BOÄ GIAÙO DUÏC & ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ – BAÙN COÂNG TPHCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC ********* Ñeà taøi: KHAÛO SAÙT HIEÄN TRAÏNG MOÂI TRÖÔØNG VAØ ÑEÀ XUAÁT CAÙC GIAÛI PHAÙP NHAÈM GIAÛM THIEÅU OÂ NHIEÃM DO CHAÁT THAÛI CHAÊN NUOÂI TÖØ TRAÏI HEO GIOÁNG VAØ KIEÅM TRA NAÊNG SUAÁT BÌNH MINH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH: MOÂI TRÖÔØNG Giaûng vieân höôùng daãn : TSKH. TRÖÔNG THANH CAÛNH Sinh vieân thöïc hieän : TRÒNH VUÕ PHÖÔNG MAI Khoùa hoïc : 2001 - 2006 Lôøi caûm ôn Toâi xin chaân thaønh caûm ôn chuù Traïi tröôûng Hoaøng Vieät cuøng caùn boä coâng nhaân vieân cuûa traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh; giaûng vieân vaø caùc anh chò taïi phoøng thí nghieäm Hoùa – Moâi tröôøng tröôøng Ñaïi hoïc Môû baùn coâng TPHCM; gia ñình vaø baïn beø ñaõ taïo moïi ñieàu kieän toát nhaát giuùp toâi hoaøn thaønh Luaän vaên toát nghieäp naøy. Ñaëc bieät toâi xin göûi lôøi caùm ôn chaân thaønh nhaát ñeán thaày höôùng daãn, Tieán só khoa hoïc Tröông Thanh Caûnh, ngöôøi ñaõ truyeàn ñaït kieán thöùc vaø taän tình höôùng daãn toâi trong suoát thôøi gian thöïc hieän Luaän vaên toát nghieäp. Tuy toâi ñaõ raát coá gaéng ñeå hoaøn thaønh toát Luaän vaên toát nghieäp naøy nhöng chaéc chaén vaãn coøn nhieàu sai soùt.
Kính mong thaày coâ, gia ñình vaø baïn beø ñoùng goùp yù kieán ñeå Luaän vaên toát nghieäp naøy ñöôïc hoaøn thieän hôn. Xin chaân thaønh caûm ôn. Trònh Vuõ Phöông Mai DANH SAÙCH CAÙC BAÛNG Baûng 2.1 : Löôïng phaân vaø nöôùc tieåu gia suùc trong moät ngaøy 3 Baûng 2.2 : Thaønh phaàn hoaù hoïc cuûa phaân heo töø 70 – 100 kg 5 Baûng 2.3 : Thaønh phaàn hoaù hoïc cuûa nöôùc tieåu heo coù troïng löôïng töø 70 – 100 kg 6 Baûng 2.4 : Tính chaát nöôùc thaûi chaên nuoâi heo 6 Baûng 2.5 : Thaønh phaàn caùc chaát trong chaát thaûi cuûa heo 7 Baûng 2.6 : Tyû leä chaát thaûi cuûa heo theo troïng löôïng 7 Baûng 2.7 : Moät soá vi sinh vaät gaây beänh qua nguoàn nöôùc 10 Baûng 2.8 : Ñaëc ñieåm caùc khí sinh ra töø quaù trình phaân huûy chaát thaûi chaên nuoâi 12 Baûng 2.9 : AÛnh höôûng cuûa CO2 leân ngöôøi 14 Baûng 2.10 : AÛnh höôûng cuûa H2S leân ngöôøi vaø heo 14 Baûng 2.11 : Caùc phöông phaùp xöû lyù chaát thaûi chaên nuoâi 18 Baûng 2.12 : Saûn phaåm cuûa caùc quaù trình xöû lyù nöôùc thaûi 19 Baûng 2.13 : Ñaëc ñieåm vaø hieäu quaû xöû lyù cuûa quaù trình uû phaân 24 Baûng 2.14 : Hieäu