Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Đẩy Mạnh Giải Ngân Vốn Dự Án Nguồn Lợi Ven Biển Tại Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp đẩy mạnh tiến độ giải ngân vốn cho dự án nguồn lợi ven biển tại tỉnh Thanh Hóa, hướng tới phát triển bền vững.

• Tác giả: Bùi Thị Bích Phương
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Văn Hải
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đẩy Mạnh Tiến Độ Giải Ngân Vốn Cho Dự Án Nguồn Lợi Ven Biển Vì Sự Phát Triển Bền Vững Trên Địa Bàn Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục bảng
• 1.4. Danh mục chữ viết tắt
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.5.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.5.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.5.2.1. Mục tiêu chung
• 1.5.2.2. Các mục tiêu cụ thể
• 1.5.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5.4. Những đóng góp mới của luận văn về lý luận và thực tiễn
• 1.5.5. Về thực tiễn
• 1.5.6. Kết cấu nội dung luận văn
• 1.6. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.6.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.6.2. Cơ sở lý luận về vốn ODA
• 1.6.3. Vai trò, ý nghĩa của giải ngân vốn
• 1.6.4. Nội dung nghiên cứu giải ngân vốn cho dự án
• 1.6.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến giải ngân vốn dự án
• 1.6.6. Cơ sở thực tiễn
• 1.6.6.1. Kinh nghiệm giải ngân từ các nước trên thế giới
• 1.6.6.2. Tình hình giải ngân vốn ODA của Việt Nam
• 1.6.6.3. Bài học rút ra trong quản lý giải ngân nguồn vốn cho dự án
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.7.1.1. Vị trí địa lý
• 1.7.1.2. Tình hình sử dụng đất đai trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
• 1.7.1.3. Tài nguyên biển
• 1.7.1.4. Dân cư và nguồn nhân lực
• 1.7.1.5. Tình hình phát triển kinh tế
• 1.7.2. Giới thiệu tổng quan dự án nguồn lợi ven biển vì sự phát triển bền vững (CRSD)
• 1.7.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.3.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.7.3.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.7.3.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 1.7.3.4. Phương pháp phân tích
• 1.7.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.8. Kết quả nghiên cứu
• 1.8.1. Thực trạng quản lý giải ngân vốn dự án trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
• 1.8.1.1. Tổ chức bộ máy quản lý tài chính thực hiện giải ngân dự án
• 1.8.1.2. Lập kế hoạch giải ngân
• 1.8.1.3. Thực trạng giải ngân cho dự án
• 1.8.1.4. Kiểm tra, giám sát giải ngân dự án
• 1.8.1.5. Đánh giá chung tình hình giải ngân vốn dự án CRSD tỉnh Thanh Hóa
• 1.8.2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân dự án
• 1.8.2.1. Các nhân tố khách quan
• 1.8.2.2. Các nhân tố chủ quan
• 1.8.2.3. Các nhân tố khác
• 1.9. Giải pháp đẩy mạnh tiến độ giải ngân nguồn vốn dự án
• 1.9.1. Định hướng và mục tiêu đẩy mạnh tiến độ giải ngân
• 1.9.2. Giải pháp đẩy mạnh tiến độ giải ngân dự án
• 1.10. Kết luận và kiến nghị
• 1.10.1. Đối với PCU
• 1.10.2. Đối với tỉnh Thanh Hóa
• 1.10.3. Đối với nhà tài trợ WB
• 2. Tài liệu tham khảo
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dự Án Nguồn Lợi Ven Biển Thanh Hóa Giải Ngân Vốn

Dự án Nguồn lợi ven biển vì sự phát triển bền vững (CRSD) tại Thanh Hóa là một sáng kiến quan trọng nhằm khai thác và bảo vệ nguồn lợi ven biển Thanh Hóa. Dự án được tài trợ thông qua hiệp định giữa Việt Nam và Hiệp hội Phát triển Quốc tế từ năm 2012. Sau 5 năm triển khai, dự án đã đạt được những thành tựu đáng kể, bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực sản xuất cho người dân và thay đổi tập quán canh tác theo hướng bền vững hơn. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công Thanh Hóa còn chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả chung của dự án. Cần có những đánh giá và giải pháp cụ thể để đẩy nhanh tiến độ này, đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ven biển Thanh Hóa. Theo báo cáo, tính đến tháng 3, dự án đã thành lập 50 vùng an toàn sinh học, tập huấn cho 19.000 người, thành lập 95 tổ đồng quản lý, mua sắm trang thiết bị và nâng cấp cơ sở hạ tầng.

