Giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện tân lạc tỉnh hòa bình, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Bùi Thị Thanh Hiền
• Người hướng dẫn: Ts. Hồ Ngọc Ninh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HỘP
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Đối tượng khảo sát

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp giảm nghèo cho hộ dân huyện Tân Lạc Hòa Bình

Giảm nghèo là một trong những mục tiêu chiến lược quan trọng của chính phủ Việt Nam, đặc biệt là tại các huyện miền núi như Tân Lạc, Hòa Bình. Huyện Tân Lạc, với nhiều hộ dân thuộc các dân tộc thiểu số, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc cải thiện đời sống. Các giải pháp giảm nghèo đã được triển khai nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, việc thực hiện các giải pháp này vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.

1.1. Tình hình thực trạng nghèo tại huyện Tân Lạc

Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Tân Lạc vẫn còn cao, với nhiều hộ dân sống trong điều kiện khó khăn. Việc thiếu hụt về cơ sở hạ tầng, giáo dục và y tế đã ảnh hưởng lớn đến khả năng thoát nghèo của người dân.

1.2. Các chính sách hỗ trợ giảm nghèo hiện hành

Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ như thẻ bảo hiểm y tế, tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo. Tuy nhiên, việc triển khai các chính sách này còn gặp nhiều khó khăn, dẫn đến hiệu quả chưa cao.

II. Vấn đề và thách thức trong công tác giảm nghèo tại Tân Lạc

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong công tác giảm nghèo, nhưng huyện Tân Lạc vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và năng lực cán bộ thực hiện chính sách đã ảnh hưởng đến hiệu quả của các giải pháp giảm nghèo.

2.1. Những khó khăn trong việc triển khai chính sách

Năng lực của cán bộ thực hiện chính sách giảm nghèo còn hạn chế, dẫn đến việc triển khai không đồng bộ và thiếu hiệu quả. Nhiều hộ dân vẫn chưa tiếp cận được các dịch vụ hỗ trợ.

2.2. Tâm lý trông chờ của người dân

Một bộ phận người dân vẫn có tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ từ chính phủ, điều này làm giảm động lực tự lực vươn lên thoát nghèo.

III. Phương pháp giảm nghèo hiệu quả cho hộ dân huyện Tân Lạc

Để giảm nghèo bền vững, huyện Tân Lạc cần áp dụng các phương pháp hiệu quả, bao gồm phát triển cơ sở hạ tầng, đào tạo nghề và hỗ trợ sản xuất. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn tạo ra cơ hội việc làm cho người dân.

3.1. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng

Cần tập trung vào việc xây dựng và nâng cấp hệ thống giao thông, điện, nước sạch để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong sản xuất và sinh hoạt.

3.2. Đào tạo nghề cho lao động nghèo

Đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng giúp người dân có kỹ năng và kiến thức cần thiết để tìm kiếm việc làm, từ đó nâng cao thu nhập.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giảm nghèo

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp giảm nghèo đã mang lại những kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể, tuy nhiên cần tiếp tục cải thiện và duy trì các giải pháp này để đảm bảo tính bền vững.

4.1. Kết quả thực hiện các giải pháp giảm nghèo

Theo báo cáo, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ 31,54% xuống còn 24,30% vào cuối năm 2017, cho thấy sự hiệu quả của các chính sách hỗ trợ.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Huyện Tân Lạc có thể học hỏi từ các địa phương khác trong việc triển khai các giải pháp giảm nghèo, đặc biệt là trong việc huy động sự tham gia của cộng đồng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho công tác giảm nghèo

Để tiếp tục giảm nghèo bền vững cho hộ dân huyện Tân Lạc, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng. Việc hoàn thiện các chính sách và giải pháp giảm nghèo là rất cần thiết để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.1. Đề xuất các giải pháp cải thiện

Cần hoàn thiện bộ máy chỉ đạo thực hiện chương trình giảm nghèo, đồng thời tăng cường năng lực cho cán bộ thực hiện chính sách.

