Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm hạn chế vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn quận bắc từ liêm thành phố hà nội giai đoạn 2010 2017

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Bắc Từ Liêm, Hà Nội giai đoạn 2010-2017 và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Trương Đình Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Đức Phúc
• Trường học: Trường Đại Học Tài Nguyên Và Môi Trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Giải Pháp Hạn Chế Vi Phạm Hành Chính Trong Lĩnh Vực Đất Đai Tại Bắc Từ Liêm (2010-2017)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở pháp lý về vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của vi phạm hành chính
• 1.1.2. Đặc điểm cấu thành vi phạm hành chính
• 1.1.2.1. Mặt khách quan của vi phạm hành chính
• 1.1.2.2. Khách thể của vi phạm hành chính
• 1.1.2.3. Chủ thể của vi phạm hành chính
• 1.1.2.4. Mặt chủ quan của vi phạm hành chính
• 1.1.3. Khái niệm xử lý vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính
• 2. CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Bắc Từ Liêm
• 3.1.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Khái quát về đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội quận Bắc Từ Liêm
• 3.2. Khái quát tình hình quản lý nhà nước về đất đai và hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm
• 3.2.1. Khái quát tình hình quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn quận
• 3.2.2. Hiện trạng sử dụng đất của quận Bắc Từ Liêm
• 3.3. Tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2010 đến 1/4/2014
• 3.4. Tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm từ ngày 1/4/2014 đến năm 2017
• 3.5. Thực trạng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm
• 3.5.1. Tình hình xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai giai đoạn từ năm 2010 đến 1/4/2014
• 3.5.2. Tình hình xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai giai đoạn từ 1/4/2014 đến năm 2017
• 3.6. Nhận xét, đánh giá chung
• 4. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI
• 4.1. Giải pháp chung
• 4.2. Giải pháp cụ thể trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quản lý và sử dụng tài nguyên đất. Vi phạm hành chính không chỉ gây thiệt hại cho Nhà nước mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Tình hình vi phạm hành chính tại Bắc Từ Liêm giai đoạn 2010-2017 cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng và tính chất phức tạp của các hành vi vi phạm. Theo thống kê, số lượng vi phạm trong lĩnh vực này đã tăng lên do sự thiếu hiểu biết về quy định pháp luật đất đai và sự quản lý chưa hiệu quả từ các cơ quan chức năng. Việc nghiên cứu thực trạng này là cần thiết để đưa ra các giải pháp hiệu quả nhằm hạn chế tình trạng vi phạm.

1.1. Tình hình vi phạm hành chính tại Bắc Từ Liêm

Tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Bắc Từ Liêm giai đoạn 2010-2017 cho thấy nhiều loại hình vi phạm khác nhau, từ việc xây dựng trái phép đến việc sử dụng đất không đúng mục đích. Các hành vi này không chỉ vi phạm quy định pháp luật đất đai mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường và đời sống xã hội. Đặc biệt, sự phát triển đô thị nhanh chóng đã tạo ra áp lực lớn lên tài nguyên đất, dẫn đến việc nhiều cá nhân và tổ chức vi phạm các quy định về quản lý đất đai. Việc xử lý các vi phạm này gặp nhiều khó khăn do thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và sự thiếu hiểu biết của người dân về chính sách đất đai.

II. Nguyên nhân và thực trạng xử lý vi phạm hành chính

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Bắc Từ Liêm bao gồm sự thiếu hụt thông tin về quy định pháp luật đất đai và sự quản lý chưa chặt chẽ từ các cơ quan chức năng. Nhiều người dân không nắm rõ các quy định liên quan đến quyền sử dụng đất, dẫn đến việc vi phạm mà không nhận thức được. Thực trạng xử lý các vi phạm này cũng gặp nhiều khó khăn, do quy trình xử lý phức tạp và thiếu sự đồng bộ giữa các cơ quan. Theo báo cáo, tỷ lệ xử lý vi phạm còn thấp, nhiều trường hợp vi phạm không được xử lý kịp thời, dẫn đến tình trạng tái diễn vi phạm. Điều này cho thấy cần có những biện pháp cải cách trong công tác quản lý đất đai và xử lý vi phạm.

2.1. Thực trạng xử lý vi phạm hành chính

Thực trạng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Bắc Từ Liêm cho thấy nhiều bất cập. Các cơ quan chức năng thường xuyên gặp khó khăn trong việc xác định mức độ vi phạm và áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp. Nhiều trường hợp vi phạm không được xử lý kịp thời, dẫn đến tình trạng tái diễn. Hơn nữa, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc xử lý vi phạm còn yếu, gây khó khăn trong việc thực hiện các biện pháp khắc phục. Cần có sự cải cách trong quy trình xử lý vi phạm để nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đất đai.

