Luận văn định hướng và giải pháp giảm nghèo đa chiều tỉnh oudomxay cộng hoà dân chủ nhân dân lào đến năm 2025

Chuyên khảo phân tích Luận văn định hướng và giải pháp giảm nghèo đa chiều tỉnh oudomxay cộng hoà dân chủ nhân dân lào, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Phitsakhone Oudomphe
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Quỳnh An
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Hoạch Phát Triển
• Đề tài: Định Hướng Và Giải Pháp Giảm Nghèo Đa Chiều Tỉnh Oudomxay Lào Đến Năm 2025
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: KHUNG LÝ THUYẾT VỀ NGHÈO ĐA CHIỀU Ở ĐỊA PHƯƠNG
• 1.1. Quan niệm nghèo đa chiều trên thế giới
• 1.2. Quan niệm về nghèo đa chiều về nghèo đói
• 1.3. Đo lường nghèo đa chiều trên thế giới và Lào
• 1.3.1. Đo lường nghèo đa chiều thế giới
• 1.3.2. Đo lường nghèo đa chiều của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
• 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng nghèo đa chiều
• 1.4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội
• 1.4.2. Chính sách giảm nghèo
• 1.4.3. Năng lực của bộ máy tổ chức thực hiện công tác giảm nghèo đa chiều ở địa phương
• 1.4.4. Trình độ học vấn và đặc điểm hộ gia đình
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC CHIỀU NGHÈO CỦA TỈNH OUDOMXAY GIAI ĐOẠN NĂM 2016-2020
• 2.1. Giới thiệu chung về tỉnh Oudomxay
• 2.2. Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.3. Thực trạng công tác giảm nghèo của tỉnh Oudomxay giai đoạn năm 2016-2019
• 2.3.1. Bộ máy tổ chức thực hiện giảm nghèo
• 2.3.2. Triển khai các chính sách giảm nghèo
• 2.3.3. Kết quả giảm nghèo tỉnh Oudomxay giai đoạn năm 2016-2019
• 2.4. Thực trạng nghèo đa chiều của tỉnh Oudomxay giai đoạn năm 2016-2019
• 2.4.1. Chiều giáo dục
• 2.4.2. Chiều điều kiện sống
• 2.4.3. Chiều tiếp cận thông tin
• 2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo đa chiều ở tỉnh Oudomxay
• 2.5.1. Chính sách giảm nghèo
• 2.5.2. Năng lực của bộ máy thực hiện công tác giảm nghèo
• 2.6. Đánh giá chung về nghèo đa chiều ở tỉnh Oudomxay
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU Ở TỈNH OUDOMXAY ĐẾN NĂM 2025
• 3.1. Quan điểm và định hướng giảm nghèo của tỉnh Oudomxay đến 2025
• 3.1.1. Quan điểm giảm nghèo đa chiều của tỉnh Oudomxay đến năm 2025
• 3.1.2. Định hướng và mục tiêu giảm nghèo đa chiều của tỉnh Oudomxay đến năm 2025
• 3.2. Một số giải pháp giảm nghèo đa chiều của tỉnh Oudomxay đến năm 2025
• 3.2.1. Giải pháp tập trung phát triển sản xuất tăng thu nhập cho người nghèo
• 3.2.2. Nhóm giải pháp cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản
• 3.2.3. Nhóm giải pháp cải thiện điều kiện sống
• 3.2.4. Giải pháp tăng cường phát triển cơ sở hạ tầng và kinh tế của tỉnh Oudomxay
• 3.2.5. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo
• 3.2.6. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực cho người nghèo
• 3.2.7. Giải pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhận thức về giảm nghèo đa chiều tới các cấp, các ngành và người dân
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khung lý thuyết về nghèo đa chiều

Chương này tập trung vào việc xác định khung lý thuyết về nghèo đa chiều, bao gồm các quan niệm và cách đo lường nghèo trên thế giới và tại Lào. Nghèo đa chiều được hiểu là tình trạng thiếu hụt nhiều yếu tố cơ bản như giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin. Các chỉ số đo lường nghèo đa chiều được sử dụng phổ biến bao gồm Chỉ số nghèo đa chiều (MPI) và Chỉ số nghèo khổ con người (HPI). Tại Lào, việc đo lường nghèo đa chiều bắt đầu được áp dụng từ năm 2016, phản ánh sự thiếu hụt trên nhiều chiều của đời sống người dân.

