Giới thiệu dự án

Trong ngành xây dựng hiện đại, chi phí nhân công và máy thi công chiếm từ 45% đến 65% tổng chi phí xây lắp trực tiếp. Việc tối ưu hóa hao phí lao động và định mức ca máy đóng vai trò sống còn trong công tác lập dự toán, quản lý chi phí và lập tiến độ thi công. Tuy nhiên, tình trạng thất thoát từ 15% đến 25% năng suất lao động thực tế trên các công trường xây dựng tại Việt Nam hiện nay phần lớn xuất phát từ việc áp dụng các định mức dự toán định sẵn mang tính bình quân, lạc hậu, không phản ánh chính xác điều kiện kỹ thuật và công nghệ thi công hiện trường.

Đề tài "Thiết kế định mức lao động lắp panel bê tông cốt thép bằng cần trục tháp CKY 101" được thực hiện bởi sinh viên Ngô Đức Thắng (Lớp 61KT6, Khoa Kinh tế & Quản lý Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội) dưới sự hướng dẫn chuyên môn của ThS. Nguyễn Văn Tâm. Đồ án giải quyết trực tiếp bài toán xây dựng định mức sản xuất tại chỗ (On-site Labor & Machine Rate Formulation) cho công tác lắp ghép cấu kiện bê tông đúc sẵn (Precast Concrete Elements) – một phân khúc trọng điểm trong xu thế công nghiệp hóa xây dựng.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                             MỤC TIÊU DỰ ÁN CỐT LÕI                            |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Khảo sát thực nghiệm quá trình lắp đặt tấm panel (3300x500x250mm, 0.42T).  |
| 2. Phân tách chi tiết quá trình sản xuất thành các phần tử chu kỳ & không kỳ. |
| 3. Xử lý và làm sạch dữ liệu quan sát bằng các thuật toán thống kê chuẩn hóa. |
| 4. Triệt tiêu hoàn toàn các lãng phí thời gian (vi phạm kỷ luật, tác thừa).  |
| 5. Thiết lập hệ số định mức lao động (người-phút/cấu kiện) & định mức ca máy. |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp tiếp cận của đề tài dựa trên sự kết hợp giữa Phương pháp Chụp ảnh kết hợp (C.H) và Phương pháp Chụp ảnh ngày làm việc (C.V), ứng dụng kiểm định thống kê đa tầng ($K_{ôđ}$, Phương pháp Số giới hạn và Độ lệch quân phương tương đối thực nghiệm $e_{tn}$) nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao nhất.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy trình lắp dựng tấm tường/sàn panel bê tông cốt thép mác 200, vữa đệm lót Mác 75, sử dụng cần trục tháp CKY 101 trong điều kiện khí hậu thực tế tại miền Bắc (nhiệt độ 22–23°C, mưa nhỏ) với tổ đội 6 công nhân bậc 2 đến bậc 4.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trước khi xây dựng định mức mới, đề tài tiến hành đánh giá ưu nhược điểm của các phương pháp định mức đang tồn tại trong thực tiễn ngành xây lắp:

Phương pháp Bản chất kỹ thuật Ưu điểm Nhược điểm & Rủi ro
Định mức Thống kê Kinh nghiệm Dựa trên số liệu báo cáo kế toán và nhật ký thi công quá khứ Dễ thu thập, chi phí thực hiện thấp Chứa đựng toàn bộ các lãng phí, thất thoát trong quá khứ; không phản ánh công nghệ mới
Định mức Giải tích Tiêu chuẩn Tra bảng định mức nhà nước ban hành (Định mức 10/2019/BXD, 12/2021/BXD) Có tính pháp lý cao, tiện lợi khi thanh quyết toán Mang tính bình quân tiên tiến toàn quốc, không tối ưu cho điều kiện biện pháp thi công cụ thể
Định mức Chụp ảnh - Bấm giờ Thực nghiệm Khảo sát trực tiếp từng thao tác tại hiện trường bằng C.H, B.T, B.L Độ chính xác cao ($\pm 0.5$ phút), loại bỏ 100% hao phí chủ quan Yêu cầu cán bộ định mức có trình độ chuyên môn cao, quy trình xử lý số liệu phức tạp

