Giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ VNUA đề xuất giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu
• Người hướng dẫn: Pgs. Phạm Bảo Dương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hộp, đồ thị, hình và sơ đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abtract
• 1.8. Tính cấp thiết
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.11. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.11.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.12. Đóng góp mới của đề tài
• 1.13. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế tỉnh Bắc Giang
• 1.13.1. Khái niệm về giảm nghèo, chuẩn hộ nghèo, hộ nghèo dân tộc thiểu số
• 1.13.2. Sự cần thiết thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số
• 1.13.3. Nội dung các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số
• 1.13.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số
• 1.13.5. Cơ sở thực tiễn
• 1.13.6. Kinh nghiệm giảm nghèo ở một số nước trên thế giới
• 1.13.7. Kinh nghiệm giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam
• 1.13.8. Bài học rút ra cho huyện Yên Thế về các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.14.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 1.14.1.2. Đặc điểm về kinh tế xã hội
• 1.14.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.3. Chọn điểm nghiên cứu
• 1.14.4. Phương pháp tiếp cận
• 1.14.5. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.14.6. Phương pháp xử lý thông tin
• 1.14.7. Phương pháp phân tích thông tin
• 1.14.8. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu sử dụng trong đề tài
• 1.15. Kết quả và thảo luận
• 1.15.1. Thực trạng nghèo đói của hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.2. Thực trạng nghèo đói chung trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.3. Thực trạng nghèo đói trên một số xã đặc biệt khó khăn có đông hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.4. Nguyên nhân gây nghèo của các hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.5. Các chính sách giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.5.1. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các chương trình mục tiêu Quốc gia
• 1.15.5.2. Các chính sách hỗ trợ từ địa phương
• 1.15.6. Thực trạng về triển khai chính sách, chương trình giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.6.1. Hiểu biết của các hộ về chính sách và chương trình hỗ trợ cho người nghèo của Nhà nước và địa phương
• 1.15.6.2. Hiệu quả thực hiện các chính sách giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số ở các xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.7. Hạn chế, bất cập của cơ chế chính sách, giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.8. Kết quả thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.8.1. Phát triển kinh tế xã hội của địa phương qua chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa cho hộ dân tộc thiểu số
• 1.15.8.2. Phát triển hạ tầng và dịch vụ công
• 1.15.8.3. Đào tạo nghề và giải quyết việc làm giai đoạn 2015 - 2017
• 1.15.8.4. Nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác giảm nghèo
• 1.15.8.5. Cho hộ nghèo vay vốn để phát triển phát triển sản xuất và các hoạt động kinh tế hộ
• 1.15.8.6. Hỗ trợ người nghèo dân tộc thiểu số thông qua các dịch vụ xã hội
• 1.15.8.7. Nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể, quần chúng
• 1.15.8.8. Lồng ghép các hoạt động giảm nghèo với các chương trình khác ở địa phương
• 1.15.8.9. Nhân rộng những mô hình giảm nghèo thành công
• 1.15.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.9.1. Mức độ ảnh hưởng của các nhóm yếu tố đến thực hiện giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số
• 1.15.10. Đề xuất giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• 1.15.10.1. Khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các giải pháp giảm nghèo thời gian qua
• 1.15.10.2. Giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang thời gian tới
• 1.16. Kết luận và kiến nghị
• 1.16.1. Đối với Nhà nước
• 1.16.2. Đối với tỉnh Bắc Giang
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế Bắc Giang

Giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế, Bắc Giang là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Huyện Yên Thế, với đặc thù địa lý và xã hội, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển kinh tế và nâng cao đời sống cho người dân. Việc áp dụng các giải pháp giảm nghèo không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và phát triển bền vững cho cộng đồng dân tộc thiểu số.

1.1. Tình hình thực trạng nghèo đói của hộ dân tộc thiểu số

Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo trong cộng đồng dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế vẫn còn cao, với nhiều hộ sống dưới mức chuẩn nghèo. Các yếu tố như điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, thiếu thốn về cơ sở hạ tầng và trình độ học vấn thấp đã góp phần làm gia tăng tình trạng nghèo đói.