1.1 Quan niệm nghèo đa chiều trên thế giới

Nghèo đa chiều được định nghĩa là tình trạng thiếu hụt nhiều yếu tố cơ bản như giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin. Các tổ chức quốc tế như UNDP và WB đã phát triển các chỉ số như MPI và HPI để đo lường nghèo đa chiều. MPI tập trung vào ba khía cạnh chính: sức khỏe, giáo dục và mức sống, với các chỉ báo cụ thể như tỷ lệ tử vong trẻ em, số năm đi học và điều kiện nhà ở.

1.2 Quan niệm nghèo đa chiều tại Lào

Tại Lào, nghèo đa chiều được đo lường dựa trên các chỉ số như tiếp cận giáo dục, y tế, nhà ở và nước sạch. Từ năm 2016, Lào đã chuyển từ cách tiếp cận nghèo đơn chiều sang nghèo đa chiều, phản ánh sự thiếu hụt trên nhiều chiều của đời sống người dân. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nghèo đa chiều tại Lào vẫn còn cao, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi như Oudomxay.

II. Thực trạng nghèo đa chiều tại tỉnh Oudomxay

Chương này phân tích thực trạng nghèo đa chiều tại tỉnh Oudomxay giai đoạn 2016-2019. Tỉnh Oudomxay là một trong những tỉnh nghèo nhất của Lào, với tỷ lệ hộ nghèo lên đến 25.46% vào năm 2019. Các chiều nghèo chính bao gồm giáo dục, y tế, nhà ở và tiếp cận thông tin. Nghiên cứu chỉ ra rằng các chính sách giảm nghèo hiện tại chưa đủ hiệu quả để giải quyết tình trạng nghèo đa chiều tại địa phương.

2.1 Thực trạng các chiều nghèo

Tại Oudomxay, các chiều nghèo chính bao gồm giáo dục, y tế, nhà ở và tiếp cận thông tin. Tỷ lệ hộ gia đình không có nhà vệ sinh đạt chuẩn là 43%, và tỷ lệ tiếp cận nước sạch chỉ đạt 60%. Giáo dục cũng là một vấn đề lớn, với tỷ lệ trẻ em không đến trường cao. Các chính sách giảm nghèo hiện tại chưa đủ hiệu quả để giải quyết các vấn đề này.

2.2 Nguyên nhân nghèo đa chiều

Nguyên nhân chính của nghèo đa chiều tại Oudomxay bao gồm điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, và trình độ dân trí thấp. Các chính sách giảm nghèo chưa được triển khai đồng bộ, và năng lực của bộ máy thực hiện còn hạn chế. Điều này dẫn đến việc các chương trình giảm nghèo chưa đạt được hiệu quả như mong đợi.

III. Giải pháp giảm nghèo đa chiều đến năm 2025

Chương này đề xuất các giải pháp giảm nghèo đa chiều tại tỉnh Oudomxay đến năm 2025. Các giải pháp tập trung vào phát triển kinh tế, cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ và tăng cường hợp tác quốc tế. Mục tiêu là giảm tỷ lệ nghèo đa chiều xuống dưới 15% vào năm 2025, đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

3.1 Giải pháp phát triển kinh tế

Một trong những giải pháp giảm nghèo quan trọng là phát triển kinh tế địa phương thông qua đầu tư vào nông nghiệp, du lịch và các ngành công nghiệp nhẹ. Cần tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận các nguồn vốn và công nghệ mới, từ đó tăng thu nhập và cải thiện đời sống.

