Luận văn: Phát triển du lịch tỉnh Lạng Sơn trong xu thế hội nhập

Tài liệu nghiên cứu Phát triển du lịch tỉnh lạng sơn trong xu thế hội nhập, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Phạm Đức Vinh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Việt Tiến
• Trường học: Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa lý học
• Đề tài: Phát Triển Du Lịch Tỉnh Lạng Sơn Trong Xu Thế Hội Nhập
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tiềm năng du lịch Lạng Sơn trong bối cảnh hội nhập

Lạng Sơn sở hữu những tiềm năng du lịch vô cùng phong phú với vị trí địa lý chiến lược tại khu vực Đông Bắc Việt Nam. Tỉnh này nằm giáp ranh với Trung Quốc, trở thành cửa ngõ quan trọng của quốc gia trong quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu. Du lịch Lạng Sơn không chỉ sở hữu các tài nguyên thiên nhiên độc đáo mà còn có giá trị lịch sử văn hóa sâu sắc. Khí hậu ôn hòa, hệ thống thủy văn phong phú, và đa dạng sinh vật tạo nên những điều kiện lý tưởng cho phát triển du lịch sinh thái. Những con đặc sắc này mở ra cơ hội phát triển vô hạn cho ngành du lịch, đặc biệt trong việc thu hút khách quốc tế từ các nước láng giềng.

1.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên

Lạng Sơn sở hữu tài nguyên thiên nhiên độc đáo bao gồm các di tích địa chất, hệ thống hang động, và dãy núi đá vôi nổi tiếng. Những khu rừng nguyên sinh còn lưu giữ nhiều loài động thực vật quý hiếm, tạo nên các điểm du lịch sinh thái hấp dẫn. Các hệ thống suối, thác nước cung cấp tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm và thể thao nước. Các tài nguyên này là nền tảng vững chắc cho phát triển du lịch bền vững.

1.2. Giá trị lịch sử văn hóa

Du lịch Lạng Sơn còn giàu có về di tích lịch sử văn hóa. Tỉnh này có nhiều địa điểm liên quan đến lịch sử kháng chiến, những di tích khảo cổ học quý báu, và nét văn hóa truyền thống độc đáo của các dân tộc thiểu số. Các di tích này không chỉ thu hút khách du lịch trong nước mà còn là lực hút mạnh đối với khách quốc tế, góp phần tăng cường hội nhập văn hóa.

II. Thực trạng phát triển du lịch giai đoạn 2005 2014

Trong giai đoạn 2005-2014, du lịch Lạng Sơn đã ghi nhận những bước phát triển khiêm tốn nhưng chưa tương xứng với tiềm năng của tỉnh. Lượng khách du lịch tăng từ từ, chủ yếu là khách du lịch từ các nước láng giềng và trong nước. Doanh thu du lịch vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng GDP của tỉnh. Cơ sở hạ tầng du lịch được đầu tư nhưng chưa đồng bộ, các dịch vụ vẫn còn sơ khai. Nguồn nhân lực du lịch thiếu hụt, chất lượng chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Mặc dù vậy, giai đoạn này đã tạo nền tảng cho phát triển du lịch hội nhập trong những năm tiếp theo.

2.1. Xu hướng phát triển du lịch

Du lịch Lạng Sơn trong giai đoạn này tập trung vào du lịch biên giới và du lịch sinh thái. Các tuyến du lịch chủ yếu kết nối với Trung Quốc, tạo sự liên kết trong khu vực. Khách du lịch quốc tế chủ yếu đến từ các nước láng giềng. Tuy nhiên, lượng khách du lịch còn thấp so với tiềm năng phát triển, cho thấy cần có chiến lược hội nhập du lịch mạnh hơn.

2.2. Những hạn chế và tồn tại

Phát triển du lịch Lạng Sơn gặp phải nhiều thách thức: cơ sở vật chất chưa hoàn thiện, dịch vụ du lịch chất lượng thấp, nhân lực không đủ và chuyên môn yếu. Quản lý du lịch chưa hiệu quả, thiếu quy hoạch du lịch bài bản. Liên kết hợp tác giữa các địa phương còn hạn chế, ảnh hưởng đến phát triển bền vững của ngành.

III. Giải pháp phát triển du lịch hội nhập

Để thúc đẩy phát triển du lịch Lạng Sơn trong xu thế hội nhập, cần triển khai những giải pháp toàn diện. Thứ nhất, quy hoạch du lịch cần được xây dựng khoa học, xác định rõ các khu du lịch trọng điểm, hình thức du lịch phù hợp. Thứ hai, cần cải thiện cơ sở hạ tầng du lịch: nâng cấp đường sá, thông tin liên lạc, cấp nước điện. Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực: đào tạo chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng phục vụ. Thứ tư, tạo cơ chế chính sách hỗ trợ, khuôn khổ pháp lý, huy động vốn đầu tư. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ, phù hợp với hội nhập kinh tế toàn cầu.