1.2. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và địa phương

Chính phủ và các cơ quan địa phương đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nhằm giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số. Những chính sách này bao gồm hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề và phát triển hạ tầng, nhưng vẫn cần được cải thiện để đạt hiệu quả cao hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong việc giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số

Việc giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu thông tin, sự phân biệt đối xử và khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ đã cản trở quá trình phát triển. Để giải quyết những vấn đề này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng.

2.1. Thiếu thông tin và nhận thức về chính sách

Nhiều hộ dân tộc thiểu số chưa nắm rõ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, dẫn đến việc không thể tiếp cận các nguồn lực cần thiết. Việc nâng cao nhận thức cho người dân về các chương trình hỗ trợ là rất quan trọng.

2.2. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Hộ dân tộc thiểu số thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng. Điều này hạn chế khả năng đầu tư vào sản xuất và phát triển kinh tế của họ.

III. Phương pháp và giải pháp chính để giảm nghèo

Để giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ tập trung vào việc hỗ trợ tài chính mà còn cần chú trọng đến đào tạo nghề và phát triển hạ tầng.

3.1. Đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng

Đào tạo nghề cho hộ dân tộc thiểu số là một trong những giải pháp quan trọng. Việc trang bị kỹ năng nghề nghiệp sẽ giúp họ có cơ hội tìm kiếm việc làm và tăng thu nhập.

3.2. Hỗ trợ phát triển sản xuất và kinh doanh

Cung cấp hỗ trợ về kỹ thuật và tài chính cho các hộ dân tộc thiểu số trong việc phát triển sản xuất nông nghiệp và kinh doanh nhỏ sẽ giúp họ cải thiện đời sống và thoát nghèo bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế đã mang lại những kết quả tích cực. Nhiều hộ đã thoát nghèo và cải thiện được đời sống nhờ vào sự hỗ trợ từ các chương trình của Nhà nước.

4.1. Kết quả từ các chương trình hỗ trợ

Các chương trình hỗ trợ đã giúp nhiều hộ dân tộc thiểu số cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để điều chỉnh kịp thời.

4.2. Những mô hình giảm nghèo thành công

Một số mô hình giảm nghèo thành công tại huyện Yên Thế đã được nhân rộng, tạo động lực cho các hộ khác học hỏi và áp dụng. Những mô hình này cần được duy trì và phát triển hơn nữa.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho giải pháp giảm nghèo

Giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số tại huyện Yên Thế cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, tổ chức xã hội và cộng đồng để đạt được mục tiêu giảm nghèo bền vững.

5.1. Đề xuất các chính sách mới

Cần đề xuất các chính sách mới nhằm hỗ trợ hiệu quả hơn cho hộ dân tộc thiểu số, bao gồm việc cải thiện điều kiện tiếp cận nguồn lực và thông tin.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc xây dựng và thực hiện các chương trình giảm nghèo sẽ giúp nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các giải pháp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực tiễn phát triển kinh tế tại Việt Nam trong hai thập kỷ qua đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc về công tác xóa đói giảm nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo cả nước từ 14,2% năm 2010 xuống còn 5,79% vào cuối năm 2014 và duy trì dưới mức 5% vào năm 2015. Tuy nhiên, khoảng cách phát triển giữa các vùng miền vẫn là một thách thức lớn khi tỷ lệ nghèo tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số năm 2017 vẫn ở mức trên 23%, chiếm gần 40% tổng số hộ nghèo cả nước. Đặc biệt, thu nhập bình quân đầu người của hộ dân tộc thiểu số chỉ bằng khoảng 1/6 mức thu nhập bình quân chung toàn quốc.

Tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang – một trong những địa bàn miền núi khó khăn với tổng diện tích tự nhiên 30.637,05 ha và trên 70,77% số hộ hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp – bài toán thoát nghèo đang đối mặt với nhiều rào cản nội tại. Toàn huyện ghi nhận 3.375 hộ nghèo, trong đó hộ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ trọng áp đảo với 3.021 hộ. Tỷ lệ tái nghèo ở nhóm đối tượng này lên tới 27%, phản ánh tính thiếu bền vững của các mô hình sinh kế hiện hữu.