3.2 Giải pháp cải thiện cơ sở hạ tầng

Cải thiện cơ sở hạ tầng là yếu tố then chốt để giảm nghèo đa chiều. Cần đầu tư vào hệ thống giao thông, cung cấp nước sạch và xây dựng nhà vệ sinh đạt chuẩn. Điều này sẽ giúp người dân tiếp cận tốt hơn các dịch vụ xã hội cơ bản, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghèo đói và bất bình đẳng là vấn đề cấp bách toàn cầu, đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển như Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào). Tỉnh Oudomxay, một tỉnh miền núi phía Bắc Lào, có tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo cao, lần lượt là 25,46% và 22,92% vào cuối năm 2019. Từ năm 2016, Lào đã chuyển đổi phương pháp tiếp cận giảm nghèo từ đơn chiều sang đa chiều nhằm phản ánh đầy đủ hơn các khía cạnh thiếu thốn của người nghèo, bao gồm thu nhập, giáo dục, y tế, nhà ở, điều kiện sống và tiếp cận thông tin. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng nghèo đa chiều tại tỉnh Oudomxay giai đoạn 2016-2019, nhằm phát hiện những hạn chế và nguyên nhân trong công tác giảm nghèo, từ đó đề xuất định hướng và giải pháp giảm nghèo đa chiều đến năm 2025.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: (1) Xác định khung lý thuyết về nghèo đa chiều phù hợp với địa phương; (2) Đánh giá thực trạng nghèo đa chiều tại Oudomxay; (3) Đề xuất các giải pháp giảm nghèo đa chiều hiệu quả, bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 5 chiều nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của Lào, với dữ liệu thu thập từ các sở ngành tỉnh Oudomxay và khảo sát thực tế tại địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách giảm nghèo phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế xã hội tỉnh Oudomxay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính về nghèo đa chiều:

1. Lý thuyết chỉ số nghèo đa chiều (MPI) của UNDP: MPI đo lường nghèo dựa trên ba khía cạnh sức khỏe, giáo dục và mức sống, với 10 chỉ báo cụ thể như tình trạng tử vong trẻ em, suy dinh dưỡng, số năm đi học, tiếp cận điện, nước sạch, nhà vệ sinh, tài sản thiết yếu. MPI cho phép đánh giá cả tỷ lệ người nghèo và mức độ thiếu hụt của họ, giúp phân tích sâu sắc các chiều nghèo.

2. Lý thuyết về các nhân tố ảnh hưởng nghèo đa chiều: Bao gồm điều kiện tự nhiên (địa hình, thiên tai), điều kiện kinh tế xã hội (thu nhập, thị trường, cơ sở hạ tầng), năng lực của người nghèo (trình độ học vấn, kỹ năng lao động), và chính sách giảm nghèo (hỗ trợ thu nhập, tiếp cận dịch vụ xã hội, nâng cao năng lực).

Ba khái niệm chính được sử dụng là: nghèo đa chiều, chỉ số nghèo đa chiều (MPI), và các chiều nghèo gồm giáo dục, y tế, nhà ở, điều kiện sống và tiếp cận thông tin.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm:

• Phân tích tài liệu: Tổng hợp các nghiên cứu, báo cáo về nghèo đa chiều và chính sách giảm nghèo tại Lào và quốc tế để xây dựng khung lý thuyết và cơ sở so sánh.

• Phương pháp quan sát: Khảo sát thực tế tại một số huyện của tỉnh Oudomxay để đánh giá đời sống người nghèo và hiệu quả thực thi chính sách giảm nghèo.

• Phương pháp thống kê: Thu thập số liệu thứ cấp từ các sở ngành tỉnh Oudomxay như Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Lao động và Phúc lợi Xã hội, Sở Tài chính, Sở Nông lâm nghiệp. Dữ liệu bao gồm tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo, các chỉ số giáo dục, y tế, điều kiện sống giai đoạn 2016-2019.

• Phân tích tổng hợp: Kết hợp dữ liệu thực tế với khung lý thuyết để đánh giá thực trạng nghèo đa chiều, xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu hộ nghèo và cận nghèo được UBND tỉnh phê duyệt, kết hợp với khảo sát thực địa tại 7 huyện của tỉnh. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí đại diện cho các vùng miền núi, nông thôn và thành thị trong tỉnh. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ và phân tích mối tương quan giữa các chiều nghèo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo giảm không ổn định: Từ năm 2016 đến 2018, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ khoảng 26,11% xuống còn gần 20%, tuy nhiên năm 2019 lại tăng lên gần 25%, cho thấy sự bấp bênh trong công tác giảm nghèo. Tỷ lệ cận nghèo cũng biến động tương tự, từ 22,92% năm 2019.