5.2. Tương lai của công tác giảm nghèo tại Tân Lạc

Với những nỗ lực hiện tại, huyện Tân Lạc có thể hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn cho người dân, với tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống mức thấp hơn trong những năm tới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững là trọng tâm cốt lõi trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt tại các địa bàn miền núi tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số. Giai đoạn 2011–2015, huyện Tân Lạc (tỉnh Hòa Bình) đã ghi nhận bước tiến rõ nét khi tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đơn chiều giảm 28,13%, từ mức cao xuống còn 11,82% vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, tính bền vững của kết quả này đối mặt với thách thức lớn khi chuyển giao sang phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg giai đoạn 2016–2020. Khi đo lường toàn diện các chiều thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản, tỷ lệ hộ nghèo của huyện Tân Lạc cuối năm 2015 tăng vọt lên 31,54%, trong đó nhóm hộ cận nghèo cũ rơi xuống nghèo và hộ nghèo phát sinh mới chiếm tới 50,39% tổng số hộ nghèo toàn huyện.

Trước bối cảnh đó, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Bùi Thị Thanh Hiền, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Hồ Ngọc Ninh tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã đi sâu giải quyết vấn đề nghèo đa chiều tại địa phương. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện các chính sách giảm nghèo giai đoạn 2014–2016, phân tích các yếu tố cản trở, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ định hướng đến năm 2025. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu làm rõ cơ cấu giảm nghèo khi huyện đưa tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 24,30% vào cuối năm 2017 (giảm 3,16% so với năm 2016, đạt 105% kế hoạch giao), đồng thời kiểm soát tỷ lệ hộ cận nghèo ở mức 18,71%. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học thực chứng giúp chính quyền huyện Tân Lạc và tỉnh Hòa Bình nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực công, xóa bỏ tư tưởng ỷ lại và thiết lập sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết năng lực và tiếp cận nghèo đa chiều của Amartya Sen kết hợp với khung đo lường nghèo của Tổ chức Sáng kiến Nghèo đói và Phát triển Con người Oxford (OPHI). Nghèo đói không đơn thuần là sự thiếu hụt về thu nhập khả dụng để duy trì mức tiêu dùng tối thiểu (dưới 700.000 đồng/người/tháng tại nông thôn), mà là sự tước đoạt các năng lực cơ bản khiến con người không thể tham gia đầy đủ vào đời sống kinh tế - xã hội. Khung lý thuyết của đề tài tích hợp chặt chẽ với Khung sinh kế bền vững (Sustainable Livelihoods Framework - SLF) của DFID, phân tích khả năng tiếp cận của hộ nghèo đối với 5 nguồn vốn cơ bản: vốn con người, vốn tự nhiên, vốn vật chất, vốn tài chính và vốn xã hội.

Các khái niệm nòng cốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

1. Nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối: Ranh giới phân định dựa trên nhu cầu dinh dưỡng tối thiểu (2.100 Kcal/người/ngày) và mức sống trung bình của cộng đồng địa phương.
2. Nghèo đa chiều: Tình trạng hộ gia đình thiếu hụt từ 3 chỉ số trở lên trong tổng số 10 chỉ số đo lường thuộc 5 chiều dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch - vệ sinh, thông tin truyền thông) căn cứ Nghị quyết số 15/NQ-TW và Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg.
3. Giải pháp giảm nghèo: Hệ thống cơ chế, chính sách tác động trực tiếp (trợ cấp y tế, giáo dục, nhà ở) và gián tiếp (phát triển hạ tầng giao thông, thủy lợi, tín dụng chính sách, khuyến nông) nhằm nâng cao năng lực tự vươn lên của hộ dân.
4. Tính bền vững trong giảm nghèo: Khả năng duy trì mức sống trên chuẩn nghèo trước các cú sốc thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các văn bản chính sách quan trọng như Nghị quyết số 80/NQ-CP, Nghị quyết số 76/2014/QH13, Quyết định số 1722/QĐ-TTg, Đề án giảm nghèo tỉnh Hòa Bình theo Quyết định số 237/QĐ-UBND, cùng niên giám thống kê huyện Tân Lạc giai đoạn 2014–2017.