3.1. Quy hoạch và tổ chức quản lý

Quy hoạch du lịch Lạng Sơn phải được xây dựng trên cơ sở điều tra khoa học, định hướng phát triển bền vững. Cần xác định các tuyến du lịch chính, khu du lịch, điểm tham quan có giá trị cao. Tổ chức quản lý du lịch cần được thành lập hoặc tăng cường, có đủ nhân lực, trang thiết bị. Hợp tác liên khu vực trong hội nhập Đông Bắc sẽ tạo tuyến du lịch hấp dẫn, kéo dài thời gian lưu trú du khách.

3.2. Đầu tư và huy động vốn

Phát triển du lịch Lạng Sơn đòi hỏi đầu tư capital lớn vào cơ sở hạ tầng. Nhà nước cần tăng bộ máy tài chính, khuyến khích đầu tư tư nhân thông qua các chính sách ưu đãi, giảm thuế. Huy động vốn ngoài nước là cách tiếp cận hội nhập hiệu quả. Cần xây dựng khu du lịch tập trung, hạ tầng giao thông, khách sạn, nhà hàng đạt tiêu chuẩn quốc tế.

IV. Định hướng phát triển du lịch bền vững

Phát triển du lịch Lạng Sơn trong tương lai cần hướng tới du lịch bền vững, kết hợp hiệu quả giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Hội nhập du lịch không phải là mục đích cuối cùng mà là phương tiện để nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng địa phương, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa. Cần xây dựng hình ảnh du lịch độc đáo, khác biệt so với các tỉnh khác, thu hút khách du lịch chất lượng cao. Phát triển du lịch cộng đồng sẽ giúp phân tán lợi ích du lịch đến toàn bộ dân cư. Tăng cường liên kết với khu vực Đông Bắc trong chiến lược hội nhập kinh tế quốc tế sẽ mở ra những cơ hội phát triển vô hạn cho ngành.

4.1. Du lịch sinh thái và cộng đồng

Du lịch sinh thái Lạng Sơn là hướng đi quan trọng, tập trung vào bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và giáo dục du khách. Du lịch cộng đồng giúp phát triển du lịch bền vững, tạo việc làm, thu nhập cho dân cư địa phương. Các dự án du lịch nên hợp tác với cộng đồng, tôn trọng văn hóa truyền thống, bảo vệ môi trường sinh thái.

4.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch

Chất lượng dịch vụ du lịch là yếu tố quyết định hội nhập thị trường du lịch toàn cầu. Cần đào tạo chuyên sâu nhân lực du lịch, nâng cao tiêu chuẩn phục vụ theo chuẩn quốc tế. Sản phẩm du lịch cần được cải thiện liên tục, tạo ra trải nghiệm du lịch độc đáo, ghi nhớ. Quảng bá du lịch Lạng Sơn trên các nền tảng quốc tế, thu hút khách du lịch từ khắp nơi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch trong xu thế hội nhập. Chương 2: Tiềm năng phát triển du lịch tỉnh Lạng Sơn. Chương 3: Thựctrạng phát triển du lịch tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2005-2014 Chương 4: Định hƣớng và giải pháp phát triển du lịch tỉnh Lạng Sơn trong xu thế hội nhập Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRONG XU THẾ HỘI NHẬP 1. Một số khái niệm cơ bản a.

Khái niệm du lịch Hoạt động du lịch xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử phát triển của loài ngƣời. Ngày nay trên phạm vi toàn thế giới, du lịch đã trở thành nhu cầu không thể thiếuđƣợc trong đời sống văn hóa xã hội. Thuật ngữ “du lịch” ngày nay đƣợc sử dụng phổ biến trên thế giới. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến khác nhau về nguồn gốc thuật ngữ này.

Theo một số học giả, du lịch đƣợc bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “tonos” với ý nghĩa là “đi một vòng”. Thuật ngữ này đƣợc La Tinh hóa thành “turnur” và sau đó thành “tour” (tiếng Pháp), nghĩa là đi vòng quanh, cuộc dạo chơi, còn “touriste” là ngƣời đi dạo chơi. Theo Robert Langquar (năm 1980), từ “tourism” (du lịch) lần đầu tiên xuất hiện trong tiếng Anh khoảng năm 1800 và đƣợc quốc tế hóa nên nhiều nƣớc đã sử dụng trực tiếp mà không dịch nghĩa. Một số học giả khác lại cho rằng du lịch không phải bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp mà từ tiếng Pháp “le tour”,có nghĩa là một cuộc hành trình đến nơi nào đó và quay trở lại, sau đó từ gốc này ảnh hƣởng ra phạm vi toàn thế giới.[41] Cũng tƣơng tự nhƣ vậy, có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm du lịch.

