CHƯƠNG 1; TONG QUAN VE XÓI LỞ BO BIEN VÀ GIẢI PHAP BAO VE LA. Tổng quan về các nguyên nhân gây xói lữ bờ biến 1. Vai trò và nhiệm vụ của dé, kè biển [6] Trong vài thập niên gần đây khí hậu toàn cầu có sự biến đổi mạnh, tạo nên nhiều tác động bit lợi đến môi trường sinh thái. Mật trong những hậu quả của sự thay đổi khí tậu toàn cầu là hiện tượng nước biển dang.
Theo tính toán, nếu mực nước biển toàn cầu tăng thêm Im, Việt Nam sẽ phải đối mặt với mức thiệt hại lên tới 17 ty USD/năm; 1⁄5 dan số sẽ mắt nhà cửa và 12,3% diện tích đất trồng trọt của cả nước sẽ biến mắt; 40.000 km? điện tích đồng bằng và 17 km? diện tích bờ biển ở khu vực các tỉnh lưu ‘vue sông Mêkông sẽ chịu tác động của các trận lũ ở mite độ không thé dự đoán được. ‘Dy báo nhiệt độ sẽ tăng tại các tinh miễn Nam từ 0,1 + 0,5°C vào năm 2010, từ 0,4 + 3C (năm 2010) và tại miễn Bắc từ 0,3 + 0,7°C (năm 2010) và từ 1. Mục nước biển dự báo sẽ dâng cao thêm 75cm (năm 2100) [6] —— ran _— Liên quan đến sự thay déi khí hậu toàn cầu, đã khiến cho ngày càng có nhiễu dang thiên tai xây ra như: bão, động đất, sóng thin, sat lỡ. với tin suất xuất hiện ngày cường độ lớn cũng như diễn khó lường, không tuân theo quy luật nào.
Do vậy thiệt hại do thiên tai gây ra là rit lớn, theo thống ké chưa đầy đủ trongnhững năm gin đây ching ta đ phải chứng kiến it nhiềucác thảm họa Hiên cạnh đó, khả năng chống chịu của cơ sở hạ tổng, công tinh phỏng, chống thiên tai con hạn chễ, Hệ thống cảnh bảo, thông tin, truyền thông tới công đồng, đặc biệt là vũng sâu, vũng xa còn hết sức khó khăn do dia hình chia cất, dân cư phân tin. Thiếu nguồn lực để thực hiện công tác di dân vùng thiên tai. (Qua tôm tắt trên ta nhận thấy rõ hậu quả của sự biển đổi khi hậu và hủy hoại môi trường của con người đã làm cho thiên tai xuất hiện ngây cảng nhiễu hơn, nguy hiểm hơn, đc doa đến cuộc sing của người dân nói chung. đặc biệt là nhân dân khu vực vũng ven biển.
Qua đó thấy được sự cằn thiết của công trình bảo vệ bờ biển cụ th là đê biển. Hệ thống đê biển đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo phát triển bền vũng dai đất ven biển, cổ nhiệm vụ ngăn mặn, giữ ngọt, bảo vệ tính mang và ti sin của người dan, là tắm lá chắn hữu hiệu nhằm ngăn chặn những tác động bắt lợi từ biển. Nếu như đề, ké biển trước kia chỉ cổ kế cấu tam bo, thì bảy giờ đôi hỏi hệ thống để biển phải ving chắc, với quy mô, kích thước công trình đủ lớn để đủ sức chẳng choi ới thiên tai Mat khác, theo xu thé phát triển chung, ving ven biển nước ta là một vùng kính tế trọng điểm năng động và ngày cing đóng vai trỏ quan trong hơn trong nén kinh tế quốc din và an ninh quốc phòng, Ngày may, với sự phát triển mạnh mẽ về công nghiệp, du lịch, việc chuyỂn đổi cơ cầu sản xuất (tảng nuôi trồng thủy, hãi sản) và khôi phục các ngành nghề truyén thống. thì các tuyén dé biển không chỉ có nhiệm vụ ngăn lũ, ngăn mặn mà còn phải kết hợp đa mục tiêu, vừa ngăn lũ, kiểm soát mặn bảo đảm an toàn dân sinh, kính tế cho vùng được để bảo vệ, đồng thời kết hợp là uyển đường giao thông ven biển quan trọng phục vụ phát trién kinh tế, du lịch, an ninh quốc phỏng.
