Điều Kiện Tối Ưu và Tính Đối Ngẫu Trong Bài Toán Tối Ưu Đa Mục Tiêu

Bài toán tối ưu đa mục tiêu là một lĩnh vực quan trọng trong khoa học máy tính và kỹ thuật, nơi chúng ta phải đồng… 146 trang · Đại học Thái Nguyên · 2022.

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 1.2.2. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.2.3. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.3. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.1. Tác phẩm văn học sử dụng trong giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo ở trường MN
• 1.3.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.3. Mục tiêu, nguyên tắc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.4. Nội dung giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.5. Phương pháp, hình thức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.6. Đánh giá kết quả giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.2. Tổ chức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.3. Chỉ đạo giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu về thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Hạ Long
• 2.1.2. Tình hình giáo dục mầm non thành phố Hạ Long
• 2.2. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng, mục tiêu của giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.2. Thực trạng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.3. Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.5. Đánh giá chung về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.6. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của hoạt động giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của giáo dục mầm non
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.5. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.6. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh phù hợp với tình hình thực tế
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.4. Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.3.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.3.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.3.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.3.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.4. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tối Ưu Bài Toán Tối Ưu Đa Mục Tiêu 55 ký tự

Bài toán tối ưu đa mục tiêu là một lĩnh vực quan trọng trong khoa học máy tính và kỹ thuật, nơi chúng ta phải đồng thời tối ưu hóa nhiều hàm mục tiêu khác nhau, thường mâu thuẫn lẫn nhau. Không giống như bài toán tối ưu đơn mục tiêu, nơi có một giải pháp tối ưu duy nhất, tối ưu đa mục tiêu thường dẫn đến một tập hợp các giải pháp được gọi là mặt Pareto, đại diện cho sự cân bằng giữa các mục tiêu. Việc tìm kiếm và phân tích mặt Pareto là trọng tâm của lĩnh vực này. Các ứng dụng của tối ưu đa mục tiêu rất đa dạng, từ thiết kế kỹ thuật đến quản lý tài chính và lập kế hoạch. Theo tài liệu nghiên cứu, ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy và nhận thức ở trẻ em, tương tự như vai trò của các mục tiêu trong tối ưu đa mục tiêu. Sự tương tác giữa các mục tiêu này tạo ra một hệ sinh thái phức tạp cần được quản lý và điều hướng một cách khéo léo.

1.1. Khái niệm bài toán tối ưu đa mục tiêu

Bài toán tối ưu đa mục tiêu (Multi-Objective Optimization - MOO) liên quan đến việc tìm kiếm các giải pháp tối ưu cho một tập hợp các hàm mục tiêu. Các hàm này thường có điều kiện ràng buộc và có thể mâu thuẫn lẫn nhau. Mục tiêu là tìm ra một tập hợp các giải pháp không bị chi phối, nghĩa là không có giải pháp nào tốt hơn trên tất cả các mục tiêu. Tập hợp này được gọi là mặt Pareto. Ví dụ, trong thiết kế ô tô, chúng ta có thể muốn tối thiểu hóa trọng lượng và tối đa hóa độ an toàn, hai mục tiêu thường xung đột.

1.2. Ứng dụng thực tiễn của tối ưu đa mục tiêu

Tối ưu đa mục tiêu có ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Trong kỹ thuật, nó được sử dụng để thiết kế các hệ thống hiệu quả hơn. Trong tài chính, nó giúp xây dựng danh mục đầu tư đa dạng. Trong bài toán quyết định đa mục tiêu, nó hỗ trợ đưa ra các quyết định phức tạp. Trong tài liệu gốc, việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ em thông qua văn học cũng có thể xem là một bài toán tối ưu đa mục tiêu, với các mục tiêu như phát triển vốn từ vựng, kỹ năng giao tiếp và khả năng cảm thụ văn học.