Dữ liệu sơ cấp được điều tra thông qua phiếu khảo sát bán cấu trúc với cỡ mẫu 90 hộ nghèo và cận nghèo, kết hợp phỏng vấn sâu 31 cán bộ quản lý phụ trách công tác giảm nghèo từ cấp huyện, xã đến thôn, bản. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng để chọn 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái - kinh tế của huyện Tân Lạc: xã Thanh Hối (vùng đồng bằng thấp, giao thương thuận lợi), xã Do Nhân (vùng đồi gò trung bình) và xã Quyết Chiến (vùng núi cao đặc biệt khó khăn, khí hậu khắc nghiệt). Phương pháp phân tích số liệu chủ đạo bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tổ thống kê và tổng hợp định tính. Việc lựa chọn phương pháp này cho phép định lượng chính xác tỷ lệ thiếu hụt từng chiều cạnh dịch vụ, đồng thời bóc tách các điểm nghẽn hành chính trong khâu phân bổ nguồn lực tại cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ giảm nghèo của huyện Tân Lạc diễn ra tích cực nhưng tiềm ẩn nguy cơ tái nghèo cao. Nhờ triển khai quyết liệt các chương trình mục tiêu quốc gia, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện đã giảm từ 31,54% năm 2015 xuống 27,46% năm 2016 và tiếp tục hạ xuống 24,30% vào cuối năm 2017 (tương ứng mức giảm 3,16%, vượt 5% so với chỉ tiêu giao). Mặc dù vậy, tỷ lệ hộ cận nghèo năm 2017 vẫn chiếm tới 18,71% tổng số hộ, tạo nên một "vùng đệm mong manh" rất dễ rơi trở lại ngưỡng nghèo khi gặp rủi ro dịch bệnh hoặc mùa màng thất bát.

Thứ hai, cơ cấu hỗ trợ giảm nghèo được triển khai qua 2 nhóm giải pháp rõ rệt nhưng mức độ hiệu quả chưa đồng đều:

• Nhóm giải pháp hỗ trợ trực tiếp đạt độ bao phủ cao: 100% người nghèo và cận nghèo được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, các chính sách hỗ trợ tiền điện, trợ cấp giáo dục, hỗ trợ nhà ở theo Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg được thực hiện đầy đủ.
• Nhóm giải pháp tác động sinh kế dài hạn còn hạn chế: Nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện đã giải ngân cho hàng nghìn lượt hộ vay phát triển sản xuất, tuy nhiên các lớp tập huấn kỹ thuật nông nghiệp chỉ có khoảng 40% người dân đánh giá đạt hiệu quả cao, do nội dung giảng dạy còn nặng tính lý thuyết, chưa bám sát tập quán canh tác của đồng bào dân tộc Mường.

Thứ ba, sự phân hóa sâu sắc về mức độ thiếu hụt đa chiều giữa các địa bàn nghiên cứu. Tại xã vùng cao Quyết Chiến, chỉ số thiếu hụt về chất lượng nhà ở kiên cố và nguồn nước hợp vệ sinh lên tới trên 60%, trong khi tại xã Thanh Hối, mức độ thiếu hụt tập trung chủ yếu vào trình độ giáo dục nghề nghiệp của lao động chính và khả năng tiếp cận dịch vụ viễn thông, thông tin thị trường.

