh những bất cập về áp lực công việc, biến động phí dịch vụ và hạn chế về mặt bằng tiện ích dành cho nhân viên.

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện các chính sách tạo động lực cho nhân viên tại khách sạn Capella Hanoi

Dựa trên phân tích môi trường bên ngoài và định hướng phát triển của khách sạn, tác giả đề xuất các giải pháp hoàn thiện:

  • Sắp xếp, bố trí nhân lực hợp lý: Rà soát lại định biên nhân sự theo từng khung giờ cao điểm và mùa vụ; phân công công việc đúng năng lực chuyên môn và sở trường nhằm hạn chế tình trạng làm việc quá giờ kéo dài tại các bộ phận trực tiếp như F&B, Buồng phòng.
  • Cung cấp thêm không gian và tiện ích cho nhân viên: Khắc phục hạn chế về diện tích mặt bằng bằng cách quy hoạch thêm khu vực nghỉ ngơi, tủ đồ cá nhân, khu vực sinh hoạt chung; nghiên cứu phương án liên kết điểm trông giữ xe cố định gần khách sạn để hỗ trợ nhân viên đi lại an toàn.
  • Hoàn thiện chính sách đề bạt, thăng tiến và đánh giá: Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá KPI rõ ràng, minh bạch; thiết lập lộ trình phát triển nghề nghiệp cụ thể cho từng vị trí; ưu tiên cơ hội thăng tiến nội bộ trước khi tuyển dụng từ bên ngoài.
  • Tối ưu hóa chính sách đãi ngộ và đào tạo: Điều chỉnh mức lương cơ bản cho nhóm lao động bậc thấp (tạp vụ, nhân viên mới) để đảm bảo mức sống ổn định; đa dạng hóa các chương trình đào tạo kỹ năng chuyên sâu và ngoại ngữ kết hợp trao đổi nhân viên giữa các khách sạn trong cùng tập đoàn Sun Group.

Kết quả và đóng góp

Chỉ tiêu / Tiêu chí Số liệu & Nội dung ghi nhận tại Capella Hanoi
Quy mô nhân sự (tháng 2/2023) 233 người (tăng 25,94% so với 185 người năm 2022)
Cơ cấu trình độ chuyên môn Đại học: 41,64%; Cao đẳng/Trung cấp: 44,2%; Phổ thông: 13,73%; Sau ĐH: 0,43%
Cơ cấu giới tính & Quốc tịch Nam: 54,5%, Nữ: 45,5%; Người Việt Nam: 95,27% (222 người), Nước ngoài: 4,73%
Chỉ số hài lòng (Great Place to Work) 99% (Khảo sát toàn bộ 233 nhân viên vào tháng 2/2023)
Tỷ lệ luân chuyển lao động (Turnover) 19% (Ghi nhận vào tháng 4/2022)
Mức lương cơ bản thấp nhất 6.000.000 VNĐ/tháng (áp dụng cho vị trí Tạp vụ/Steward)
Chế độ thử việc Hưởng 100% lương cơ bản và 85% phí dịch vụ (Service charge)
Phúc lợi bảo hiểm đặc thù Bảo hiểm sức khỏe nâng cao Suncare trị giá từ 40.000.000 VNĐ/năm
Chế độ nghỉ phép năm 20 ngày (GTE), 14 ngày (GTL, DHA), 12 ngày (DHB, S, L)

Báo cáo thực tập đã hệ thống hóa được toàn bộ cơ chế quản trị và chính sách đãi ngộ nhân sự tại một khách sạn boutique 5 sao tiêu chuẩn quốc tế trong giai đoạn đầu vận hành. Đóng góp nổi bật của tác giả là đã chỉ ra được khoảng cách giữa kết quả khảo sát mức độ hài lòng danh nghĩa (99%) và thực trạng biến động nhân sự thực tế (tỷ lệ nghỉ việc 19%), từ đó đưa ra những kiến nghị xác thực với điều kiện hoạt động tại Capella Hanoi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian thực tập giới hạn (từ tháng 12/2022 đến tháng 3/2023); nguồn số liệu khảo sát và phỏng vấn tập trung chủ yếu tại phạm vi nội bộ một khách sạn mới vận hành 2 năm nên chưa đối sánh định lượng sâu với các khách sạn 5 sao khác trên cùng địa bàn Hà Nội.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động dài hạn của các chính sách tạo động lực đến hiệu suất làm việc (KPI) và lòng trung thành của nhân viên khi khách sạn bước vào giai đoạn kinh doanh ổn định; thực hiện các nghiên cứu so sánh mô hình đãi ngộ giữa các khách sạn trong cùng chuỗi Sun Hospitality Group.

