Chương I1. Những vấn đề cơ bản về phát triển tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số Chương 2. Thực trạng phát triển tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại Việt Nam Chương 3. Giải pháp phát triển tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại Việt Nam.
iii CHUONG 1 NHUONG VAN DE CO BAN VE PHAT TRIEN TiN DUNG CHÍNH SACH DOI VOI DONG BAO DAN TOC THIEU SO. Tong quan về tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số Khái niệm Tín dụng chính sách Tín dụng chính sách là một loại tín dụng đặc thù với việc cung cắp các khoản vay nhỏ (tài chính vi mô) cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác; mặc dù vẫn phải tuân theo nguyên tắc chung nhất là có vay, có trả gốc, trả lãi, nhưng. Chính phủ có những quy định riêng cho từng chương trình tín dụng cụ thể về đối tượng, mức vay, lãi suất, thời gian và có cơ chế xử lý rủi ro riêng, không theo cơ chế chung của hệ thống ngân hàng thương mại. Nguồn vốn cho vay được Chính phủ bảo lãnh, đồng th quản trị nguồn vốn là ngân hàng và các bên có liên quan.
Đồng bào dân tộc thiểu số Theo bách khoa toàn thư mở (Wikipedia), dân tộc (tộc người, ethnie) là hình thái đặc thù của một tập đoàn người, xuất hiện trong quá trình phát triển của tự nhiên và xã hội, được phân biệt bởi 3 đặc trưng cơ bản là ngôn ngữ, văn hoá và ý thức tự giác về cộng đồng, mang tính bền vững qua hàng nghìn năm lịch sử; ví dụ: dân tộc (hay tộc người) Việt, dân tộc (hay tộc người) Tày, dân tộc (hay tộc. Hình thức và trình độ phát triển của tộc người phụ thuộc vào các thể chế xã hội ứng với các phương thức sản xuất. Tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số Tín dụng chính sách đối với đồng bào DTTS là những chính sách tín dụng ưu đãi (về lãi suất, mức cho vay, thời hạn cho vay, quy trình thủ tục vay vốn) của Nhà nước dành cho đối tượng thụ hưởng cụ thể là đồng bào IDTTS đang sinh sống trên lãnh thổ một quốc gia với mục tiêu tập trung giải quyết những vấn đề khó khăn, bức xúc nhất về đời sống sinh hoạt, sản xuất kinh doanh, từng bước cải thiện và nâng cao điều kiện sống cho đồng bào DTTS nghèo, góp phần giảm nghèo bền vững, đảm bảo an sinh xã hội, giảm dần chênh lệch giữa vùng DTTS&MN với các vùng khác trong một quốc gia. iv Đặc điểm của tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số tín dụng được Nhà nước chỉ định hoặc do Nhà nước thành lập đễ thực hiện tín dụng chính sách trong lĩnh vực an sinh xã hội.
~ Tín dụng chính sách là kênh tín dụng của Chính phủ, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. - Đối tượng vay vốn tín dụng chính sách là người nghèo và các đối tượng chính gách khác theo chỉ định của Chính phủ. Chính phủ quyết định đối tượng vay vốn theo từng chương trình tín dụng. ~ Nguồn vốn của tín dụng chính sách là nguồn vốn của Nhà nước, tức là nguồn vốn từ Ngân sách nhà nước và có nguồn gốc từ Ngân sách nhà nước.
- Chính phủ hoặc người được Chính phủ ủy quyền quyết định về lãi suất cho vay, điều kiện vay, thủ tục cho vay và cách tiếp cận với nguồn vốn tín dụng chính sách. Vai trò của tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu ~ Tín dụng chính sách đối với đồng bào DTTS là công cụ quan trọng. đóng vai trò trong công tác bảo đảm an sinh xã hội của nhà nước. ~ Tín dụng chính sách đối với đồng bào DTTS giúp chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, góp phần thực hiện phân công lại lao động xã hội.
~ Tín dụng chính sách giúp cho hộ đồng bào IVTTS được tiếp cận dễ dàng, không cần các điều kiện ràng buộc về vật chất. - Hỗ trợ đồng bào DTTS có vốn làm ăn tại chỗ, ổn định đời sống góp phần định cạnh định cư, hạn chế phá rừng làm nương rẫy. ~ Tín dụng chính sách tạo thêm việc làm tại địa phương, giảm thất nghiệp (thất nghiệp tạm thời) đối với lao động thiểu số vùng sâu, vùng xa. ~ Tín dụng chính sách giúp nâng cao năng lực đối với hộ đồng bào DTTS vùng sâu, vùng xa.
~ Tín dụng chính sách góp phần cải thiện đời sống kinh tế, chính trị, an ninh quốc phòng tại địa phương nhất là những nơi nhạy cảm về chính trị. ~ Tín dụng chính sách cung cắp vốn tín dụng, góp phần cải thiện thị trường tài chính cộng đồng, nơi có hộ nghèo, hộ đồng bào DTTS trong nông thôn cũng như. trong các vùng miền núi DTTS sinh sống. Phát triển tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số Chỉ tiêu định lượng ~ Doanh số cho vay ~ Doanh số thu nợ ~ Tổng dư nợ và mức tăng trưởng dư nợ.
