CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ AN NINH TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP HÀNG KHÔNG 1. Tổng quan về doanh nghiệp ngành hàng không 1. Khái niệm doanh nghiệp ngành hàng không Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế, có tên riêng, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. Trong nền kinh tế thị trường, các loại hình doanh nghiệp phát triển một cách đa dạng, phong phú.
Có nhiều cách phân loại doanh nghiệp khác nhau. Nếu căn cứ vào quan hệ sở hữu về vốn và tài sản thì doanh nghiệp được chia thành doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Nếu căn cứ vào lĩnh vực hoạt động kinh doanh thì doanh nghiệp được chia thành doanh nghiệp tài chính và doanh nghiệp phi tài chính. Nếu dựa vào hình thức pháp lí tổ chức doanh nghiệp thì doanh nghiệp được chia thành: Công ty TNHH; công ty cổ phần; công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân.
Các loại doanh nghiệp khác nhau tuy có những đặc trưng riêng nhưng tất cả các doanh nghiệp khi tiến hành kinh doanh đều cần phải sử dụng những yếu tố cần thiết là tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động để thực hiện mục tiêu kinh doanh - lợi nhuận. NHK (vận tải hàng không) nói theo nghĩa rộng là sự tập hợp các yếu tố kinh tế kỹ thuật nhằm khai thác việc chuyên chở bằng máy bay một cách có hiệu quả. Nếu nói theo nghĩa hẹp thì vận tải hàng không là sự di chuyển của máy bay trong không trung hay cụ thể hơn là hình thức vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý, bưu kiện từ một địa điểm này đến một địa điểm khác bằng máy bay. Như vậy có thể nói doanh nghiệp hoạt động trong ngành hàng không là một tổ chức kinh tế, có tên riêng, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh 11 doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích khai thác và phục vụ việc chuyên chở bằng máy bay một cách có hiệu quả 1.
Phân loại các doanh nghiệp trong ngành hàng không Căn cứ theo chức năng, nhiệm vụ chính, các doanh nghiệp hàng không được phân chia làm 3 loại: - Nhóm các doanh nghiệp vận tải hàng không: Vận tải hành khách hàng không (vận chuyển hàng không đối với hành khách); vậntải hàng hóa hàng không (vận chuyển hành lý, hàng hóa, bưu kiện, bưu phẩm, thư) - Nhóm các doanh nghiệp hỗ trợ vận tải hàng không ở mặt đất: Đầu tư, quản lý vốn đầu tư, trực tiếp sản xuất, kinh doanh tại các cảng hàng không sân bay; Đầu tư, khai thác kết cấu hạ tầng, trang bị, thiết bị cảng hàng không, sân bay; Cung cấp dịch vụ bảo đảm an ninh hàng không, an toàn hàng không; Cung ứng các dịch vụ bảo dưỡng tàu bay, phụ tùng, thiết bị hàng không và các trang thiết bị khác; cung ứng các dịch vụ kỹ thuật, dịch vụ khoa học, công nghệ trong và ngoài nước; Cung ứng các dịch vụ kỹ thuật thương mại mặt đất; các dịch vụ tại nhà ga hành khách, ga hàng hóa; Xuất nhập khẩu, mua bán bán