Điều trị sái tiết niệu: Tình hình và phương pháp tại Việt Nam

Chuyên khảo điều trị sái tiết niệu: phương pháp và kết quả tại việt nam phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực

• Trường học: Bệnh viện Việt Đức
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Điều trị sái tiết niệu: Phương pháp và kết quả tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giải phẫu và sinh lý niệu quản
• 1.1.1. Giải phẫu niệu quản. Hình thể chung
• 1.1.2. Niệu quản và liên quan
• 1.2. Bệnh lý sỏi thận và niệu quản
• 1.2.1. Thành phần hóa học của sỏi và sinh lý bệnh sỏi tiết niệu
• 1.2.2. Nguyên nhân và cơ chế hình thành sỏi
• 1.2.3. Biến chứng chính của sỏi niệu quản
• 1.2.4. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của sỏi niệu quản
• 1.2.5. Phương pháp điều trị sỏi niệu quản
• 1.2.5.1. Điều trị nội khoa
• 1.2.5.2. Điều trị phẫu thuật lấy sỏi niệu quản

Tóm tắt

I. Tổng quan về điều trị sái tiết niệu tại Việt Nam

Sái tiết niệu là một trong những bệnh lý phổ biến trong lĩnh vực tiết niệu, ảnh hưởng đến nhiều người dân tại Việt Nam. Theo thống kê, tỷ lệ bệnh nhân mắc sái tiết niệu chiếm từ 30% đến 40% tổng số bệnh nhân đến khám tại các bệnh viện. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những phương pháp điều trị hiệu quả và phù hợp với tình hình thực tế tại Việt Nam.

1.1. Định nghĩa và phân loại sái tiết niệu

Sái tiết niệu được phân loại thành nhiều loại khác nhau, trong đó sái thận chiếm tỷ lệ cao nhất. Các loại sái khác như sái niệu quản, sái bàng quang cũng rất phổ biến. Việc hiểu rõ về các loại sái này giúp trong việc chẩn đoán và điều trị hiệu quả.

1.2. Tình hình bệnh sái tiết niệu tại Việt Nam

Tình hình bệnh sái tiết niệu tại Việt Nam đang gia tăng, đặc biệt là ở các vùng có khí hậu nóng ẩm. Nhiều nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh sái niệu quản và sái bàng quang đang có xu hướng tăng cao, cần có các biện pháp can thiệp kịp thời.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị sái tiết niệu

Điều trị sái tiết niệu gặp nhiều thách thức do sự đa dạng của các loại sái và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Các biến chứng như viêm nhiễm, suy thận có thể xảy ra nếu không được điều trị kịp thời. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là rất quan trọng.

2.1. Các biến chứng thường gặp khi điều trị sái tiết niệu

Các biến chứng như viêm thận, suy thận cấp có thể xảy ra nếu bệnh nhân không được điều trị đúng cách. Điều này đòi hỏi bác sĩ phải có kiến thức sâu rộng và kinh nghiệm trong việc điều trị.

2.2. Thách thức trong việc chẩn đoán sái tiết niệu

Chẩn đoán sái tiết niệu không chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng mà còn cần đến các phương pháp chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm. Việc thiếu trang thiết bị hiện đại tại một số cơ sở y tế có thể ảnh hưởng đến kết quả chẩn đoán.

III. Phương pháp điều trị sái tiết niệu hiệu quả

Có nhiều phương pháp điều trị sái tiết niệu, bao gồm điều trị nội khoa và phẫu thuật. Mỗi phương pháp có những ưu điểm và nhược điểm riêng, tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý của từng bệnh nhân.

3.1. Điều trị nội khoa sái tiết niệu

Điều trị nội khoa thường bao gồm việc sử dụng thuốc giảm đau, kháng sinh và các loại thuốc hỗ trợ khác. Phương pháp này thường được áp dụng cho các trường hợp sái nhỏ và không có biến chứng.

