Nghiên Cứu Dự Báo Ảnh Hưởng Của Quy Hoạch Phát Triển Khu Kinh Tế Vân Đồn Đến Môi Trường

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích hus nghiên cứu dự báo ảnh hưởng của quy hoạch phát triển khu kinh tế vân đồn tỉnh quảng ninh đến, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Bích Thủy
• Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Trình
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Dự Báo Ảnh Hưởng Của Quy Hoạch Phát Triển Khu Kinh Tế Vân Đồn - Tỉnh Quảng Ninh Đến Môi Trường Và Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển Bền Vững
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VÙNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái quát huyện đảo Vân Đồn
• 1.2. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội huyện Vân Đồn
• 1.2.1. Vị trí địa lý
• 1.2.2. Địa hình, địa chất
• 1.2.3. Khí hậu
• 1.2.4. Thủy văn, hải văn
• 1.2.5. Thổ nhưỡng
• 1.2.6. Đặc điểm môi trường sinh vật KKT Vân Đồn
• 1.2.6.1. Đặc điểm hệ sinh thái cạn
• 1.2.6.2. Đặc điểm hệ sinh thái biển
• 1.2.6.3. Đa dạng về thực vật - Thực vật phù du
• 1.3. Tình hình nghiên cứu về môi trường ở huyện Vân Đồn
• 1.4. Tóm tắt quy hoạch KT-XH KKT Vân Đồn đến năm 2020 tầm nhìn đến 2030
• 1.4.1. Mục tiêu Quy hoạch
• 1.4.2. Tóm tắt định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực chính
• 1.5. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
• 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các phương pháp dự báo, đánh giá tác động môi trường
• 2.2. Các phương pháp khảo sát, phân tích các thành phần môi trường
• 2.3. Phương pháp dự báo diễn biến môi trường và đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động xấu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng chất lượng môi trường không khí
• 3.2. Hiện trạng chất lượng nước
• 3.3. Hiện trạng môi trường đất
• 3.4. Đặc điểm môi trường sinh vật và các vùng sinh thái nhạy cảm cần ưu tiên bảo vệ
• 3.5. Dự báo xu hướng các vấn đề môi trường KKT Vân Đồn khi triển khai quy hoạch
• 3.5.1. Dự báo tình trạng môi trường KKT Vân Đồn khi không thực hiện Quy hoạch
• 3.5.2. Dự báo xu hướng các vấn đề môi trường KKT Vân Đồn khi triển khai quy hoạch
• 3.6. Đề xuất các giải pháp giảm thiểu và bảo vệ môi trường
• 3.6.1. Đề xuất các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu và cải thiện đối với dự án
• 3.6.2. Các chương trình quản lý, giám sát môi trường đối với dự án KKT Vân Đồn
• 3.6.3. Các giải pháp công nghệ môi trường nên áp dụng ở KKT Vân Đồn
• 3.6.4. Thiết lập và hoạt động hệ thống quan trắc môi trường KKT Vân Đồn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dự Báo Ảnh Hưởng Quy Hoạch Kinh Tế Vân Đồn

Dự báo ảnh hưởng của quy hoạch kinh tế Vân Đồn đến môi trường là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển bền vững. Khu kinh tế Vân Đồn, với vị trí địa lý chiến lược, đang thu hút nhiều đầu tư và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều thách thức cho môi trường tự nhiên. Việc đánh giá tác động môi trường là cần thiết để đảm bảo rằng các hoạt động kinh tế không gây hại cho hệ sinh thái.

1.1. Khái Niệm Về Quy Hoạch Kinh Tế Vân Đồn

Quy hoạch kinh tế Vân Đồn được xây dựng nhằm phát triển bền vững, kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Quy hoạch này không chỉ tập trung vào việc phát triển hạ tầng mà còn chú trọng đến việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Đánh giá tác động môi trường giúp nhận diện các vấn đề có thể phát sinh từ quy hoạch kinh tế. Việc này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực Vân Đồn.