Thứ tư, rào cản năng lực thực thi và tâm lý ỷ lại. Kết quả khảo sát 31 cán bộ cho thấy có đến 45% cán bộ cấp xã kiêm nhiệm nhiều đầu việc, thiếu kỹ năng quản lý dự án và lập kế hoạch giảm nghèo có sự tham gia của người dân. Đồng thời, tư tưởng trông chờ vào chính sách hỗ trợ "cho không" của Nhà nước vẫn tồn tại ở khoảng 35% số hộ nghèo được phỏng vấn, làm giảm động lực tự lực thoát nghèo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của tình trạng nghèo đa chiều tại Tân Lạc bắt nguồn từ sự tương tác phức tạp giữa điều kiện tự nhiên chia cắt, quy mô đất canh tác bình quân đầu người thấp và nền sản xuất nông nghiệp mang tính tự cung tự cấp. Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua biểu đồ phân bố thiếu hụt đa chiều cho thấy sự tập trung dày đặc của các chiều y tế, nước sạch và nhà ở tại các xã vùng cao. Khi so sánh với mô hình "vay bò trả bò" thành công tại tỉnh Yên Bái (từ 536 con bò giống ban đầu đã quay vòng phát triển thêm 200 con bê, giúp 524 hộ hưởng lợi) hay kinh nghiệm phân cấp tài chính cho cấp xã tại huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh), công tác giảm nghèo tại Tân Lạc bộc lộ lỗ hổng lớn trong việc thiết kế mô hình sinh kế quay vòng.

Việc hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt hoặc cấp phát hiện vật thuần túy vô hình trung tạo ra bẫy phụ thuộc, làm suy giảm tinh thần chủ động của người dân. Thêm vào đó, quy trình giám sát, đánh giá dự án còn lỏng lẻo; bảng tổng hợp ý kiến người dân chỉ ra rằng có tới hơn 50% hộ dân chưa từng được lấy ý kiến trước khi triển khai các công trình hạ tầng công cộng tại địa phương. Do đó, việc chuyển đổi từ cơ chế giảm nghèo bị động sang mô hình sinh kế thích ứng thị trường là yêu cầu cấp thiết.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy nhanh tiến độ giảm nghèo bền vững và ngăn ngừa tái nghèo trên địa bàn huyện Tân Lạc đến năm 2025, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đổi mới quy trình lập kế hoạch và phân cấp ngân sách:

• Hoàn thiện bộ máy chỉ đạo, chuyển giao quyền quyết định danh mục dự án đầu tư sinh kế trực tiếp cho UBND cấp xã và cộng đồng thôn bản.
• Thiết lập mục tiêu 100% dự án phát triển sản xuất cộng đồng giai đoạn 2018–2022 phải được xây dựng thông qua phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA), đảm bảo vốn giải ngân đúng đối tượng trước tháng 4 hàng năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Tân Lạc phối hợp Phòng Tài chính - Kế hoạch và Phòng Dân tộc.

2. Chuyển đổi mô hình sinh kế và phương thức hỗ trợ sản xuất:

• Chấm dứt chính sách cấp phát cho không, chuyển đổi toàn diện sang mô hình hỗ trợ có điều kiện, đối ứng ngày công hoặc luân chuyển con giống (áp dụng cơ chế "vay trâu bò sinh sản trả bê nghé").
• Tái cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa đặc sản (phát triển bưởi đỏ Tân Lạc, su su vùng cao Quyết Chiến, chăn nuôi lợn bản địa). Đặt mục tiêu tăng thu nhập bình quân của hộ nghèo tham gia dự án thêm 15–20%/năm trong giai đoạn 2018–2025. Chủ thể thực hiện: Trạm Khuyến nông huyện, Hội Nông dân và UBND các xã.

3. Tăng cường khả năng tiếp cận 5 dịch vụ xã hội cơ bản:

• Nâng cấp mạng lưới trạm y tế xã và hệ thống cấp nước sinh hoạt tự chảy tại các xã vùng cao, phấn đấu nâng tỷ lệ hộ nghèo tiếp cận nước sinh hoạt hợp vệ sinh lên trên 90% vào năm 2025.
• Lồng ghép nguồn vốn Đề án 36 thôn bản khó khăn nhất tỉnh Hòa Bình theo Quyết định số 73/QĐ-UBND để xóa bỏ 100% nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo trước năm 2023. Chủ thể thực hiện: Phòng LĐ-TB&XH, Phòng Kinh tế và Hạ tầng.