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thu thuộc chuyên ngành Quản lý kinh tế tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm giảm nghèo bền vững cho các hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế. Phạm vi không gian tập trung nghiên cứu chuyên sâu tại 3 xã đặc biệt khó khăn đại diện cho các tiểu vùng sinh thái là Đồng Hưu, Tiến Thắng và Đồng Tiến. Phạm vi thời gian thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp trong giai đoạn 2015 - 2017, hoàn thiện nghiên cứu vào năm 2019. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học giúp các nhà quản lý địa phương tối ưu hóa nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng kết hợp giữa lý thuyết nghèo theo thu nhập truyền thống và lý thuyết nghèo đa chiều hiện đại. Theo quan điểm định lượng của Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới, chuẩn nghèo phản ánh tình trạng cá nhân không thể thỏa mãn các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu do giới hạn về thu nhập. Tại Việt Nam, Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã đánh dấu bước chuyển biến căn bản sang phương pháp tiếp cận đa chiều cho giai đoạn 2016 - 2020. Khung phân tích đa chiều bao gồm chuẩn thu nhập nông thôn là 700.000 đồng/người/tháng cùng 5 dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, thông tin) được cụ thể hóa qua 10 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt.

Khái niệm hộ nghèo dân tộc thiểu số được xác định chuẩn hóa theo Thông tư 17/2016/TT-BLĐTBXH, gắn liền với các đặc thù về địa bàn cư trú vùng sâu vùng xa, phong tục tập quán và tính tổn thương cao trước các cú sốc kinh tế - sinh thái. Nghiên cứu cũng tích hợp khung phân tích sinh kế bền vững và lý thuyết phát triển kinh tế nông thôn, nhấn mạnh vai trò của việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất tự cấp tự túc sang sản xuất hàng hóa tập trung, kết hợp mô hình liên kết bốn nhà (Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà nông) để tạo giá trị gia tăng ổn định.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống tiếp cận đa chiều bao gồm tiếp cận lịch sử, tiếp cận thể chế chính sách, nghiên cứu trường hợp điển hình và tiếp cận có sự tham gia của cộng đồng. Địa bàn khảo sát thực địa được chọn tại 3 xã đặc biệt khó khăn theo Quyết định 447/QĐ-UBDT gồm Đồng Hưu, Tiến Thắng và Đồng Tiến, đại diện cho các mức độ phát triển kinh tế và tập quán canh tác khác nhau của huyện Yên Thế.

Quy mô mẫu khảo sát sơ cấp bao gồm 150 hộ gia đình, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên giữa các nhóm hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ không nghèo là người dân tộc thiểu số (như Tày, Nùng, Dao, Cao Lan, Sán Dìu). Nguồn dữ liệu thứ cấp được kế thừa từ các báo cáo thống kê chính thức của Phòng Dân tộc, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Yên Thế giai đoạn 2015 - 2017.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa thống kê mô tả, phân tích so sánh và phương pháp phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis - EFA). Lý do lựa chọn EFA nhằm cô đọng và lượng hóa chính xác mức độ tác động của 5 nhóm nhân tố chính: nhóm cơ chế chính sách, nhóm năng lực tổ chức triển khai của chính quyền địa phương, nhóm đặc điểm nội tại của hộ, nhóm khả năng tiếp cận nguồn lực và nhóm điều kiện tự nhiên - thị trường. Tiến độ nghiên cứu được triển khai chặt chẽ từ tháng 5 năm 2018 đến tháng 7 năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về cơ cấu tài nguyên và thực trạng sinh kế, huyện Yên Thế sở hữu diện tích đất lâm nghiệp lớn với 13.278,31 ha (chiếm 43,34% diện tích đất tự nhiên) và đất sản xuất nông nghiệp đạt 11.900,30 ha (chiếm 38,84%). Toàn huyện phát triển đàn gia cầm đạt quy mô 4,3 triệu con, khai thác 92.000 m3 gỗ rừng trồng mỗi năm. Tuy nhiên, các hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã Đồng Tiến, Đồng Hưu chủ yếu canh tác nương rẫy nhỏ lẻ, thiếu kỹ thuật thâm canh, khiến giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích còn thấp.

