đặt vấn đề, khía cạnh nghiên cứu và thêm minh chứng liên quan đến đề tài đang nghiên cứu. Đối với những nghiên cứu trong nƣớc phù hợp hơn với tình hình phát triển, biến đổi xã hội ở nƣớc ta, từng vùng miền cụ thể. Đề tài này sẽ đóng góp thêm trong hệ thống các nghiên cứu về gia đình nói chung và qui mô gia đình nói riêng những đặc điểm mới về qui mô gia đình ở tỉnh Kon Tum với những đặc trƣng vùng miền rõ nét. Nghiên cứu về qui mô gia đình là một trong vấn đề nghiên cứu lâu đời đối với hệ thống các nghiên cứu về gia đình, dân số ở Việt Nam nói chung và đã đạt đƣợc những thành tự lớn lao trong hoạt động nghiên cứu khoa học và áp dụng nghiên cứu vào phát triển xã hội và hình thành các chính sách xã hội về gia đình ở 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việt Nam.
Đề tài “Qui mô gia đình trong quá trình đô thị hóa ở Kon Tum hiện nay” là một trong những đề tài nghiên cứu về vấn đề gia đình, nối tiếp các nghiên cứu trƣớc đó và góp phần làm phong phú thêm cho các nghiên cứu khoa học vè qui mô gia đình hiện nay. Đồng thời, với phạm vi nghiên cứu ở Kon Tum – một tỉnh mới tác ra trong hệ thống các tỉnh khu vực Tây Nguyên, đề tài cũng góp phần vào quá trình phát triển Kon Tum về mặt dân số, kế hoạch hóa gia đình và các chính sách gia đình nhằm cân bằng dân số tại Kon Tum hiện nay. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn Trong quá trình phát triển không ngừng trên tất cả các lĩnh vực, các khía cạnh của xã hội, gia đình trở thành một trong những nhân tố không thể thiếu, đóng góp vào sự phát triển của xã hội. Đƣợc gọi là một xã hội thu nhỏ, một thiết chế xã hội, một tổ chức xã hội, gia đình là hiện thân cho một xã hội mà ở đó có các mối quan hệ thân tộc, huyết thống giữa các thành viên trong gia đình.
Nghiên cứu về gia đình trong những năm gần đây đƣợc chú ý rất nhiều. Đề tài này cũng là một trong những nghiên cứu về gia đình mà cụ thể là nghiên cứu những biến đổi về qui mô gia đình dƣới sự ảnh hƣởng của đô thị hóa trong những năm gần đây, đƣợc nghiên cứu và phân tích dựa trên cách tiếp cận của xã hội học nói chung và xã hội học gia đình, xã hội học dân số… nói riêng nên nó cũng mang những ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn. Ý nghĩa khoa học Nghiên cứu này giúp tôi có thể vận dụng đƣợc những kiến thức đã học nói chung và những kiến thức xã hội học nhƣ: xã hội học gia đình, xã hội học dân số, xã hội học đô thị… nói riêng vào phân tích và nghiên cứu vấn đề; đồng thời, góp phần vào phát triển hƣớng nghiên cứu xã hội học. Đặc biệt là biết vận dụng các phƣơng pháp nghiên cứu của xã hội học vào thực hiện những đề tài cụ thể.
Từ đó, có những trải nghiệm cũng nhƣ đúc rút đƣợc kinh nghiệm quý báu cho những nghiên cứu sau này. Ý nghĩa thực tiễn Thông qua công tác nghiên cứu về biến đổi qui mô gia đình vùng Tây Nguyên nói chung và tỉnh Kon Tum nói riêng, chúng ta có thể hiểu đƣợc phần nào 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những thay đổi về qui mô gia đình trong quá trình Đô thị hóa hiện nay dƣới góc độ tiếp cận của quá trình Đô thị hóa. Trên thực tế, có rất nhiều những thay đổi diễn ra trong gia đình không chỉ ở Kon Tum mà còn trên cả nƣớc về: qui mô, mối quan hệ giữa các thành viên gia đình, vai trò…và nó ngày càng phổ biến dƣới sự tác động không ngừng xã hội trong đó có quá trình Đô thị hóa. Tuy nhiên, tùy vào đặc trƣng của từng vùng miền mà những biến đổi trong gia đình diễn ra có sự khác nhau, qui mô gia đình ở Kon Tum cũng không ngoại lệ.
Do vậy, các nghiên cứu xã hội học nói chung cũng nhƣ nghiên cứu này nói riêng có thể cung cấp những thông tin, phản ánh tình hình biến đổi qui mô gia đình ở Kon Tum trong quá trình Đô thị hóa. Từ đó đóng góp thêm vào hệ thống các nghiên cứu xã hội học nói chung và nghiên cứu xã hội học gia đình, xã hội học dân số, xã hội học đô thị nói riêng, góp phần đƣa ra cái nhìn tổng quát nhất về sự biến đổi trong qui mô gia đình; sự phát triển của quá trình Đô thị hóa và mối liên hệ của nó đến sự biến đổi qui mô gia đình ở Kon Tum hiện nay. Mục đích nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu 4. Mục đích nghiên cứu Tìm hiểu và đánh giá sự biến động của qui mô gia đình và mối tƣơng quan của nó với sự phát triển của quá trình Đô thị hóa ở Kon Tum.
Từ đó, đánh giá và chỉ ra xu hƣớng biến động qui mô gia đình ở Kon Tum trong những năm tiếp theo. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu thực hiện những mục tiêu sau: Tìm hiểu qui mô gia đình tỉnh Kon Tum hiện nay trên ba phƣơng diện chính: - Số thành viên trong gia đình (số thành viên, số ngƣời trung bình một hộ) gắn với đặc trƣng vùng. - Kiểu gia đình: gia đình đầy đủ và gia đình không đầy đủ. Tìm hiểu và phân tích những ảnh hƣởng của quá trình Đô thị hóa đến những thay đổi trong qui mô gia đình ở Kon Tum hiện nay.