vật tư, phụ tùng, thiết bị hàng không; Cung ứng dịch vụ phục vụ sân đỗ tại các cảng hàng không sân bay; Cung ứng xăng dầu, mỡ hàng không (bao gồm nhiên liệu, dầu mỡ bôi trơn và chất lỏng chuyên dùng) và xăng dầu tại các cảng hàng không, sân bay. Cung cấp kho bãi và lưu giữ hàng hóa, bốc xếp hàng hóa sân bay. - Nhóm doanh nghiệp hỗ trợ vận tải hàng không trên không: Dịch vụ bảo đảm hoạt động bay Cung ứng tín hiệu liên lạc và giám sát Dịch vụ bay kiểm tra, hiệu chuẩn thiết bị bảo đảm hoạt động bay 12 Dịch vụ không lưu được cung cấp nhằm các mục đích: (i) Ngăn ngừa va chạm giữa các tàu bay; (ii) Ngăn ngừa va chạm giữa tàu bay với các chướng ngại vật trên khu hoạt động tại sân bay; (iii) Thúc đẩy và điều hòa hoạt động bay; (iv) Cung cấp và tư vấn những tin tức có ích cho việc thực hiện chuyến bay an toàn và hiệu quả; (v) Thông báo cho các cơ quan, đơn vị liên quan về tàu bay cần phải tìm kiếm, cứu nạn và trợ giúp các cơ quan, đơn vị này theo yêu cầu. Đặc điểm của các doanh nghiệp ngành hàng không NHK là ngành vận tải áp dụng kỹ thuật công nghệ hiện đại gắn liền với an toàn và mức độ phục vụ mang tính cạnh tranh cao nên các doanh nghiệp trong ngành hàng không có các đặc điểm cơ bản sau: Đầu tư lớn vào tài sản cố định: Trang thiết bị của NHK gồm: đội máy bay vận tải dân dụng các loại.
Thiết bị điện tử - viễn thông hàng không.Thiết bị phù trợ không vận, vận chuyển thương mại hàng không. Máy móc và thiết bị bảo dưỡng máy bay, bộ phận cơ điện lạnh, máy vận chuyển và nâng hạ…. Phần lớn các trang thiết bị này rất đắt tiền đòi hỏi một sự đầu tư lớn của doanh nghiệp. Rủi ro kinh doanh cao: Các doanh nghiệp ngành hàng không thường sử dụng đòn bẩy kinh doanh cao, nếu lượng hành khách giảm sút, doanh thu giảm với tỷ lệ nhỏ thì EBIT đã sụt giảm mạnh, từ đó có thể ảnh hưởng lớn đến tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Trình độ của người lao động khá cao: Tùy thuộc phạm vi chuyên ngành và vị trí lao động, cần tối thiểu hóa trình độ tốt nghiệp trung học phổ thông, với kiến thức khá tốt về Toán, Anh văn. Có hiểu biết nhất định về NHK, khả năng tập trung chú ý cao, cảm nhận vấn đề tốt. Có kỹ năng lao động chân tay, thao tác tư duy tốt, tập trung chú ý tốt và luôn có ý thức cao trong việc chấp hàng tổ chức kỷ luật, những quy định về kỹ thuật an toàn,… Riêng đội ngũ phi công đòi hỏi trình độ cao, sức khỏe tốt mới có thể điều khiển máy bay thành thạo và đảm bảo an toàn đường bay Điều kiện lao động có nhiều khó khăn, đòi hỏi sức khỏe tốt: 13 Trừ nghề phi công và tiếp viên là phải làm việc trên bầu trời khi máy bay cất cánh nên thương chịu tác hại bởi vì khí hậu lạnh và tải gia trọng. Nghề khai thác vận tải hàng không có tư thế làm việc thường là đứng và nhiều khi phải cúi khom để vận chuyển hàng hóa, đồng thời thường bị tác hại bởi tiếng ồn và chấn động động cơ nổ của các loại máy bay gây ra.
