phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn kết cấu thành 3 chương, 6 tiết. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƢƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA MTTQ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005 1. Chủ trƣơng của Đảng và Đảng bộ tỉnh Phú Thọ về tiếp tục đổi mới nội dung, phƣơng thức hoạt động của MTTQ những năm 2001-2005 1. Chủ trương của Đảng 1.1 Khái lược một số vấn đề về tính chất, vị trí, vai trò, nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng và những yêu cầu tiếp tục đổi mới công tác Mặt trận Mặt trận Tổ quốc, một bộ phận cấu thành hệ thống chính trị của Việt Nam, được hình thành theo nguyên tắc tự nguyện và hoạt động theo nguyên tắc tự quản, nhằm đáp ứng những lợi ích đa dạng của các thành viên, thu hút đông đảo nhân dân vào tham gia quản lý các công việc Nhà nước, công việc xã hội, nâng cao tính tích cực của mỗi công dân.
Là một tổ chức đại diện, qua đó nhân dân thực hiện quyền lực chính trị, là công cụ, phương tiện để nhân dân bảo vệ quyền lợi và lợi ích chính đáng, là diễn đàn để đoàn kết và hiệp thương ý chí, tổ chức và hoạt động theo nguyện vọng và ý chí của các tổ chức nhân dân và các cá nhân tiêu biểu, MTTQ mang tính xã hội rộng rãi. MTTQ do Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập và lãnh đạo, là hình thức chính trị để Đảng tập hợp quần chúng, vận động, giáo dục và thu hút các lực lượng xã hội vào các phong trào cách mạng, để thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, giải quyết các nhiệm vụ chính trị của đất nước. Trong Mối quan hệ với Nhà nước, MTTQ tuy không trực tiếp thực hiện quyền lực Nhà nước, nhưng lại có vai trò chi phối, tác động rất lớn đến quá trình thực hiện quyền lực Nhà nước. Đặc biệt, Mặt trận thực hiện vai trò kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước, công chức Nhà nước.
Là công cụ của Đảng, là đối tác của Nhà nước, đồng thời là người đại diện chính trị cho các tầng lớp nhân dân trong quan hệ với Đảng và Nhà nước, MTTQ mang tính chính trị sâu sắc. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, MTTQ luôn giữ vị trí mang tầm chiến lược trong xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, trong tổ chức và hoạt động của HTCT. Ở mỗi giai đoạn cách mạng, lúc chưa có chính quyền hay trong điều kiện giành được chính quyền, MTTQ luôn là một thành viên chiến lược trong HTCT. Điều 9 - Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ban hành năm 2013, nêu rõ: MTTQ Việt Nam là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Với tư cách là vị trí chiến lược trong hệ thống chính trị và trong đời sống xã hội đất nước, MTTQ Việt Nam có vai trò to lớn trong tập hợp, vận động, đoàn kết các tầng lớp nhân dân Việt Nam, toàn dân tộc, mọi người dân ở trong nước và định cư ở nước ngoài, thực hiện đường lối cách mạng do Đảng đề ra; thực hiện chức năng đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, là cầu nối nhân dân với Đảng, Nhà nước và ngược lại; Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, gắn với việc tham gia xây dựng chính quyền của dân, do dân, vì dân và việc củng cố sự lãnh đạo của Đảng; thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam vừa là người lãnh đạo Mặt trận vừa là thành viên của Mặt trận. Do đó, quan hệ giữa Đảng và MTTQ vừa là quan hệ lãnh đạo, vừa là quan hệ hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động. Sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận xuất phát từ vị trí, vai trò của Mặt trận cũng như xuất phát từ yêu cầu xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xây dựng một đất nước dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ và văn minh.