II. Vấn Đề Môi Trường Đặt Ra Trong Quy Hoạch Kinh Tế Vân Đồn

Quy hoạch kinh tế Vân Đồn có thể gây ra nhiều vấn đề môi trường nghiêm trọng. Các hoạt động xây dựng, khai thác tài nguyên và phát triển du lịch có thể dẫn đến ô nhiễm, suy thoái đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Ô Nhiễm Nguồn Nước Tại Khu Kinh Tế Vân Đồn

Ô nhiễm nguồn nước là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất tại Vân Đồn. Các hoạt động công nghiệp và du lịch có thể làm gia tăng lượng chất thải ra môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng nước và sức khỏe cộng đồng.

2.2. Suy Giảm Đa Dạng Sinh Học

Sự phát triển không kiểm soát có thể dẫn đến suy giảm đa dạng sinh học. Các hệ sinh thái nhạy cảm như rừng ngập mặn và các vùng biển cần được bảo vệ để duy trì sự cân bằng sinh thái.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Môi Trường Tại Vân Đồn

Để đánh giá tác động môi trường của quy hoạch kinh tế Vân Đồn, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc này bao gồm khảo sát, phân tích và dự báo các yếu tố môi trường có thể bị ảnh hưởng.

3.1. Phương Pháp Khảo Sát Môi Trường

Khảo sát môi trường là bước đầu tiên trong việc đánh giá tác động. Các chỉ tiêu như chất lượng không khí, nước và đất cần được đo đạc và phân tích để có cái nhìn tổng quan về tình trạng môi trường hiện tại.

3.2. Phương Pháp Dự Báo Tác Động

Dự báo tác động môi trường giúp xác định các vấn đề có thể xảy ra trong tương lai. Các mô hình dự báo sẽ được sử dụng để phân tích các kịch bản phát triển khác nhau và tác động của chúng đến môi trường.

IV. Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường Trong Quy Hoạch Kinh Tế Vân Đồn

Để bảo vệ môi trường trong quy hoạch kinh tế Vân Đồn, cần áp dụng các giải pháp hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực mà còn thúc đẩy phát triển bền vững.

4.1. Các Biện Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm

Các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm cần được thực hiện ngay từ giai đoạn quy hoạch. Việc áp dụng công nghệ sạch và quy trình sản xuất thân thiện với môi trường là rất cần thiết.

4.2. Quản Lý Tài Nguyên Thiên Nhiên

Quản lý tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững là yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Cần có các chính sách và quy định rõ ràng để bảo vệ các hệ sinh thái nhạy cảm.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Vân Đồn

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Vân Đồn đã chỉ ra rằng việc bảo vệ môi trường có thể đồng hành cùng phát triển kinh tế. Các dự án phát triển bền vững đã mang lại lợi ích cho cả cộng đồng và môi trường.

5.1. Các Dự Án Phát Triển Bền Vững

Nhiều dự án phát triển bền vững đã được triển khai tại Vân Đồn, từ du lịch sinh thái đến bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Những dự án này không chỉ tạo ra việc làm mà còn bảo vệ môi trường.

5.2. Kết Quả Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Kết quả đánh giá tác động môi trường cho thấy rằng các biện pháp bảo vệ môi trường đã giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo tồn đa dạng sinh học tại khu vực Vân Đồn.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Quy Hoạch Kinh Tế Vân Đồn

Kết luận về dự báo ảnh hưởng của quy hoạch kinh tế Vân Đồn đến môi trường cho thấy rằng sự phát triển bền vững là khả thi. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đảm bảo rằng các hoạt động kinh tế không gây hại cho môi trường.

6.1. Tương Lai Của Khu Kinh Tế Vân Đồn

Tương lai của khu kinh tế Vân Đồn phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường. Sự phát triển bền vững sẽ là chìa khóa cho sự thành công lâu dài của khu vực này.