III. Giải pháp hạn chế vi phạm hành chính

Để hạn chế tình trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Bắc Từ Liêm, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về quản lý đất đai cho người dân. Việc nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ liên quan đến đất đai sẽ giúp giảm thiểu tình trạng vi phạm. Thứ hai, cần cải cách quy trình xử lý vi phạm, đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả trong việc xử lý các hành vi vi phạm. Cuối cùng, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc quản lý và xử lý vi phạm, nhằm tạo ra một hệ thống quản lý đất đai đồng bộ và hiệu quả.

3.1. Giải pháp tuyên truyền và giáo dục pháp luật

Giải pháp đầu tiên là tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật về quản lý đất đai. Cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để cung cấp thông tin về quy định pháp luật đất đai cho người dân. Việc này không chỉ giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình mà còn tạo ra ý thức trách nhiệm trong việc sử dụng đất đúng mục đích. Hơn nữa, cần có các tài liệu hướng dẫn cụ thể về quy trình xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhằm giảm thiểu tình trạng vi phạm do thiếu thông tin.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2010-2017, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội, chứng kiến sự gia tăng đáng kể các vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, phản ánh những thách thức trong quản lý và sử dụng đất đai tại địa phương. Theo báo cáo của ngành tài nguyên và môi trường, các hành vi vi phạm phổ biến bao gồm sử dụng đất không đúng mục đích, lấn chiếm đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái phép và xây dựng không phép. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm, góp phần tăng cường quản lý nhà nước về đất đai. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2017, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan quản lý nhà nước, thanh tra và các đơn vị liên quan tại quận. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách pháp luật đất đai, đồng thời hỗ trợ địa phương trong việc lập lại kỷ cương hành chính, phòng chống vi phạm và sử dụng đất bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ổn định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý nhà nước về đất đai và lý thuyết xử lý vi phạm hành chính. Lý thuyết quản lý nhà nước về đất đai tập trung vào các quy định pháp luật, cơ chế quản lý và vai trò của các cơ quan nhà nước trong việc bảo vệ quyền sử dụng đất và phát triển bền vững. Lý thuyết xử lý vi phạm hành chính làm rõ các khái niệm vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính, thẩm quyền xử lý và nguyên tắc xử lý vi phạm. Các khái niệm chính bao gồm: vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, thẩm quyền xử phạt, hình thức xử phạt (cảnh cáo, phạt tiền, xử phạt bổ sung), biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính (phát hiện kịp thời, xử lý nghiêm minh, đúng thẩm quyền, công khai, khách quan).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các báo cáo thanh tra, kiểm tra của UBND quận Bắc Từ Liêm, các văn bản pháp luật liên quan, hồ sơ xử lý vi phạm hành chính và khảo sát thực tế tại các phường thuộc quận. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm hơn 500 trường hợp vi phạm hành chính được xử lý trong giai đoạn 2010-2017. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các loại vi phạm phổ biến. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ vi phạm theo từng năm và từng loại hành vi, đồng thời áp dụng phân tích định tính để đánh giá nguyên nhân và hiệu quả xử lý. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2018 đến tháng 12/2019, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tăng dần qua các năm: Từ năm 2010 đến 2014, số vụ vi phạm được phát hiện là khoảng 320 vụ, trong khi giai đoạn 2014-2017 tăng lên khoảng 480 vụ, chiếm tỷ lệ tăng 50%. Điều này phản ánh sự gia tăng áp lực trong quản lý đất đai do quá trình đô thị hóa nhanh chóng.

2. Phân loại hành vi vi phạm: Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm sử dụng đất không đúng mục đích chiếm 35%, lấn chiếm đất chiếm 25%, chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái phép chiếm 20%, và xây dựng trái phép chiếm 15%. Các hành vi còn lại chiếm 5%.

3. Hiệu quả xử lý vi phạm: Trong tổng số vụ vi phạm, khoảng 62% đã được xử lý triệt để, 18% đang trong quá trình xử lý, và 20% chưa được xử lý hoặc xử lý chưa dứt điểm. Mức phạt tiền trung bình áp dụng cho cá nhân là khoảng 15 triệu đồng, trong khi đối với tổ chức là khoảng 30 triệu đồng.