II. Thách Thức Với Điều Kiện Ràng Buộc Đa Mục Tiêu 58 ký tự

Một trong những thách thức lớn nhất trong tối ưu đa mục tiêu là việc xử lý điều kiện ràng buộc. Các điều kiện ràng buộc này giới hạn không gian giải pháp khả thi và có thể làm cho việc tìm kiếm mặt Pareto trở nên khó khăn hơn. Việc phân tích độ nhạy cũng trở nên phức tạp hơn khi có nhiều mục tiêu và điều kiện ràng buộc tương tác lẫn nhau. Ngoài ra, việc lựa chọn một giải pháp cụ thể từ mặt Pareto đòi hỏi phải cân nhắc các ưu tiên và đánh đổi giữa các mục tiêu khác nhau. Theo tài liệu tham khảo, tương tự, trong giáo dục trẻ em, các yếu tố khách quan và chủ quan tạo ra các điều kiện ràng buộc, ảnh hưởng đến quá trình quản lý và tối ưu hóa giáo dục ngôn ngữ.

2.1. Xử lý các điều kiện ràng buộc phức tạp

Việc xử lý điều kiện ràng buộc trong tối ưu đa mục tiêu đòi hỏi các kỹ thuật đặc biệt. Các phương pháp như phương pháp ε-ràng buộc (ε-Constraint Method) và hàm Lagrange được sử dụng để kết hợp điều kiện ràng buộc vào hàm mục tiêu. Tuy nhiên, việc điều chỉnh các tham số cho các phương pháp này có thể tốn thời gian và đòi hỏi chuyên môn. Một số phương pháp còn sử dụng các kỹ thuật giải thuật xấp xỉ Pareto để tìm kiếm các giải pháp gần đúng khi không thể tìm ra các giải pháp chính xác.

2.2. Phân tích độ nhạy của điều kiện ràng buộc

Phân tích độ nhạy (Sensitivity Analysis) đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu ảnh hưởng của các điều kiện ràng buộc đến giải pháp tối ưu đa mục tiêu. Việc này giúp xác định các điều kiện ràng buộc quan trọng nhất và đánh giá tác động của việc thay đổi các tham số của chúng. Phân tích hậu tối ưu (Post-Optimality Analysis) cũng được sử dụng để đánh giá độ ổn định của giải pháp khi có sự thay đổi nhỏ trong điều kiện ràng buộc.

III. Phương Pháp Sử Dụng Tính Đối Ngẫu Trong Tối Ưu 56 ký tự

Tính đối ngẫu là một công cụ mạnh mẽ trong tối ưu hóa, cho phép chúng ta chuyển đổi một bài toán tối ưu ban đầu (bài toán gốc) thành một bài toán đối ngẫu. Giải quyết bài toán đối ngẫu có thể dễ dàng hơn và cung cấp thông tin giá trị về bài toán gốc. Trong tối ưu đa mục tiêu, tính đối ngẫu có thể được sử dụng để tìm kiếm các cận dưới cho mặt Pareto và đánh giá chất lượng của các giải pháp gần đúng. Các bài toán đối ngẫu Lagrange, Wolfe và Fenchel là những ví dụ phổ biến.

3.1. Bài toán đối ngẫu Lagrange đa mục tiêu

Bài toán đối ngẫu Lagrange là một kỹ thuật phổ biến trong tối ưu hóa. Trong tối ưu đa mục tiêu, nó được sử dụng để tạo ra một bài toán đối ngẫu từ bài toán gốc bằng cách sử dụng hàm Lagrange. Việc giải bài toán đối ngẫu Lagrange có thể cung cấp thông tin về tính đối ngẫu mạnh hoặc tính đối ngẫu yếu của bài toán gốc, cũng như giúp xác định các điều kiện Karush-Kuhn-Tucker (KKT).

3.2. Các dạng bài toán đối ngẫu khác Wolfe và Fenchel

Ngoài bài toán đối ngẫu Lagrange, các dạng bài toán đối ngẫu khác như bài toán đối ngẫu Wolfe và bài toán đối ngẫu Fenchel cũng được sử dụng trong tối ưu đa mục tiêu. Mỗi dạng bài toán đối ngẫu có những ưu điểm và hạn chế riêng, và việc lựa chọn dạng bài toán đối ngẫu phù hợp phụ thuộc vào cấu trúc của bài toán gốc.

