Chương 1 Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2 Những lý luận cơ bản về đào tạo nhân lực của doanh nghiệp Chương 3 Phân tích thực trạng đào tạo nhân lực tại xí nghiệp xếp dỡ Hoàng Diệu Chương 4 Đề xuất giải pháp nhằm đẩy mạnh đào tạo nhân lực tại xí nghiệp xếp dỡ Hoàng Diệu 4 Luan van CHƯƠNG 2: MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 2. Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản 2. Quản trị nhân lực Theo Ths. Vũ Thùy Dương và TS.
Hoàng Văn Hải: “Quản trị nhân lực là tổng hợp những hoạt động quản trị liên quan đến việc tạo ra, duy trì, phát triển và sử dụng có hiệu quả yếu tố con người trong tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung của doanh nghiệp”. Theo đó: Một là, quản trị nhân lực là một lĩnh vực cụ thể của quản trị quản trị, vì vậy nó cần phải thực hiện thông qua các chức năng quản trị như hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát một cách đồng bộ và phối hợp chặt chẽ. Hai là, quản trị nhân lực phải được thực hiện trong mối quan hệ chặt chẽ với các lĩnh vực quản trị nhân lực như: Quản trị chiến lược, quản trị bán hàng, mua hàng, quản trị tài chính… Với phương diện là hoạt động quản trị tác nghiệp khác, bởi các lĩnh vực quản trị này sẽ không thực hiện được nếu thiếu quản trị nhân lực. Ba là, trách nhiệm quản trị nhân lực liên quan đến mọi nhà quản trị trong doanh nghiệp.
Các nhà quản trị, trong phạm vi bộ phận của mình đều phải triển khai công tác quản trị nhân lực. Bốn là, quản trị nhân lực đòi hỏi tính nghệ thuật cao. Con người – đối tượng của quản trị nhân lực là rất đa dạng và có thể biến đổi theo hoàn cảnh. Đào tạo nhân lực Đào tạo nhân lực là quá trình cung cấp kiến thức, hoàn thiện kỹ năng, rèn luyện phẩm chất nghề nghiệp cho người lao động nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện công việc của họ ở cả hiện tại và tương lai.
Trong quá trình đào tạo, người lao động sẽ được bù đắp những thiếu hụt trong học vấn, được truyền đạt những khả năng và kinh nghiệm thiết thực trong lĩnh vực chuyên môn, được cập nhật hóa kiến thức và mở rộng tầm hiểu biết để hoàn thành tốt những công việc được giao. Đào tạo nhân lực Nhân lực là tập hợp những người lao động làm việc trong một doanh nghiệp, thực hiện những nhiệm vụ, hoạt động tác nghiệp theo sự phân công nhằm góp phần vào việc thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Như vậy, có thể hiểu:“Đào tạo nhân lực là quá trình cung cấp các kiến thức, hoàn thiện các kỹ năng, rèn luyện các phẩm chất nghề nghiệp giúp cho nhân lực có trình độ tay nghề và các kỹ năng phù hợp để thực hiện công việc theo yêu cầu hiện tại và tương lai”. Đào tạo nguồn nhân lực bao gồm không chỉ đào tạo nội bộ được thực hiện bên trong một doanh nghiệp, mà còn bao gồm một loạt những hoạt động khác của phát triển và đào tạo nguồn nhân lực được thực hiện từ bên ngoài như: đào tạo sau đại học, ngoại ngữ, tin học,nâng cao tay nghề, dạy nghề, bồi dưỡng và nâng cao các kỹ năng, bồi dưỡng và nâng cao nghiệp vụ, học tập và trao đổi kinh nghiệm, đào tạo chuyên sâu, chuyên đề, lý luận chính trị, đào tạo tại nước ngoài,… Đào tạo nhân lực nhằm đến một lợi ích sâu xa đó là góp phần thực hiện mục tiêu chung của doanh nghiệp.
Nội dung công tácđào tạo nhân lực doanh nghiệp Công tác đào tạo nhân viên trong doanh nghiệp gồm có 4 nội dung là : xác định nhu cầu đào tạo nhân lực, xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lực, triển khai kế hoạch đào tạo nhân lực và đánh giá đào tạo nhân lực Sơ đồ 2.1: Nội dung công tác đào tạo nhân lực trong DN Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực Xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lực Triển khai thực hiện đào tạo nhân lực Đánh giá kết quả đào tạo nhân lực 6 Luan van 2. Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực a. Mục đích Xác định chính xác có bao nhiêu nhân lực cần phải đào tạo, đào tạo kiến thức chuyên môn nào, các kỹ năng nào. Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực có ý nghĩa quan trọng trong đào tạo nhân lực của doanh nghiệp.
Nếu việc xác định nhu cầu đào tạo không chính xác, không đầy đủ có thể gây ra nhiều lãng phí trong việc sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp, hơn nữa kết quả đào tạo nhân lực có thể không đạt được mục tiêu đã đề ra. Cách thức tiến hành xác định nhu cầu đào tạo nhân lực Xác định nhu cầu đào tạo nhân lực được thực hiện thông qua 3 bước: Bước 1: Xác định các căn cứ. Nhu cầu đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, bên trong và bên ngoài, vĩ mô và vi mô…nên để đảm bảo cho việc xác định nhu cầu được chính xác đầy đủ thì cần phải dựa vào những căn cứ dưới đây: - Chiến lược hoạt động, kinh doanh của doanh nghiệp Chiến lược kinh doanh cho biết mục tiêu của doanh nghiệp trong từng giai đoạn phát triển. Những mục tiêu này đặt ra các yêu cầu khác nhau về trình độ, năng lực chuyên môn…đối với tất cả nhân lực trong doanh nghiệp để thích ứng với sự thay đổi, nhằm thực hiện tốt mục tiêu đã đề ra.