‘Vi những nhiệm vụ quan trọng trên, hệ thông đê biển cần phải được bảo vệ an toàn trước nguy ơ bị xuống cấp, phá vỡ, đồng thi iẾ tục cãi ta, cũng cổ thêm một bước để nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai nhằm tạo tiền để thúc đây phát triển kinh đảm bảo phátiển bền vững vũng venbiễn Hiện nay, hệ hổng để biển nước ta đã được nâng cắp đáng kể, đây là cơ sở quan trong cho việc phát tri kinh tẾ các vùng ven bién. Tuy nhiên, cần tp tục đầu tr nâng cắp hệ thing để biển lên một tằm mới vỉ 7 + Việc nâng tim để biển lên một bước mới sẽ là tiền đề thúc diy phát triển tổng hop ã hội và du lịch tại các vùng ven bin, Đồng thời dé biển sẽ góp phần tạo a một phòng tuyến ving chắc bảo vệ an ninh, quốc phòng ving ven biển như định hướng phát tiễn các ving của Ding kết hợp chặt che phát tin kính tế với bảo vệ an nỉnh quốc phòng” + Dé biển hiện nay chưa là một chỉnh thể đồng bộ, bén vững: nhiều vị tí chưa có kẻ bảo vệ nên nguy cơ ạt lỡ mái phía biển rit lớn; một số vũng biể tiến mặc dù có kẻ mái đê biển nhưng chưa có giải pháp bảo vệ bãi nên có khả năng mắt ôn định chân kẻ. khi i bị bảo môn, hạ thắp, Mat để dễ bị xsi lỡ sinh lẫy khi mưa bão hoặc sông to nên không thể đáp ứng được khi xây ra sự cố; thân dé một số nơi dip bằng đất cát pha (66 nơi bằng cáo nên dễ bị xói môn, rita tồi: cổng dưới để đã xây dựng từ lâu chưa được tu sửa, không đảm bảo an toàn cho đê, chưa đủ số lượng để kiểm soát mặn phục vụ phát triển kinh tế. Do những vai trổ to lớn đã nêu tn, việc đầu từ xây dụng hệ thống đề biển đúng yêu sầu kỹ thuật đáp ứng được mục dich đặt ra, tạo tiền đỀ để phát triển bền vũng và ổn định đời sống cia nhân din vùng ven biển néi riéng và cả nước nói chung là rit cấp thếc 1.
Các nguyên nhân gây hư hồng đề “Trong mắy chục năm gin diy, trên khắp thể giới, cũng như ở Việt Nam, hiện tượng xói lở bờ biển đã trở thành vẫn dé rét nghiêm trọng và chiếm ưu thé hon hẳn so với bồi. tu và được nhiễu tổ chức khoa học và các nhà khoa học quan tâm. X6i lở bờ biển đã trở thành một trong những tai biển thiên nhiên đe dọa đến các cộng đông dân cư và các hệ sinh thái ven bờ (đất ngập nước ven biển, có biển, rạn san hô, rừng ngập mặn, n nay, xói lờ bờ biển đã và đang xảy ra trên hẳu hết các đoạn bờ biển cấu. bo rời, chưa được gắn kết như: cuội, sỏi, cát, bột-sét, Trong khoảng, thời gian từ những năm 90 của th kỷ 20, đãcó nhiều công tình nghiên cứu về vẫn để này, Tuy nhiên, đây là van dé rat phức tạp và thường xuyên thay đối theo thời gian va không gian, Mặt khác, cho đến nay, ở nước ta vẫn chưa cổ trạm nghiên cứu tổng hợp nào về các quá trình bở, cũng như khảo sắt lâu dai vé hiện tượng xói 16 bờ biển theo điểm hay theo diện.
