Luận án tiến sĩ quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo từ thực tiễn huyện hiệp đức tỉnh quảng nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo từ thực tiễn huyện hiệp đức, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng

• Tác giả: Nguyễn Thị Lượng
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thị Phượng
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Xây Dựng Nông Thôn Mới Trong Lĩnh Vực Giảm Nghèo Từ Thực Tiễn Huyện Hiệp Đức, Tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC GIẢM NGHÈO
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước lĩnh vực giảm nghèo trong xây dựng nôn thôn mới
• 1.2. Nội dung QLNN về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo
• 1.3. Những yêu cầu đặt ra QLNN đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC GIẢM NGHÈO TẠI THỰC TIỄN HUYỆN HIỆP ĐỨC, TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế, VH - XH trên địa bàn huyện Hiệp Đức
• 2.2. Thực trạng Pháp luật QLNN về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo tại thực tiễn huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC GIẢM NGHÈO TỪ THỰC TIỄN HUYỆN HIỆP ĐỨC, TỈNH QUẢNG NAM
• 3.1. Phương hướng về thực hiện QLNN về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo
• 3.2. Một số giải pháp cơ bản trong việc thực hiện QLNN về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo trên địa bàn huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam
• 3.3. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Khái niệm và vai trò của quản lý nhà nước trong xây dựng nông thôn mới

Trong bối cảnh hiện nay, quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội tại các địa phương. Xây dựng nông thôn mới không chỉ là một chương trình phát triển mà còn là một chiến lược nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Theo Nghị quyết 26-NQ/TW, mục tiêu của chương trình này là xây dựng nông thôn khang trang, hiện đại, với cơ sở hạ tầng phát triển đồng bộ và đời sống vật chất, tinh thần của người dân được cải thiện. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực này cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả, từ việc lập kế hoạch, triển khai dự án đến giám sát và đánh giá kết quả. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả của các chương trình phát triển mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng, từ đó thúc đẩy sự tham gia của người dân vào quá trình phát triển địa phương.

1.1. Đặc điểm của quản lý nhà nước trong lĩnh vực giảm nghèo

Quản lý nhà nước trong lĩnh vực giảm nghèo có những đặc điểm riêng biệt. Đầu tiên, nó yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội. Thứ hai, việc thực hiện các chính sách giảm nghèo cần phải dựa trên cơ sở dữ liệu thực tiễn và phản ánh đúng nhu cầu của người dân. Cuối cùng, quản lý nhà nước cần phải linh hoạt và thích ứng với các thay đổi trong bối cảnh kinh tế, xã hội. Việc áp dụng các mô hình quản lý hiệu quả từ các địa phương khác và quốc tế sẽ giúp nâng cao hiệu quả của các chương trình giảm nghèo tại huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam.

II. Thực trạng quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại Hiệp Đức Quảng Nam

Thực trạng quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại huyện Hiệp Đức cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Các dự án xây dựng nông thôn mới đã được triển khai, góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, việc giảm nghèo vẫn chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. Một số nguyên nhân chính bao gồm thiếu nguồn lực tài chính, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia của cộng đồng còn hạn chế. Đặc biệt, việc áp dụng các chính sách phát triển kinh tế chưa đồng bộ đã dẫn đến tình trạng một số vùng nông thôn vẫn còn nghèo đói. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Đánh giá kết quả thực hiện quản lý nhà nước

Kết quả thực hiện quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại Hiệp Đức cho thấy sự chuyển biến tích cực trong đời sống người dân. Nhiều công trình hạ tầng được xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ nghèo chưa được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản. Việc giảm nghèo cần được thực hiện đồng bộ với các chương trình phát triển kinh tế, xã hội khác để đảm bảo tính bền vững. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn từ ngân sách nhà nước và sự tham gia của các tổ chức xã hội để hỗ trợ người dân trong việc phát triển sản xuất và cải thiện đời sống.

III. Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo tại Hiệp Đức, cần xác định rõ phương hướng và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về chương trình xây dựng nông thôn mới. Thứ hai, cần cải thiện cơ chế phối hợp giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội trong việc triển khai các dự án phát triển. Cuối cùng, cần có các chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho các hộ nghèo để họ có thể tham gia vào quá trình phát triển kinh tế. Việc áp dụng các mô hình phát triển bền vững và thân thiện với môi trường cũng cần được chú trọng.

3.1. Đề xuất giải pháp cụ thể

Một số giải pháp cụ thể có thể được đề xuất bao gồm: Tăng cường đào tạo nghề cho người dân, tạo điều kiện cho họ tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất. Đồng thời, cần xây dựng các mô hình hợp tác xã để người dân có thể liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Việc phát triển các sản phẩm nông sản đặc trưng của địa phương cũng cần được chú trọng, nhằm nâng cao giá trị kinh tế và tạo việc làm cho người dân. Cuối cùng, cần có sự giám sát chặt chẽ trong việc thực hiện các dự án để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc năm 2017, trên thế giới có khoảng 2,7 tỷ người sống dưới mức 2 USD/ngày, trong đó 1,2 tỷ người sống dưới mức 1 USD/ngày, cho thấy tình trạng đói nghèo vẫn là vấn đề nghiêm trọng toàn cầu. Tại Việt Nam, xây dựng nông thôn mới (NTM) trong lĩnh vực giảm nghèo được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý nhà nước về xây dựng NTM trong lĩnh vực giảm nghèo tại huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, giai đoạn 2016-2020. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng, đánh giá hiệu quả công tác quản lý nhà nước, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý trong lĩnh vực này.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan chức năng hoàn thiện chính sách, pháp luật về xây dựng NTM và giảm nghèo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống người dân. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào huyện Hiệp Đức, một địa phương có điều kiện tự nhiên đa dạng, khí hậu nhiệt đới gió mùa, với nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp và lâm nghiệp. Qua đó, luận văn cung cấp cái nhìn toàn diện về công tác quản lý nhà nước trong xây dựng NTM gắn với giảm nghèo, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết quản lý nhà nước và phát triển nông thôn mới, trong đó có:

• Lý thuyết quản lý nhà nước: Quản lý nhà nước được hiểu là hoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm tổ chức, điều hành các quá trình xã hội và hành vi con người theo pháp luật để đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Quản lý nhà nước về xây dựng NTM trong lĩnh vực giảm nghèo là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống người dân và giảm nghèo bền vững.

• Lý thuyết xây dựng nông thôn mới: Xây dựng NTM là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm phát triển kinh tế xã hội nông thôn toàn diện, hiện đại, với 19 tiêu chí quốc gia về quy hoạch, hạ tầng, sản xuất, văn hóa, môi trường và hệ thống chính trị. Mục tiêu là tạo ra nông thôn khang trang, giàu bản sắc văn hóa, an ninh trật tự ổn định và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.

• Khái niệm giảm nghèo bền vững: Giảm nghèo không chỉ là giảm tỷ lệ hộ nghèo mà còn là duy trì và phát triển các nguồn lực để người dân thoát nghèo lâu dài, không tái nghèo. Điều này đòi hỏi phát triển kinh tế, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và nâng cao năng lực sản xuất.

Các khái niệm chính bao gồm: quản lý nhà nước, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, giảm nghèo bền vững, nông thôn, và các tiêu chí xây dựng NTM.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Thu thập, hệ thống hóa các tài liệu, văn bản pháp luật, báo cáo thực tiễn về xây dựng NTM và giảm nghèo tại huyện Hiệp Đức.

• Phương pháp hệ thống: Xem xét toàn diện các yếu tố liên quan đến quản lý nhà nước, kinh tế xã hội, hạ tầng, chính sách và nguồn lực.

• Phương pháp lịch sử và so sánh: Đánh giá quá trình phát triển, so sánh với các địa phương khác và kinh nghiệm quốc tế.

• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Sử dụng số liệu thống kê từ các cơ quan chức năng như Phòng Nông nghiệp, Chi cục Thống kê huyện Hiệp Đức, với cỡ mẫu khảo sát khoảng vài trăm hộ dân và cán bộ quản lý địa phương.

• Phương pháp quy nạp: Rút ra các kết luận tổng quát từ thực tiễn và số liệu thu thập được.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2020, tập trung phân tích giai đoạn triển khai chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM tại huyện Hiệp Đức.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kết cấu hạ tầng và thu nhập người dân: Đến năm 2019, huyện Hiệp Đức đã huy động tổng nguồn vốn khoảng 130 tỷ đồng cho xây dựng NTM, với bình quân tiêu chí đạt 14 tiêu chí/xã (không tính thị trấn Tân Bình). Xã Hiệp Hòa và Bình Sơn được công nhận đạt chuẩn NTM. Thu nhập bình quân đầu người tăng lên, tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

2. Hiệu quả công tác quản lý nhà nước: UBND huyện đã ban hành hơn 20 quyết định liên quan đến tổ chức bộ máy, quy chế hoạt động Ban chỉ đạo và Tổ điều phối xây dựng NTM, tạo cơ sở pháp lý và tổ chức thực hiện đồng bộ. Tuy nhiên, công tác phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức chính trị xã hội còn chưa thống nhất, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai.

3. Khó khăn trong huy động nguồn lực và quy hoạch sản xuất: Việc huy động vốn ngoài ngân sách còn hạn chế, nguồn lực chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước và đóng góp của nhân dân. Quy hoạch phát triển sản xuất chưa gắn kết chặt chẽ với quy hoạch vùng, dẫn đến sản xuất mang tính tự phát, mất cân bằng sinh thái và chưa bền vững.

4. Nhận thức và tham gia của người dân: Mặc dù có sự chuyển biến tích cực trong nhận thức về xây dựng NTM, nhưng việc huy động sự tham gia chủ động của người dân trong xây dựng và giám sát còn hạn chế, ảnh hưởng đến tính bền vững của các tiêu chí đạt được.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác quản lý nhà nước về xây dựng NTM trong lĩnh vực giảm nghèo tại huyện Hiệp Đức đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đặc biệt trong phát triển hạ tầng và giảm tỷ lệ hộ nghèo. Tuy nhiên, những hạn chế về phối hợp tổ chức, huy động nguồn lực và quy hoạch sản xuất phản ánh những thách thức chung của các địa phương trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế như Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản, việc phát huy vai trò chủ thể của người dân và sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền là yếu tố then chốt để xây dựng NTM thành công. Các biểu đồ thể hiện tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM theo năm và tỷ lệ hộ nghèo giảm dần sẽ minh họa rõ nét tiến trình phát triển và hiệu quả quản lý.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản lý và huy động nguồn lực xã hội, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững, giảm nghèo hiệu quả tại các địa phương tương tự.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao năng lực cán bộ: Đề nghị UBND huyện và các cơ quan liên quan tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ quản lý xây dựng NTM, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban, tổ chức chính trị xã hội để nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành trong vòng 12 tháng tới.

2. Đẩy mạnh huy động và đa dạng hóa nguồn lực tài chính: Khuyến khích thu hút đầu tư từ doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư thông qua các chính sách ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và truyền thông, nhằm tăng tỷ trọng vốn ngoài ngân sách lên ít nhất 30% tổng nguồn vốn xây dựng NTM trong 3 năm tới.

3. Hoàn thiện quy hoạch phát triển sản xuất gắn với bảo vệ môi trường: Xây dựng quy hoạch chi tiết vùng sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp theo hướng bền vững, ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển các mô hình kinh tế hợp tác xã, trang trại hiệu quả, đảm bảo cân bằng sinh thái trong vòng 2 năm tới.

