Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ CỦA SINH VIÊN 1. Một số khái niệm cơ bản: 1. Thuốc lá điện tử: Thuốc lá điện tử là khái niệm nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu với các góc nhìn khác nhau, mỗi tác giả đưa ra khái niệm về thuốc lá điện tử khác nhau dựa trên hướng nghiên cứu của mình. Phan Thu Phương đưa ra khái niện về thuốc lá điện tử như sau: “thuốc lá điện tử là các sản phẩm cung cấp nicotine điện tử, có cấu tạo bao gồm bộ phận pin, sạc, bộ phận gia nhiệt, dẫn dòng khí; bộ phận chứa ống đựng dung dịch điện tử.
Dung dịch này thường chứa nicotine, chất tạo hương, propylene glycol và glycerin thực vật.”[3] Thuốc lá điện tử (Electronic cigarettes) là thiết bị chạy bằng pin dùng để làm nóng dung dịch lỏng, biến dung dịch này thành hơi để người hút có thể hít vào phổi. Thuốc lá điện tử rất đa dạng về hình dạng và kích thước. Một số thuốc lá điện tử được sản xuất dưới dạng thuốc lá truyền thống, xì gà có loại giống cây bút, ổ USB và những vật dụng thường ngày khác, nhưng kết cấu chung luôn bao gồm một pin, một bộ đốt và buồng chứa dịch lỏng. Thuốc lá điện tử tạo khói mà người dùng hít vào phổi bằng cách đốt nóng dịch lỏng_vốn thường chứa nicotin, chất gây nghiện “khét tiếng” trong thuốc lá truyền thống, xì gà và các sản phẩm thuốc lá khác – chất tạo hương và các hóa chất tạo khói khác.
Những người không hút thuốc nhưng lại đứng gần những người dùng thuốc lá điện tử cũng không may hít phải loại khói này khi người hút phả chúng vào không khí. Thuốc lá điện tử có rất nhiều tên gọi: “e-cigs”, “e-hookahs”, “mods”, “bút vape”, “vapes” ,. Thuốc lá điện tử có thể được dùng để hút cần sa và các chất gây nghiện khác.Hơi thuốc từ thuốc lá điện tử hít từ thiết bị và phả ra có thể chứa các chất gây hại và có nguy cơ gây hại, bao gồm: Nicotin Các hạt siêu mịn có thể bị hít sâu vào phổi Chất tạo hương như diacetyl, vốn có thể gây các bệnh lý phổi nghiêm trọng Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi Nhiều hoá chất gây ung thư Kim loại nặng như niken, thiếc và chì Theo đó, thuốc lá điện tử (Electronic cigarettes) là thiết bị chạy bằng pin dùng để làm nóng dung dịch lỏng, biến dung dịch này thành hơi để người hút có thể hít vào phổi. Hơi thuốc từ thuốc lá điện tử hít từ thiết bị và phả ra có thể chứa các chất gây hại và có nguy cơ gây hại.
Sử dụng thuốc lá điện tử của sinh viên: Trong những năm gần đây, thuốc lá điện tử đã dần trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Tất cả các thống kê đều cho thấy rằng giới trẻ là thành phần chính sử dụng thuốc lá điện tử và hơn nữa là có tình trạng nghiện thuốc lá điện tử trầm trọng ở những người trẻ. Khi sử dụng thuốc lá điện tử, một số người chỉ sử dụng ở không gian riêng biệt hay khi ở một mình để không làm ảnh hưởng đến cuộc sống của mọi người xung quanh. Nhưng bên cạnh đó, cũng tồn tại một bộ phận những người sử dụng loại hình thuốc lá thế hệ mới này ở mọi lúc mọi nơi, thậm chí ở nơi đông người.