3.2. Phẫu thuật điều trị sái tiết niệu

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính cho các trường hợp sái lớn hoặc có biến chứng. Các kỹ thuật phẫu thuật hiện đại như tán sỏi qua da đã được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam, mang lại hiệu quả cao.

3.3. Các phương pháp điều trị mới trong điều trị sái tiết niệu

Các phương pháp điều trị mới như tán sỏi bằng sóng xung kích và nội soi đang được nghiên cứu và áp dụng tại nhiều bệnh viện. Những phương pháp này giúp giảm thiểu đau đớn và thời gian hồi phục cho bệnh nhân.

IV. Kết quả nghiên cứu về điều trị sái tiết niệu tại Việt Nam

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các phương pháp điều trị hiện tại đang mang lại kết quả khả quan cho bệnh nhân sái tiết niệu. Việc áp dụng các công nghệ mới trong điều trị đã giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu biến chứng.

4.1. Kết quả điều trị nội khoa

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của điều trị nội khoa đạt khoảng 70-75% đối với các trường hợp sái nhỏ. Điều này cho thấy hiệu quả của việc sử dụng thuốc và các biện pháp hỗ trợ.

4.2. Kết quả phẫu thuật điều trị sái tiết niệu

Phẫu thuật điều trị sái tiết niệu có tỷ lệ thành công cao, lên đến 90% trong các trường hợp sái lớn. Các phương pháp phẫu thuật hiện đại đã giúp giảm thiểu thời gian hồi phục cho bệnh nhân.

V. Kết luận và tương lai của điều trị sái tiết niệu

Điều trị sái tiết niệu tại Việt Nam đang có những bước tiến đáng kể nhờ vào sự phát triển của công nghệ y tế. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các phương pháp điều trị để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân.

5.1. Tương lai của điều trị sái tiết niệu

Với sự phát triển của công nghệ y tế, các phương pháp điều trị sái tiết niệu sẽ ngày càng hiệu quả hơn. Việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân.

5.2. Nhu cầu nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực sái tiết niệu

Cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để hiểu rõ hơn về cơ chế hình thành sái tiết niệu và phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả. Điều này sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân mắc bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 ®Æt vÊn ®Ò Sái tiÕt niÖu lµ mét bÖnh phæ biÕn trªn thÕ giíi, ®øng hµng ®Çu trong c¸c bÖnh tiÕt niÖu. ViÖt nam lµ mét níc n»m ë vïng cã mËt ®é sái cao [13. Theo thèng kª t¹i bÖnh viÖn ViÖt §øc th× tû lÖ bÖnh nh©n m¾c bÖnh sái tiÕt niÖu chiÕm 30%- 40% tæng sè bÖnh nh©n ®Õn kh¸m bÖnh vÒ tiÕt niÖu. Theo Ng« Gia Hy [13.], trong sè sái tiÕt niÖu, sái thËn chiÕm tû lÖ 40%, sái niÖu qu¶n chiÕm 28,27%, sái bµng quang chiÕm 28,31% vµ sái niÖu ®¹o chiÕm 5,43%.

Sái niÖu qu¶n ®øng hµng thø 2 sau sái thËn, 80% sái niÖu qu¶n lµ sái tõ thËn di chuyÓn xuèng, cßn l¹i lµ sái sinh ra t¹i chç do dÞ d¹ng, hÑp niÖu qu¶n. Sái niÖu qu¶n cã thÓ gÆp ë 1/3 trªn, 1/3 gi÷a, vµ sái niÖu qu¶n 1/3 díi. Sái niÖu qu¶n 1/3 díi còng nh ë vÞ trÝ kh¸c cña niÖu qu¶n ®Òu g©y ra nh÷ng biÕn chøng nguy hiÓm nh ø níc, ø mñ thËn ®Æc biÖt lµ khi g©y t¾c niÖu qu¶n trªn bÖnh nh©n sái nÖu qu¶n hai bªn hoÆc sáØ niÖu qu¶n trªn thËn ®¬n ®éc th× g©y v« niÖu, suy thËn cÊp, ®ång thêi g©y viªm x¬ chÝt hÑp niÖu qu¶n ë vÞ trÝ sái. Sái niÖu qu¶n nÕu ®îc ph¸t hiÖn sím vµ ®iÒu trÞ kÞp thêi ®óng ph¬ng ph¸p th- êng ®a ®Õn kÕt qu¶ kh¶ quan.