IV. Ứng Dụng Giải Thuật Di Truyền Cho Đa Mục Tiêu 57 ký tự

Các giải thuật di truyền (Genetic Algorithms) là một lớp các thuật toán tìm kiếm dựa trên quần thể, lấy cảm hứng từ quá trình tiến hóa sinh học. Trong tối ưu đa mục tiêu, giải thuật di truyền đa mục tiêu (Multi-Objective Genetic Algorithms - MOGAs) được sử dụng rộng rãi để tìm kiếm mặt Pareto. Các MOGAs sử dụng các kỹ thuật như xếp hạng Pareto và chia sẻ khoảng cách để duy trì sự đa dạng trong quần thể và tránh hội tụ cục bộ. Ví dụ điển hình là thuật toán NSGA-II.

4.1. Giải thuật di truyền đa mục tiêu MOGAs

Giải thuật di truyền đa mục tiêu (MOGAs) là một công cụ mạnh mẽ để giải quyết các bài toán tối ưu đa mục tiêu. Chúng hoạt động bằng cách duy trì một quần thể các giải pháp và sử dụng các toán tử di truyền như lai ghép và đột biến để tạo ra các giải pháp mới. Quần thể này dần dần tiến hóa để tìm kiếm mặt Pareto.

4.2. Các kỹ thuật cải tiến trong giải thuật di truyền

Để cải thiện hiệu suất của giải thuật di truyền trong tối ưu đa mục tiêu, nhiều kỹ thuật đã được phát triển. Chúng bao gồm việc sử dụng các toán tử lai ghép và đột biến khác nhau, các phương pháp chọn lọc dựa trên Pareto, và các kỹ thuật duy trì sự đa dạng trong quần thể. Một số thuật toán còn kết hợp các kỹ thuật học máy để thích ứng với đặc điểm của bài toán.

V. Phương Pháp Trọng Số ε Ràng Buộc Trong Đa Mục Tiêu 60 ký tự

Phương pháp trọng số (Weighted Sum Method) và phương pháp ε-ràng buộc (ε-Constraint Method) là hai kỹ thuật phổ biến để chuyển đổi một bài toán tối ưu đa mục tiêu thành một bài toán tối ưu đơn mục tiêu. Trong phương pháp trọng số, mỗi hàm mục tiêu được gán một trọng số và tổng trọng số của các hàm mục tiêu được tối ưu hóa. Trong phương pháp ε-ràng buộc, một số hàm mục tiêu được chuyển thành điều kiện ràng buộc và một hàm mục tiêu còn lại được tối ưu hóa.

5.1. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp trọng số

Phương pháp trọng số đơn giản và dễ thực hiện. Tuy nhiên, nó có thể gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các giải pháp trên các phần không lồi của mặt Pareto. Ngoài ra, việc lựa chọn trọng số phù hợp có thể tốn thời gian và đòi hỏi kiến thức về bài toán.

5.2. Ưu điểm và hạn chế của phương pháp ε ràng buộc

Phương pháp ε-ràng buộc có thể tìm kiếm các giải pháp trên cả các phần lồi và không lồi của mặt Pareto. Tuy nhiên, nó có thể nhạy cảm với việc lựa chọn các giá trị ε và đòi hỏi phải giải nhiều bài toán tối ưu đơn mục tiêu.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Tối Ưu Đa Mục Tiêu 55 ký tự

Tối ưu đa mục tiêu là một lĩnh vực năng động với nhiều hướng nghiên cứu và phát triển tiềm năng. Các phương pháp mới liên tục được phát triển để giải quyết các bài toán phức tạp hơn và khai thác các ứng dụng mới. Các hướng nghiên cứu hiện tại bao gồm phát triển các giải thuật tiến hóa đa mục tiêu hiệu quả hơn, tích hợp các kỹ thuật học máy và tối ưu hóa tổ hợp đa mục tiêu.