1.1. Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững Kinh Tế Biển Thanh Hóa

Mục tiêu chính của dự án là thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển Thanh Hóa, bao gồm các ngành như du lịch, dịch vụ biển, khai thác và nuôi trồng thủy sản. Dự án tập trung vào việc bảo vệ nguồn lợi ven biển Thanh Hóa, nâng cao năng lực quản lý và sử dụng tài nguyên biển một cách hiệu quả. Đồng thời, dự án cũng hướng đến cải thiện đời sống của người dân ven biển, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và tăng thu nhập. Việc giải ngân vốn hiệu quả là yếu tố then chốt để đạt được các mục tiêu này. Dự án cũng hướng đến việc xây dựng các mô hình sinh kế bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

1.2. Vai Trò Của Vốn Đầu Tư Phát Triển Kinh Tế Ven Biển

Vốn đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế ven biển Thanh Hóa. Nguồn vốn này được sử dụng để xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng, hỗ trợ các hoạt động sản xuất và kinh doanh, cũng như bảo vệ môi trường. Việc giải ngân vốn kịp thời và hiệu quả sẽ giúp các dự án triển khai đúng tiến độ, mang lại lợi ích kinh tế - xã hội cho cộng đồng. Ngược lại, chậm giải ngân vốn sẽ gây lãng phí nguồn lực, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của khu vực. Vốn đầu tư cũng tạo điều kiện thu hút thêm các nguồn lực khác, như vốn FDI và vốn từ khu vực tư nhân.

II. Thách Thức Giải Ngân Vốn Dự Án Ven Biển Tại Thanh Hóa

Mặc dù dự án CRSD đã đạt được những thành công nhất định, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình giải ngân vốn. Tốc độ giải ngân vốn còn chậm, nhiều tiểu dự án chưa được triển khai hoặc triển khai chậm tiến độ. Điều này gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến hiệu quả chung của dự án. Các nguyên nhân chính bao gồm thủ tục hành chính phức tạp, năng lực quản lý dự án còn hạn chế, sự phối hợp giữa các bên liên quan chưa chặt chẽ và khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng. Cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục những thách thức này, đảm bảo tiến độ giải ngân vốn và hiệu quả của dự án. Theo báo cáo, đến nay dự án mới chỉ giải ngân được hơn 53,7% kế hoạch vốn.

2.1. Thủ Tục Hành Chính Phức Tạp Gây Chậm Trễ Giải Ngân

Một trong những nguyên nhân chính gây chậm trễ giải ngân vốn là do thủ tục hành chính phức tạp. Các quy trình phê duyệt dự án, thẩm định hồ sơ và giải ngân vốn còn rườm rà, mất nhiều thời gian. Điều này gây khó khăn cho các chủ đầu tư và ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án. Cần có những cải cách hành chính mạnh mẽ, đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý và điều hành cũng là một giải pháp hiệu quả.

2.2. Năng Lực Quản Lý Dự Án Còn Hạn Chế

Năng lực quản lý dự án của một số cán bộ và đơn vị còn hạn chế cũng là một thách thức lớn. Thiếu kinh nghiệm trong việc lập kế hoạch, quản lý tài chính và giám sát thi công dẫn đến chậm trễ trong quá trình triển khai dự án và giải ngân vốn. Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý dự án, đồng thời thu hút những chuyên gia có kinh nghiệm tham gia vào quá trình quản lý và triển khai dự án. Việc sử dụng các công cụ quản lý dự án hiện đại cũng giúp nâng cao hiệu quả quản lý.

2.3. Khó Khăn Trong Giải Phóng Mặt Bằng Ảnh Hưởng Tiến Độ

Công tác giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn cũng là một nguyên nhân gây chậm trễ giải ngân vốn. Việc đền bù, tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng thường mất nhiều thời gian và gặp nhiều vướng mắc. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ thi công và giải ngân vốn của dự án. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các bên liên quan để giải quyết dứt điểm các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng, đảm bảo tiến độ triển khai dự án.