2. Chiều giáo dục có cải thiện rõ rệt: Tỷ lệ tốt nghiệp tiểu học đạt 89,5%, trung học cơ sở 88%, trung học phổ thông 90,3%. Tỷ lệ biết chữ trong nhóm tuổi 6-14 và 15-24 đạt trên 99%. Tỷ lệ trẻ em đi học tiểu học đạt 98,8%, tuy nhiên tỷ lệ trẻ em 0-2 tuổi đi học chỉ 2,5%, cho thấy cần tăng cường giáo dục mầm non.

3. Chiều y tế còn nhiều hạn chế: Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng là 17,92%, tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh 19/1.000 ca, trẻ dưới 5 tuổi 22/1.000 ca, cao hơn mục tiêu đề ra. Tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi đạt 71%, chưa đạt kế hoạch 84,4%. Tỷ lệ tiếp cận dịch vụ y tế là 86,23%, cho thấy vẫn còn khoảng 14% dân số khó tiếp cận y tế.

4. Điều kiện sống và tiếp cận thông tin còn nhiều thiếu hụt: Tỷ lệ sử dụng điện, nước sạch, nhà vệ sinh đạt mức trung bình nhưng chưa đồng đều giữa các huyện. Một số hộ gia đình vẫn sử dụng nhà ở tạm bợ, nền nhà bằng đất, chưa có điện thoại, tivi hay các thiết bị thông tin hiện đại.

Thảo luận kết quả

Sự giảm nghèo không ổn định trong giai đoạn 2016-2019 có thể do ảnh hưởng của các yếu tố thiên tai, dịch bệnh và hạn chế trong năng lực tổ chức thực hiện chính sách. Cải thiện giáo dục là điểm sáng, góp phần nâng cao năng lực lao động và khả năng thoát nghèo bền vững. Tuy nhiên, các chỉ số y tế và điều kiện sống phản ánh sự thiếu đồng bộ trong đầu tư cơ sở hạ tầng và dịch vụ xã hội.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả tại Oudomxay phù hợp với xu hướng chung của các vùng miền núi khó khăn, nơi mà điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và cơ sở hạ tầng hạn chế ảnh hưởng lớn đến nghèo đa chiều. Việc sử dụng chỉ số MPI giúp phân tích sâu sắc các chiều nghèo, từ đó xác định các điểm nghẽn cần ưu tiên giải quyết.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ hộ nghèo theo năm, bảng tổng hợp các chỉ số giáo dục, y tế và điều kiện sống để minh họa rõ ràng sự biến động và mức độ thiếu hụt từng chiều nghèo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển sản xuất và thu nhập cho người nghèo: Triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật nông nghiệp, khuyến nông, chuyển giao công nghệ, tạo điều kiện vay vốn ưu đãi cho hộ nghèo. Mục tiêu tăng thu nhập bình quân hộ nghèo lên ít nhất 15% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Nông lâm nghiệp, Ngân hàng chính sách.

2. Cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản: Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng y tế, giáo dục, đặc biệt tại các huyện vùng sâu vùng xa. Mở rộng mạng lưới trường học mầm non, tăng tỷ lệ tiêm chủng trẻ em lên trên 90% trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Sở Giáo dục và Thể thao.

3. Nâng cao điều kiện sống và tiếp cận thông tin: Phát triển hệ thống điện, nước sạch, nhà vệ sinh đạt chuẩn cho các hộ nghèo. Tăng cường phổ cập thông tin qua truyền thanh, truyền hình và internet, giúp người dân tiếp cận kiến thức sản xuất và chính sách hỗ trợ. Mục tiêu đạt 95% hộ gia đình có điện và nước sạch trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Công chính và Giao thông, Sở Thông tin và Truyền thông.