Năm 1811, định nghĩa về du lịch lần đầu tiên xuất hiện tại nƣớc Anh: “Du lịch là sự phối hợp nhịp nhàng giữa lý thuyết và thực hành của các cuộc hành trình với mục đích giải trí”. Khái niệm này tƣơng đối đơn giản và coi giải trí là động cơ chính của hoạt động du lịch.[41] Năm 1930, Glusman (Thụy Sĩ) định nghĩa: “Du lịch là sự chinh phục không gian của những người hướng đến một địa điểm mà ở đó họ không có chỗ cư trú thường”. Cho rằng du lịch không chỉ là hiện tƣợng di chuyển của cƣ dân mà phải là tất cả những gì có liên quan đến sự di chuyển đó.[41] Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 8 Năm 1941, Hunziker và Kraff (Thụy Sĩ) cho rằng: “Du lịch là tập hợp các mối quan hệ và hiện tượng bắt nguồn từ cuộc hành trình và lưu trú tạm thời của các cá nhân tại những nơi không phải là nơi ở và nơi làm việc thường xuyên của họ”.I Pirojnik (năm 1985): “Du lịch là một dạng hoạt động của dân cư trong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyển và lưu trú tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần nhằm nâng cao trình độ nhận thức - văn hóa hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa”.[41] Trong quá trình hoạt động du lịch, thực tế chỉ ra rằng, tiếp cận cộng đồng mới đảm bảo cho sự phát triển lâu dài. Dựa trên tiếp cận này Michael M.

Coltman (Mỹ) đã định nghĩa “Du lịch là sự kết hợp và tương tác của bốn nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách bao gồm: du khách, nhà cung ứng dịch vụ du lịch, cư dân sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch”.[10] Mối quan hệ đó thể hiện qua sơ đồ: Du khách Nhà cung ứng dịch vụ Chính quyền địa Dân cƣ sở tại phƣơng nơi đón khách du lịch Hình 1. Sơ đồ mối quan hệ giữa 4 nhóm nhân tố của du lịch [10] Tại hội nghị lần thứ 27 (năm 1993) của UNWTO đã đƣa ra khái niệm du lịch thay thế cho khái niệm năm 1963: “Du lịch là hoạt động về chuyến đi đến một nơi khác với môi trường sống thường xuyên (usual environment) của con người và ở lại đó để tham quan, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí hay các mục đích khác ngoài các hoạt động để có thù lao ở nơi đến với thời gian liên tục ít hơn 1 năm”.[41] Trong Luật Du lịch Việt Nam (ban hành năm 2005), tại Điều 4,Chƣơng I, định nghĩa: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”.[15] Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 9 Nhƣ vậy, có thể thấy có sự biến đổi trong nhận thức về nội dung bản chất của thuật ngữ du lịch. Tuy nhiên theo thời gian,các quan niệm này dần hoàn thiện. Trong điều kiện của nƣớc ta hiện nay, quan niệm phổ biến đƣợc công nhận rộng rãi là quan niệm đƣợc trình bày trong Luật Du lịch Việt Nam (năm 2005).

Khách du lịch Khái niệm “Khách du lịch” hay “du khách”, xuất hiện lần đầu tiên tại Pháp vào cuối thế kỉ XVIII. Tới nay đã có hàng trăm định nghĩa khác nhau về khách du lịch. Theo một số nhà nghiên cứu, định nghĩa đầu tiên về khách du lịch xuất hiện vào cuối thế kỷ XVIII tại Pháp: “Khách du lịch là những người thực hiện một cuộc hành trình lớn”(cuộc hành trình dọc theo bờ Địa trung Hải, xuống phía tây nam nƣớc Pháp và vùng Bourgone).[41] Vào đầu thế kỷ XX, nhà kinh tế học ngƣời Áo, Josef Stander định nghĩa: “Khách du lịch là những hành khách đi lại, ở lại theo ý thích ngoài nơi cư trú thường xuyên để thỏa mãn nhu các nhu cầu sinh hoạt cao cấp mà không theo đuổi mục đích kinh tế”.[41] Theo Khadginicolov (Bungari):“Khách du lịch là người hành trình tự nguyện, với mục đích hòa bình. Trong cuộc hành trình của mình, họ đi qua những chặng đường khác nhau và thay đổi một hoặc nhiều lần nơi cư trú của mình”.[41] Nhƣ vậy có rất nhiều quan niệm về khách du lịch.