Nội dung lãnh đạo chủ yếu của Đảng đối với Mặt trận bao gồm: lãnh đạo Mặt trận các cấp tập hợp, động viên các thành viên tổ chức tốt các phong trào thi đua phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hoá, xã hội; lãnh đạo Mặt trận các cấp tham gia công việc xây dựng Đảng và Nhà nước trong sạch, vững mạnh; lãnh đạo 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặt trận các cấp củng cố tổ chức và công tác cán bộ theo hướng xây dựng Mặt trận là tổ chức chính trị - xã hội có tính chất đại diện, chứ không phải là tổ chức chính trị có vai trò lãnh đạo như Đảng cầm quyền, cũng không giống với các cơ quan quyền lực công, thực hiện các chức năng công quyền, chức năng quản lý Nhà nước. Thấm nhuần quan điểm của V.I Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng xác lập phương thức lãnh đạo đối với Mặt trận các cấp bằng chủ trương, đường lối, cương lĩnh, chỉ thị, nghị quyết của Đảng; thông qua hệ thống tổ chức Đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng trong bộ máy Mặt trận và các đoàn thể nhân dân; thông qua công tác kiểm tra; thông qua tính tiền phong gương mẫu của đảng viên và bằng công tác vận động quần chúng nhân dân tham gia quản lý Nhà nước và xây dựng Đảng. Sau 15 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, bước vào thế kỷ XXI, sự nghiệp CNH - HĐH đất nước và hội nhập quốc tế trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động phức tạp, nhân dân ta phải đối diện với không ít khó khăn, thách thức. Thực tiễn đó đã đặt ra những yêu cầu bức xúc trong công tác vận động quần chúng, trong việc khơi dậy những tiềm lực của dân tộc.
Sự nghiệp CNH - HĐH đất nước đòi hỏi không ngừng hoàn thiện và phát huy sức mạnh của toàn HTCT xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Trong khi đó, mặc dù đã có nhiều nỗ lực, song, trên thực tế, khá đông tổ chức cơ sở của MTTQ và các đoàn thể vẫn tồn tại hình thức, chưa có hoạt động đủ sức thu hút quần chúng, lúng túng trong thực hiện những chức năng mới, nhất là trong thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Tình hình đó đặt ra yêu cầu mới trong việc tiếp tục đẩy mạnh đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ các cấp. Quan điểm, chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của MTTQ Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng từ ngày 19 đến 22 - 4 - 2001, nhận định: MTTQ Việt Nam, các đoàn thể nhân dân có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp Đại đoàn kết toàn dân xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đẩy 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mạnh CNH – HĐH đất nước; phát huy dân chủ, nâng cao trách nhiệm công dân của đoàn viên, hội viên, giữ gìn kỷ cương, phép nước, thúc đẩy công cuộc đổi mới, thắt chặt mối liên hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước.
Nhân dân vừa thực hiện quyền dân chủ trực tiếp vừa thực hiện quyền dân chủ thông qua đại diện là các cơ quan Nhà nước, các đại biểu nhân dân, MTTQ và các đoàn thể nhân dân. Đảng và Nhà nước xây dựng và hoàn chỉnh các quy chế để MTTQ, các đoàn thể nhân dân phát huy quyền làm chủ của nhân dân tham gia phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, qua đó tăng cường đoàn kết toàn dân, củng cố sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong xã hội. MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân góp sức xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, phát huy khả năng tham gia bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp; xây dựng chủ trương, chính sách pháp luật, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, thực hiện giám sát của nhân dân đối với công tác và đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, công chức, đại biểu dân cử và các cơ quan Nhà nước; giải quyết các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân. Trên tinh thấn đó, Đại hội chủ trương: Tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể nhân dân, khắc phục tình trạng hành chính hóa, phô trương, hình thức, quan liêu, xa dân.
Thực hiện tốt luật MTTQ Việt Nam. Tổ chức các phong trào nhân dân thi đua yêu nước, đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư, xây dựng đời sống văn hóa, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, gắn liền với các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng địa phương và địa bàn dân cư. Hướng mạnh các hoạt động về cơ sở, cộng đồng dân cư và từng gia đình [88, tr. Đại hội cũng chỉ rõ, cần mở rộng và đa dạng hóa các hình thức tập hợp nhân dân tham gia các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội, các hội nghề nghiệp, văn hóa, hữu nghị, từ thiện, nhân đạo… 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực hiện Nghị quyết Đại hội, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm đổi mới nội dung và phương thức, nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động của Mặt trận các cấp.
Tại Hội nghị lần thứ Năm, tháng 3 - 2002, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) đã ban hành những Nghị quyết quan trọng, trong đó, đều đề cập đến công tác Mặt trận. Nghị quyết số 13 - NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, đề cao vai trò của MTTQ và các đoàn thể nhân dân đối với phát triển kinh tế tập thể.