Hơn thế nữa, một số người còn có dấu hiệu lôi kéo, dụ dỗ những bạn bè đồng trang lứa hay những người xung quanh mình sử dụng thuốc lá điện tử. Nhưng với hình thức nào đi chăng nữa thì sử dụng thuốc lá điện tử cũng là hoạt động của mỗi cá nhân sử dụng thuốc lá điện tử làm công cụ, phương tiện để thỏa mãn những nhu cầu, mục đích khác nhau trong cuộc sống. Sinh viên là một trong những đối tượng sử dụng thuốc lá điện tử hiện nay. Việc sử dụng thuốc lá điện tử trong sinh viên cũng khá phổ biến.
Mục đích sử dụng thuốc lá điện tử của sinh viên đa số là để tìm cảm giác thư giãn, sảng khoái, phục vụ cho ham muốn cá nhân. Một số sinh viên thiếu hiểu biết còn sử dụng thuốc lá điện tử như món đồ trang sức thể hiện cá tính của bản thân. Bên cạnh đó, nhiều sinh viên còn sử dụng thuốc lá điện tử chỉ đơn giản để thỏa mãn trí tò mò hay bắt chước theo bạn bè xung quanh. Như vậy, sử dụng thuốc lá điện tử của sinh viên là hoạt động của mỗi sinh viên sử dụng thuốc lá điện tử làm công cụ, phương tiện để thỏa mãn các mục đích, nhu cầu cá nhân khác nhau trong cuộc sống.
Phân loại và tác động của thuốc lá điện tử 1. Phân loại thuốc lá điện tử Với sự phát triển nhanh đến chóng mặt của thuốc lá điện tử, ngày càng xuất hiện nhiều loại khác nhau. Dựa vào từng dòng thuốc cụ thể, vape được phân loại và gọi bằng những cái tên khác nhau: Phổ biến nhất là Vape đây được xem như phiên bản nguyên thuỷ nhất của thuốc lá điện tử trên thị trường. Cách thức vận hành của loại Vape này khá đơn giản.
Bạn chỉ cần châm tinh dầu kết hợp điều chỉnh thông qua hệ thống nút bấm. Buồng đốt sẽ thực hiện công việc đun nóng tinh dầu và chuyển hóa nó thành những làn khói dày dặn, đậm đà hương vị. Pod system: khi Vape có nhược điểm phải mang thêm nhiều phụ kiện thì loại này đã được tạo nên để khắc phục điều đó. Toàn bộ thiết kế sẽ trở nên tối giản.
Ưu điểm của là Pod System sử dụng kèm theo loại Juice khác biệt, với phần trăm nicotine rất cao. Ngoài ra loại IQOS: đến từ xứ sở mặt trời mọc – Nhật Bản là quốc gia tiên phong trong việc sản xuất loại vape này. Không như những dòng thuốc lá điện tử khác, IQOS có nhiệt độ đốt thấp hơn rất nhiều. Nguyên nhân là vì loại vape này không đốt cháy điếu mà chỉ nung nóng nhằm sinh khói.
Từ đó hạn chế được mùi hôi khó chịu như thuốc lá truyền thống. Tác động của thuốc lá điện tử Hiện nay, sinh viên tìm đến thuốc lá điện tử với lầm tưởng rằng đây là một giải pháp giúp cái nghiện thuốc lá truyền thống và sử dụng thuốc lá điện tử là vô hại hoặc ít gây hại đến sức khỏe. Nhưng thực tế thuốc lá điện tử không phải là sản phẩm ít gây hại đến sức khỏe hơn thuốc lá thông thường mà thậm chí còn nguy hiểm hơn. Một trong những thành phần chủ yếu của thuốc lá điện tử chính là hóa chất Nicotine.
Đây là một chất rất độc khi có thể gây ra các bệnh tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, gây hại cho sự phát triển não bộ ở thanh thiếu niên. Nicotine còn là một chất gây nghiện và khi sử dụng quá liều có thể gây ngộ độc. Một thành phần khác của thuốc lá điện tử là Glycerin, propylene glycol-một chất gây ung thư khi được nung nóng, hóa hơi cùng với đó là rất nhiều các chất gây nghiện khác. Bên cạnh đó, thuốc lá điện tử có rất nhiều hương vị khác nhau, điều này làm tăng tính hấp dẫn nhưng cũng tăng nguy cơ mất an toàn.