4. Nguyên nhân vi phạm: Qua khảo sát, nguyên nhân chính bao gồm thiếu hiểu biết pháp luật của người dân (chiếm 40%), quản lý nhà nước còn lỏng lẻo, thiếu đồng bộ (30%), và sự phức tạp trong thủ tục hành chính (20%). Các nguyên nhân khác chiếm 10%.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng số vụ vi phạm phản ánh áp lực phát triển kinh tế - xã hội và đô thị hóa tại Bắc Từ Liêm, đồng thời cho thấy những hạn chế trong công tác quản lý và kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng. Tỷ lệ xử lý vi phạm chưa đạt mức tối ưu, phần lớn do thiếu nguồn lực và thủ tục hành chính phức tạp. So sánh với các nghiên cứu tại các quận khác của Hà Nội, Bắc Từ Liêm có tỷ lệ vi phạm và xử lý tương đối cao, nhưng vẫn còn nhiều tồn tại cần khắc phục. Việc phân loại hành vi vi phạm giúp xác định rõ các điểm nóng cần tập trung kiểm soát. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện số vụ vi phạm theo năm và biểu đồ tròn phân bổ tỷ lệ các loại vi phạm, giúp minh họa trực quan cho các phát hiện. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ mối quan hệ giữa quản lý nhà nước và hành vi vi phạm, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật: Đẩy mạnh các chương trình đào tạo, tập huấn và truyền thông về pháp luật đất đai cho người dân và tổ chức trên địa bàn quận, nhằm nâng cao nhận thức và giảm thiểu vi phạm. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, do UBND quận phối hợp với các phường chủ trì.

2. Cải cách thủ tục hành chính: Rút ngắn thời gian và đơn giản hóa quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chuyển nhượng và các thủ tục liên quan để giảm thiểu các vi phạm do thủ tục phức tạp gây ra. Thực hiện trong 18 tháng, do Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội phối hợp với UBND quận.

3. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh: Thiết lập các đoàn kiểm tra liên ngành thường xuyên, tập trung vào các khu vực có nguy cơ vi phạm cao, đồng thời áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc, đảm bảo tính răn đe. Thời gian thực hiện liên tục, do Thanh tra quận và Phòng Tài nguyên & Môi trường quận chịu trách nhiệm.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai: Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu đất đai điện tử, giúp theo dõi, giám sát và xử lý vi phạm nhanh chóng, minh bạch. Thời gian triển khai dự kiến 24 tháng, do Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội chủ trì phối hợp với UBND quận.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai: Giúp nâng cao hiểu biết về thực trạng vi phạm và các giải pháp xử lý, từ đó cải thiện hiệu quả công tác quản lý và thanh tra.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý đất đai: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phong phú để phục vụ nghiên cứu, học tập và phát triển các đề tài liên quan.

3. Các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản: Hiểu rõ các quy định pháp luật và rủi ro pháp lý liên quan đến vi phạm hành chính đất đai, từ đó tuân thủ và giảm thiểu vi phạm.

4. Người dân và cộng đồng địa phương: Nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ trong sử dụng đất, góp phần xây dựng môi trường pháp lý lành mạnh và bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là gì?
   Vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là hành vi do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện trái quy định pháp luật về quản lý, sử dụng đất, không đến mức truy cứu hình sự nhưng phải bị xử phạt hành chính. Ví dụ như sử dụng đất không đúng mục đích hoặc lấn chiếm đất.

2. Ai có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về đất đai?
   Chủ tịch UBND cấp xã, huyện, tỉnh và các cơ quan thanh tra chuyên ngành đất đai có thẩm quyền xử phạt tùy theo mức độ vi phạm. Ví dụ, Chủ tịch UBND cấp xã có thể xử phạt tối đa 5 triệu đồng đối với cá nhân.

3. Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là bao lâu?
   Thời hiệu xử phạt là 2 năm kể từ ngày vi phạm xảy ra. Trong trường hợp có quyết định đình chỉ điều tra hình sự, thời hiệu là 3 tháng kể từ ngày nhận được quyết định.

4. Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính gồm những gì?
   Bao gồm cảnh cáo, phạt tiền, tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật vi phạm và các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc trả lại đất đã lấn chiếm.

5. Làm thế nào để khắc phục hậu quả vi phạm đất đai?
   Người vi phạm phải thực hiện các biện pháp như khôi phục lại tình trạng đất ban đầu, trả lại diện tích đất đã chiếm dụng, hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật. Ví dụ, buộc trả lại đất đã lấn chiếm cho chủ sở hữu hợp pháp.