III. Giải Pháp Đột Phá Đẩy Mạnh Giải Ngân Vốn Dự Án Thanh Hóa

Để đẩy mạnh tiến độ giải ngân vốn cho dự án CRSD tại Thanh Hóa, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này tập trung vào việc cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực quản lý dự án, tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan và giải quyết dứt điểm các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng. Đồng thời, cần có sự giám sát chặt chẽ từ các cấp chính quyền và sự tham gia của cộng đồng vào quá trình triển khai dự án. Việc áp dụng các công nghệ mới và các mô hình quản lý tiên tiến cũng giúp nâng cao hiệu quả giải ngân vốn và triển khai dự án.

3.1. Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Rút Ngắn Thời Gian Giải Ngân

Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án và giải ngân vốn. Áp dụng cơ chế một cửa liên thông, giảm bớt các khâu trung gian và tăng cường tính minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ. Sử dụng công nghệ thông tin để quản lý và điều hành, giảm thiểu giấy tờ và thời gian chờ đợi. Xây dựng quy trình phối hợp rõ ràng giữa các cơ quan liên quan, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm và chậm trễ trong xử lý công việc.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Dự Án Đào Tạo Chuyên Sâu

Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý dự án cho đội ngũ cán bộ, trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để lập kế hoạch, quản lý tài chính, giám sát thi công và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án. Thu hút các chuyên gia có kinh nghiệm tham gia vào quá trình quản lý và triển khai dự án, đồng thời tạo điều kiện cho cán bộ học hỏi và trao đổi kinh nghiệm với các đơn vị khác. Xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả công việc dựa trên kết quả thực tế, khuyến khích cán bộ nâng cao năng lực và trách nhiệm.

3.3. Tăng Cường Giám Sát Đảm Bảo Tính Minh Bạch Hiệu Quả

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát từ các cấp chính quyền và các cơ quan chức năng, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình giải ngân vốn và triển khai dự án. Xây dựng cơ chế phản hồi thông tin từ cộng đồng, khuyến khích người dân tham gia giám sát và đóng góp ý kiến vào quá trình triển khai dự án. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định, tham nhũng, lãng phí, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao nhất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Giải Ngân Vốn Dự Án CRSD

Việc đẩy mạnh giải ngân vốn cho dự án CRSD tại Thanh Hóa mang lại những hiệu quả thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các công trình cơ sở hạ tầng được xây dựng và nâng cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và kinh doanh. Đời sống của người dân ven biển được cải thiện, thu nhập tăng lên và có nhiều cơ hội việc làm hơn. Đồng thời, môi trường biển được bảo vệ, nguồn lợi ven biển Thanh Hóa được khai thác một cách bền vững. Dự án CRSD trở thành một mô hình thành công trong việc sử dụng vốn ODA để phát triển kinh tế - xã hội ven biển.

4.1. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng Ven Biển Tạo Động Lực Phát Triển

Vốn giải ngân được sử dụng để xây dựng và nâng cấp các công trình cơ sở hạ tầng ven biển, như đường giao thông, cảng cá, hệ thống cấp nước và thoát nước, hệ thống điện. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa, tiếp cận thị trường và thu hút đầu tư. Cơ sở hạ tầng được cải thiện cũng giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, tạo môi trường sống tốt hơn và thu hút khách du lịch.

4.2. Nâng Cao Đời Sống Người Dân Tạo Việc Làm Tăng Thu Nhập

Dự án tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân ven biển, thông qua các hoạt động sản xuất và kinh doanh liên quan đến thủy sản, du lịch và dịch vụ. Các chương trình đào tạo nghề giúp người dân nâng cao kỹ năng và kiến thức, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Thu nhập của người dân tăng lên, đời sống được cải thiện và có điều kiện tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục tốt hơn.

4.3. Bảo Vệ Môi Trường Biển Phát Triển Bền Vững Nguồn Lợi

Dự án tập trung vào việc bảo vệ môi trường biển, thông qua các hoạt động như quản lý chất thải, bảo tồn đa dạng sinh học và khai thác tài nguyên biển một cách bền vững. Các chương trình nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường giúp người dân hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn lợi ven biển Thanh Hóa cho các thế hệ tương lai. Việc áp dụng các công nghệ thân thiện với môi trường cũng giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường biển.