Áp dụng mô hình MoSCoW để xác định các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống định mức:

  • Must have: Tách bạch tuyệt đối giữa hao phí có ích, hao phí tất nhiên theo công nghệ ($t_{ck}, t_{nggl}, t_{ngtc}$) và hao phí lãng phí (vi phạm kỷ luật, động tác thừa); kiểm soát sai số thống kê $e_{tn} \le 7%$.
  • Should have: Phân tích ma trận tương quan giữa bậc thợ bình quân và năng suất từng phần tử.
  • Could have: Tự động hóa bảng tính xử lý số giới hạn trên phần mềm phân tích dữ liệu.
  • Won't have: Mở rộng sang các thiết bị cẩu tự hành bánh xích/bánh lốp trong phạm vi đồ án này.

Thiết kế hệ thống quy trình định mức

Quy trình thu thập và tinh lọc dữ liệu được chuẩn hóa thành một đường ống phân tích khoa học (Data Processing Pipeline):

flowchart TD
    A["Hiện trường thi công lắp Panel<br>(Cần trục CKY 101, Tổ 6 thợ)"] --> B["Thu thập dữ liệu C.H & C.V<br>(5 chu kỳ quan sát ca 4h)"]
    B --> C["Phiếu Quan sát Hiện trường"]
    C --> D["Chỉnh lý sơ bộ<br>(Loại bỏ lỗi ghi chép, cân bằng thợ)"]
    D --> E["Phiếu Chỉnh lý Trung gian (CLTG)"]
    
    E --> F{"Phân loại Phần tử"}
    F -->|"Phần tử Không chu kỳ"| G["Lập Phiếu Chỉnh lý Chính thức (CLCT)<br>Tính cơ cấu thời gian %"]
    F -->|"Phần tử Chu kỳ"| H["Kiểm tra Hệ số Ổn định Kôđ = amax / amin"]
    
    H -->|"Kôđ ≤ 1.3"| I["Chấp nhận toàn bộ dãy số"]
    H -->|"1.3 < Kôđ ≤ 2.0"| J["Chỉnh lý bằng Phương pháp Số giới hạn<br>(Amax, Amin)"]
    H -->|"Kôđ > 2.0"| K["Tính Độ lệch quân phương etn<br>Lọc bằng Hệ số K1, Kn"]
    
    I --> L["Tổng hợp Hao phí Chu kỳ (Ti, Pi)"]
    J --> L
    K --> L
    
    G --> M["Tổng hợp Hao phí Định mức Cơ sở"]
    L --> M
    M --> N["Thiết lập Định mức Dự toán & Năng suất Ca"]

Thông số kỹ thuật của trang thiết bị và đối tượng lao động:

  • Cần trục tháp CKY 101: Sức nâng định mức 3.0T – 10.0T, tầm với 13.0m – 30.0m, chiều cao nâng hữu dụng 20.0m.
  • Cấu kiện Panel BTCT: Kích thước tiêu chuẩn $3300 \times 500 \times 250 \text{ mm}$, trọng lượng bản thân $0.42 \text{ tấn}$, vữa lót đệm mạch Mác 75.
  • Biên chế tổ đội: 6 công nhân chuyên nghiệp (Thợ bậc 2 & bậc 3: trộn chuyển, rải vữa, chít mạch; Thợ bậc 4: chỉ huy cẩu, cân chỉnh, neo buộc bu-lông).
  • Hình thức trả lương: Lương khoán theo sản phẩm hoàn thành nhằm kích thích năng suất lao động.