Thứ hai, mức độ tập trung nghèo đói và tỷ lệ tái nghèo ở mức báo động. Toàn huyện có 3.021 hộ nghèo dân tộc thiểu số, chiếm tới 89,5% tổng số hộ nghèo của huyện. Tỷ lệ tái nghèo chạm mức 27%, tập trung tại các vùng núi cao do chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, thời tiết rét đậm rét hại vào tháng 1 và hạn hán kéo dài vào mùa khô.

Thứ ba, hiệu quả thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia đạt nhiều thành tựu hạ tầng nhưng còn hạn chế về chiều sâu. Dự án hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng thuộc Chương trình 135 đã giúp 100% đường tỉnh lộ được trải nhựa, trên 90% đường liên huyện được bê tông hóa và 80% đường liên xã được cứng hóa. Dẫu vậy, các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất trực tiếp vẫn còn dàn trải, chưa gắn kết chặt chẽ với nhu cầu thực tế của từng hộ nghèo.

Thứ tư, kết quả phân tích nhân tố khám phá chỉ ra rằng nhóm yếu tố về tổ chức thực hiện chính sách tại địa phương và năng lực cán bộ cơ sở có tác động mạnh nhất đến hiệu quả giảm nghèo, xếp trên cả yếu tố quy mô nguồn vốn tài trợ của Nhà nước.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nghèo đói tại Yên Thế phản ánh rõ nét sự đan xen giữa các nguyên nhân chủ quan và khách quan. Về mặt chủ quan, trình độ học vấn của chủ hộ thấp, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo nghề còn cao và tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào các khoản trợ cấp xã hội của một bộ phận người dân là rào cản lớn nhất kìm hãm động lực vươn lên. Về mặt khách quan, biến động giá nông sản (điển hình là tình trạng diện tích cây vải thiều suy giảm do bấp bênh đầu ra) cùng với rủi ro dịch bệnh chăn nuôi đã trực tiếp đẩy các hộ vừa thoát nghèo rơi trở lại ranh giới nghèo đói.

Khi so sánh với kinh nghiệm giảm nghèo thành công tại huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) – nơi giảm bình quân 1,46% hộ nghèo/năm thông qua quy hoạch cây ăn quả đặc sản, hay huyện Văn Chấn (Yên Bái) – nơi giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 19,92% nhờ đẩy mạnh xuất khẩu lao động và huy động Quỹ vì người nghèo, Yên Thế bộc lộ điểm yếu trong việc xây dựng chuỗi giá trị khép kín và liên kết doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm cho đồng bào.

Về phương thức biểu đạt học thuật, bức tranh đa chiều này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ phân bổ mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản (như nhà ở và nước sạch) và bảng ma trận xoay nhân tố EFA, giúp các nhà quản trị thấy rõ trọng số của từng rào cản thể chế và sinh kế.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ giảm nghèo có điều kiện. UBND tỉnh Bắc Giang và các ban ngành cần chuyển đổi phương thức hỗ trợ từ cấp phát trực tiếp sang cho vay tín dụng ưu đãi gắn với cam kết thoát nghèo. Ngân hàng Chính sách Xã hội cần nâng hạn mức vay vốn phát triển sản xuất lên khoảng 50 đến 100 triệu đồng/hộ, kéo dài chu kỳ vay từ 3 đến 5 năm để phù hợp với chu kỳ kinh doanh cây lâm nghiệp và chăn nuôi đại gia súc.

Thứ hai, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo cơ sở. Đặt mục tiêu 100% cán bộ phụ trách công tác dân tộc và giảm nghèo tại 21 xã, thị trấn được tham gia các khóa đào tạo định kỳ hằng năm về kỹ năng xây dựng kế hoạch phát triển có sự tham gia của cộng đồng, kỹ năng quản lý dự án Chương trình 135 và kỹ thuật khuyến nông chuyển giao.