Đề tài chủ yếu đi vào phân tích các đặc điểm của đô thị hóa ở Kon Tum nhƣ: - Tốc độ đô thị hóa (sự tăng lên của tỷ lệ dân số thành thị). - Sự phát triển của kinh tế, chính trị, văn hóa, giá dục… 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phân tích và đƣa ra xu hƣớng thay đổi về qui mô gia đình ở Kom Tun dƣới tác động của quá trình Đô thị hóa hiện nay. Đối tƣợng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu 5. Đối tượng nghiên cứu Qui mô gia đình trong quá trình đô thị hóa hiện nay.
Khách thể nghiên cứ Hộ gia đình ở Kon Tum. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi không gian: đề tài nghiên cứu tại tỉnh Kon Tum. Những tài liệu, sách, nghiên cứu khoa học liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Phạm vi thời gian: Đề tài này đƣợc tiến hành và lấy số liệu dựa trên những số liệu đƣợc thống kê từ các cuộc điều tra lớn của toàn quốc từ năm 2000 đến 2013.
Phạm vi đề tài: Đề tài này chủ yếu đi vào nghiên cứu tình hình qui mô gia đình ở Kon Tum hiện nay trong quá trình Đô thị hóa. Những ảnh hƣởng của quá trình Đô thị hóa đến những qui mô gia đình ở Kon Tum hiện nay. Đồng thời chỉ ra những xu hƣớng thay đổi qui mô gia đình ở Kon Tum nói riêng và Tây Nguyên nói chung trong thời gian tới. Nội dung đề tài đƣợc làm rõ và phân tích dƣới cách tiếp cận của Xã hội học.
Câu hỏi nghiên cứu Qui mô gia đình ở Kon Tum những năm gần đây có biến động nhƣ thế nào? Qui mô gia đình thay đổi nhƣ thế nào trong các dân tộc (ngƣời kinh và các dân tộc khác), giữa khu vực nông thôn và đô thị? Quá trình Đô thị hóa đang ảnh hƣởng nhƣ thế nào đến qui mô gia đình ở Kon Tum hiện nay? Qui mô gia đình ở Kon Tum trong những năm tới sẽ thay đổi theo chiều hƣớng nhƣ thế nào dƣới sự tác động của quá trình Đô thị hóa? 7. Giả thuyết nghiên cứu Qui mô gia đình ở Kon Tum có sự biến động theo chiều hƣớng tăng số hộ, giảm số thành viên, hƣớng vào các gia đình hạt nhân hơn là gia đình truyền thống, 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tỷ lệ gia đình thiếu hụt ngày càng tăng cao (thiếu vợ/ chồng). Đồng thời, sự biến động về qui mô gia đình cũng có những đặc điểm khác nhau khi phân theo vùng miền, dân tộc. Đô thị hóa và qui mô gia đình có mối tƣơng quan mật thiết với nhau, sự biến động trong qui mô gia đình có chịu tác động của quá trình Đô thị hóa.
Qui mô gia đình ngày càng có xu hƣớng giảm và tiếp tục chịu ảnh hƣởng của quá trình Đô thị hóa. Phƣơng pháp nghiên cứu 8. Phương pháp luận Đề tài lấy quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử làm cơ sở phƣơng pháp luận. Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho ta phƣơng pháp nhìn nhận sự vật, hiện tƣợng trong trạng thái vận động và phát triển và trong mối quan hệ với nhau, ảnh hƣởng nhau, ràng buộc nhau.
Đồng thời, đề tài cũng sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu liên ngành nhƣ: xã hội học, dân số học, thống kê học, kinh tế học, gia đình học…để giải quyết và nhìn nhận sâu sắc nhất về vấn đề nghiên cứu. Với đề tài: “Qui mô gia đình trong quá trình Đô thị hóa ở Kom Tun hiện nay” đƣợc thực hiện dựa trên cơ sở: gắn sự thay đổi qui mô trong gia đình với sự phát triển không ngừng của quá trình đô thị hóa. Đồng thời, sử dụng quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng để giải thích cho sự thay đổi qui mô gia đình ở Kon Tum, xu hƣớng thay đổi trong thời gian tới dƣới sự tác động của quá trình Đô thị hóa. Phương pháp thu thập thông tin 8.
Phương pháp thu thập thông tin định tính Trong phạm vi đề tài này, đề tài chủ yếu sử dụng phƣơng pháp phân tích tài liệu để nghiên cứu vấn đề. Phƣơng pháp phân tích tài liệu có thể giúp ngƣời nghiên cứu có những kiến thức nền và có những đánh giá chung nhất về vấn đề nghiên cứu. Trong nghiên cứu này, tôi tập trung vào sử dụng các tài liệu nhƣ: các văn bản, nghị quyết về Đô thị hóa, báo cáo – thông kê về tình hình phát triển kinh tế, xã hội tỉnh Kon Tum nói 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com riêng và vùng Tây Nguyên nói chung, một số những công trình nghiên cứu trƣớc đó liên quan đến biến đổi qui mô gia đình, các bài viết trên sách, báo, tạp chí chuyên ngành, tổng cục thống kê, internet về các vấn đề liên quan đến đề tài…Các thông tin đƣợc sử dụng có chọn lọc nhằm phục vụ hiệu quả nhu cầu về thông tin của nghiên cứu và tạo ra một nền tảng nghiên cứu vững chắc liên quan đến đề tài trƣớc đó.