Methodology

Nghiên cứu tuân thủ nghiêm ngặt 7 luận điểm khoa học về lập định mức kỹ thuật xây dựng:

  1. Sử dụng số liệu thực tế có phê phán: Loại bỏ các quan sát bất thường do kỹ thuật ghi chép hoặc yếu tố chủ quan.
  2. Tính đại diện của mẫu khảo sát: Chọn tổ đội đại diện có tay nghề trung bình tiên tiến, máy móc hoạt động ổn định.
  3. Phân đoạn quá trình sản xuất: Chia nhỏ quy trình lắp panel thành 11 phần tử công tác độc lập.
  4. Sử dụng công thức tính số trung bình thích hợp: Ứng dụng bình quân gia quyền và số trung bình tỉ chuẩn sau khi khử dị biệt.
  5. Bảo đảm tính tương quan giữa các phần tử: Tương thích giữa tốc độ cẩu và tốc độ chít mạch/rải vữa.
  6. Sự thống nhất giữa điều kiện tiêu chuẩn và trị số định mức: Khi độ cao lắp ghép hoặc kích thước panel thay đổi, định mức phải được hiệu chỉnh tương ứng.
  7. Tính pháp lý và bắt buộc áp dụng: Định mức sau khi ban hành là căn cứ nghiệm thu và thanh toán tiền lương.

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình thu thập số liệu được triển khai qua 5 ca quan sát thực nghiệm liên tục (mỗi ca khảo sát 4 giờ làm việc tiêu chuẩn từ 07:00 đến 11:00, tổng dung lượng thời gian quan sát là 1440 người-phút/ca cho tổ 6 người).

Quá trình lắp panel được bóc tách chi tiết thành 11 phần tử:

  • Nhóm phần tử chu kỳ:
    • $(2)$ Móc panel vào cáp treo cần trục (Chu kỳ không liên tục).
    • $(3)$ Điều chỉnh vị trí, cân chỉnh cao độ, neo buộc cấu kiện (Chu kỳ liên tục).
  • Nhóm phần tử không chu kỳ:
    • $(1)$ Trộn, vận chuyển và rải vữa lót mạch.
    • $(4)$ Nhét mạch vữa, chít phẳng khe nối.
    • $(5)$ Chờ cần trục quay và định vị.
    • $(6)$ Nghỉ giải lao theo chế độ.
    • $(7)$ Thời gian chuẩn bị đầu ca và kết thúc ca ($t_{ck}$).
    • $(8)$ Vi phạm kỷ luật công trường (Hao phí bất hợp lý $\rightarrow$ Loại bỏ).
    • $(9)$ Làm thừa động tác / sai kỹ thuật (Hao phí lãng phí $\rightarrow$ Loại bỏ).
    • $(10)$ Nghỉ do mưa rào / thời tiết bất khả kháng (Hao phí khách quan).
    • $(11)$ Ngừng việc vì lý do khác.

Thuật toán và công thức toán học áp dụng trong xử lý dữ liệu:

  1. Hệ số ổn định của dãy số ($K_{ôđ}$): $$K_{ôđ} = \frac{a_{max}}{a_{min}}$$

  2. Kiểm định phương pháp Số giới hạn ($1.3 < K_{ôđ} \le 2.0$):

    • Giới hạn trên: $A_{max} = a_{tb1} + K \cdot (a'{max} - a{min})$
    • Giới hạn dưới: $A_{min} = a_{tb2} - K \cdot (a_{max} - a'_{min})$ (Trong đó $K$ là hệ số thực nghiệm tra bảng phụ thuộc số lượng phần tử $n$).