§iÒu trÞ sái niÖu qu¶n nãi chung vµ sái niÖu qu¶n 1/3 díi nãi riªng cã nhiÒu ph¬ng ph¸p, trong ®ã ®iÒu trÞ néi khoa vµ b»ng phÉu thuËt ®îc tiÕn hµnh tõ rÊt l©u. Ngµy nay nhê sù ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ mµ viÖc ®iÒu trÞ sái niÖu qu¶n ®· ¸p dông c¸c ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ Ýt sang chÊn nh: phÉu thuËt néi soi qua æ bông hoÆc sau phóc m¹c lÊy sái vµ ph¬ng ph¸p t¸n sái niÖu qu¶n 2 néi soi ngîc dßng ®· thu ®îc nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh rót ng¾n thêi gian n»m viÖn. HiÖn nay t¸n sái ngoµi c¬ thÓ còng lµ ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ Ýt sang chÊn, ®îc a chuéng do nã cã nhiÒu u ®iÓm, ph- ¬ng ph¸p nµy ®iÒu trÞ cho kho¶ng 70-75% bÖnh nh©n sái tiÕt niÖu[34. Ph¬ng ph¸p t¸n sái ngoµi c¬ thÓ ®îc thùc hiÖn lÇn ®Çu vµo n¨m 1980 t¹i Céng Hoµ Liªn Bang §øc, sau ®ã ph¬ng ph¸p nµy ®· ®îc ¸p dông réng r·i trªn toµn thÕ giíi.

Cho tíi nay trong sè c¸c trêng hîp sái tiÕt niÖu ph¶i can thiÖp ngo¹i khoa, nÕu kÕt hîp ph¬ng ph¸p t¸n sái ngoµi c¬ thÓ víi c¸c ph¬ng ph¸p kh¸c nh t¸n sái qua da, t¸n sái qua néi soi niÖu qu¶n th× tiÕn hµnh mæ mæ lÊy sái chØ cßn l¹i 5% [14. ë ViÖt Nam m¸y t¸n sái ngoµi c¬ thÓ ®îc trang bÞ vµ sö dông ®Çu tiªn t¹i bÖnh viÖn B×nh D©n thµnh phè Hå ChÝ Minh n¨m 1990. §Õn nay nhiÒu trung t©m y tÕ trong c¶ níc ®· ®îc trang bÞ (Quy Nh¬n, Th¸i Nguyªn, HuÕ, bÖnh viÖn ViÖt §øc, bÖnh viÖn 108, bÖnh viÖn 103.) Th¸ng 1/2006 BÖnh viÖn ViÖt Nam -Thôy §iÓn U«ng BÝ ®îc trang bÞ m¸y t¸n sái ngoµi c¬ thÓ (HK ESWL-V) do Trung Quèc s¶n xuÊt, tõ ®ã cho ®Õn nay ®· t¸n sái cho nhiÒu bÖnh nh©n sái niÖu qu¶n trong ®ã cã kh«ng Ýt sè bÖnh nh©n cã sái niÖu qu¶n 1/3 díi vµ bíc ®Çu ®· thu ®îc nh÷ng kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh, bªn c¹nh ®ã cßn mét sè trêng hîp thÊt b¹i ph¶i chuyÓn ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ kh¸c. Tõ thùc tÕ ®ã chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “ Nghiªn cøu kÕt qu¶ ®iÒu trÞ sái niÖu qu¶n 1/3 díi b»ng ph¬ng ph¸p t¸n sái ngoµi c¬ thÓ trªn m¸y HK-ESWL-V t¹i BÖnh viÖn ViÖt Nam- Thôy §iÓn U«ng BÝ” víi hai môc ®Ých: 3 1.

§¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®iÒu trÞ sái niÖu qu¶n 1/3 díi b»ng ph¬ng ph¸p t¸n sái ngoµi c¬ thÓ. T×m hiÓu mét sè yÕu tè liªn quan ®Õn kÕt qu¶ ®iÒu trÞ cña ph¬ng ph¸p trªn. 4 Ch¬ng 1 Tæng quan 1. Gi¶i phÉu vµ sinh lý niÖu qu¶n 1.

Gi¶i phÉu niÖu qu¶n. H×nh thÓ chung. NiÖu qu¶n lµ mét èng dÉn níc tiÓu tõ thËn xuèng bµng quang dµi chõng 25 cm. NiÖu qu¶n n»m Ðp vµo thµnh bông ®i th¼ng xuèng eo trªn, sau khi ®· b¾t cheã c¸c ®éng m¹ch chËu ch¹y vµo chËu h«ng ®Ó chÕch ra tríc vµ ®æ vµo bµng quang.

Theo chiÒu dµi, niÖu qu¶n cã 4 chç hÑp sinh lý: n¬i nèi tiÕp bÓ thËn – niÖu qu¶n (2 cm); chç niÖu qu¶n b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu (4 cm), chç nèi tiÕp niÖu qu¶n - bµng quang, lç niÖu qu¶n (3- 4 cm). C¸c ®o¹n kh¸c cña niÖu qu¶n cã ®êng kÝnh lín h¬n [31. NiÖu qu¶n ®îc chia lµm 4 ®o¹n, mçi ®o¹n cã liªn quan ®Õn c¸c c¬ quan l©n cËn. * §o¹n th¾t lng: dµi 9 - 11 cm, n»m tríc c¬ ®¸i chËu, cã c¸c d©y thÇn kinh ®¸m rèi th¾t lng (thÇn kinh sinh dôc ®ïi).

PhÝa trong bªn tr¸i lµ ®éng m¹ch chñ, bªn ph¶i lµ tÜnh m¹ch chñ. NiÖu qu¶n n»m sau phóc m¹c, cïng ®i song song víi niÖu qu¶n xuèng hè chËu cã tÜnh m¹ch sinh dôc, trong phóc m¹c lµ ®¹i trµng [32. * §o¹n chËu: dµi 3 – 4 cm, cã liªn quan víi: - §éng m¹ch chËu: bªn tr¸i, niÖu qu¶n b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu gèc trªn chç ph©n nh¸nh 1,5 cm; bªn ph¶i, niÖu 5 qu¶n b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu díi chç ph©n nh¸nh 1,5 cm. C¶ hai niÖu qu¶n chç b¾t chÐo ®éng m¹ch chËu gèc vµ ®éng m¹ch chËu ngoµi ®Òu c¸ch ®êng gi÷a kho¶ng 4,5 cm.

Khi t×m niÖu qu¶n th× t×m b¾t chÐo ®éng m¹ch t¬ng ®¬ng 4,5 cm c¸ch ®êng gi÷a hay ô nh«. - Phóc m¹c: niÖu qu¶n n»m ngay sau phóc m¹c, dÝnh vµo mÆt sau phóc m¹c, nªn khi ®Èy phóc m¹c thêng ®Èy theo niÖu qu¶n, bªn trong phóc m¹c lµ ®¹i trµng. * §o¹n chËu h«ng: dµi 12- 14 cm. NiÖu qu¶n chËu h«ng n»m s¸t vµo thµnh bªn chËu h«ng, chia lµm hai khóc: khóc thµnh vµ khóc t¹ng.