V. Kết Luận Tương Lai Giải Ngân Vốn Dự Án Ven Biển Thanh Hóa

Việc đẩy mạnh giải ngân vốn cho dự án CRSD tại Thanh Hóa là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách. Với những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, Thanh Hóa có thể đạt được mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ven biển một cách bền vững. Dự án CRSD sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác và bảo vệ nguồn lợi ven biển Thanh Hóa, mang lại lợi ích cho cộng đồng và góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Cần tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh các giải pháp để đảm bảo hiệu quả giải ngân vốn và triển khai dự án trong tương lai.

5.1. Tiếp Tục Hoàn Thiện Chính Sách Ưu Đãi Đầu Tư Ven Biển

Cần tiếp tục hoàn thiện khung chính sách pháp lý, tạo môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia vào các dự án phát triển ven biển. Các chính sách ưu đãi đầu tư cần được xây dựng một cách minh bạch, công bằng và hấp dẫn, thu hút các nguồn vốn trong và ngoài nước. Đồng thời, cần có sự giám sát chặt chẽ để đảm bảo các chính sách được thực thi một cách hiệu quả và không gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Thu Hút Vốn ODA FDI

Tăng cường hợp tác quốc tế, thu hút các nguồn vốn ODA và FDI để đầu tư vào các dự án phát triển ven biển. Xây dựng mối quan hệ đối tác tin cậy với các tổ chức quốc tế và các nhà đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các nguồn vốn và công nghệ tiên tiến. Đồng thời, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về các dự án, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả để thu hút được sự quan tâm của các nhà tài trợ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Phần 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải ngân nguồn vốn Phần 3. Phương pháp nghiên cứu Phần 4. Kết quả nghiên cứu Phần 5.

Kết luận và kiến nghị 4 c PHẦN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2. Một số khái niệm liên quan (1) Khái niệm về dự án đầu tư Theo Liên Minh Law (2014): Dự án đầu tư là tổng thể các giải pháp về kinh tế – tài chính, xây dựng – kiến trúc, kỹ thuật – công nghệ, tổ chức – quản lý để sử dụng hợp lý các nguồn lực hiện có nhằm đạt được các kết quả, mục tiêu kinh tế – xã hội nhất định trong tương lai. Theo Luật đầu tư năm 2005: “Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định”.

Như vậy, có thể hiểu dự án đầu tư là tập hợp các hoạt động đánh đổi giữa nguồn lực hiện tại để có thể đạt được kết quả mong muốn trong tương lai. (2) Khái niệm về vốn ODA Đến nay, thuật ngữ ODA được sử dụng khá phổ biến. ODA được hiểu là nguồn tài chính do các cơ quan chính thức (các chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức quốc tế hoặc các địa phương) cung cấp cho các nước chậm và đang phát triển, nhằm thúc đẩy kinh tế và phúc lợi ở các nước này. Cần chú ý rằng, mặc dù gọi là hỗ trợ phát triển, nhưng phần cho không chỉ chiếm 25% vốn cung cấp.

Chính vì thế, cần có sự quan niệm đầy đủ và đúng đắn về nguồn vốn này, không sử dụng lãng phí ODA. Tổ chức Hợp tác kinh tế và phát triển (OECD) định nghĩa: “ODA là một giao dịch chính thức được thiết lập với mục đích chính là thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của các nước đang phát triển hoặc kém phát triển, điều kiện tài chính của giao dịch này có tính chất ưu đãi và thành tố hỗ trợ không hoàn lại chiếm ít nhất 25%”. Nghị định 131/2006/NĐ-CP ngày 09/11/2006 của Chính phủ Việt Nam (thay thế cho Nghị định 17/2001/NĐ-CP ngày 14/05/2001) định nghĩa: Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) được hiểu là hoạt động hợp tác phát triển giữa Nhà nước hoặc Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam với nhà tài trợ 5 c là Chính phủ nước ngoài, các tổ chức tài trợ song phương và các tổ chức liên Quốc gia hoặc liên Chính phủ. Như vậy, có thể hiểu khái niệm về ODA như sau: Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) là nguồn hỗ trợ (tiền tệ, vật chất, công nghệ) của các nước phát triển, các tổ chức tài chính quốc tế, các tổ chức phi chính phủ (gọi chung là các đối tác viện trợ nước ngoài) dành cho các nước đang và chậm phát triển (gọi là bên nhận viện trợ) nhằm giúp cho các nước ngày tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững.