quaû xöû lyù cuûa heä thoáng Biogas 25 Baûng 2.15 : Thaønh phaàn saûn phaåm biogas 26 Baûng 2.16 : Moät soá phöông phaùp laøm tinh khieát saûn phaåm biogas 26 Baûng 4.1 : Dieän tích ñaát quy hoaïch traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 32 Baûng 4.2 : Soá löôïng ñaàu heo vaøo thaùng 9 caùc naêm 37 Baûng 4.3 : Ñònh möùc vaø loaïi thöùc aên cho töøng nhoùm heo 38 Baûng 4.4 : Thaønh phaàn dinh döôõng trong 25 kg thöùc aên gia suùc 38 Baûng 4.5 : Nhu caàu nöôùc uoáng cho heo haèng ngaøy 39 Baûng 4.6 : Thaønh phaàn hoùa hoïc hoãn hôïp nöôùc thaûi cuûa heo troïng löôïng 70 – 100 kg 40 Baûng 4.7 : Caáu truùc neàn chuoàng taïi traïi 43 Baûng 4.8 : Tieâu chuaån dieän tích chuoàng nuoâi heo ngoaïi 44 Baûng 4.9 : Maät ñoä, dieän tích treân moãi con heo ôû moãi oâ chuoàng vaø kích thöôùc oâ chuoàng taïi traïi 44 Baûng 4.10 : Caùc chæ tieâu treân lyù thuyeát vaø keát quaû phaân tích maãu nöôùc taïi traïi 52 Baûng 4.11 : Hieäu quaû xöû lyù cuûa haàm Biogas taïi traïi 53 Baûng 4.12 : Hieäu quaû xöû lyù cuûa heä thoáng xöû lyù nöôùc thaûi taïi traïi 54 Baûng 4.13 : Chaát löôïng nöôùc sau xöû lyù taïi traïi vaø tieâu chuaån moâi tröôøng 55 qui ñònh cho nöôùc thaûi coâng nghieäp Baûng 4.14 : Tieâu chuaån caùc khí chuoàng nuoâi 56 Baûng 4.15 : Taêng troïng bình quaân vaø chæ soá bieán chuyeån thöùc aên trong gia suùc khi coù söû duïng Komix USM vaø De – Odorase 61 Baûng 4.16 : Haøm löôïng NH3 vaø H2S trong phaân 61 Baûng 4.17 : Kí hieäu, yù nghóa caùc soá lieäu vaø pheùp toaùn ñeå tính doanh thu cho traïi khi söû duïng cheá phaåm sinh hoïc giaûm muøi hoâi 62 Baûng 4.18 : Söï bieán ñoåi caùc chæ tieâu trong moâ hình nghieân cöùu öùng duïng luïc bình xöû lyù nöôùc thaûi chaên nuoâi 68 DANH SAÙCH CAÙC SÔ ÑOÀ Sô ñoà 2.1 : Quaù trình phaân giaûi chaát thaûi chaên nuoâi nhôø vi sinh vaät 15 Sô ñoà 2.2 : Toùm taét quaù trình xaûy ra trong haàm biogas 25 Sô ñoà 4.1 : Nhieäm vuï chuû yeáu cuûa traïi 34 Sô ñoà 4.2 : Qui trình toå chöùc chaên nuoâi cuûa traïi 35 Sô ñoà 4.3 : Chu trình xöû lyù nöôùc thaûi taïi traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 49 Sô ñoà 4.4 : Nguyeân lyù hoaït ñoäng heä thoáng tuyeån noåi 50 Sô ñoà 4.5 : Hoaït ñoäng cuûa hoà sinh vaät trong xöû lyù nöôùc thaûi 67 MUÏC LUÏC Chöông I: Môû ñaàu 1 Chöông II: Toång quan veà chaát thaûi chaên nuoâi vaø oâ nhieãm do chaát thaûi chaên nuoâi 3 2. Ñaëc ñieåm chaát thaûi chaên nuoâi 3 2.