  3. Kiểm định Độ lệch quân phương tương đối thực nghiệm ($K_{ôđ} > 2.0$): $$e_{tn} = \frac{100}{\sum a_i} \sqrt{\frac{n \sum a_i^2 - (\sum a_i)^2}{n - 1}} \le [e] = 7%$$ Khi $e_{tn} > [e]$, sử dụng hệ số định hướng $K_1$ và $K_n$ để loại bỏ phần tử nhiễu: $$K_1 = \frac{\sum a_i - a_1}{\sum a_i - a_n}; \quad K_n = \frac{\sum a_i^2 - a_1 \sum a_i}{a_n \sum a_i - \sum a_i^2}$$

Triển khai code thuật toán lọc số liệu thống kê (Python implementation):

import math
from typing import List, Tuple

def analyze_and_filter_series(data: List[float], k_threshold: float = 1.3, allowed_error: float = 7.0) -> Tuple[List[float], float, str]:
    """
    Chuẩn hóa và làm sạch dãy số hao phí thời gian trong định mức xây dựng.
    """
    sorted_data = sorted(data)
    a_min = sorted_data[0]
    a_max = sorted_data[-1]
    k_od = a_max / a_min
    
    # Trường hợp 1: Dãy số ổn định
    if k_od <= k_threshold:
        return sorted_data, sum(sorted_data), f"K_od={k_od:.2f} <= 1.3: Dãy số đạt độ tin cậy tuyệt đối."
    
    # Trường hợp 2: Độ tản mạn lớn - Kiểm định Độ lệch quân phương
    n = len(sorted_data)
    sum_a = sum(sorted_data)
    sum_a_sq = sum(x**2 for x in sorted_data)
    
    # Tính sai số thực nghiệm etn (%)
    variance_term = (n * sum_a_sq - sum_a**2) / (n - 1)
    e_tn = (100.0 / sum_a) * math.sqrt(max(0, variance_term))
    
    if e_tn <= allowed_error:
        return sorted_data, sum_a, f"e_tn={e_tn:.2f}% <= [e]=7%: Dãy số được chấp nhận hoàn toàn."
    
    # Tính hệ số định hướng K1, Kn để loại bỏ giá trị dị biệt
    k1 = (sum_a - a_min) / (sum_a - a_max)
    kn = (sum_a_sq - a_min * sum_a) / (a_max * sum_a - sum_a_sq)
    
    if k1 < kn:
        filtered_data = sorted_data[1:] # Bỏ giá trị nhỏ nhất dị biệt
        action = f"Loại bỏ amin={a_min} (K1 < Kn)"
    else:
        filtered_data = sorted_data[:-1] # Bỏ giá trị lớn nhất dị biệt
        action = f"Loại bỏ amax={a_max} (K1 >= Kn)"
        
    return filtered_data, sum(filtered_data), f"e_tn={e_tn:.2f}% > 7% -> {action}."

# Chạy thử nghiệm trên tập dữ liệu Lần quan sát thứ 2 (Phần tử 3: Điều chỉnh neo buộc)
raw_obs_2 = [54, 45, 48, 59, 30, 36, 10, 45, 46, 54, 48, 39, 42]
filtered_series, total_time, log = analyze_and_filter_series(raw_obs_2)
print(f"Kết quả xử lý: {log}")
print(f"Tổng hao phí sau lọc: {total_time} người-phút (Số chu kỳ hợp lệ: {len(filtered_series)})")

Testing và validation

Quá trình chỉnh lý dãy số 5 lần quan sát cho 2 phần tử chu kỳ đạt độ chuẩn xác toán học cao sau khi loại trừ các số đo dị biệt:

  • Tại Lần quan sát 2 (Phần tử 2 - Móc panel): Dãy số ban đầu $[8, 9, 9, 9, 9, 10, 10, 10, 10, 11, 11, 13]$ có $K_{ôđ} = 1.625$. Sau khi áp dụng phương pháp số giới hạn, loại bỏ giá trị đột biến $a_{max} = 13 \text{ phút}$ (do vướng móc cáp), giữ lại 11 giá trị hợp lệ với $T_i = 106 \text{ người-phút}$.
  • Tại Lần quan sát 2 (Phần tử 3 - Điều chỉnh neo buộc): Dãy số ban đầu có $a_{min} = 10$, $a_{max} = 59 \rightarrow K_{ôđ} = 5.9 > 2.0$. Tính được $e_{tn} = 8.13% > [e] = 7%$. Hệ số định hướng $K_1 = 1.099 < K_n = 2.82 \rightarrow$ Loại bỏ phần tử $a_{min} = 10$. Dãy số còn lại 12 phần tử có $K_{ôđ} = 1.96 \le 2.0$, thỏa mãn kiểm định giới hạn với $T_i = 546 \text{ người-phút}$.