Một mối nguy hại khác là các thiết bị trong thuốc lá điện tử có thể gặp lỗi, hỏng và gây nổ từ đó có thể gây các chân thương nghiêm trọng đến vùng mặt, cổ, mũi, mặt,. Chính vì thế, thuốc lá điện tử ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của sinh viên. Với những tác hại của thuốc lá điện tử đến với não bộ thì việc sử dụng loại thuốc lá thế hệ mới này sẽ ảnh hưởng không ít đến quá trình học tập của sinh viên. Như đã nói ở trên, Nicotine trong thuốc lá điện tử ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ người sử dụng chính vì thế những sinh viên dùng đến thuốc lá điện tử thường có biểu hiện giảm chú ý và tập trung, khả năng đưa ra quyết định kém, thay đổi tính cách và có nhiều hành động thất thường, suy giảm nghiêm trọng khả năng học tập của sinh viên.
Đó là khi Nicotine được đưa vào cơ thể thường xuyên, còn một khi người sử dụng đã nghiện Nicotine nhưng không được đáp ứng điều này sẽ khiến họ trở nên cáu gắt, lo âu, mất ngủ và thậm chí là trầm cảm. Chính vì thế, thuốc lá điện tử còn gây nên nhiều tác hại trong quá trình học tập của sinh viên. Bên cạnh đó, nỗi lo về tài chính cũng là một trong những tác hại đối với sinh viên khi sử dụng thuốc lá điện tử. Với nhiều sinh viên khi phải sống xa gia đình, việc quản lí chi tiêu cá nhân là rất khó khăn với những nhu cầu ăn uống, sinh hoạt, di chuyển,…Nhưng giờ đây với việc sử dụng và nghiện thuốc lá điện tử, sinh viên còn phải tốn hàng trăm nghìn đồng mỗi tháng để mua các thiết bị của thuốc lá điện tử hay các dung dịch tạo mùi vị có chứa Nicotine…Từ đó, việc sử dụng thuốc lá điện tử còn mang đến nỗi lo về tài chính cho sinh viên.
Vấn để sử dụng thuốc lá của sinh viên 1. Nhu cầu sử dụng thuốc lá điện tử của sinh viên: Trong những năm gần đây, trào lưu sử dụng thuốc lá điện tử đã và đang dần trở nên phổ biến đối với giới trẻ, đặc biệt là sinh viên. Mặc dù chưa được luật pháp cho phép sử dụng ở nước ta nhưng các loại thuốc lá thế hệ mới vẫn xuất hiện trên thị trường. Tuy loại thuốc lá này chứa nhiều độc tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe nhưng lại được một bộ phận các bạn sinh viên ưa thích sử dụng.
Một nhu cầu để sinh viên tìm đến thuốc lá điện tử là nhu cầu được thư giãn. Trong các sản phẩm thuốc lá điện tử hầu hết đều có một thành phần hóa chất là nicotine. Đây là một chất rất độc hại và gây nghiện nhưng khi được sử dụng, nicotine sẽ giải phóng một số hoạt chất ở não bộ con người tạo cảm giác hưng phấn, thoải mái, giảm lo âu, căng thẳng. Chính vì thế, một bộ phận sinh viên khi gặp áp lực về gia đình, về xã hội, về học tập hay chỉ khi gặp phải chuyện buồn phiền họ thường sử dụng thuốc lá điện tử như một liều thuốc tinh thần để giải tỏa căng thẳng và cảm thấy thư giãn.
Không chỉ để đáp ứng nhu cầu thư giãn, sinh viên sử dụng thuốc lá điện tử còn là để thỏa mãn nhu cầu thể hiện cá tính của bản thân. Bên cạnh quần áo, trang sức,. thì việc cầm trên tay thuốc lá điện tử còn được một số sinh viên xem là một hình ảnh rất cá tính, rất thời thượng.