Sù liªn quan cã kh¸c nhau gi÷a nam vµ n÷ [32. - Khóc thµnh: niÖu qu¶n thêng ch¹y däc theo ®éng m¹ch chËu trong vµ liªn quan víi mÆt bªn trùc trµng. - Khóc t¹ng: + ë nam: niÖu qu¶n ch¹y vµo tríc trùc trµng, l¸ch gi÷a bµng quang vµ tói tinh. NiÖu qu¶n b¾t chÐo èng tinh ë phi¸ sau.

Ngoµi ra, cßn hÖ thèng m¹ch m¸u tiÓu khung rÊt phong phó. + ë n÷: sau khi rêi thµnh chËu h«ng, niÖu qu¶n ®i vµo ®¸y cña d©y ch»ng réng tíi mÆt bªn cña ©m ®¹o, råi ®æ ra phÝa tríc ©m ®¹o vµ sau bµng quang. Khi qua phÇn gi÷a d©y ch»ng réng, niÖu qu¶n tõ trong – trªn xuèng b¾t chÐo ®éng m¹ch tö cung (tõ ngoµi- sau vît ra tríc vµo trong niÖu qu¶n ®Ó ®i vµo tö cung). 6 * §o¹n bµng quang: dµi tõ 1 – 1,5 cm.

NiÖu qu¶n ®i vµo thµnh bµng quang cã ®é chÕch xuèng díi vµo trong, t¹o thµnh mét van sinh lý cã t¸c dông tr¸nh trµo ngîc bµng quang – niÖu qu¶n. M¹ch m¸u §éng m¹ch niÖu qu¶n ®îc cung cÊp m¸u bëi nhiÒu nguån kh¸c nhau: - Nh¸nh tõ ®éng m¹ch thËn cÊp m¸u cho 1/3 trªn niÖu qu¶n vµ bÓ thËn. - C¸c nh¸nh nhá tõ ®éng m¹ch chñ, ®éng m¹ch chËu m¹c treo trµng díi, chËu trong, ®éng m¹ch thõng tinh hay buång trøng cÊp m¸u cho 1/ 3 díi niÖu qu¶n. - C¸c nh¸nh tõ ®éng m¹ch bµng quang, ®éng m¹ch ch©u trong cho 1/3 díi niÖu qu¶n [32.] - C¸c nh¸nh nèi tiÕp nhau däc theo niÖu qu¶n t¹o thµnh mét líi m¹ch xung quanh niÖu qu¶n rÊt phong phó.

- C¸c tÜnh m¹ch tõ niÖu qu¶n ®æ vÒ tÜnh m¹ch bµng quang, tÜnh m¹ch chËu díi hoÆc tÜnh m¹ch thËn ë trªn.1 NiÖu qu¶n vµ liªn quan (Nguån: Atlas gi¶i phÉu ngêi cña Netter F. Sinh lý niÖu qu¶n. Ho¹t ®éng sinh lý cña niÖu qu¶n liªn quan chÆt chÏ víi ho¹t ®éng cña thËn ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng ®a níc tiÓu tõ thËn xuèng bµng quang. Tríc ®©y cã quan niÖm bÓ thËn nh mét c¸i b¬m ®Èy n- íc tiÓu xuèng bµng quang víi ¸p lùc 25 cm H 2O.

Ngµy nay, c¸c nghiªn cøu ®· chøng minh lµ niÖu qu¶n ho¹t ®éng nh mét m¸y t¹o nhÞp. Ngay sau khi níc tiÓu ®îc ®Èy tõ bÓ thËn xuèng niÖu qu¶n, ®o¹n tiÕp nèi bÓ thËn – niÖu qu¶n ®ãng l¹i, sãng nhu ®éng ®Èy giät níc tiÓu ®i, nhng lu«n t¹o ra mét ®o¹n lßng niÖu qu¶n khÐp l¹i ë phÝa tríc ®Ó ng¨n c¶n níc 8 tiÓu trµo ngîc l¹i vµ cø thÕ mét nhu ®éng kh¸c ®a tiÕp giät níc tiÓu kh¸c xuèng díi ( h×nh 1. Sù di chuyÓn cña giät níc tiÓu. A Giät níc tiÓu di chuyÓn b×nh thêng.