6.2. Khuyến Nghị Chính Sách Phát Triển Bền Vững

Cần có các chính sách phát triển bền vững rõ ràng và hiệu quả để đảm bảo rằng quy hoạch kinh tế Vân Đồn không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Mục đích chủ yếu của việc xây dựng Quy hoạch Tổng thể phát triển Kinh tế - Xã hội KKT Vân Đồn đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 do UBND tỉnh làm Chủ đầu tư (sau đây gọi tắt là “Quy hoạch”) là xác định phương hướng dài hạn, thực hiện mục tiêu mà đề án đã đề ra; cung cấp những căn cứ khoa học về hoạt động và phát triển KT-XH để phục vụ công tác chỉ đạo và điều hành quá trình phát triển KKT trong giai đoạn quy hoạch, đồng thời giúp các cơ quan quản lý đưa ra các chủ trương, kế hoạch và các giải pháp để điều hành phát triển kinh tế trong các kế hoạch 5 năm và hàng năm. Theo Quy hoạch này, môi trường tại huyện đảo Vân Đồn sẽ bị tác động bởi các hoạt động phát triển, có thể là tác động tiêu cực hoặc tích cực. Do vậy, việc tăng cường các biện pháp nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm, suy thoái đa dạng sinh học, góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường ven biển khu vực này là cần thiết, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững. Để góp một phần vào quá trình thúc đẩy trên, tác giả đã chọn đề tài “Nghiên cứu dự báo ảnh hưởng của Quy hoạch phát triển KKT Vân Đồn đến môi trường và đề xuất giải pháp phát triển bền vững” để thực hiện Luân văn Thạc sỹ của mình.

Học viên Lê Thị Bích Thủy 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Thạc sỹ khoa học CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VÙNG NGHIÊN CỨU 1. Quốc tế Việt Nam nằm ở vị trí chiến lược, sát cạnh Trung Quốc, một trong những quốc gia đông dân nhất thế giới và đang trải nghiệm một sự mở rộng kinh tế rộng lớn. Nằm trong khu vực cực bắc của Việt Nam và chỉ cách cửa khẩu Móng Cái tại biên giới tây nam của Trung Quốc khoảng 120km, Vân Đồn là một huyện có vị trí gần với Trung Quốc nhất và nhờ đó cũng có tiềm năng hưởng lợi ích nhiều nhất từ sự phát triển kinh tế của Trung Quốc. Khu vực: Trong bối cảnh vùng, Vân Đồn có nhiều ưu đãi từ hành lang phát triển công nghiệp Hà Nội – Hải Phòng – Hạ Long.

Khu công nghiệp Cái Lân gần Thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh cũng mang sự phát triển công nghiệp đến gần Vân Đồn hơn. KHÁI QUÁT HUYỆN ĐẢO VÂN ĐỒN Huyện Vân Đồn là một quần đảo vòng quanh phía Đông và Đông Bắc vịnh Bái Tử Long, nằm ở phía Đông và Đông Nam của tỉnh Quảng Ninh, gồm 600 hòn đảo lớn nhỏ. Trong tổng số 600 hòn đảo này chỉ có hơn 20 đảo có người ở. Lớn nhất là đảo Cái Bầu rộng 17.

Do địa hình quần đảo là chủ yếu nên trong toàn bộ diện tích tự nhiên của huyện, diện tích đất liền chiếm tỷ lệ không lớn, chủ yếu là diện mặt biển. Vân Đồn có 12 đơn vị hành chính gồm thị trấn Cái Rồng và 11 xã: 6 xã trên đảo Cái Bầu và các đảo nhỏ trong vùng biển phụ cận đảo Cái Bầu, ở phía Tây Bắc của huyện, là các xã: Đông Xá, Hạ Long, Bình Dân, Đoàn Kết, Đài Xuyên, Vạn Yên; 5 xã thuộc tuyến đảo Vân Hải vòng ra ngoài khơi, ôm lấy rìa phía đông của Học viên Lê Thị Bích Thủy 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Thạc sỹ khoa học vịnh Bái Tử Long, là các xã: Minh Châu, Quan Lạn, Ngọc Vừng, Bản Sen, Thắng Lợi. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI HUYỆN VÂN ĐỒN 1. Vị trí địa lý Vân Đồn là một huyện đảo nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh, được hợp thành bởi hai quần đảo Cái Bầu và Vân Hải, với khoảng 600 hòn đảo trong vịnh Bái Tử Long - một bộ phận của Vịnh Bắc Bộ.