4. Nâng cao vai trò và sự tham gia của người dân: Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và tổ chức các diễn đàn dân chủ cơ sở để người dân chủ động tham gia xây dựng, giám sát và bảo vệ các tiêu chí NTM, đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc huy động nguồn lực và giám sát thực hiện, thực hiện ngay trong năm 2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn giúp cán bộ nâng cao năng lực quản lý, xây dựng chính sách phù hợp với điều kiện địa phương, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng NTM và giảm nghèo.

2. Nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Luật, Quản lý công, Phát triển nông thôn: Tài liệu tham khảo hữu ích về khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng quản lý nhà nước trong lĩnh vực phát triển nông thôn.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư: Giúp hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và cách thức tham gia vào quá trình xây dựng NTM, từ đó nâng cao hiệu quả phối hợp và huy động nguồn lực xã hội.

4. Các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư: Cung cấp thông tin về thực trạng, khó khăn và tiềm năng phát triển nông thôn mới, giúp xây dựng các chương trình, dự án đầu tư hiệu quả, phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới là gì?
   Quản lý nhà nước về xây dựng NTM là hoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm hoạch định, tổ chức thực hiện và giám sát các chính sách, chương trình phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, nâng cao đời sống người dân và giảm nghèo bền vững. Ví dụ, UBND huyện Hiệp Đức đã thành lập Ban chỉ đạo và Tổ điều phối để quản lý chương trình này.

2. Tiêu chí nào để một xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới?
   Một xã đạt chuẩn NTM khi hoàn thành đủ 19 tiêu chí quốc gia về quy hoạch, hạ tầng, sản xuất, văn hóa, môi trường và hệ thống chính trị. Tại Hiệp Đức, bình quân các xã đạt 14 tiêu chí, trong đó xã Hiệp Hòa và Bình Sơn đã được công nhận đạt chuẩn.

3. Những khó khăn chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Hiệp Đức là gì?
   Khó khăn gồm công tác phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ, huy động nguồn lực ngoài ngân sách hạn chế, quy hoạch sản xuất chưa gắn kết vùng, và sự tham gia của người dân chưa thực sự chủ động. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng xây dựng NTM.

4. Làm thế nào để giảm nghèo bền vững trong xây dựng nông thôn mới?
   Giảm nghèo bền vững đòi hỏi phát triển kinh tế, đào tạo nghề, tạo việc làm ổn định, nâng cao năng lực sản xuất và duy trì các nguồn lực lâu dài. Ví dụ, huyện Hiệp Đức đã đào tạo nghề cho 221 người và giới thiệu việc làm cho gần 1.000 lao động.

5. Vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới như thế nào?
   Người dân là chủ thể chính trong xây dựng NTM, tham gia vào quy hoạch, đóng góp nguồn lực, tổ chức sản xuất và giám sát thực hiện. Việc nâng cao nhận thức và phát huy vai trò này giúp đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của chương trình.

Kết luận

• Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giảm nghèo tại huyện Hiệp Đức đã đạt nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong phát triển hạ tầng và giảm tỷ lệ hộ nghèo.
• Công tác tổ chức bộ máy và ban hành văn bản pháp lý được thực hiện đồng bộ, tạo nền tảng cho triển khai chương trình hiệu quả.
• Huy động nguồn lực và quy hoạch sản xuất còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng xây dựng NTM.
• Vai trò của người dân trong xây dựng NTM cần được nâng cao để đảm bảo tính bền vững và hiệu quả lâu dài.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực quản lý, đa dạng hóa nguồn lực, hoàn thiện quy hoạch và phát huy vai trò người dân trong giai đoạn tiếp theo.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Call-to-action: Các cấp chính quyền, tổ chức và người dân cần phối hợp chặt chẽ, phát huy tối đa nguồn lực và vai trò chủ thể để xây dựng nông thôn mới bền vững, góp phần giảm nghèo hiệu quả tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC GIẢM NGHÈO 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước lĩnh vực giảm nghèo trong xây dựng nôn thôn mới 1. Một số khái niệm * Khái niệm xây dựng nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta nhằm vận động, quán triệt đến mọi tầng lớp nhân dân ở nông thôn tăng cường tinh thần đoàn kết xây dựng nông thôn khang trang, phát triển kinh tế vững mạnh, toàn diện, xây dựng gia đinh văn hóa, hiện đại, tăng năng suất lao động, giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho người dân ở các địa phương. "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã" [Điều 1, Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT, ngày 21/8/2009 của về hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới].