Thứ ba, tái cơ cấu nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung giai đoạn 2020 - 2025. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Yên Thế cần tập trung mở rộng mô hình chăn nuôi gà đồi đạt chuẩn an toàn sinh học với quy mô duy trì 4,3 triệu con/năm, đồng thời khai thác hiệu quả 13.278,31 ha rừng sản xuất gắn với chế biến gỗ tinh chế, tạo việc làm ổn định cho tối thiểu 1.000 lao động đồng bào thiểu số mỗi năm.

Thứ tư, đẩy mạnh trợ giúp tiếp cận các dịch vụ xã hội và xóa bỏ tư tưởng ỷ lại. Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp huyện cần phối hợp với các doanh nghiệp trên địa bàn tổ chức đào tạo nghề gắn với địa chỉ sử dụng cho trên 80% thanh niên dân tộc thiểu số. Đồng thời, duy trì chính sách miễn giảm học phí theo Nghị định 86/2015/NĐ-CP và cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí theo Luật Bảo hiểm y tế năm 2014, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số toàn huyện từ 3% đến 4%/năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nhà nước tại Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Yên Thế. Luận văn cung cấp khung dữ liệu thực chứng và cơ sở khoa học vững chắc để xây dựng kế hoạch giảm nghèo giai đoạn trung và dài hạn.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học thuộc các chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp, Chính sách công và Phát triển nông thôn. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về cách thức ứng dụng mô hình EFA trong nghiên cứu nghèo đa chiều tại địa bàn miền núi.

Thứ ba, các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển quốc tế (như Oxfam, ActionAid, UNDP). Các dữ liệu phân tích chi tiết tại 3 xã Đồng Hưu, Tiến Thắng, Đồng Tiến giúp các tổ chức thiết kế các dự án can thiệp sinh kế và nâng cao năng lực cộng đồng đạt hiệu quả cao.

Thứ tư, cán bộ khuyến nông cơ sở, lãnh đạo UBND cấp xã và ban quản lý các hợp tác xã nông nghiệp. Luận văn cung cấp các bài học thực tiễn về cách thức tổ chức sản xuất hàng hóa, liên kết 4 nhà và chuyển đổi nhận thức thoát nghèo cho người dân địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn nghèo đa chiều áp dụng trong luận văn dựa trên những căn cứ pháp lý và tiêu chí cụ thể nào? Nghiên cứu căn cứ theo Quyết định 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tiêu chí xác định bao gồm chuẩn thu nhập tại khu vực nông thôn là 700.000 đồng/người/tháng và mức độ thiếu hụt tiếp cận 5 dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch - vệ sinh, thông tin) đo lường qua 10 chỉ số cụ thể.

Nguyên nhân chính nào dẫn đến tỷ lệ tái nghèo lên tới 27% ở các hộ dân tộc thiểu số huyện Yên Thế? Nguyên nhân chủ yếu do sinh kế thiếu bền vững, sản xuất phụ thuộc vào thiên nhiên, rủi ro rét đậm rét hại tháng 1, biến động giá nông sản cùng với việc thiếu vốn tích lũy và trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật của chủ hộ còn nhiều hạn chế.

Chương trình 135 đã đóng góp những kết quả nổi bật nào cho huyện Yên Thế trong giai đoạn nghiên cứu? Chương trình 135 đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để hoàn thiện kết cấu hạ tầng thiết yếu, giúp 100% xã có đường nhựa đến trung tâm, cứng hóa 80% đường liên xã, nâng cấp hệ thống trạm y tế, trường học và hỗ trợ cây con giống phục vụ phát triển sản xuất.

Mô hình phân tích nhân tố khám phá EFA trong luận văn đưa ra kết luận then chốt gì? Phân tích EFA chỉ ra rằng năng lực thực thi của bộ máy cán bộ cơ sở và phương thức triển khai chính sách tại địa phương là nhóm yếu tố có trọng số ảnh hưởng lớn nhất tới kết quả giảm nghèo, vượt trên cả yếu tố quy mô nguồn vốn hỗ trợ.