Do đó, các kết quả đưa ra cũng chưa 4 cả về hiện trang cũng như nguyên nhân, các nhân tổ ảnh hưởng, v. Vì vậy, các giải pháp giảm thiểu đưa +a cũng chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Nguyên nhân gây hue hing xói lở bở Khi mực nước là dâng cao gặp lúc triều kém tạo nên chênh lệch cột nước thượng - hạ lưu, làm tang áp lực ngang tác dụng lên thân để hoặc tạo ra dòng thắm gây mắt ồn định, trượt mái đê, xuất hiện mạch sủi làm mắt ôn định một phần hay toàn bộ đề Nguyên nhân này nguy hiểm đối với các đoạn dé của sông nơi chịu tổ hợp của lũ sông và các y bu tổ biển. Khi tinh toán thiết kế phải xem xét đầy đủ ảnh hưởng của lũ sông.
Đặc đối với đoạn nằm sâu trong dit ai td của lũ sông là rất lớn, cổ thể đây là yếu tổ để xác định chiều cao đê. Hiện tượng lũ sông ngoài việc làm gia tăng mực nước thì lưu tốc dòng chảy từ trong sông ra cũng cần phải quan tâm vĩ đây có thé là nguyên nhân trực tiếp gây xổi chân công trình gây trượt mái phía sông dẫn tới đỏ vỡ toàn bộ con dé. Hư hỏng dé do lồ sông thường gây ra một số hiện tượng hư hồng để như: + Sat, sập mái để phía biển hoặc cửa sông vừa do sóng cao nhưng vừa chủ yếu do nước lũ tràn qua đỉnh đề và công không đủ điều kiện tiêu thoát lũ: + Vữ nhiều đoạn hoặc đứt cả tuyển do nước lũ trăn qua đề từ phía đồng ra phía biển 1. Nguyên nhân hư hỏng do bão Viing biển nước ta nằm vào khu vực tây bắc Thái Bình Dương, là một trong những tâm bão của thể giới (số cơn bao sinh ra rong ving chiếm khoảng 36% số lượng bio của thể giới, Từ thực té tic động, diễn biển sat lờ, vỡ để có thể đánh git một số nguyên nhân chính gây hư hỏng dé biển do các trận bao gây ra như: a.
Gió bão vượt mức thiết kế của đê:Đê biển trước đây mới chỉ được thiết kế để chống. gió bão cấp 9 với mức triều tn suất 5% thân để chủ yếu đắp bing dit sét pha, hoc đất cát pha không có lớp bảo vệ cứng phia ngoải. Trong khi gió bão khi đỗ bộ vào ven bở có. sức giỏ mạnh cắp 11, cấp 12, giặt trên cấp 12 lại tring thời gian tritu cường gây nước dâng cao và sóng lớn nên nhiều đoạn bị sóng leo trin qua gây sat lở, vỡ để từ phía trong ra (đây là nguyên nhân chỉnh gây vỡ đề ti môi số nơi, "rong thực tế trước đây, tổ hợp bão lớn gặp triều cao như bão số 2, số 7 năm 2005 là rit Ít Khi xây ra, đặc biệt bão Ketsana (bio số 9 -2009) vừa qua có sức giỏ mạnh cắp 12, cắp l3, gi trên cấp 13 khi đỗ bộ vào Việt Nam +.
Để sắt ven biển, không có rừng cây chin sóng trước dé: Các đoạn để bị tràn, vũ, sat lờ mạnh hẳu hết là các đoạn sắt nguy mép biển, không có rừng cây phòng hộ chắn sóng trước dé, nên để phải chịu tác động trực tiếp của sóng lớn. Những khu vực tuyển để dip li sâu vào phía đồng, trước để có rừng cây chin sóng tối hiễu 200m thì hẳu tết đê không bi phá hỏng kể cả trong trường hợp mái dé chỉ được bảo vệ bằng đã hộc lát khan hoặc trồng cỏ. Thực tế bão nim 2005 dé biển Thái Bình, một số khu vực đê: của Hải Phòng, Nghệ An hầu như không bị hư hỏng trong khi những tuyển đê không có rừng phòng hộ của Hai Phòng, Nam Định, Thanh Hoá bị hỏng, tràn, vỡ nhiều đoạn.