Giá trị tham khảo

Báo cáo là tài liệu tham khảo thiết thực cho sinh viên các chuyên ngành Quản trị Khách sạn, Quản trị Du lịch và Quản trị Nhân lực khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc nghiên cứu chuyên đề về tạo động lực lao động trong ngành dịch vụ cao cấp. Các nhà quản lý nhân sự tại các khách sạn quy mô boutique 5 sao có thể tham khảo mô hình cơ cấu tiền lương (kết hợp lương cơ bản, service charge và phụ cấp theo tiêu chuẩn) cùng chính sách phúc lợi phân tầng được trình bày chi tiết trong tài liệu.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu tiền lương của nhân viên tại Khách sạn Capella Hanoi gồm những khoản nào?
Thu nhập hàng tháng của nhân viên gồm 3 phần: Lương cơ bản (thấp nhất 6.000.000 VNĐ/tháng cho vị trí Tạp vụ; nhân viên thử việc nhận 100%), Phí dịch vụ (chia đều 5% doanh thu dịch vụ cho nhân viên đủ 26 công, thử việc nhận 85%) và các khoản Trợ cấp (ăn ca buffet, gửi xe 300.000 VNĐ/tháng, làm thêm giờ, trợ cấp tiêu chuẩn nghiệp vụ 2.000.000 VNĐ).

2. Chính sách nghỉ phép năm tại Capella Hanoi được quy định cụ thể như thế nào?
Số ngày phép năm được phân cấp theo chức danh: 20 ngày/năm đối với Ban Giám đốc là người nước ngoài; 14 ngày/năm đối với Ban Giám đốc người Việt và Trưởng bộ phận; 12 ngày/năm đối với Phó bộ phận, Giám sát và Nhân viên. Cứ mỗi 3 năm làm việc liên tục, nhân viên người Việt được cộng thêm 1 ngày phép.

3. Vì sao khách sạn Capella Hanoi phải chi trả khoản trợ cấp gửi xe cho nhân viên?
Do diện tích đất của khách sạn hạn chế (997m2) và nằm tại trung tâm khu phố cổ Hà Nội, khách sạn không bố trí được bãi đỗ xe nội bộ cho nhân viên. Khách sạn thực hiện trợ cấp 300.000 VNĐ/tháng cho toàn thể nhân viên và thêm 10.000 VNĐ/ngày đối với nhân viên làm việc ca đêm để tự túc tìm điểm gửi xe bên ngoài.

4. Điểm đặc biệt trong chính sách bảo hiểm của Capella Hanoi so với quy định chung là gì?
Bên cạnh việc đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN theo luật định, toàn bộ nhân viên khách sạn được chủ đầu tư Sun Group cấp gói bảo hiểm chăm sóc sức khỏe Suncare cao cấp trị giá từ 40.000.000 VNĐ/năm để khám chữa bệnh tại các bệnh viện tư nhân và phòng khám tiêu chuẩn cao.

5. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý tại Capella Hanoi gồm những cấp bậc nào?
Bộ máy quản lý khách sạn gồm 5 cấp bậc chính: Ban Giám đốc (GT), Trưởng bộ phận (DHA), Phó bộ phận (DHB), Giám sát (S) và Nhân viên trực tiếp (L).

Kết luận

Báo cáo thực tập tốt nghiệp của sinh viên Bùi Thị Khánh Vân đã phân tích toàn diện thực trạng chính sách tạo động lực cho người lao động tại Khách sạn Capella Hanoi dựa trên dữ liệu thực tế năm 2022–2023. Nghiên cứu đã làm rõ ưu điểm trong các chế độ đãi ngộ, phúc lợi đặc thù của tập đoàn cũng như chỉ ra các thách thức về tỷ lệ luân chuyển lao động và áp lực công việc trong ngành khách sạn cao cấp hậu đại dịch. Các giải pháp đề xuất về sắp xếp nhân lực, cải thiện không gian làm việc và hoàn thiện lộ trình thăng tiến mang tính ứng dụng cao, hỗ trợ tích cực cho công tác quản trị nhân sự của khách sạn trong giai đoạn phát triển tiếp theo.