Nông thôn mới là khu vực nông thôn có kết cấu hạ tầng KT- XH từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa [Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban chấp hành Trung ương về nông nghiệp, nông dân và nông thôn]. Nông thôn hiện nay bao gồm làng, xã, thị trấn, thôn, nóc. là nơi người dân thường xuyên sinh sống, phát triển kinh tế nông nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng ở các địa phương. “Nông thôn là phần lãnh thổ được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã; Thôn là tên gọi chung của thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc… là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư có chung địa bàn cư trú trong 8 luan an một xã” [Điều 2, Thông tư số 41/2013/TT - BNNPTNT ngày 04/10/2013 của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới].

* Khái niệm Quản lý Nhà nước Quản lý Nhà nước về giảm nghèo bền vững là sự tác động có tổ chức và bằng quyền lực Nhà nước tới các hoạt động giảm nghèo, như hoạt động ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về giảm nghèo; hoạch định và tổ chức thực hiện các chính sách, chương trình, kế họ hoạch, dự án giảm nghèo; huy động mọi nguồn lực tài chính để đầu tư cho các chương trình dự án giảm nghèo.Qua đó, góp phần giúp người nghèo nâng cao mức sống, từng bước thoát khỏi tình ng trạng nghèo và vươn lên thoát nghèo bền vững. Theo từ điển tiếng Việt: Quản lý là “tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”. Khái niệm quản lý ở đây là muốn nói đến quản lý con người, quản lý xã hội và biểu hiện cụ thể nhất là ở quản lý nhà nước. Theo nghĩa rộng: Quản lý nhà nước là sự chỉ huy, điều hành của các cơ quan nhà nước (lập pháp, hành pháp và tư pháp) để thực thi quyền lực Nhà nước, thông qua các văn bản quy phạm pháp luật.

Theo nghĩa hẹp: Quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi của con người theo pháp luật, nhằm đạt được những mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ quản lý nhà nước. Đồng thời các cơ quan nhà nước còn thực hiện các hoạt động có tính chấp hành, điều hành, hành chính nhà nước nhằm xây dựng, tổ chức bộ máy và củng cố chế độ công tác nội bộ của mình. Qua những quan niệm trên có thể khái niệm, theo tác giả, Quản lý nhà nước là hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước với các chức năng nhiệm vụ được giao, tổ chức quản lý và thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, đối ngoại để phát triển đất nước, nâng cao đời sống nhân dân. [Giáo trình Luật hành chính và Luật Hiến pháp, Từ điển bách khoa Việt Nam] 9 luan an * Khái niệm nghèo Đói nghèo là một hiện tượng xã hội, tồn tại ở mỗi quốc gia, địa phương có nền kinh tế chậm phát triển hoặc ở một số địa phương phát triển những còn một bộ phận dân cư vẫn chưa thoát nghèo.

Trong mỗi điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của mỗi quốc gia sẽ quyết định cuộc sống người dân nơi đó cũng khác nhau. Nghèo đói là tình trạng một bộ phận dân cư không có khả năng thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu ấy phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội, phong tục, tập quán của từng vùng và những phong tục ấy được xã hội thừa nhận. Trong đó: Đói: Là tình trạng một bộ phận dân cư nghèo có mức sống dưới mức tối thiểu và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu vật chất để duy trì sự sống. Nghèo: Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội.