Toạ độ địa lý của huyện. - Từ 20040’ đến 21012’ vĩ độ Bắc - Từ 107015’ đến 1070 42’ kinh độ Đông Huyện Vân Đồn giáp vùng biển huyện Tiên Yên về phía Tây Bắc, giáp vùng biển huyện Đầm Hà về phía Bắc, giáp thị xã Cẩm Phả về phía Tây qua Luồng Gạc, lạch biển Cửa Ông, giáp vùng biển huyện Cô Tô về phía Đông, giáp vịnh Hạ Long và thành phố Hạ Long về phía Tây Nam, và giáp vùng biển Cát Bà thuộc Thành phố Hải Phòng về phía Tây Nam. Phía Nam của huyện là vùng biển ngoài khơi vịnh Bắc Bộ. Thị trấn Cái Rồng - trung tâm của huyện Vân Đồn cách thành phố Hạ Long 50 Km và cách Cửa khẩu quốc tế Móng Cái khoảng 80 Km, cách TP Hà Nội 175 Km và TP Hải Phòng 80 km theo đường chim bay.

Huyện Vân Đồn có 12 đơn vị hành chính gồm thị trấn Cái Rồng, 11 xã với hơn 80 thôn. Sáu xã trên đảo Cái Bầu là Đông Xá, Hạ Long, Bình Dân, Đoàn Kết, Đài Xuyên, Vạn Yên. Năm xã thuộc tuyến đảo Vân Hải là Minh Châu, Quan Lạn, Ngọc Vừng, Bản Sen, Thắng Lợi. Thị trấn Cái Rồng là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của huyện.

Huyện Vân Đồn có diện tích đất tự nhiên 551,33km2 gồm khoảng 600 hòn đảo, trong đó có hơn 20 đảo có người ở, lớn nhất là đảo Cái Bầu rộng 309,41km2 (chiếm 56,1% diện tích đất nổi của toàn hiện). Vùng đảo phía ngoài trải rộng 241,92km2 (chiếm 43,9% diện tích đất nổi của toàn huyện)[19]. Học viên Lê Thị Bích Thủy 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Thạc sỹ khoa học Hình 1. Bản đồ hành chính huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh Học viên Lê Thị Bích Thủy 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Thạc sỹ khoa học 1.

Địa hình, địa chất - Địa hình: Vân Đồn là huyện hải đảo có địa hình đồi núi thấp tương đối phức tạp và đa dạng. - Địa chất: Cũng giống như các đảo trong vịnh Bắc Bộ các đảo của huyện Vân Đồn vốn trước kia là các đỉnh núi của phần thềm lục địa kéo dài từ dãy núi Đông Triều. Sau thời kỳ biển tiến, hình thành vịnh Bắc Bộ, các đỉnh núi này còn sót lại, nằm nổi trên mặt biển thành các đảo độc lập. Khí hậu Khí hậu ở huyện Vân Đồn bị chi phối bởi khí hậu duyên hải, ảnh hưởng và tác động của biển.

Theo số liệu của Trạm Khí tượng Thuỷ văn ở khu vực Cửa Ông - TX Cẩm Phả và các trạm khác. Khí hậu của vùng này có các đặc trưng sau [7].  Nhiệt độ không khí Số liệu quan trắc của 4 Trạm Khí tượng - Thủy văn khu vực xung quanh Vân Đồn (trạm Móng Cái, Tiên Yên, Cô Tô và Cửa Ông) trong thời gian 1956 - 2003 cho thấy nhiệt độ trung bình năm trong khoảng 22,4 - 22,80C, trong khoảng thời gian nóng nhất vào các tháng 6 - 8 và đặc biệt vào tháng 7.  Độ ẩm không khí Độ ẩm tương đối trung bình hàng năm là 84%.