Khoái löôïng chaát thaûi chaên nuoâi 3 2. Thaønh phaàn chaát thaûi chaên nuoâi 4 2. OÂ nhieãm moâi tröôøng do chaát thaûi chaên nuoâi heo 8 2. OÂ nhieãm moâi tröôøng nöôùc 8 2.
OÂ nhieãm moâi tröôøng khí 11 2. OÂ nhieãm moâi tröôøng ñaát 16 2. Quaûn lyù chaát thaûi chaên nuoâi 17 2. Xöû lyù chaát thaûi chaên nuoâi 18 2.
Caùc phöông phaùp xöû lyù chaát thaûi chaên nuoâi 18 2. Xöû lyù baèng phöông phaùp sinh hoïc 19 2. Caùc phöông phaùp xöû lyù muøi hoâi 27 Chöông III: Noäi dung vaø phöông phaùp nghieân cöùu 29 3. Noäi dung nghieân cöùu 29 3.
Khaûo saùt tình hình saûn xuaát taïi traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 29 3. Hieän traïng oâ nhieãm moâi tröôøng do chaên nuoâi taïi traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 29 3. Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm giaûm thieåu oâ nhieãm do chaát thaûi chaên nuoâi töø traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 30 3. Phöông phaùp nghieân cöùu 30 3.
Phaïm vi nghieân cöùu 30 3. Phöông phaùp nghieân cöùu 30 Chöông IV: Keát quaû vaø thaûo luaän 32 4. Khaûo saùt tình hình saûn xuaát taïi traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 32 4. Cô sôû haï taàng 32 4.
Chöùc naêng, nhieäm vuï vaø hoaït ñoäng cuûa traïi 34 4. Cô caáu toå chöùc cuûa traïi 36 4. Cô caáu ñaøn gia suùc vaø ñieàu kieän chaêm soùc 36 4. Hieän traïng oâ nhieãm moâi tröôøng do chaên nuoâi taïi traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 39 4.
Nguoàn gaây oâ nhieãm moâi tröôøng 39 4. Heä thoáng chuoàng traïi 42 4. Hieän traïng quaûn lyù chaát thaûi chaên nuoâi 46 4. Ñaùnh giaù möùc ñoä oâ nhieãm do chaát thaûi chaên nuoâi taïi traïi 51 4.
Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm giaûm thieåu oâ nhieãm do chaát thaûi chaên nuoâi töø traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh 57 4. Giaûi phaùp kyõ thuaät 57 4. Giaûi phaùp quaûn lyù 69 Chöông V: Keát luaän vaø ñeà nghò 71 5. Ñeà nghò 72 Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc Phuï luïc I : Moät soá sô ñoà thieát bò xöû lyù chaát thaûi chaên nuoâi I Phuï luïc II : Moät soá hình aûnh taïi traïi heo gioáng vaø kieåm tra naêng suaát Bình Minh II Phuï luïc III : Danh saùch moät soá chaát boå sung nhaèm giaûm thieåu oâ nhieãm trong chaên nuoâi III BAÛNG CHÖÕ VIEÁT TAÉT BOD : Nhu caàu oâxy sinh hoaù (Biochemical Oxygen Demand) COD : Nhu caàu oâxy hoaù hoïc (Chemical Oxygen Demand) CFU : Đơn vị hình thành khuẩn lạc (Colony Forming Unit) MPN : Số khả hữu (Most Probable Number) N – NH3 : Nitơ amôniac Ntoång : Nitô toång coäng Ptoång : Phoâtpho toång coäng ppm : Moät phaàn trieäu (Parts per million) SS : Chaát raén lô löûng (Suspended Solids) TS : Chaát raén toång coäng (Total Solids) TCVN : Tieâu chuaån Vieät Nam TCVN 5937 : Chaát löôïng khoâng khí – Tieâu chuaån chaát löôïng khoâng khí xung quanh TCVN 5938 : Chaát löôïng khoâng khí - Noàng ñoä toái ña cho pheùp cuûa moät soá chaát ñoäc haïi trong khoâng khí xung quanh TCVN 5945 : Nöôùc thaûi coâng nghieäp – Tieâu chuaån thaûi GVHD: TSKH Tröông Thanh Caûnh SVTH: Trònh Vuõ Phöông Mai ************************************************************************************************************* CHÖÔNG I MÔÛ ÑAÀU Nhu caàu dinh döôõng laø moät nhu caàu thieát yeáu trong quaù trình phaùt trieån cuûa con ngöôøi nhaèm ñaûm baûo cho cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa ngöôøi daân trong moïi lónh vöïc hoaït ñoäng.