4. Nâng cao năng lực cán bộ và người nghèo: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác giảm nghèo về kỹ năng quản lý, truyền thông và hỗ trợ kỹ thuật. Đồng thời, đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng lao động cho người nghèo, giúp họ có việc làm ổn định. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động và Phúc lợi Xã hội, các trung tâm đào tạo nghề.

5. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Tăng cường truyền thông về giảm nghèo đa chiều, quyền lợi và nghĩa vụ của người nghèo, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội. Mục tiêu nâng cao nhận thức của 90% người dân về chính sách giảm nghèo trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND các huyện, Sở Thông tin và Văn hóa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng nghèo đa chiều, giúp xây dựng chính sách giảm nghèo phù hợp, hiệu quả tại tỉnh Oudomxay và các vùng miền núi tương tự.

2. Các tổ chức phi chính phủ và quốc tế hoạt động trong lĩnh vực phát triển và giảm nghèo: Thông tin chi tiết về các chiều nghèo và giải pháp đề xuất giúp các tổ chức thiết kế chương trình hỗ trợ đúng trọng tâm, tăng hiệu quả can thiệp.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành kinh tế phát triển, chính sách công: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp đo lường nghèo đa chiều, phân tích nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp giảm nghèo bền vững.

4. Cán bộ địa phương và cộng đồng dân cư tỉnh Oudomxay: Hiểu rõ hơn về thực trạng nghèo đa chiều, các chính sách hỗ trợ và cách thức tham gia vào các chương trình giảm nghèo, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi và phát huy vai trò cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Nghèo đa chiều khác gì so với nghèo thu nhập đơn thuần?
   Nghèo đa chiều không chỉ dựa trên thu nhập mà còn xét đến các khía cạnh như giáo dục, y tế, điều kiện sống và tiếp cận thông tin. Ví dụ, một hộ có thu nhập đủ nhưng không có nhà vệ sinh hợp vệ sinh vẫn được coi là nghèo đa chiều.

2. Chỉ số MPI được tính như thế nào?
   MPI là tích của tỷ lệ hộ nghèo đa chiều (H) và mức độ thiếu hụt trung bình (A) trong các chỉ báo về sức khỏe, giáo dục và mức sống. Mỗi chỉ báo có trọng số cụ thể, tổng điểm thiếu hụt từ 0 đến 1, hộ có điểm ≥ 0,333 được xem là nghèo đa chiều.

3. Tại sao tỷ lệ hộ nghèo tại Oudomxay năm 2019 lại tăng so với năm trước?
   Nguyên nhân có thể do ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh, cũng như hạn chế trong năng lực tổ chức thực hiện chính sách và sự bấp bênh của thu nhập nông nghiệp. Điều này cho thấy cần có giải pháp linh hoạt và bền vững hơn.

4. Giáo dục có vai trò như thế nào trong giảm nghèo đa chiều?
   Giáo dục nâng cao năng lực lao động, giúp người dân tiếp cận việc làm tốt hơn, từ đó tăng thu nhập và cải thiện các chiều nghèo khác. Tỷ lệ biết chữ và đi học cao tại Oudomxay là điểm tích cực trong công tác giảm nghèo.

5. Làm thế nào để người nghèo tiếp cận tốt hơn các dịch vụ xã hội?
   Cần đầu tư cơ sở hạ tầng, tăng cường truyền thông, hỗ trợ tài chính như miễn giảm học phí, cấp thẻ bảo hiểm y tế, đồng thời nâng cao nhận thức và năng lực sử dụng dịch vụ của người nghèo.

Kết luận

• Nghèo đa chiều tại tỉnh Oudomxay vẫn còn ở mức cao, với tỷ lệ hộ nghèo 25,46% và cận nghèo 22,92% năm 2019, đặc biệt các chiều y tế và điều kiện sống còn nhiều thiếu hụt.
• Giáo dục là chiều nghèo có cải thiện rõ rệt, góp phần nâng cao năng lực người dân và giảm nghèo bền vững.
• Các nhân tố ảnh hưởng nghèo đa chiều gồm điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, thu nhập thấp, cơ sở hạ tầng hạn chế và năng lực cán bộ còn yếu.
• Đề xuất các giải pháp tập trung phát triển sản xuất, cải thiện dịch vụ xã hội, nâng cao năng lực cán bộ và người nghèo, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức.
• Tiếp tục theo dõi, đánh giá thực trạng nghèo đa chiều định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2025.