Điểm chung nhất đối với các nƣớc trong cách hiểu khái niệm về khách du lịch là: Khách du lịch là những ngƣời rời khỏi nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình đến một nơi nào đó, quay trở lại với mục đích khác nhau, loại trừ mục đích làm công và nhận thù lao ở nơi đến; có thời gian lƣu lại ở nơi đến từ 24 giờ trở lên (hoặc có sử dụng dịch vụ lƣu trú qua đêm) nhƣng không quá thời gian một năm. Khách du lịch là những ngƣời tạm thời ở tại nơi họ đến du lịch với các mục tiêu nhƣ nghỉ ngơi, kinh doanh, hội nghị hoặc thăm gia đình. Luật du lịch Việt Nam tại Khoản 2, Điều 4, Chƣơng I quy định: “Khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc ngành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến”.[15] Khách du lịch đƣợc phân chia làm 2 nhóm cơ bản: khách du lịch quốc tế và khách du lịch nội địa. “Khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nam đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam”.[15] “Khách du lịch quốc tế là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch; công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nam ra nước ngoài du lịch”.[15] Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.

Sản phẩm du lịch Theo Michael M.Coltman: “Sản phẩm du lịch là một tổng thể bao gồm các thành phần không đồng nhất hữu hình và vô hình”.[26] Theo Luật Du lịch Việt Nam: “Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thỏa mãn như cầu của khách du lịch trong chuyến đi du lịch”.[15] Sản phẩm du lịch bao gồm hai bộ phận: Dịch vụ du lịch và Tài nguyên du lịch.[15] Sản phẩm du lịch = Dịch vụ du lịch + Tài nguyên du lịch - Dịch vụ du lịch gồm có các dịch vụ về: lữ hành; vận chuyển; lƣu trú, ăn uống; vui chơi giải trí; mua sắm; thông tin, hƣớng dẫn; dịch vụ trung gian và dịch vụ bổ sung. - TNDL gồm có: TNDL tự nhiên và TNDL nhân văn. Những nhân tố ảnh hưởng tới sự hình thành và phát triển du lịch a. Vị trí địa lí Trong quá trình phát triển du lịch, vị trí địa lí là một trong những nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch.

Vị trí địa lí bao gồm vị trí về mặt tự nhiên (các chỉ tiêu về giới hạn, tọa độ, giới hạn lãnh thổ và các điểm đặc biệt có liên quan) và vị trí địa lí KT - XH, chính trị. Đối với hoạt động du lịch, có hai yếu tố về vị trí cần xét đến là điểm đến nằm trong khu vực phát triển du lịch ở mức độ nào và khoảng cách từ điểm đến tới nơi phát sinh nhu cầu du lịch ngắn hay dài. Tuy nhiên, để xét điểm đến du lịch chịu ảnh hƣởng tích cực hay tiêu cực từ vị trí địa lí thì còn phải xét trong loại hình du lịch nào, ví dụ nhƣ đối với loại hình du lịch sinh thái, mạo hiểm thì vị trí thuận lợi gần đƣờng giao thông chƣa chắc đã có ý nghĩa. Đối với các loại hình du lịch còn lại thì vị trí địa l có ảnh hƣởng lớn đến sự hấp dẫn của điểm đến.

Một điểm đến có nhiều tài nguyên, cảnh quan đẹp và hấp dẫn nhƣng vị trí ở quá xa đƣờng giao thông thì lƣợng khách đến chƣa chắc đã nhiều. Tài nguyên du lịch * Khái niệm tài nguyên du lịch TNDL là loại tài nguyên có những đặc điểm giống những loại tài nguyên nói chung, song có một số đặc điểm riêng gắn với sự phát triển của ngành du lịch. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 11 Theo Pirojnik: “Tài nguyên du lịch là những tổng thể tự nhiên, văn hóa lịch sử và những thành phần của chúng, tạo điều kiện cho việc phục hồi và phát triển thể lực tinh thần của con người, khả năng lao động và sức khỏe của họ. Trong cấu trúc nhu cầu du lịch hiện tại và tương lai, trong khả năng kinh tế kỹ thuật cho phép, chúng được dùng để trực tiếp và gián tiếp sản xuất ra những dịch vụ du lịch và nghỉ ngơi”.[22] Theo Nguyễn Minh Tuệ: “Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên và văn hóa lịch sử cùng các thành phần của chúng góp phần khôi khục, phát triển thể lực, trí tuệ của con người, khả năng lao động và sức khỏe của họ.

Những tài nguyên này được sử dụng cho nhu cầu trực tiếp và gián tiếp, cho việc sản xuất dịch vụ du lịch”.