~ Chất lượng tin dung ~ Số hộ dư nợ và mức độ tăng trưởng của số hộ vay - Dư nợ bình quân/hộ Chỉ tiêu định tính ~ Vấn đề tạo việc làm cho hộ vay; tăng cơ hội học hành của con em đồng bào các DTTS. ~ Nâng cao năng lực hộ vay ~ Tăng cơ hội chăm sóc sức khỏe, tiếp cận với dịch vụ y tế. ~ Nâng cao năng lực phụ nữ và cải thiện quan hệ giới. ` - Vấn đề giảm nghèo đối với địa phương; tạo công ăn việc làm cho người dân, đẩy lùi tệ nạn xã hội ở nông thôn; giảm hoặc xóa bỏ nạn cho vay nặng lãi; tăng nguồn nước sạch, vệ sinh môi trường.
vi CHUONG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH DOI VOI DONG BAO DAN TOC THIEU SO TAI VIET NAM Tổng quan về Ngân hàng Chính sách xã hội và các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số ‘Tong quan về Ngân hàng Chính sách xã hội Sự ra đời và phát triển của Ngân hàng Chính sách xã hội Tiền thân của NHCSXH là Ngân hàng Phục vụ người nghèo - Ngân hàng được thành lập ngày 31/8/1995 theo Quyết định số 525/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ với mô hình tổ chức quản lý đặc thù theo phương thức các cơ quan quản lý nhà nước tham gia ban hành chính sách, còn việc điều hành tác nghiệp giao cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NHNo&PTNT) Việt Nam đảm nhận. Qua 7 năm hoạt động của Ngân hàng phục vụ người nghèo, các tổ chức tài chính quốc tế nhận xét rằng đây là chương trình cho vay ưu đãi của Chính phủ, chưa phải là hoạt động của một tổ chức tín dụng, chưa có cơ sở của sự phát triển bền vững, nên hầu như chưa nhận được sự ủng hộ từ các tổ chức tài chính quốc tế. Các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiễu số Các chương trình tín dụng chính sách đặc thù dành riêng cho đẳng bầo dân tộc thiểu số (1) Chương trình cho vay vốn phát triển sản xuất đối với hộ DTTS đặc biệt khó khăn theo Quyết định số 54/2012/QĐ-TTg (thay thế cho Quyết định số 32/2007/QĐ-TTg), (2) Chương trình cho vay hỗ trợ giải quyết đất ở, giải quyết việc làm cho hộ đồng bào DTTS nghèo, đời sống khó khăn ĐBSCL theo Quyết định số 29/2013/QĐ-TTg (thay thế cho Quyết định số 74/2008/QĐ-TTg), (3) Chương trình cho vay hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào DTTS nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn theo Quyết định số 1592/QĐ-TTg ngày 12/10/2009 và Quyết định 755/QĐ-TTg ngày vii 20/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ, Kết quả thực hiện các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Nguồn vấn cho vay các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số Để đảm bảo có đủ nguồn vốn thực hiện các chương trình TDCS cho người nghèo và đối tượng chính sách khác, trong đó có hộ đồng bào DTTS, Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương và chính quyền địa phương các cấp đã luôn quan tâm đến việc huy động và tập trung các nguồn lực tài chính, đáp ứng nhu cầu vay vốn tủa các đối tượng nêu trên, thông qua nhiều hình thức, như: Bồ trí ngân sách nhà nước (NSNN) cấp vốn điều lệ, cấp bù chênh lệch lãi suất, cấp vốn thực hiện các chương trình TDCS theo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; quy định các tổ chức tín dụng nhà nước duy trì số dư tiền gửi 2% hàng năm; có cơ chế cho phép phát hành trái phiếu Chính phủ bảo lãnh: ngân sách các địa phương.
các chủ đầu tư trong và ngoài nước quan tâm, chuyển vốn ủy thác qua NHCSXH dé cho vay các chương Jrình TDCS. Bên cạnh đó, NHCSXH đã tập trung khai thác các nguồn vốn từ thị trường được NSNN cấp bù lãi suất, đặc biệt thực hiện tốt việc nhận tiền gửi từ người nghèo nhằm tạo thói quen tích lũy và hỗ trợ người nghèo từng bước tiếp cận với dịch vụ ngân hàng. * Két quả cho vay các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số Đến 31/12/2019, NHCSXH đang quản lý các chương trình tín dụng chính sách theo chỉ định của Chính phủ và một số dự án cho vay, tổng dư nợ đạt 206.805 tỷ đồng, với 8,1 triệu món vay của trên 6.5 triệu khách hàng đang còn dư nợ. Có trên 1,4 triệu khách hàng là hộ đồng bào DTTS đang thụ hưởng hầu hết các chương trình tín dụng tại NHCSXH, với doanh số cho vay 14.564 tỷ đồng, doanh số thu nợ là 10.699 tỷ đồng và tổng dư nợ đạt 41.361 tỷ đồng, chiếm 20% tổng dư nợ của NHCSXH, dư nợ bình quân đạt 30 triệu đồng/hộ.