Cuõng nhö caùc loaïi noâng saûn nhö nguõ coác vaø rau quaû thì thöïc phaåm coù nguoàn goác töø ñoäng vaät coù vai troø thieát yeáu, vì vaäy ngaønh chaên nuoâi ngaøy caøng quan troïng hôn trong chieán löôïc phaùt trieån kinh teá noâng nghieäp, goùp phaàn ñaûm baûo an ninh dinh döôõng cuûa moät quoác gia, caûi caùch vaên minh aên uoáng vaø naâng cao daân trí. Trong chieán löôïc phaùt trieån chaên nuoâi cuûa nöôùc ta thì chaên nuoâi heo chieám öu theá vì thòt heo khoâng chæ laø thöùc aên thöôøng ngaøy phoå bieán ôû moãi gia ñình Vieät Nam maø coøn laø saûn phaåm xuaát khaåu thu nhieàu ngoaïi teä. Chaát löôïng vaø soá löôïng thòt heo phuï thuoäc raát nhieàu vaøo vieäc saûn xuaát heo gioáng. Beân caïnh maët tích cöïc cuûa vieäc phaùt trieån maïnh ngaønh chaên nuoâi thì oâ nhieãm moâi tröôøng do chaên nuoâi laø moät vaán ñeà lôùn thu huùt söï quan taâm saâu saéc cuûa xaõ hoäi.
Chaát thaûi ñöôïc thaûi ra khoâng ñöôïc xöû lyù hoaëc xöû lyù khoâng trieät ñeå gaây neân oâ nhieãm moâi tröôøng soáng cuûa ngöôøi daân vaø moâi tröôøng caûnh quan. Ngoaøi con gioáng, thöùc aên, thuoác thuù y. thì ñieàu kieän veä sinh cuõng ñoùng moät vai troø quan troïng trong chaên nuoâi. Ñieàu kieän veä sinh keùm laø moät trong nhöõng nguyeân nhaân gaây neân tình traïng chaäm phaùt trieån, giaûm söùc ñeà khaùng, taêng tyû leä maéc beänh giun saùn, truyeàn nhieãm, tình traïng beänh lyù phöùc taïp vaø khoù can thieäp ôû gia suùc.
Moät trong caùc yeáu toá aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán ñieàu kieän veä sinh moâi tröôøng laø vaán ñeà xöû lyù chaát thaûi, chaát thaûi chaên nuoâi neáu khoâng ñöôïc xöû lyù hôïp lyù coù theå gaây oâ nhieãm caû ba traïng thaùi moâi tröôøng: ñaát, nöôùc vaø khoâng khí. Tuy vaäy, hieän nay nöôùc ta vaãn chöa coù moät quy ñònh chaët cheõ naøo veà giôùi haïn möùc ñoä oâ nhieãm chaên nuoâi vaø caùc bieän phaùp baét buoäc nhaèm haïn cheá caùc taùc ñoäng cuûa chaát thaûi chaên nuoâi ñeán moâi tröôøng, caùc giaûi phaùp giaûm thieåu coøn phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän cuï theå cuûa töøng nôi.