Luận văn kêu gọi các cơ quan chức năng, tổ chức phát triển và cộng đồng cùng phối hợp thực hiện các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo đa chiều tại tỉnh Oudomxay, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tham khảo, luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1: Khung lý thuyết về nghèo đa chiều ở địa phương. Chƣơng 2: Thực trạng nghèo các chiều của tỉnh Oudomxay giai đoạn 2016-2019. Chƣơng 3: Giải pháp giảm các chiều nghèo tỉnh Oudomxay đến năm 2025. 7 CHƢƠNG 1 KHUNG LÝ THUYẾT VỀ NGHÈO ĐA CHIỀU Ở ĐỊA PHƢƠNG 1.1 Quan niệm nghèo đa chiều trên thế giới 1.1 Quan niệm về nghèo đa chiều về nghèo đói Nghèo đa chiều là nghèo được đo lường bằng mức độ thiếu hụt, tiếp cận 5 dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, vệ sinh, thông tin), đo lường bằng 10 chỉ số.

Hộ nghèo đa chiều lànhững hộ thiếu hụt từ 3 chỉ số trên tổng số 10 chỉ số. Nghèo đói là một vấn đề mang tính chất toàn cầu và luôn thu hút được sự quan tâm của cả thế giới. Từ những nước phát triển đến những nước đang phát triển đều chung tay nỗ lực giảm nghèo nhằm từng bước xóa đói giảm nghèo, nâng cao phúc lợi của người dân và kiên quyết không để các thành phần trong xã hội phải rơi vào hoàn cảnh bần cùng. Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này và tựu chung lại đều coi đói nghèo là tình trạng thiếu hụt yếu tố nào đó so với chuẩn mực của xã hội, đó là tình trạng một nhóm người trong xã hội không có khả năng được hưởng một yếu tố nào đó ở mức tối thiểu cần thiết.

Theo thời gian, cùng với sự phát triển của xã hội thì quan niệm và cách tiếp cận về nghèo đói cũng có thiều thay đổi với 3 trường phái sau: 1. Quan niệm theo trường phái phúc lợi Theo trường phái phúc lợi, đói nghèo được quan niệm là khi một hay nhiều cá nhân trong xã hội không có được một mức phúc lợi kinh tế cần thiết để đảm bảo một cuộc sống tối thiểu hợp lý theo tiêu chuẩn của xã hội đó. Mức phúc lợi này được hiểu là độ thỏa dụng cá nhân hay chính là mức sống, khi thu nhập tăng thì mức sống hay độ hỏa dụng cá nhân sẽ tăng. Theo trường phái này, đói nghèo được phản ánh qua thu nhập và vấn đề được chú trọng là việc tăng năng suất, tạo việc làm.

Qua đó nâng cao thu nhập cho người dân để họ có thể có được mức phúc lợi kinh tế cần thiết như xã hội mong muốn. Quan niệm theo trường phái dựa vào nhu cầu cơ bản Vào những năm 1900, các nghiên cứu về ngheo đói đã chỉ ra rằng sự nghèo khổ không chỉ được phản ánh qua thu nhập (Giống như quan niệm theo trường phái phúc lợi) mà nó còn được phản ánh qua các nhu cầu cơ bản của con người như: lương thực thực phẩm, nước, điều kiện vệ sinh, nhà ở, quần áo, giáo dục, y tế, giao thông công cộng. Trương phái nhu cầu cơ bản đã đưa ra quan niệm về đói nghèo là tình trạng cá nhân trong xã hội không có khả năng được hưởng một tập hợp những hàng hóa và dịch vụ được xác định cụ thể mà việc thỏa nãn chúng là điều kiện tiên quyết để đảm bảo chất lượng cuộc sống: trong đó, nhu cầu về dinh dưỡng là quan trọng nhất. Trường phái này chú trọng đến việc tăng cường khả năng tiếp cận với những loại nhu cầu cơ bản của con người để đảm bảo chất lượng cuộc sống.