Sự chênh lệch độ ẩm không khí tương đối giữa các vùng trong huyện không lớn nhưng có sự phân hoá theo mùa khá rõ rệt. Vào mùa mưa độ ẩm không khí đạt tới 90%, về mùa khô độ ẩm thấp nhất vào tháng 12 chỉ 78%.  Mƣa Vân Đồn là huyện nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 2095 - 2339 mm/năm. Ở các quần đảo Cái Bầu và Vân Hải lượng mưa phân theo 2 mùa rõ rệt.

Học viên Lê Thị Bích Thủy 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Thạc sỹ khoa học  Mùa mưa nhiều: kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9, với tổng lượng mưa chiếm 83 - 86% tổng lượng mưa cả năm. Tháng có lượng lớn nhất là tháng 8.  Mùa mưa ít: từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, với tổng lượng mưa chỉ chiếm 14 - 17% tổng lượng mưa cả năm Tháng có lượng mưa ít nhất là tháng 1.  Mây Lượng mây trong khu vực tương đối cao và giảm dần về phía Nam.

Lượng mây tổng quan trung bình trong khoảng 7,2 - 7,5/10 bầu trời và lượng mây dưới (mây thấp) đạt 6,2 - 6,5/10 bầu trời. Lượng mây nói chung thường cao vào thời kỳ mưa phùn và ẩm (các tháng 1 - 4).  Gió Huyện Vân Đồn chịu ảnh hưởng chung của vùng nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh, với 2 loại gió thịnh hành là gió Đông Bắc và gió Đông Nam:  Gió Đông Bắc và Bắc chiếm ưu thế về mùa đông (từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau) với tốc độ 3 - 5 m/s. Hàng năm gió mùa Đông Bắc tràn về theo đợt, mỗi đợt kéo dài từ 3 đến 5 ngày, tốc độ gió đạt tới cấp 5, cấp 6, ngoài khơi cấp 7,8,9.

Gió mùa Đông Bắc kèm theo, giá rét, ảnh hưởng đến mùa màng, gia súc và sức khoẻ con người.  Gió Đông Nam và Tây Nam thịnh hành về mùa hè (từ tháng 5 đến tháng 9) với tốc độ trung bình 2 - 4m/s. Gió thổi từ biển vào mang theo hơi nước tạo nên không khí mát mẻ. Thủy văn, hải văn  Hệ thống sông, hồ Huyện Vân Đồn có tổng số 28 hồ đập nhỏ chứa nước trong đó có một số đập khá lớn nằm ở các xã như sau [9]:  Hồ đập Khe Mai xã Đoàn Kết có diện tích 31,0 ha  Đập Khe Bòng xã Bình Dân có diện tích 5,20 ha Học viên Lê Thị Bích Thủy 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn Thạc sỹ khoa học  Đập Voòng Tre xã Đài Xuyên có diện tích 12,0 ha Hệ thống sông suối ở Vân Đồn thường nhỏ, ngắn, dốc.

Chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam rồi đổ ra biển. Sông Voi Lớn có chiều dài 18 km (thực ra đây không phải là sông mà là lạch biển ngăn đảo Cái Bầu và đất liền). Hệ thống hồ đập, khe suối ở Vân Đồn thường thiếu nước về mùa khô cho nên có ảnh hưởng đến việc cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, như đập Khe Bòng xã Bình Dân, đập Voòng Tre xã Đài Xuyên, đập Khe Mai xã Đoàn Kết, và một số đập nhỏ trên địa bàn các xã trong huyện.  Thủy văn sông Vân Đồn không có sông lớn, tuy nhiên chế độ dòng chảy và chất lượng nước ở huyện Cái Bầu chịu ảnh hưởng một phần từ sông Tiên Yên ở huyện Tiên Yên.

Trong hệ thống sông Đông Bắc Việt Nam, sông Tiên Yên có ảnh hưởng trực tiếp và lớn nhất tới chế độ thủy văn phần biển đảo Cái Bầu qua cửa Mô. Sông Tiên Yên có chiều dài 82 km bao gồm 7 phụ lưu trên lưu vực rộng 1070 km2 bắt nguồn từ độ cao 1175 m thuộc địa phận Bình Liêu. Chủ lưu rộng trung bình 100 m và sâu 3m, lưu lượng thấp nhất đạt 28 m3/s.