(3) Khái niệm về giải ngân vốn dự án Vấn đề giải ngân là một đặc điểm nổi bật của nguồn vốn ODA, khi xem xét về hiểu quả sử dụng vốn ODA ở một nước, các nhà tài trợ thường xem đây là một tiêu chí quan trọng để đánh giá và từ đó ra các quyết định tài trợ. Giải ngân ODA được coi là thước đo năng lực tiếp nhận và sử dụng hỗ trợ phát triển chính thức. Khái niệm giải ngân vốn ODA luôn đi kèm với khái niệm cam kết tài trợ ODA. Cam kết tài trợ ODA là việc các nhà tài trợ quốc tế thông qua thảo luận với Chính phủ nước tiếp nhận tài trợ hứa sẽ hỗ trợ một lượng vốn nhất định (có thể bằng tiền mặt, hiện vật.) theo những hình thức cụ thể (khoản hoàn lại, vốn vay có hoàn lại,.) trong một thời gian định trước.

Theo các nhà tài trợ “giải ngân” được dịch từ thuật từ “Disbursment” có nghĩa là sự chi tiêu, và quá trình đó được tính từ khi chuyển tiền sang nước nhận tài trợ cho đến khi hoàn thành dự án vào sử dụng. Tuy nhiên, dưới góc độ là nơi tiếp nhận vốn ODA, các nước nhận viện trợ thường cho rằng khái niệm giải ngân được gắn liền với thuật ngữ “Withdrawing” hơn, có nghĩa là quá trình rút vốn để thực hiện dự án. Kèm theo đó, quá trình giải ngân cũng được tính từ khi bên tiếp nhận viện trợ nhận được vốn ODA của các nước tài trợ. Như vậy, nếu tính về mặt thời gian, quá trình giải ngân ODA theo cách hiểu của nhà tài trợ sẽ dài hơn nếu so cách hiểu của nước tiếp nhận.

Để thống nhất và thuận lợi trong quá trình theo dõi, đánh giá thực trạng giải ngân vốn ODA, có thể hiểu một cách khái quát về giải ngân và quá trình giải ngân như sau: Giải ngân là việc rút tiền theo khoản mục trong Hiệp định sử dụng vốn ODA đã được ký kết giữa Chính phủ nước tiếp nhận và Nhà tài trợ, được nhà tài trợ chấp nhập thanh toán thông qua (Nguyễn Quang Bắc, 2007). 6 c (4) Lý luận về tiến độ giải ngân dự án Để có thể hiểu được tiến độ giải ngân dự án. Trước hết, cần hiểu về tiến độ dự án: Tiến độ dự án là việc thực hiện các nhiệm vụ theo mục tiêu đặt ra của dự án, phù hợp với điểu kiện thực hiện cụ thể, những yêu cầu nhất định về nhân lực, thiết bị, vật tư, tài chính và quy định của pháp luật để hoàn thành dự án hay công trình với chất lượng tốt nhất, thời gian xây dựng ngắn nhất và chi phí thấp nhất. Quản lý thời gian và tiến độ dự án là quá trình quản lý nhằm đảm bảo dự án được thực hiện đúng thời hạn quy định trong phạm vi ngân sách và nguồn lực cho phép.

Giải ngân là nhận được tiền khi hoàn thành từng bước trong kế hoạch dự án, là giải quyết tiền bạc theo từng bước công việc, giải ngân chỉ được thực hiện khi hoàn thành xong công việc của mỗi bước trước rồi sau đó mới được nhận tiền. Như vậy, có thể hiểu: “Tiến độ giải ngân là quá trình thực hiện các nhiệm vụ đã đặt ra theo kế hoạch tài chính sau khi đã hoàn thành xong các công việc về thực hiện dự án. Ngoài ra, thuật ngữ tiến độ giải ngân dùng để chỉ quá trình giải ngân diễn ra nhanh hay chậm từ đó có thể đánh giá hiệu quả giải ngân của dự án. Tiến độ giải ngân được đánh giá trên cơ sở khối lượng và tỷ trọng vốn thực tế đã giải ngân so với kế hoạch” (Vũ Thị Huyền, 2015).