Nghèo có nghĩa là không có đủ ăn, đủ mặc, không được đi học, không được khám chữa bệnh, không có đất đai để trồng trọt hoặc không có nghề nghiệp để nuôi sống bản thân, không được tiếp cận tín dụng. Nghèo cũng có nghĩa là không an toàn, không có quyền, và bị loại trừ, dễ bị bạo hành, phải sống trong các điều kiện rủi ro, không tiếp cận được nước sạch và công trình vệ sinh [Tuyên bố Liên Hợp quốc, tháng 6/2008]. Nghèo là khái niệm chỉ tình trạng thu nhập thực tế của người dân chỉ dành hầu như toàn bộ cho nhu cầu ăn, thậm chí không đủ chi cho ăn, phần tích lũy hầu như không có. Xóa đói là làm cho bộ phận dân cư nghèo sống dưới mức tối thiểu và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu về vật chất để duy trì mức sống, từng bước nâng cao mức sống đến mức tối thiểu và có thu nhập đủ để đảm bảo nhu cầu về vật chất để duy trì [Đinh Lê Phạm Tuân (2014), Xóa đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, Luận văn Thạc sỹ quản lý kinh tế].

* Khái niệm giảm nghèo Giảm nghèo là giảm tỷ lệ hộ nghèo, người nghèo, từng bước nâng cao đời sống nhân dân, giúp họ thoát nghèo. * Giảm nghèo bền vững 10 luan an Giảm nghèo bền vững là mục tiêu không để tái nghèo, là phải duy trì các nguồn lực, các nguồn đầu tư triển khai thực hiện xóa đói giám nghèo. Giảm nghèo không đơn thuần là sự trợ giúp một chiều của tăng trưởng kinh tế đối với các đối tượng có nhiều khó khăn mà còn là nhân tố quan trọng tạo ra một mặt bằng tương đối đồng đều cho phát triển, tạo thêm lực lượng sản xuất dồi dào và bảo đảm sự ổn định cho giai đoạn sau tăng trưởng nhanh hơn, mạnh hơn [Ngô Thị Quang (2016), Xóa đói giảm nghèo bền vững, chống tái nghèo – thành tựu, thách thức và giải pháp, Đại học nông lâm Thái Nguyên cập nhật 03/10/2016]. Qua nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, lao động - việc làm chao thấy, để giảm nghèo bền vững cần tập trung phát triển kinh tế hạ tầng, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, vươn lên thoát nghèo mà không phải phụ thuộc vào những điều kiện, nguồn lực khác.

Theo quan điểm của PGS, TS. Trần Đình Thiên xác định “không thể giúp người nghèo bằng cách tặng nhà, tặng phương tiện sống”. Đó là biện pháp nhất thời, không bền vững, để thực hiện tốt chính sách xóa đói giảm nghèo, giảm nghèo bền vững, các cấp chính quyền địa phương cần xây dựng cơ chế, tạo nguồn lực để nhân dân tích cực lao động, sản xuất, phát triển kinh tế ổn định, lâu dài và bền vững. Thực hiện theo quy định hiện nay, chuẩn hộ nghèo và hộ cận nghèo như sau: Tiêu chí về thu nhập chuẩn nghèo nông thôn: - Thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 700.000 đồng trở xuống; - Thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

Tiêu chí về thu nhập chuẩn nghèo thành thị: - Thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống. - Thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. * Khái niệm về nông thôn 11 luan an Hiện nay vẫn có nhiều quan niệm khác nhau về nông thôn, nông thôn được xem là khác với đô thị, khác về mật độ dân số, cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế. “Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn, được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã” [Chính phủ (2010), Nghị định số 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn] Khái niệm nông thôn mới chỉ có tính chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia trên thế giới.

Trong điều kiện ở nước ta hiện nay, nhìn nhận ở góc độ quản lý, có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác, có mật độ dân cư thấp, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội kém phát triển, trình độ dân trí thấp…” [Nguyễn Thanh Bình (2016), Thực trạng và giải pháp xây dựng nông thôn mới tại huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, Thạc sỹ chuyên ngành phát triển nông thôn].