Còn các nghề khác thì làm việc ở cảng hàng không, thường làm việc ở trạng thái căng thẳng và ức chế tâm lý do công việc phục vụ liên tục, cần phải chuẩn xác và khoa học. Trong điều kiện làm việc, người lao động phải tiếp xúc với những yếu tố có ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của mình, các yếu tố này gọi là những tác hại nghề nghiệp. Trong NHK dân dụng có những yếu tố tác hại nghề nghiệp chính là: vi khí hậu nóng, tiếng ồn và chấn động, bức xạ nhiệt, sự căng thẳng về thần kinh và thị giác… Do đó, những người mắc các bệnh sau đây sẽ không phù hợp để làm việc trong NHK dân dụng: dị ứng dầu mỡ, bệnh tim mạch, rối loạn chức năng tiền đình, các bệnh đau đầu, chóng mặt, các bệnh về phổi, rối loạn sắc giáp, thấp khớp nặng, thị lực yếu… 1. Vai trò của các doanh nghiệp ngành hàng không trong nền kinh tế Trong những năm vừa qua, các doanh nghiệp NHK đã khẳng định vị trí, vai trò của mình trên mọi mặt của đời sống Trong quá trình hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp NHK đã góp phần vào việc thúc đẩy kinh tế phát triển: NHK được ví như mạng lưới liên kết các ngành khác nhau trong nền kinh tế do đó các doanh nghiệp NHK có một vai trò không thể thiếu khi là cầu nối giữa các doanh nghiệp trong các ngành khác nhau giúp thúc đẩy sự hợp tác, giao thương giữa các vùng trong cả.
Hoạt động của các doanh nghiệp NHK đã thúc đẩy sự giao lưu văn hóa giữa ngày càng sâu rộng, xúc tiến các hoạt động du lịch, các hoạt động đầu tư,…các doanh nghiệp NHK đã, đang và sẽ tiếp tục phục vụ nhu cầu đi lại, nhu cầu vận chuyển ngày càng cao của nền kinh tế. Như vậy thông qua đó các ngành khác cũng mở rộng phát triển. Ngoài ra, một lượng ngoại tệ nhất định nằm trong doanh thu của các doanh 14 nghiệp NHK giúp cho cán cân thanh toán được cải thiện, một khối lượng việc làm lớn được giúp cho người dân có công ăn việc làm, thu nhập ổn định, nâng cao đời sống vật chất,… Các doanh nghiệp NHK đóng vai trò to lớn trong an ninh, quốc phòng của mọi đất nước. Các doanh nghiệp NHK cả trong quá khứ lẫn hiện tại đã và đang chiếm một vị trí không hề nhỏ trong công tác chính trị ngoại giao quân sự.
Các doanh nghiệp NHK giúp mở rộng quan hệ ngoại giao, thúc đẩy giao lưu hợp tác, các cuộc đối thoại song phương và đa phương giữa các nước trong khu vực và trên thế giới. Các doanh nghiệp NHK đã góp phần thúc đẩy lợi ích xã hội: Bên cạnh những lợi ích mà ngành hàng không mang lại về mặt kinh tế, về lợi ích xã hội ngành hàng không cũng đã mang lại kết quả to lớn cho đất nước: Vận tải hàng không được xem như một phương tiện hữu dụng nhất có thể cung cấp hàng hóa đến những vùng sâu vùng xa từ đó thúc đẩy việc hòa nhập xã hôi. Mặt khác, mạng lưới vận tải hàng không tạo điều kiện cho việc cứu trợ khẩn cấp và phân phối nguồn viện trợ nhân đạo đến bất cứ nơi đâu trên hành tinh, đảm bảo mang đến các thiết bị y tế hay các bộ phận cấy ghép một cách an toàn và nhanh chóng nhất. NHK giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của con người, mở rộng giải trí và trải nghiệm văn hóa cho người dân.
Bởi vì dịch vụ hàng không cung cấp một sự lựa chọn rộng rãi về địa điểm nghỉ ngơi khắp thế giới- dịch vụ du lịch. Thông qua dịch vụ của ngành hàng không giúp người dân thăm viếng người thân bạn bè – là phương tiện giúp cho con người gần gũi nhau hơn. An ninh tài chính trong các doanh nghiệp hàng không 1. Khái niệm về an ninh tài chính trong các doanh nghiệp hàng không 1.
Khái niệm về tài chính doanh nghiệp Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng hàng hoá cho người tiêu dùng qua thị trường nhằm thực hiện được các mục đích trong kinh doanh.