Bảng tổng hợp dữ liệu sau 5 chu kỳ quan sát chính thức:

Lần quan sát Sản lượng lắp đặt PT (1) Trộn, rải vữa (ng-phút) PT (2) Móc panel ($T_i$) PT (3) Điều chỉnh ($T_i$) PT (4) Nhét mạch vữa (ng-phút) Lãng phí triệt tiêu (PT 8+9)
Lần 1 13 tấm 250 114 (12 ck) 526 (12 ck) 187 37 ng-phút
Lần 2 12 tấm 232 106 (11 ck) 546 (12 ck) 140 55 ng-phút
Lần 3 13 tấm 258 129 (13 ck) 570 (12 ck) 186 48 ng-phút
Lần 4 13 tấm 265 129 (13 ck) 508 (11 ck) 157 36 ng-phút
Lần 5 12 tấm 272 130 (12 ck) 564 (12 ck) 167 30 ng-phút
Tổng hợp 62 tấm 1,277 608 (61 ck) 2,714 (59 ck) 837 206 ng-phút

Kết quả đạt được

Hao phí lao động định mức cho từng phần tử sau khi phân bổ tỷ lệ thời gian ngừng việc công nghệ bắt buộc ($t_{ngtc} = 13.25%$), thời gian chuẩn kết ($t_{ck} = 4.5%$), và thời gian nghỉ giải lao sinh lý ($t_{nggl} = 7.4%$):

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                   BẢNG TỔNG HỢP ĐỊNH MỨC THỜI GIAN LẮP 1 TẤM PANEL           |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Móc panel vào cáp cẩu:                9.97 người-phút / tấm               |
| 2. Cẩu chuyển, cân chỉnh, neo giữ:      46.00 người-phút / tấm               |
| 3. Vận chuyển & rải vữa lót đệm:        20.60 người-phút / tấm               |
| 4. Nhét mạch, chèn vữa kín khít:        13.50 người-phút / tấm               |
| 5. Thời gian chuẩn kết & ngừng công nghệ: 18.33 người-phút / tấm             |
| ----------------------------------------------------------------------------- |
| TỔNG HAO PHÍ LAO ĐỘNG ĐỊNH MỨC:         108.40 NGƯỜI-PHÚT / TẤM               |
| ĐỊNH MỨC DỰ TOÁN (CA/TẤM):               0.226 CÔNG / TẤM                    |
| NĂNG SUẤT CA LÀM VIỆC (TỔ 6 NGƯỜI):      26.50 TẤM / CA (8 GIỜ)              |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Đổi mới và đóng góp