4. Nâng cao năng lực cán bộ cơ sở và hoàn thiện cơ chế giám sát:

• Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng điều tra nghèo đa chiều, quản trị tài chính vi mô cho 100% cán bộ làm công tác giảm nghèo cấp xã, trưởng thôn bản định kỳ 2 lần/năm.
• Thiết lập đường dây nóng và ban giám sát cộng đồng tại các thôn bản nhằm giảm tỷ lệ sai sót, trùng lặp trong rà soát hộ nghèo xuống dưới 1%. Chủ thể thực hiện: Ban Chỉ đạo giảm nghèo huyện Tân Lạc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật cao, phục vụ thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ quản lý nhà nước và chuyên viên hoạch định chính sách cấp huyện, tỉnh: Cung cấp khung đánh giá thực chứng và các chỉ số lượng hóa để xây dựng Đề án giảm nghèo bền vững, tối ưu hóa việc phân bổ vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia theo Quyết định số 1722/QĐ-TTg và Quyết định số 237/QĐ-UBND tỉnh Hòa Bình.

2. Nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học ngành Kinh tế, Quản lý kinh tế, Phát triển nông thôn: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuyên sâu về phương pháp luận đo lường nghèo đa chiều tại địa bàn miền núi, kỹ thuật thiết kế bảng hỏi và quy trình xử lý dữ liệu khảo sát 90 hộ dân tộc thiểu số.

3. Cán bộ điều phối các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và dự án phát triển quốc tế: Ứng dụng dữ liệu phân tích về rào cản tâm lý, tập quán sản xuất của người Mường để thiết kế các can thiệp sinh kế dựa vào cộng đồng, mô hình tín dụng vi mô và nâng cao năng lực cho phụ nữ vùng cao.

4. Cán bộ Ngân hàng Chính sách Xã hội và lãnh đạo các tổ chức đoàn thể địa phương: Tham khảo các đề xuất cải tiến quy trình bình xét vay vốn, phương thức phối hợp lồng ghép tín dụng ưu đãi với chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho nông hộ.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp đo lường nghèo đa chiều áp dụng trong luận văn khác gì so với chuẩn nghèo đơn chiều trước đây? Chuẩn nghèo đơn chiều giai đoạn 2011–2015 chỉ dựa trên tiêu chí thu nhập bình quân đầu người, khiến tỷ lệ nghèo của Tân Lạc giảm ảo xuống 11,82%. Ngược lại, chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2016–2020 kết hợp tiêu chí thu nhập (700.000 đồng/tháng ở nông thôn) với mức độ thiếu hụt 10 chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin), phản ánh toàn diện thực trạng thiếu hụt nguồn lực sống của người dân.

2. Vì sao tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Tân Lạc lại tăng mạnh lên 31,54% vào cuối năm 2015? Tỷ lệ này tăng vọt là do sự thay đổi công cụ đo lường từ đơn chiều sang đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg. Khi tính toán mức độ tiếp cận các dịch vụ công, có tới 50,39% số hộ nghèo là đối tượng phát sinh mới do không đạt chuẩn về nhà ở, nước sạch, bảo hiểm y tế và trình độ học vấn, dù thu nhập có thể xấp xỉ ngưỡng nghèo cũ.

3. Luận văn đánh giá mô hình hỗ trợ giảm nghèo nào đạt hiệu quả cao nhất tại địa phương? Nghiên cứu khẳng định mô hình phát triển sinh kế có điều kiện và chuyển giao kỹ thuật gắn với chuỗi giá trị đặc sản địa phương (như trồng bưởi đỏ, rau su su an toàn) mang lại hiệu quả bền vững nhất. Mô hình này giúp tăng thu nhập thực tế của hộ nghèo thêm 15–20%/năm, vượt trội so với các hình thức cấp phát tiền mặt trực tiếp.

4. Điểm nghẽn lớn nhất trong đội ngũ cán bộ thực hiện giảm nghèo ở cấp xã là gì? Khảo sát 31 cán bộ cho thấy điểm nghẽn lớn nhất là 45% cán bộ cơ sở phải kiêm nhiệm nhiều chức danh, thường xuyên biến động và chưa được đào tạo bài bản về phương pháp đánh giá nghèo đa chiều. Điều này dẫn đến việc lập kế hoạch dự án còn mang tính hình thức, chưa bám sát nhu cầu thực tế của từng nhóm hộ.