Kết luận

• Vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tại quận Bắc Từ Liêm gia tăng rõ rệt trong giai đoạn 2010-2017, với nhiều loại hình vi phạm phổ biến như sử dụng đất sai mục đích và lấn chiếm đất.
• Hiệu quả xử lý vi phạm còn hạn chế, với tỷ lệ xử lý triệt để khoảng 62%, cho thấy cần thiết phải nâng cao năng lực quản lý và xử lý.
• Nguyên nhân vi phạm chủ yếu do nhận thức pháp luật thấp, quản lý nhà nước chưa đồng bộ và thủ tục hành chính phức tạp.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm tuyên truyền pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường thanh tra và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát hiệu quả thực hiện và cập nhật chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội. Địa phương và các cơ quan liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các khuyến nghị này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và hạn chế vi phạm hành chính.

Hãy tiếp tục theo dõi và áp dụng các giải pháp quản lý đất đai hiệu quả để góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, bền vững cho quận Bắc Từ Liêm và các địa phương khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Luật đất đai đầu tiên của Việt Nam được ban hành đã khẳng định: “Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng”. Đất đai có vai trò quan trọng như vậy, nên Đảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm vấn đề đất đai, tăng cường quản lý nhà nước về đất đai thông qua việc ban hành, sửa đổi, bổ sung các quy định, các chủ trương, đường lối, chính sách trong quản lý nhà nước về đất đai cho phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Thực tiễn cho thấy, từ khi nước ta chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, nhà nước thực hiện cơ chế quản lý mới bằng việc trả lại đất đai những giá trị vốn có thì tình trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai phát sinh có xu hướng ngày càng tăng cả về số lượng cũng như tính chất phức tạp về mặt hành vi.

Tính phức tạp của hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai không chỉ bắt nguồn từ những lợi ích kinh tế, từ hệ quả của sự quản lý thiếu hiệu quả của cơ quan công quyền, sự bất hợp lý và thiếu đồng bộ của hệ thống chính sách, pháp luật đất đai. mà còn do những nguyên nhân có tính lịch sử trong quản lý và sử dụng đất đai qua các thời kỳ. Bắc Từ Liêm là một quận thuộc Hà Nội, nằm dọc phía bờ nam của sông Hồng, Bắc giáp huyện Đông Anh, Nam giáp quận Nam Từ Liêm, Đông giáp quận Tây Hồ, Đông Nam giáp quận Cầu Giấy, Tây giáp huyện Đan Phượng, huyện Hoài Đức. Quận được thành lập theo Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27/12/2013 của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở tách 9 xã: Minh Khai, Thượng Cát, Liên Mạc, Tây Tựu, Thụy Phương, Phú Diễn, Đông Ngạc, Xuân Đỉnh, Cổ Nhuế; một phần xã Xuân Phương với 9,30 ha diện tích tự nhiên và 596 nhân khẩu; một phần thị trấn Cầu Diễn với 75,48 ha Luan van 2 diện tích tự nhiên và 10.126 nhân khẩu thuộc huyện, thành 13 phường mới (Minh Khai, Thượng Cát, Liên Mạc, Thụy Phương, Tây Tựu, Phúc Diễn, Phú Diễn, Cổ Nhuế 1, Cổ Nhuế 2, Đông Ngạc, Đức Thắng, Xuân Đỉnh, Xuân Tảo).

Trong quá trình đô thị hóa những năm vừa qua, nhu cầu phát triển kinh tế của từng tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đã thúc đẩy việc xây dựng và sử dụng đất vào mục đích để ở và kinh doanh, sản xuất ngày càng phát triển. Tuy nhiên với sự am hiểu pháp luật về đất đai còn hạn chế, từ đó đã phát sinh nhiều vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Vì vậy, việc nghiên cứu, tìm hiểu về vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thực sự có ý nghĩa cấp bách cả về lý luận cũng như thực tiễn, không những giúp Nhà nước trong nỗ lực xác lập cơ chế xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai một cách có hiệu quả mà còn góp phần vào việc bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay và lập lại kỉ cương hành chính và sử dụng đất bền vững với các phường mới được thành lập, qua đó góp phần lập lại kỷ cương, phòng, chống vi phạm, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai là rất cần thiết. Xuất phát từ lý do thực tiễn đó, học viên đã chọn đề tài luận văn thạc sỹ: “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm hạn chế vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội giai đoạn 2010 - 2017" 2.

Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu thực trạng vi phạm hành chính, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội giai đoạn 2010 - 2017. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài - Ý nghĩa khoa học: Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm phong phú hệ thống lý luận của khoa học quản lý đất đai về công tác xử lý vi phạm hành chính nói chung và về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai nói riêng. - Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu góp phần đưa ra một số giải pháp nhằm hạn chế vi phạm hành chính trong công tác quản lý về đất đai trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.

Luan van 4 CHƢƠNG I. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở pháp lý về vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai 1. Khái niệm và đặc điểm của vi phạm hành chính.