Mô hình kinh tế mũi nhọn nào được đề xuất để giúp hộ dân tộc thiểu số Yên Thế thoát nghèo bền vững? Nghiên cứu đề xuất phát triển kinh tế vườn đồi, vườn rừng kết hợp chăn nuôi gà thả đồi Yên Thế quy mô 4,3 triệu con và trồng rừng kinh tế với 13.278,31 ha đất lâm nghiệp theo chuỗi liên kết giá trị doanh nghiệp - hợp tác xã - hộ nông dân.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc cơ sở lý luận và thực tiễn về giảm nghèo đa chiều và quản lý kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Phản ánh trung thực bức tranh thực trạng tại huyện Yên Thế với 3.021 hộ dân tộc thiểu số nghèo và tỷ lệ tái nghèo ở mức cao 27%.
• Ứng dụng thành công phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA, xác định khâu tổ chức thực thi và năng lực cán bộ cơ sở là mắt xích quyết định hiệu quả chính sách.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao, kết hợp đồng bộ giữa tín dụng có điều kiện, đào tạo nghề, hạ tầng dịch vụ và chuỗi giá trị nông lâm nghiệp.
• Khẳng định giá trị thực tiễn trong việc cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện chính sách giảm nghèo bền vững tại các huyện miền núi trung du phía Bắc.

Lộ trình triển khai các giải pháp được khuyến nghị chia thành hai giai đoạn trọng tâm: giai đoạn hoàn thiện cơ chế thể chế và kiện toàn bộ máy cán bộ cơ sở, tiếp nối bởi giai đoạn chuẩn hóa chuỗi giá trị nông lâm sản hàng hóa. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý quan tâm có thể khai thác chi tiết toàn văn công trình luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thu tại thư viện Học viện Nông nghiệp Việt Nam để vận dụng vào thực tiễn quản lý và nghiên cứu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ THU GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO CHO CÁC HỘ DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN THẾ, TỈNH BẮC GIANG Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Bảo Dương NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, bên cạnh sự nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự giúp đỡ hết sức nhiệt tình, quý báu của các thầy, cô của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, UBND huyện Yên Thế, UBND xã Đồng Hưu; UBND xã Tiến Thắng; UBND xã Đồng Tiến; gia đình và bạn bè.

Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến PGS.TS Phạm Bảo Dương, người đã nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp, đóng góp các ý kiến quý báu để tôi hoàn thành khóa luận. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy, các cô đang công tác tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Kinh tế Nông nghiệp và Chính sách về sự nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện và đóng góp ý kiến để tôi hoàn thành luận văn. Luận văn này được thực hiện với sự hỗ trợ của lãnh đạo địa phương và Phòng Dân tộc, Phòng Lao động -Thương Binh và xã hội huyện Yên Thế, nhất là nhân dân các xã được lựa chọn nghiên cứu đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình điều tra khảo sát thực địa và nghiên cứu đề tài. Tôi xin trân trọng cám ơn sự hỗ trợ quý báu này.

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến bố, mẹ tôi cùng các thành viên trong gia đình cùng toàn thể bạn bè đồng môn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục hộp, đồ thị, hình và sơ đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abtract.

Tính cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Đóng góp mới của đề tài. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện yên thế tỉnh Bắc Giang. Khái niệm về giảm nghèo, chuẩn hộ nghèo, hộ nghèo dân tộc thiểu số. Sự cần thiết thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số.

Nội dung các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm giảm nghèo ở một số nước trên thế giới.

Kinh nghiệm giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Bài học rút ra cho huyện yên thế về các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân tộc thiểu số .24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Đặc điểm về điều kiện tự nhiên. Đặc điểm về kinh tế xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp tiếp cận. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích thông tin.

Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu sử dụng trong đề tài. Kết quả và thảo luận. Thực trạng nghèo đói của hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Thực trạng nghèo đói chung trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.

Thực trạng nghèo đói trên một số xã đặc biệt khó khăn có đông hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Nguyên nhân gây nghèo của các hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Các chính sách giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các chương trình mục tiêu Quốc gia.

Các chính sách hỗ trợ từ địa phương. Thực trạng về triển khai chính sách, chương trình giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Hiểu biết của các hộ về chính sách và chương trình hỗ trợ cho người nghèo của Nhà nước và địa phương. Hiệu quả thực hiện các chính sách giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số ở các xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.

Hạn chế, bất cập của cơ chế chính sách, giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Kết quả thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang .61 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phát triển kinh tế xã hội của địa phương qua chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa cho hộ dân tộc thiểu số. Phát triển hạ tầng và dịch vụ công.