Giät níc tiÓu liÒn nhau. Giät níc tiÓu gÇn liªn tôc khi lîi tiÓu. Co bãp cña niÖu qu¶n lµ ®éng lùc ®Èy nø¬c tiÓu tõ bÓ thËn xuèng bµng quang. §ång thêi cã t¸c dông chèng trµo ng- îc níc tiÓu tõ bµng quang lªn thËn.

¸p lùc bªn trong niÖu qu¶n lóc co bãp t¨ng dÇn chªnh lÖch nhau kh¸ râ: tõ 20 – 30 cm H20 ë ®o¹n th¾t lng ®Õn 30-40 cm H20 ë ®o¹n chËu vµ ®Õn 40-50 cm H20 ë ®o¹n chËu h«ng. Sù ho¹t ®éng nhÞp nhµng di chuyÓn níc tiÓu trong tõng ®o¹n niÖu qu¶n lµ nhê sù vËn ®éng cña hÖ thèng c¬ th¾t vµ c¸c thí c¬ t¹o thµnh èng niÖu qu¶n. Trong ®iÒu kiÖn b×nh thêng, tÇn sè co bãp cña tõng ®o¹n trªn ®êng tiÕt niÖu gi¶m dÇn tõ ®µi thËn ®Õn niÖu qu¶n. Ho¹t ®éng co bãp nµy phô 9 thuéc vµo sù bµi tiÕt vµ ¸p lùc trong bµng quang.

TÇn sè co bãp cña bÓ thËn cã thÓ t¨ng gÊp 2- 3 lÇn, di chuyÓn tõ ®µi bÓ thËn tíi niÖu qu¶n, nhng nhÞp ®é co bãp cña niÖu qu¶n vÉn gi÷ nguyªn. Riªng thÓ tÝch giät níc tiÓu th× ngay sau khi tÇn sè co bãp t¨ng, khèi lîng giät níc tiÓu t¨ng vµ nh vËy mçi nhu ®éng co bãp thªm mét lîng níc tiÓu, trong khi tèc ®é di chuyÓn kh«ng thay ®æi. C¸c giät níc tiÓu sÏ dµi h¬n, réng h¬n nhng vÉn c¸ch nhau, gi÷ cho kh«ng cã hiÖn tîng trµo ng- îc. Sù ho¹t ®éng nµy cßn phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn bµng quang ®Çy níc tiÓu hay rçng, còng nh trªn ®êng tiÕt niÖu cã bÞ c¶n trë hay kh«ng.

BÖnh lý sái thËn vµ niÖu qu¶n. Thµnh phÇn ho¸ häc cña sái vµ sinh lý bÖnh ®- êng tiÕt niÖu do sái niÖu qu¶n. Sái tiÕt niÖu lµ bÖnh kh¸ phæ biÕn trªn thÕ giíi, nhÊt lµ c¸c níc ë vïng nhiÖt ®íi. Trong sái cã 90% lµ träng lîng tinh thÓ, 5 % lµ níc, 3% lµ protein, 2% lµ c¸c thµnh phÇn kh¸c nh cacbonat, citrat, kim lo¹i kiÒm [39.]… Nh×n chung sái calci oxalat vµ phosphat chiÕm tû lÖ cao nhÊt (80%), råi ®Õn amoni magie phosphat (15%), acid uric 2- 3%, cystin 1%.

Trong héi th¶o vÒ sái tiÕt niÖu ë ViÖt Nam th¸ng 12/93 th× thµnh phÇn cña sái tiÕt niÖu ë b¾c ViÖt Nam nh sau: sái oxalat calci kÕt hîp víi calci phosphat 80%, sái calci phosphat 17%, sái acid uric vµ cystin 3%, [18.