6.1. Hướng phát triển của giải thuật tiến hóa đa mục tiêu

Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục cải thiện hiệu suất của giải thuật tiến hóa đa mục tiêu bằng cách phát triển các toán tử di truyền mới, các phương pháp chọn lọc hiệu quả hơn và các kỹ thuật duy trì sự đa dạng trong quần thể.

6.2. Tích hợp học máy vào tối ưu đa mục tiêu

Học máy có thể được sử dụng để xây dựng các mô hình dự đoán cho các hàm mục tiêu và điều kiện ràng buộc, giúp tăng tốc quá trình tối ưu hóa. Nó cũng có thể được sử dụng để tự động điều chỉnh các tham số của các thuật toán tối ưu đa mục tiêu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non 5-6 tuổi là nền tảng cốt lõi định hình năng lực nhận thức, kỹ năng giao tiếp xã hội và chuẩn bị tâm thế vững vàng bước vào lớp 1. Trong giai đoạn chuyển giao quan trọng này, vốn từ vựng của trẻ có thể mở rộng từ 2.000 đến hơn 3.000 từ, đồng thời trẻ bắt đầu hoàn thiện các cấu trúc câu phức và khả năng biểu đạt cảm xúc tinh tế. Hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua các câu chuyện kể, bài thơ, đồng dao hay kịch bản sân khấu được xem là con đường tự nhiên và hiệu quả nhất để bồi đắp ngôn ngữ nghệ thuật, chuẩn hóa ngữ âm và rèn luyện tư duy mạch lạc.

Tuy nhiên, khảo sát thực tiễn tại hệ thống trường mầm non trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh cho thấy công tác quản lý hoạt động này vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Việc tổ chức dạy học đôi khi còn mang tính hình thức, nặng về việc yêu cầu trẻ ghi nhớ và đọc thuộc lòng cốt truyện, chưa khai thác sâu giá trị nghệ thuật ngôn từ cũng như chưa tạo không gian tương tác đa chiều. Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Đỗ Thanh Thúy, dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Thị Hằng tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên (2022), đã tập trung phân tích thực trạng và xây dựng hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ.

Nghiên cứu được triển khai khảo sát trực tiếp trên mẫu gồm 100 khách thể (35 cán bộ quản lý và 65 giáo viên) tại 7 trường mầm non tiêu biểu thuộc thành phố Hạ Long trong tháng 4 năm 2022. Mục tiêu trọng tâm là tối ưu hóa quy trình quản trị chuyên môn, từ khâu lập kế hoạch, bồi dưỡng đội ngũ, tổ chức thực hiện cho đến kiểm tra đánh giá, hướng đến mục tiêu nâng tỷ lệ trẻ 5-6 tuổi đạt chuẩn năng lực ngôn ngữ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo lên trên 85%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng lý thuyết học tập trải nghiệm của David Kolb, nhấn mạnh rằng sự tiếp thu ngôn ngữ của trẻ mầm non đạt hiệu quả tối ưu khi được tương tác trực tiếp với môi trường sống và trải nghiệm các vai diễn nghệ thuật phong phú. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp lý thuyết bối cảnh xã hội của Erika Hoff (2006) và các nghiên cứu về phát triển ngôn ngữ của Heidi Feldman (2008), khẳng định việc kiến tạo không gian giao tiếp mở kết hợp bồi dưỡng năng lực phản ứng hội thoại của giáo viên là nhân tố quyết định thúc đẩy sự phong phú trong cấu trúc ngữ pháp của trẻ.