Khác với trường phái phúc lợi tập trung đi sâu vào xác định mức sống hay độ thỏa dụng cá nhân, trường phái này lại chú ý tới một hệ thống các hàng hóa cơ bản được coi là mọi cá nhân có quyền được hưởng. Dựa trên quan niệm của trường phái này. Hội nghị quốc tế về vấn đề đói nghèo năm 1993 đã định nghĩa: Đói nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người đã được xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế xã hội và phong tục tập quán của từng địa phương. Quan niệm theo trường phái dựa vào năng lực Quan niệm về nghèo đói theo trường phai dựa vào năng lực cho rằng cần phải chú trọng đến việc tạo cơ hội cho người nghèo để họ có thể phát huy năng lực theo cách mà họ lựa chọn.

Theo đó, người nghèo cần được tạo cơ hội để có được năng lực thực hiện các nhu cầu cơ bản (dinh dưỡng, sức khỏe.) và các nhu cầu cao hơn (Được tôn trọng, được tham gia vào đời sống xã hội, có tiếng nói và quyền lực). Trường phái năng lực không quan tâm đến những gì thiếu để thỏa mãn độ thỏa dụng cá nhân hay nhu cầu cơ bản của con người, mà chú trọng đến khả năng hay năng lực của con người. Vào những năm 1980, các nhà nghiên cứu đã chứng minh: Giá trị cuộc sống của con người không chỉ phụ thuộc duy nhất vào độ thỏa dụng hay thỏa mãn các nhu cầu cơ bản, mà đó là khả năng mà một con người có được, là 9 quyền tự do đáng kể mà họ được hưởng, để vươn tới một cuộc sống mà họ mong muốn. Trường phái này chú trọng đến việc tạo cơ hội cho người nghèo để họ có thể phát huy năng lực theo cách mà họ chọn, cần phải tạo điều kiện để người nghèo có được năng thực hiện các chức năng cần thiết.

Qua các quan niệm theo những trường phái khác nhau, có thể thấy nghèo đói là một khái niệm động theo thời gian và không gian; Tuy chung ta không thể tìm được khái niệm duy nhất đầy đủ về đói nghèo, nhưng có thể chỉ ra những biểu hiện cơ bản hay những khía cạnh chủ yếu của đói nghèo. Ngày nay, hầu hết các tổ chức quốc tế như WB, UN đều đã mở rộng khái niệm đói nghèo từ khái niệm nghèo đói vật chất đến nhìn nhận nghèo đói là khái niệm đa chiều, nghèo khổ con người với khía cạnh cơ bản đó là: Mức thu nhập của người dân, là cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, và là cơ hội thể hiện năng lực cá nhân.2 Quan niệm nghèo đa chiều ở Lào Qua thời gian, các nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đều thống nhất rằng nghèo đa chiều là cách tiếp cận mới nhằm hạn chế việc bỏ sót những đối tượng tuy không nghèo về thu nhập nhưng lại nghèo về các chiều cạnh khác. Thay vì xem xét nghèo thu nhập, nhưng ai không được khám chữa bệnh, không được đến trường, không được tiếp cận thông tin cũng được xác định là nghèo. Cái nghèo gắn liền với sự thiếu thốn thu nhập/chi tiêu mà còn là việc không được thỏa mãn các nhu cầu cơ bản khác.