5. Giải pháp then chốt nào được đề xuất để xóa bỏ tư tưởng ỷ lại của một bộ phận hộ nghèo? Luận văn đề xuất thay thế triệt để cơ chế cấp phát "cho không" bằng hình thức cho vay vốn ưu đãi có đối ứng và hỗ trợ cây con giống theo hình thức luân chuyển quay vòng vốn. Đồng thời, địa phương cần gắn trách nhiệm thoát nghèo vào quy ước, hương ước thôn bản và tôn vinh kịp thời các điển hình tự lực vươn lên.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về giảm nghèo đa chiều và phân tích sắc bén bức tranh thực tế tại huyện Tân Lạc giai đoạn 2014–2017.
• Chỉ rõ thành tựu kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 24,30% năm 2017 nhưng cảnh báo nguy cơ tái nghèo cao từ 18,71% hộ cận nghèo và các điểm nghẽn hạ tầng vùng cao.
• Đóng góp nguồn số liệu thực chứng từ 90 hộ điều tra và 31 cán bộ, làm sáng tỏ mối liên hệ giữa năng lực cán bộ, cơ chế tài chính với hiệu quả giảm nghèo.
• Đề xuất khung 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao, trọng tâm là phân cấp quản lý ngân sách, chuyển đổi sinh kế có điều kiện và xóa nhà tạm đến năm 2025.
• Khuyến nghị các nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý áp dụng ngay các giải pháp của luận văn để tối ưu hóa nguồn lực cho các chương trình phát triển kinh tế - xã hội miền núi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI THỊ THANH HIỀN GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO CHO CÁC HỘ DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂN LẠC, TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Hồ Ngọc Ninh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rơ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Thị Thanh Hiền i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến TS. Hồ Ngọc Ninh, Giảng viên - Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Khoa kinh tế và PTNT - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Huyện ủy, UBND huyện, các phòng ban chức năng huyện Tân Lạc; Đảng ủy, UBND các xã của huyện Tân Lạc đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Thị Thanh Hiền ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục biểu đồ. ix Danh mục hộp.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân. Cơ sở lý luận về giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân. Một số khái niệm cơ bản.

Nguyên nhân và các giải pháp giảm nghèo. Nội dung nghiên cứu các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân. Những yếu tố ảnh hưởng tới thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân. Cơ sở thực tiễn.

Kinh nghiệm thực hiện các biện pháp giảm nghèo cho hộ dân một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho hộ dân một số địa phương ở Việt Nam. 28 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Tân Lạc trong thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho hộ dân.

Các công trình nghiên cứu có liên quan. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu sử dụng trong đề tài. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Tân Lạc, Tỉnh Hòa Bình. Thực trạng nghèo và giảm nghèo trên địa bàn huyện Tân Lạc. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho hộ dân tại huyện Tân Lạc.

Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện. Thể chế chính sách hỗ trợ giảm nghèo. Năng lực của cán bộ thực hiện giảm nghèo. Công tác giám sát và thực thi chính sách.

Người hưởng lợi. Đề xuất định hướng và hoàn thiện hệ thống giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Tân Lạc. Các quan điểm và phương hướng giảm nghèo. Giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện hỗ trợ giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Tân Lạc.

Kết luận và khuyến nghị. 95 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối với Nhà nước. Đối với tỉnh Hòa Bình.

96 Tài liệu tham khảo. 100 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BHYT Bảo hiểm y tế BQ Bình quân CC Cơ cấu DA Dự án DV Dịch vụ ĐVT Đơn vị tính GN Giảm nghèo LĐ Lao động NN Nông nghiệp SX Sản xuất TB Trung bình THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TM – DV Thương mại- dịch vụ Tr.đ Triệu đồng TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Tân Lạc giai đoạn 2015-2017. Tình hình dân số và lao động của huyện giai đoạn 2015-2017.