Cơ sở lý luận về vốn ODA 2. Khái quát chung về các nguồn vốn của dự án đầu tư phát triển (1) Nguồn vốn ODA: ODA bao gồm ODA không hoàn lại và ODA cho vay ưu đãi có yếu tố không hoàn lại chiếm ít nhất 25% giá trị khoản vay (Tổ chức Hợp tác kinh tế và phát triển, 1972). Vốn đối ứng gồm từ 2 nguồn: a) Nguồn đối ứng từ ngân sách Nhà nước b) Vốn đối ứng của người hưởng lợi là Nguồn vốn huy động từ các tầng lớp dân cư, kể cả sự đóng góp bằng công lao động để cân đối nguồn vốn đối ứng 7 c cho các chương trình, dự án ODA (các chương trình, dự án đầu tư thực hiện theo phương thức Nhà nước và nhân dân cùng làm). Hiệp hội Phát triển Quốc tế là tổ chức trực thuộc nhóm WB, được thành lập năm 1960.

(4) Vốn GEF Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) được thành lập để giải quyết các vấn đề môi trường toàn cầu bao gồm 183 quốc gia thành viên. GEF hoạt động thông qua các quan hệ đối tác với các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ và khu vực tư nhân. GEF là một tổ chức tài chính độc lập, cung cấp các khoản viện trợ trong các lĩnh vực đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu, các vùng nước quốc tế, suy thoái đất, hóa chất và chất thải, quản lý rừng bền vững cho các quốc gia đang phát triển và các quốc gia có nền kinh tế chuyển đổi (Sổ tay hướng dẫn xây dựng dự án quỹ môi trường toàn cầu Việt Nam, 2015). Đặc điểm của dự án ODA: Không chịu sự điều hành trực tiếp của nhà đầu tư không giống như nguồn vốn FDI, các nhà tài trợ ODA không trực tiếp tham gia vào việc giám sát, quản lý, điều hành dự án mà thường sẽ tham gia gián tiếp dưới hình thức nhà thầu hoặc hỗ trợ chuyên gia.

Tuy nước chủ nhà có quyền sử dụng quản lý vốn ODA nhưng thông thường mẫu lập dự án ODA phải có sự thoả thuận với các nhà tài trợ và các nhà tài trợ xem xét rất kỹ các dự án xin tài trợ và kiểm tra một cách kỹ lưỡng việc thực hiện dự án có đúng mục đích hay không. Hình thức giải ngân vốn Quy trình giải ngân vốn ODA của các Nhà tài trợ khác nhau thường không giống nhau do tính đa dạng của các loại dự án. Thực tế, mỗi dự án có nguồn tài trợ khác nhau thì quá trình giải ngân khác nhau được quy định cụ thể trong sổ tay giải ngân, song có thể phân chia các hình thức giải ngân ODA theo các tiêu chí sau: Thứ nhất: căn cứ vào thời gian, có thể chia ra: - Giải ngân nhanh: thời gian chuyển tiền và chi tiền thường được bên tài trợ và các nước tiếp nhận tiến hành khá nhanh do tính cấp bách của dự án. Viện trợ giải ngân nhanh thường được thực hiện đối với hình thực viện trợ không theo 8 c dự án, viện trợ lương thực và cứu trợ khẩn cấp cũng như hình thức hỗ trợ cán cân thanh toán (Nguyễn Quang Bắc, 2007).

- Giải ngân theo tiến trình thực hiện dự án: Nhà tài trợ căn cứ vào tiến trình thực hiện dự án và hồ sơ xin rút vốn của chủ dự án để tiền hành chuyển tiền theo tiến trình đó. Cách thức giải ngân này thường được áp dụng đối với dự án hỗ trợ kỹ thuật độc lập và các dự án đầu tư vốn. Đây là các lĩnh vực mà sản phẩm của dự án thường gắn với công trình xây dựng, có tiến độ thực hiện (thi công kéo dài). Thứ hai: Căn cứ vào mức độ giải ngân và quy mô vốn tài trợ, có thể chia: - Giải ngân 1 lần: Thường được áp dụng đối với các dự án viện trợ không hoàn lại bằng hàng hoá, hoặc viện trợ chương trình (điển hình là dự án của các nhà tài trợ ở khu vực Bắc Âu như Đan Mạnh, Phần Lan, .