Để thực hiện mục tiêu giảm nghèo hiệu quả, bền vững hơn, Quốc hội khóaVIII, về đẩy mạnh thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020, trong đó nêu rõ: Xây dựng chuẩn nghèo mới theo phương pháp tiếp cận đa chiều nhằm đảm bảo mức sống tối thiểu và đáp ứng các dịch vu xã hội cơ bản. Ngày 16 tháng 11 năm 2017, Thủ tướng chính phủ đã kýnghị định số 348/PM về tiêu chuẩn nghèo đói và phát triển của CHDCND Lào được xây dựng theo hướng: sử dụng kết hợp cả chuẩn nghèo về thu nhập và mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Theo đó tiêu chí đo lường nghèo được xây dựng dựa trên cơ sở: (1) Các tiêu chí về thu nhập, bao gồm: chuẩn mức sống tối thiếu về thu nhập, chuẩn nghèo về thu nhập, chuẩn mức sống trung bình về thu nhập; (2) Mức độ thiếu hụt trong tiếp 10 cận các dịch vụ xã hội cơ bản, bao gồm: tiếp cận về y tế, giáo dục, nhà ở, điều kiện sống và tiếp cận thông tin.2 Đo lƣờng nghèo đa chiều 1. Đo lường nghèo đa chiều thế giới 1.

Chỉ số khổ con người (HPI – Human Poverty Index) Chỉ số này lần đầu tiên xuất hiện trong trong "Báo cáo về phát triển con người" năm 1997 của UNDP. Đây là một chỉ số tập hợp các đặc tính khác nhau về khía cạnh chất lượng cuộc sống con người cho phép đánh giá tổng hợp về mức độ nghèo khổ của cộng đồng. HPI tập trung phản ánh sự bần cùng về ba khía cạnh thiết yếu của cuộc sống con người đã được đề cập đến trong Chỉ số phát triển con người (HDI), đó là: sức khỏe, giáo dục và mức sống. Bản chất của sự nghèo khổ rất khác nhau giữa những điều kiện kinh tế, xã hội của các cộng đồng.

Bởi vậy, việc sử dụng HPI mang tính chất nhạy cảm với bối cảnh xã hội của quốc gia. Chính vì vây, người ta đã chia HPI thành 2 loại: HPI-1 để đánh giá mức độ nghèo của con người ở các quốc gia đang phát triển và HPI-2 để đánh giá mức độ nghèo của con người ở các quốc gia có thu nhập cao nhằm phản ánh tốt hơn sự khác biệt KTXH. Cụ thể, HPI-1 và HPI-2 cùng đo lường qua những khía cạnh sau: Thứ nhất là sức khỏe được biểu hiện bằng cuộc sống khỏe mạnh và lâu dài: quốc gia sẽ bị coi là nghèo nếu có tỷ lệ chết sớm cao. Điều này được đo bằng chỉ báo tỷ lệ dân cư không sống đến tuổi 40 (đối với HPI-1) và tuổi 60 (đối với HPI-2); Thứ hai là tri thức: Quốc gia sẽ bị coi là nghèo nếu có nhiều người dân không biết chữ hoặc không có khả năng đọc và viết thành thạo.

Điều đó được đo lường bằng chỉ báo tỷ lệ người lớn mù chữ (đối với HPI-1) và tỷ lệ người lớn trong độ tuổi 16 - 65 thiếu các kỹ năng đọc và viết thành thạo (đối với HPI-2); Thứ ba là mức sống: thể hiện ở tình trạng không được tiếp cận đầy đủ tới những điều kiện kinh tế chung, đo bằng trung bình không trọng số của hai chỉ báo: Tỷ lệ dân số không được tiếp cận bền vững tới nguồn nước hợp vệ sinh và tỷ lệ trẻ thiếu cân so với tuổi (đối với HPI-1) và đo bằng tỷ lệ người dân dưới chuẩn nghèo 11 thu nhập (50% trung bình của phần thu nhập khả dụng của hộ gia đình đã điều chỉnh), (đối với HPI-2). Giá trị HPI của một nước nói lên rằng sự nghèo khổ của con người ảnh hưởng lên bao nhiêu phần dân số của nước đó. Tuy nhiên, trong các chỉ báo hợp phần của HPI, ta không thấy sự hiện diện của các chỉ báo trên lĩnh vực kinh tế. Bởi vậy, HPI cũng không phải là thước đo để đo lường nghèo đói đa chiều.

Đây cũng chính là hạn chế lớn nhất của HPI và nó đã được khắc phục bởi một thước đo khác đó là chỉ số nghèo đa chiều.