Hệ thống giao thông của huyện năm 2017. Hệ thống thủy lợi của huyện Tân Lạc năm 2017. Kết quả sản xuất trên địa bàn huyện Tân Lạc giai đoạn 2015-2017. Số lượng mẫu điều tra.

Thu thập số liệu sơ cấp. Kết quả thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo. Các loại hình hỗ trợ tín dụng đối với người nghèo. Cơ sở hạ tầng về giáo dục của huyện Tân Lạc năm 2017.

Số trạm y tế tại huyện Tân Lạc tính đến hết năm 2017. Kinh phí đầu tư cho cơ sở hạ tầng huyện Tân Lạc. Ý kiến đánh giá của người dân về chất lượng lớp tập huấn chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Kết quả thực hiện cho vay giải quyết việc làm ở huyện Tân Lạc.

Chính sách hỗ trợ giáo dục, đào tạo cho hộ nghèo. Ý kiến đánh giá của người dân về chất lượng khám chữa bệnh tại các trạm y tế xã. Kết quả thực hiện chính sách về nhà ở cho hộ nghèo. Tình hình sử dụng nước sạch trên địa bàn huyện Tân Lạc.

Chính sách trợ giúp pháp lý hỗ trợ cho hộ nghèo. Kết quả thực hiện giảm nghèo trên địa bàn huyện Tân Lạc. Thực trạng hộ nghèo người dân tộc thiểu số năm 2017. Phân tích hộ nghèo thu nhập và hộ nghèo đa chiều giai đoạn 2015-2017.

Một số chỉ tiêu KT-XH của 3 xã điều tra năm 2017. Đánh giá của cán bộ và người dân về hiệu quả hoạt động tuyên truyền, vận động tham gia giảm nghèo. Đánh giá của cán bộ và người dân về hiệu quả hoạt động huy động vốn, tư vấn khoa học kỹ thuật, công nghệ. 81 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tổng hợp ý kiến của người dân về những điều kiện thực hiện nhiệm vụ của cán bộ xã. Ý kiến của người dân về thực hiện nhiệm vụ giám sát của cán bộ giám sát. Đánh giá hiệu quả hoạt động giám sát của người dân và cán bộ đối với công tác giảm nghèo. Một số thông tin về hộ điều tra.

Một số trang thiết bị phục vụ cuộc sống tại các hộ điều tra. 86 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Kết quả thực hiện giải pháp đào tạo nghề cho lao động. Kết quả hỗ trợ y tế trên địa bàn huyện Tân Lạc.

Tỷ lệ hộ nghèo về thu nhập và nghèo đa chiều trên địa bàn xã Quyết Chiến năm 2017. Tỷ lệ hộ nghèo về thu nhập và nghèo đa chiều trên địa bàn xã Thanh Hối năm 2017. 74 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ý kiến của Giám đốc chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội huyện.

Chính sách hỗ trợ chưa hợp lý và thiếu tính kịp thời. Chính sách hỗ trợ hộ nghèo vùng khó khăn còn nhiều bất cập. Công tác giám sát của cán bộ còn lỏng lẻo, kém hiệu quả. 84 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Thị Thanh Hiền Tên luận văn: Giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân trên địa bàn huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình.

Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở đánh giá thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân huyện Tân Lạc, từ đó đề xuất hoàn thiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng các số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo về công tác thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân ở huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình; các văn bản chính sách của nhà nước, các báo cáo nghiên cứu khoa học …Số liệu so cấp đực thu thập từ phỏng vấn trực tiếp 90 hộ nghèo thuộc 3 xã đại diện gồm: xã Thanh Hối, xã Quyết Chiến, xã Do Nhân và 31 cán bộ cấp huyện, xã, thôn. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích số liệu như phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh nhằm phân tích thực trạng thực hiện các giải pháp giảm nghèo cho các hộ dân ở huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình, từ đó đề xuất hoàn thiện các giải pháp giảm nghèo cho hộ dân huyện Tân Lạc trong thời gian tới. Kết quả nghiên cứu chính và kết luận: Nghiên cứu đã góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác giảm nghèo cho các hộ dân.