Bên cạnh đó, đề tài xây dựng khung phân tích dựa trên chu trình 4 chức năng quản lý giáo dục kinh điển:

1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ tích hợp văn học theo chủ đề năm học.
2. Tổ chức phân công nguồn lực, chuẩn hóa môi trường vật chất và góc thư viện.
3. Chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm.
4. Kiểm tra, giám sát và đánh giá sự tiến bộ ngôn ngữ của trẻ dựa trên chuẩn phát triển 5 tuổi.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: quản lý giáo dục, giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi (phát âm chuẩn, mở rộng vốn từ, hoàn thiện ngữ pháp, ngôn ngữ mạch lạc, tiền đọc - tiền viết) và hoạt động làm quen tác phẩm văn học trong nhà trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên để khảo sát 100 khách thể tại 7 trường mầm non công lập và ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hạ Long, gồm: Mầm non Hà Lầm, Cao Thắng, Hà Trung, Cao Xanh, Hạ Long, Hoa Hồng và Hồng Gai. Cơ cấu mẫu gồm 35 cán bộ quản lý (chiếm 35%) và 65 giáo viên trực tiếp đứng lớp 5-6 tuổi (chiếm 65%), đại diện đầy đủ cho các khu vực trung tâm đô thị và vùng ven.

Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi đóng - mở dựa trên thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý / Kém đến 5: Rất đồng ý / Rất tốt) là công cụ thu thập dữ liệu định lượng chính. Dữ liệu sau thu thập được xử lý bằng phần mềm thống kê toán học để tính toán giá trị trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) và xếp hạng mức độ ưu tiên. Nghiên cứu còn kết hợp phương pháp phỏng vấn sâu 12 cán bộ quản lý, dự giờ 14 tiết dạy thực nghiệm và phân tích sản phẩm hoạt động kể chuyện sáng tạo của trẻ nhằm bảo đảm tính khách quan, đa chiều và độ tin cậy khoa học cao trong suốt lộ trình thực hiện từ cuối năm 2021 đến giữa năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ qua tác phẩm văn học tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long mang lại những phát hiện định lượng then chốt:

• Nhận thức về tầm quan trọng: Cán bộ quản lý và giáo viên thể hiện mức độ nhận thức rất cao về vai trò của hoạt động văn học đối với việc hình thành vốn từ cho trẻ, đạt điểm trung bình chung 4.45/5.0 (tương đương 89.0% đánh giá ở mức rất quan trọng). Tuy nhiên, mức độ nhận thức về việc sử dụng văn học để rèn luyện kỹ năng tiền đọc - viết cho trẻ chỉ đạt điểm trung bình 3.82/5.0.
• Thực trạng lập và triển khai kế hoạch: 92.0% các trường đã ban hành kế hoạch giáo dục ngôn ngữ theo tháng và chủ đề. Dẫu vậy, tính linh hoạt trong việc lồng ghép các thể loại văn học dân gian (ca dao, đồng dao, thần thoại) chỉ đạt 58.2%, phần lớn vẫn phụ thuộc tuyệt đối vào các văn bản mẫu có sẵn trong chương trình khung.
• Năng lực sư phạm và phương pháp giảng dạy: Khảo sát cho thấy 72.0% giáo viên sử dụng tốt kỹ thuật đọc kể diễn cảm truyền thống. Ngược lại, kỹ năng tổ chức sân khấu hóa, đóng kịch tương tác và kỹ năng đặt câu hỏi mở khơi gợi tư duy phản biện của trẻ còn hạn chế, chỉ có 41.5% giáo viên áp dụng thường xuyên trong các giờ học chính khóa.
• Mức độ phát triển ngôn ngữ của trẻ: Khoảng 74.5% trẻ 5-6 tuổi đạt chuẩn về khả năng nghe hiểu và phát âm tiếng Việt rõ ràng. Dù vậy, kỹ năng độc thoại, diễn đạt một câu chuyện hoàn chỉnh có cảm xúc và kỹ năng sáng tạo thêm tình tiết mới trong câu chuyện chỉ đạt mức khá - tốt ở 46.8% tổng số trẻ được theo dõi.

Thảo luận kết quả

Khi phân tích sâu các chỉ số trên, nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ áp lực sĩ số lớp học tương đối đông tại các trường mầm non đô thị (trung bình 30 đến 35 trẻ trên một lớp), khiến giáo viên gặp khó khăn trong việc cá nhân hóa hoạt động tương tác ngôn ngữ 1-1. Thêm vào đó, nguồn học liệu trực quan, sa bàn rối và truyện tranh tương tác tại góc văn học ở một số cơ sở giáo dục vẫn chưa được đầu tư tái tục định kỳ.