Các chiến lược được làm căn cứ xác định bao gồm chiến lược kinh doanh tổng thể, chiến lược phát triển nhân lực, chiến lược cạnh tranh, chiến lược sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, marketing… - Kế hoạch nhân lực của doanh nghiệp Kế hoạch nhân lực của doanh nghiệp thường bao gồm các kế hoạch gắn với các nội dung của quản trị nhân lực như kế hoạch tuyển dụng, bố trí và sử dụng nhân lực, kế hoạch đào tạo nhân lực, kế hoạch đãi ngộ nhân sự… Kế hoạch nhân lực cho biết sự thay đổi trong cơ cấu tổ chức, đồng thời giúp nhà quản trị nhân sự nắm bắt được tình hình lao động một cách chi tiết về số lượng, chất lượng lao động hiện tại, từ đó có thể lượng hóa được nhu cầu nhân lực trong tương lai sát với yêu cầu thực tế. 7 Luan van - Trình độ kỹ thuật, công nghệ của doanh nghiệp Tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ đặt ra yêu cầu khách quan là phải nâng cao trình độ của người lao động để ứng dụng có hiệu quả những thành tựu mới. Vấn đề này chỉ có thể đạt được thông qua đào tạo nhân lực thường xuyên trong doanh nghiệp. - Các tiêu chuẩn thực hiện công việc: Mỗi công việc đều đòi hỏi kỹ năng và các hành vi cần thiết để thực hiện tốt công việc, đòi hỏi các năng lực, phẩm chất cần có của người lao động trong quá trình thực hiện công việc.
Tiêu chuẩn công việc đặt ra các nội dung cần phải đào tạo đối với nhân lực ở các công việc khác nhau là phải khác nhau, nhất là những nhân lực mới được tuyển dụng hoặc nhân lực mới thực hiện công việc lần đầu. - Trình độ năng lực chuyên môn của người lao động Đây là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xác định nhu cầu đào tạo về số lượng và cơ cấu lao động cần được đào tạo về nội dung, hình thức và phương pháp đào tạo. Doanh nghiệp cần làm rõ được trình độ chuyên môn, tay nghề, năng lực làm việc hay những phẩm chất nghề nghiệp của từng người lao động thì khi đó sẽ quyết định ai là người cần được đào tạo. - Nguyện vọng của người lao động Trong doanh nghiệp, nhu cầu đào tạo của mỗi người là khác nhau, điều đó tùy thuộc vào phẩm chất, năng lực, ý chí phấn đấu vươn lên và cả điều kiện, hoàn cảnh cá nhân của họ khi làm việc tại doanh nghiệp.
Vì vậy, cần phải tìm hiểu những vấn đề trên ở mỗi người lao động để xác định nhu cầu đào tạo và phát triển năng lực của tổ chức, doanh nghiệp. Để xác định nhu cầu đào tạo nhân lực của doanh nghiệp. Ngoài việc phải dựa vào các căn cứ như trên, cần phải có phương pháp khoa học và phù hợp với thực tiễn để giải quyết vấn đề này. Trước hết cần phải tiến hành phân tích nhu cầu đào tạo nhân lực với 3 nội dung là phân tích doanh nghiệp, phân tích tác nghiệp và phân tích nhân lực.
Sau đó, áp dụng các phương pháp cụ thể để xác định nhu cầu đào tạo nhân lực. Bước 2: Khảo sát nhu cầu thông qua việc sử dụng phiếu điều tra và phỏng vấn. Bước 3: Tổng hợp đề xuất. Từ yêu cầu, đề nghị của nhân lực, các phòng ban thì doanh nghiệp sẽ xác định số lượng nhân lực có nhu cầu đào tạo trong từng bộ 8 Luan van phận/phòng ban, sau đó tổng hợp lại thành nhu cầu đào tạo nhân lực của cả doanh nghiệp.
Xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lực a. Mục đích Xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lực nhằm xác định cụ thể mục tiêu đào tạo nhân lực và các biện pháp để thực hiện được mục tiêu. Xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lựccó ý nghĩa quan trọng trong đào tạo nhân lực, là cơ sở cho việc triển khai thực hiện và đánh giá kết quả đào tạo nhân lực. Nâng cao tính chủ động tích cực trong công tác đào tạonhân lực của doanh nghiệp nói chung và của nhân lực trong doanh nghiệp nói riêng.
Cách thức tiến hành Bước 1: Xác định mục tiêu đào tạo nhân lực Trong doanh nghiệp, ở mỗi thời kỳ khác nhau, mục tiêu đào tạo nhân lực cũng khác nhau. Căn cứ vào mục tiêu đào tạo mà nhà quản trị có thể lựa chọn các hình thức và phương pháp đào tạo cho hợp lý. Cụ thể, với mục đích hướng dẫn công việc cho nhân lực mới thì phương pháp kèm cặp hay đào tạo tại chỗ là thích hợp.