  1. Chuẩn hóa quy trình lọc nhiễu 3 cấp độ: Khắc phục triệt để nhược điểm của các phương pháp định mức thủ công truyền thống bằng việc tích hợp thuật toán lọc giới hạn biên độ dao động $K_{ôđ}$, phương pháp số giới hạn và kiểm định sai số quân phương $e_{tn} \le 7%$.
  2. Triệt tiêu 14.3% thời gian lãng phí hiện trường: Qua 5 ca quan sát, hệ thống đã nhận diện và loại bỏ hoàn toàn 206 người-phút vi phạm kỷ luật lao động và động tác thừa, giúp doanh nghiệp không phải trả chi phí cho các hao phí phi sản xuất.
  3. Tối ưu hóa năng suất ca máy cần trục CKY 101: Bố trí nhịp nhàng giữa công tác chuẩn bị vữa mác 75 và thao tác móc/hạ tấm panel, giảm thời gian chờ cẩu không tải từ 5.83% xuống mức tối ưu công nghệ dưới 3.5%.
Tiêu chí so sánh Định mức Nhà nước ban hành Định mức Nhà thầu tự tính Giải pháp Định mức Thực nghiệm của Đồ án
Tính cập nhật công nghệ Chu kỳ cập nhật 5–10 năm Cảm tính, thiếu nhất quán Phản ánh chính xác 100% dây chuyền cẩu CKY 101 hiện tại
Xử lý số liệu dị biệt Tính trung bình cộng đơn giản Không xử lý hoặc loại thủ công Lọc tự động bằng mô hình toán xác suất thống kê
Độ chính xác chi phí Sai số dự toán $\pm 15%$ Thường bị đội giá an toàn $+20%$ Độ tin cậy sai số được kiểm soát chặt chẽ $< 7%$

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khả năng ứng dụng thực tế

Kết quả định mức của đồ án áp dụng trực tiếp cho các dự án xây dựng công nghiệp và dân dụng quy mô lớn:

  • Lắp ghép nhà xưởng khẩu độ lớn sử dụng tấm tường panel đúc sẵn.
  • Thi công các khối chung cư cao tầng sử dụng kết cấu sàn panel tiền chế nhằm rút ngắn thời gian thi công.
  • Căn cứ lập hồ sơ dự thầu (Bidding Proposal) cạnh tranh và lập biểu đồ huy động nhân lực, ca máy chính xác theo ngày.

Hiệu quả kinh tế & Chỉ số hoàn vốn (ROI)

  • Quy mô dự án mẫu: Công trình lắp đặt $10,000 \text{ tấm panel}$.
  • Tiết kiệm nhân công trực tiếp: Nhờ chuẩn hóa định mức từ $0.265 \text{ công/tấm}$ (định mức truyền thống) xuống $0.226 \text{ công/tấm}$, dự án tiết kiệm được $390 \text{ công thợ}$.
  • Tối ưu chi phí ca máy: Rút ngắn tiến độ thi công toàn dự án từ 45 ngày xuống còn 38 ngày làm việc liên tục, tiết kiệm 7 ca thuê cần trục tháp CKY 101 (tương đương khoảng $70 - 100 \text{ triệu VNĐ}$ chi phí thuê máy và vận hành).

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

  • Số liệu thực nghiệm chỉ được thu thập tại 5 ca quan sát (tương đương 62 chu kỳ lắp đặt tấm) do giới hạn thời gian thực hiện đồ án tốt nghiệp.
  • Mẫu khảo sát diễn ra trong điều kiện thời tiết đặc thù miền Bắc (mưa nhỏ $22 - 23^\circ\text{C}$), chưa bao quát hết điều kiện thi công mùa hè nắng nóng hoặc gió lớn trên cao.

Hướng phát triển

  • Tích hợp hệ thống cảm biến gắn trên móc cẩu tháp (IoT Crane Sensor) kết hợp thị giác máy tính (Computer Vision) để tự động hóa hoàn toàn việc ghi nhận nhật ký chu kỳ lắp ghép theo thời gian thực.
  • Phát triển phần mềm tính toán định mức nội bộ doanh nghiệp chạy trên nền tảng Cloud, đồng bộ hóa trực tiếp với mô hình BIM 4D/5D.

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI TRỰC TIẾP                          |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 👨‍🎓 Sinh viên Xây dựng / Kinh tế:                                                |
|    - Nắm vững phương pháp luận lập định mức thực nghiệm và xử lý số liệu C.H.    |
| 👷‍♂️ Kỹ sư Định giá & Quản lý Chi phí (QS/Cost Engineer):                           |
|    - Có tập dữ liệu chuẩn xác về ca máy CKY 101 và hao phí nhân công lắp panel.  |
| 🏢 Doanh nghiệp Xây lắp / Nhà thầu:                                               |
|    - Cắt giảm 12-15% chi phí nhân công dôi dư, nâng cao năng lực trúng thầu.     |
| 🔬 Nhà nghiên cứu Quản lý Xây dựng:                                              |
|    - Tài liệu tham khảo chuẩn về thuật toán kiểm định sai số trong định mức.      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật bắt buộc để áp dụng bộ định mức lắp panel này là gì?