Dữ liệu khảo sát có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ tương quan so sánh giữa mức độ nhận thức (đạt đỉnh 89.0%) và mức độ thực thi giải pháp sáng tạo (chỉ đạt 41.5%), phản ánh một khoảng cách đáng kể giữa lý thuyết và thực tiễn sư phạm. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu trước đây tại thành phố Thanh Hóa và thành phố Cẩm Phả. Việc đổi mới công tác kiểm tra, chuyển dịch từ kiểm tra hồ sơ sổ sách định kỳ sang đánh giá trực tiếp năng lực ngôn ngữ ứng dụng của trẻ sẽ là đòn bẩy quan trọng để giải quyết triệt để sự chênh lệch này.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực trạng, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Hạ Long:

1. Nâng cao nhận thức và chuẩn hóa năng lực chuyên môn cho cán bộ quản lý và giáo viên: Tổ chức định kỳ 04 chuyên đề tập huấn mỗi năm học về phương pháp kể chuyện sáng tạo, nghệ thuật diễn cảm và kỹ năng đặt câu hỏi gợi mở; hướng tới mục tiêu 100% giáo viên mầm non phụ trách lớp 5-6 tuổi hoàn thành bồi dưỡng trước tháng 9 hàng năm; chủ thể thực hiện là Ban giám hiệu phối hợp cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long.
2. Đổi mới quy trình lập kế hoạch và linh hoạt hóa nội dung giáo dục: Chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng phân phối chương trình tích hợp, nâng tỷ lệ các hoạt động đóng kịch, kể chuyện theo tranh và trò chơi ngôn ngữ từ 20% lên 45% trong tổng thời lượng hoạt động văn học; chủ thể thực hiện là Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên chủ nhiệm.
3. Hiện đại hóa cơ sở vật chất và kiến tạo không gian văn học tương tác: Đầu tư 100% các lớp học có góc thư viện đạt chuẩn, trang bị tối thiểu 50 đầu sách truyện tranh thiếu nhi chất lượng cao kết hợp ứng dụng phần mềm trình chiếu đa phương tiện; chủ thể chịu trách nhiệm là Hiệu trưởng và bộ phận phụ trách cơ sở vật chất nhà trường.
4. Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng: Xây dựng mô hình 15 phút đọc sách cùng con mỗi ngày tại gia đình, duy trì kênh trao đổi trực tuyến định kỳ hàng tuần để đạt tỷ lệ trên 80% phụ huynh tích cực phối hợp rèn luyện ngôn ngữ cho trẻ; chủ thể thực hiện là Giáo viên chủ nhiệm và Ban đại diện cha mẹ học sinh.
5. Đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát và đánh giá sự phát triển của trẻ: Chuyển đổi 100% quy trình đánh giá định kỳ sang sử dụng phiếu quan sát tiêu chí hành vi ngôn ngữ cá nhân hóa, theo dõi liên tục sự tiến bộ của từng trẻ theo chuẩn phát triển 5 tuổi; chủ thể thực hiện là Ban giám hiệu và Tổ cốt cán chuyên môn.

Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của 5 biện pháp trên với 100 khách thể điều tra đều đạt điểm trung bình đánh giá trên 4.25/5.0, khẳng định giá trị ứng dụng thực tiễn vượt trội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý trường mầm non: Cung cấp khung năng lực quản trị chuyên môn, bộ tiêu chí đánh giá chuẩn hóa và quy trình 5 bước tổ chức hoạt động văn học giúp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của cơ sở.
• Giáo viên mầm non trực tiếp giảng dạy: Là cẩm nang thực hành sư phạm với các kỹ thuật đọc kể diễn cảm, phương pháp dàn dựng kịch bản sân khấu hóa và nghệ thuật xây dựng hệ thống câu hỏi đàm thoại kích thích tư duy mạch lạc cho trẻ 5-6 tuổi.
• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục và Giáo dục Mầm non: Nguồn tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, kỹ thuật thiết kế bảng hỏi Likert và phân tích dữ liệu khảo sát thực địa.
• Chuyên viên phụ trách mầm non tại các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp cơ sở thực chứng vững chắc để xây dựng tài liệu bồi dưỡng giáo viên, định hướng quy hoạch mạng lưới thư viện trường học và hoạch định chính sách chuyên môn tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học đóng vai trò như thế nào đối với việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1? Hoạt động này giúp trẻ 5-6 tuổi phát triển toàn diện vốn từ vựng học thuật, làm quen với ngữ điệu chuẩn xác của tiếng Việt và hình thành các biểu tượng về âm vị chữ cái. Thông qua việc lật mở sách tranh và nhận diện ký tự, trẻ rèn luyện tư duy không gian từ trái sang phải, hình thành kỹ năng tiền đọc - viết vững chắc và tự tin hòa nhập vào môi trường tiểu học.

Làm cách nào để chuyển đổi từ việc dạy trẻ học thuộc lòng tác phẩm sang phát triển ngôn ngữ tư duy? Giáo viên cần thay đổi kỹ thuật đặt câu hỏi, chuyển từ câu hỏi đóng tái hiện sự việc sang các câu hỏi mở kích thích trí tưởng tượng như đoán trước kết thúc truyện hoặc nêu cảm nhận cá nhân. Đồng thời, tăng cường cho trẻ tham gia các trò chơi đóng vai, hóa thân nhân vật và tự do kể lại chuyện theo trải nghiệm riêng thay vì chỉ lặp lại lời cô giáo.

Kết quả khảo sát tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long có điểm gì nổi bật? Khảo sát trên 100 cán bộ quản lý và giáo viên ghi nhận sự đồng thuận rất cao về tầm quan trọng của văn học với điểm số 4.45/5.0. Tuy nhiên, tỷ lệ trẻ có kỹ năng kể chuyện sáng tạo và sử dụng câu phức độc thoại chỉ đạt 46.8%, chỉ ra sự cần thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường tổ chức sân khấu hóa tại lớp học.

Giải pháp nào giúp giải quyết bài toán thiếu hụt tài liệu trực quan tại các góc văn học? Nhà trường cần đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục thông qua phong trào phụ huynh đóng góp sách truyện thiếu nhi, kết hợp bồi dưỡng giáo viên kỹ năng tự làm rối tay, sa bàn tương tác từ vật liệu tái chế an toàn. Ngoài ra, việc ứng dụng học liệu số và video hoạt hình minh họa cũng giúp tiết kiệm chi phí mua sắm thiết bị trực quan.

Gia đình có thể phối hợp với nhà trường như thế nào để tối ưu hóa phát triển ngôn ngữ cho trẻ? Phụ huynh cần duy trì thói quen đọc sách tương tác cùng con ít nhất 15 đến 20 phút mỗi tối trước khi đi ngủ, tích cực đặt câu hỏi gợi mở để trẻ kể lại những hoạt động diễn ra ở trường. Sự đồng nhất giữa ngôn ngữ giao tiếp chuẩn mực tại gia đình và môi trường sư phạm giúp củng cố phản xạ ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ một cách bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tiếp cận tác phẩm văn học.
• Khảo sát thực địa trên 100 cán bộ quản lý và giáo viên tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long đã chỉ rõ khoảng cách giữa nhận thức lý thuyết và năng lực triển khai thực tế.
• Hệ thống 5 biện pháp quản lý được xây dựng mang tính đồng bộ, khoa học và đạt điểm khảo nghiệm khả thi cao trên 4.25/5.0.
• Lộ trình triển khai ứng dụng các giải pháp được khuyến nghị thực hiện quyết liệt trong giai đoạn 2022 - 2025 tại các trường mầm non đô thị.
• Các nhà quản lý và giáo viên mầm non hãy chủ động đổi mới phương pháp, tăng cường không gian văn học tương tác để chắp cánh cho sự phát triển ngôn ngữ toàn diện của trẻ em.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.