Đào tạo nghề và giải quyết việc làm giai đoạn 2015 - 2017. Nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác giảm nghèo. Cho hộ nghèo vay vốn để phát triển phát triển sản xuất và các hoạt động kinh tế hộ. Hỗ trợ người nghèo dân tộc thiểu sổ thông qua các dịch vụ xã hội.

Nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể, quần chúng. Lồng ghép các hoạt động giảm nghèo với các chương trình khác ở địa phương. Nhân rộng những mô hình giảm nghèo thành công. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.

Mức độ ảnh hưởng của các nhóm yếu tố đến thực hiện giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số. Đề xuất giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các giải pháp giảm nghèo thời gian qua. Giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang thời gian tới.

Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước. Đối với tỉnh Bắc Giang .93 Tài liệu tham khảo .97 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CN-TTCN Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp CSHT Cơ sở hạ tầng CSXH Chính sách xã hội ĐBKK Đặc biệt khó khan DN Doanh nghiệp DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa DTGT Diện tích gieo trồng DTTS Dân tộc thiểu số FAO Tổ chức nông nghiệp và lương thực Liên Hợp quốc GSO Tổng cục Thống kê HĐND Hội đồng nhân dân HTXNN Hợp tác xã nông nghiệp KH&ĐT Kế hoạch và đầu tư KHCN Khoa học và công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật LĐ&TBXH Lao động, Thương binh và Xã hội NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTM Nông thôn mới SXKD Sản xuất kinh doanh SXNN Sản xuất nông nghiệp TCSX Tổ chức sản xuất TNCS Thanh niên cộng sản TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Chuẩn nghèo đói được xác định qua các thời kỳ.

Xác định nghèo đa chiều ở Việt Nam. Tình hình sử dụng đất đai của huyện qua 3 năm 2015 – 2017. Tình hình dân số và lao động của huyện Yên Thế qua 3 năm (2015 -2017). Hiện trạng hệ thống giao thông của huyện.

Biểu thống kê hộ khẩu dân tộc thiểu số tại các xã nghiên cứu. Thông tin thứ cấp cần thu thập và nguồn thu thập thông tin. Đối tượng khảo sát và quy mô mẫu. Thực trạng nghèo của các hộ trên địa bàn huyện Yên Thế Giai đoạn 2015 - 2017.

Diễn biến hộ nghèo và cận nghèo tại các xã khảo sát. Đánh giá của cán bộ quản lý các cấp về mức độ quan trọng của các nguyên nhân chủ quan gây nghèo của hộ dân tộc thiểu số ở một số xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn huyện Yên Thế. Đánh giá của cán bộ quản lý các cấp về mức độ quan trọng của các nguyên nhân khách quan gây nghèo của hộ dân tộc thiểu số ở một số xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn huyện Yên Thế. Hiệu quả thực hiện các chính sách giảm nghèo cho hộ dân tộc thiểu số ở các xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn huyện Yên Thế.

Tổng hợp diễn biến kết quả giảm số hộ nghèo hằng năm 2018. Kết quả thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc chương trình 135 giai đoạn 2015 – 2017. Kết quả thực hiện dự án hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng thuộc chương trình 135 giai đoạn 2015 – 2017. Kết quả hỗ trợ đào tạo nghề vài giải quyết việc làm 2015-2017.

Biểu tổng hợp đào tạo tập huấn cho cán bộ. Biểu tổng hợp dư nợ các chương trình tín dụng. Mức độ ảnh hưởng của nhóm yếu tố về việc triển khai các chính sách và trương trình hỗ trợ giảm nghèo ở địa phương. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của nhóm yếu tố về đặc điểm của hộ.

Mức độ ảnh hưởng của nhóm yếu tố về khả năng tiếp cận, thực hiện chính sách và chương trình hỗ trợ giảm nghèo .79 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP, ĐỒ THỊ, HÌNH VÀ SƠ ĐỒ Hộp 4. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, sản xuất nông nghiệp rủi ro cao là khó khăn lớn đối với hộ nghèo xã Đồng Tiến .