Nghiên cứu Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính được ban hành năm 1989, 1995, 2002 và Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2011 (có hiệu lực từ ngày 07/07/2012) cho thấy khái niệm vi phạm hành chính đều đã được đề cập trong văn bản này. Điều 1 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 1989 quy định: “Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân hay tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm hại đến quy tắc quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định pháp luật là phải bị xử lý vi phạm hành chính” [1]. Định nghĩa này sau đó đã được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn thi hành pháp luật và đưa vào các giáo trình giảng dạy về pháp luật. Theo Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 và sau đó là Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 thì khái niệm vi phạm hành chính không được định nghĩa một cách trực tiếp mà được hiểu một cách gián tiếp qua khái niệm xử lý vi phạm hành chính: “Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân,cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là cá nhân, tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”[2].

Cho đến nay, cách hiểu về vi phạm hành chính được các nhà khoa học và thực tiễn hiểu một cách khá thống nhất đó là: “Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô ý, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và phải bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật”. Luan van 5 - Đặc điểm cấu thành vi phạm hành chính. Khái niệm vi phạm hành chính là cơ sở đầu tiên cho việc xác định một vi phạm pháp luật là vi phạm hành chính, đồng thời để phân biệt vi phạm hành chính với các vi phạm khác. Để xác định một hành vi xảy ra có phải là vi phạm hành chính hay không, cũng như đánh giá được đúng tính chất vi phạm và mức độ xâm hại của hành vi thì việc xem xét các đặc điểm cấu thành vi phạm hành chính là vô cùng quan trọng.

Những đặc điểm và yếu tố cấu thành này được mô tả trong các văn bản pháp luật có quy định về vi phạm hành chính, hình thức và biện pháp xử lý đối với loại vi phạm này. Cũng tương tự như bất kỳ loại vi phạm pháp luật nào, các dấu hiệu cấu thành vi phạm hành chính thể hiện ở bốn yếu tố: mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể và khách thể. - Mặt khách quan của vi phạm hành chính. Mặt khách quan của vi phạm hành chính là những biểu hiện ra bên ngoài của thế giới khách quan của vi phạm hành chính bao gồm: hành vi, tính trái pháp luật của hành vi, hậu quả thiệt hại của hành vi gây ra cho xã hội, quan hệ nhân quả, thời gian, địa điểm, công cụ, phương tiện vi phạm.

- Khách thể của vi phạm hành chính Khách thể vi phạm hành chính là các quan hệ xã hội được các quy định về xử lý vi phạm hành chính bảo vệ. Tuy nhiên, dưới góc độ của vi phạm hành chính, trật tự quản lý nhà nước cũng chính là các quan hệ xã hội được luật hành chính bảo vệ. Có quan điểm cho rằng, khách thể của vi phạm hành chính là trật tự quản lý nhà nước. Nhưng quan điểm như vậy chưa chính xác, ngoài trật tự quản lý nhà nước thì khách thể của vi phạm hành chính còn có thể là các quan hệ xã hội khác.

Các quan hệ xã hội bị vi phạm hành chính xâm hại rất đa dạng, đó là: trật tự nhà nước và xã hội, sở hữu nhà nước, tổ chức, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, trật tự quản lý. Cho nên khách thể Luan van 6 của vi phạm hành chính phải được hiểu là các quan hệ xã hội được quy phạm pháp luật hành chính bảo vệ. - Chủ thể của vi phạm hành chính Chủ thể của vi phạm hành chính có thể là cá nhân hoặc tổ chức. Cá nhân, tổ chức chỉ có thể trở thành chủ thể của vi phạm hành chính khi có năng lực trách nhiệm pháp lý hành chính.

- Cá nhân: Năng lực trách nhiệm pháp lý hành chính thể hiện khả năng nhận thức của con người đối với hành vi vi phạm. Vì vậy, hai yếu tố để xác định năng lực pháp lý đối với cá nhân là: Đạt độ tuổi theo quy định của pháp luật và không mắc bệnh làm mất khả năng nhận thức hành vi. Cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính chỉ được coi là chủ thể vi phạm hành chính khi có năng lực pháp lý hành chính. Ở đây cũng cần phân biệt giữa chủ thể vi phạm hành chính với đối tượng vi phạm hành chính.

Cá nhân chỉ cần có năng lực trách nhiệm pháp lý hành chính được xác định là chủ thể vi phạm hành chính. Còn đối tượng vi phạm hành chính ngoài năng lực trách nhiệm pháp lý hành chính còn phải thực hiện một hành vi vi phạm hành chính cụ thể và bị xử phạt hành chính. Cá nhân là chủ thể của vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật hiện hành là mọi công dân.