Cần trục tháp phải có sức nâng tối thiểu từ 3 tấn trở lên tại tầm với xa nhất, chiều cao nâng đảm bảo $\ge 20\text{m}$. Tấm panel bê tông đúc sẵn kích thước tiêu chuẩn $3300 \times 500 \times 250\text{mm}$ ($0.42\text{T}$) phải được xếp sẵn trên giá đỡ chuyên dùng nằm trọn trong bán kính quay cẩu ($13 - 30\text{m}$).

2. Tại sao phải phân tách quá trình sản xuất thành phần tử chu kỳ và không chu kỳ?

Phần tử chu kỳ (như móc panel, điều chỉnh neo buộc) lặp lại liên tục theo từng tấm sản phẩm hoàn thành, cho phép áp dụng quy luật phân phối xác suất thống kê để chuẩn hóa. Phần tử không chu kỳ (trộn vữa, chuẩn kết, ngừng công nghệ) diễn ra gián đoạn hoặc phân bố theo ca làm việc, cần tính theo tỷ lệ phần trăm cơ cấu ca để đảm bảo tính bao hàm.

3. Phương pháp Số giới hạn xử lý dãy số quan sát như thế nào khi $1.3 < K_{ôđ} \le 2.0$?

Phương pháp thiết lập hai ranh giới $A_{max}$ và $A_{min}$ dựa trên giá trị trung bình của dãy số sau khi giả định loại trừ số cực trị kết hợp hệ số thực nghiệm $K$. Nếu giá trị quan sát thực tế vượt ra ngoài khoảng $[A_{min}, A_{max}]$, giá trị đó bị loại bỏ vĩnh viễn vì bị coi là số đo bất thường.

4. Chi phí lập định mức thực nghiệm tại công trường có cao không?

Chi phí ban đầu để tổ chức đo đạc chụp ảnh kết hợp (C.H) chỉ chiếm khoảng $0.05% - 0.1%$ giá trị gói thầu nhưng mang lại lợi ích kinh tế lâu dài, giúp nhà thầu kiểm soát chính xác $100%$ hao phí nhân công và máy móc thực tế, tránh rủi ro vỡ dự toán.

5. Có thể áp dụng định mức này cho cấu kiện bê tông đúc sẵn có trọng lượng lớn hơn không?

Khi trọng lượng cấu kiện panel tăng lên (ví dụ từ $0.42\text{ tấn}$ lên $1.5 - 3.0\text{ tấn}$), định mức cần được nhân với hệ số điều chỉnh khẩu độ/tải trọng ($K_{đc}$) hoặc thực hiện một chu kỳ quan sát C.H bổ sung để xác định lại thời gian cân chỉnh và công suất máy cẩu.

Kết luận

Đồ án "Thiết kế định mức lao động lắp panel bê tông cốt thép bằng cần trục tháp CKY 101" của tác giả Ngô Đức Thắng đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu xây dựng hệ thống định mức sản xuất hiện trường khoa học và chuẩn xác. Bằng việc ứng dụng đồng bộ phương pháp chụp ảnh kết hợp (C.H), chụp ảnh ngày làm việc (C.V) và các thuật toán kiểm định thống kê hiện đại, công trình đã xác lập định mức lao động chuẩn mực đạt $108.40 \text{ người-phút/tấm}$ (tương đương $0.226 \text{ công/tấm}$), tạo cơ sở vững chắc cho công tác quản trị chi phí và tối ưu hóa năng suất lao động trong kỷ nguyên công nghiệp hóa xây dựng.