Luận văn: Dấu ấn của thời đại cái tôi trong thơ Nguyễn Bính - Nguyễn Thị Nga

Phân tích sâu sắc dấu ấn cá nhân trong thơ Nguyễn Bính. Khám phá phong cách nghệ thuật độc đáo qua các tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nga
• Người hướng dẫn: TS. Phan Huy Dũng
• Trường học: Trường Đại học Vinh
• Chuyên ngành: Ngữ văn
• Đề tài: Dấu ấn 'cái tôi' trong thơ Nguyễn Bính
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Vinh

Tóm tắt

I. Nguyễn Bính và Phong Trào Thơ Mới Việt Nam

Nguyễn Bính là một đại diện xuất sắc của phong trào Thơ mới Việt Nam, chiếm vị trí đặc biệt trong lịch sử thi ca hiện đại. Với vai trò như một "khoanh tre giữa vườn thơ tân kỳ", Nguyễn Bính đã mang lại những đóng góp lớn cho sự phát triển của nền thơ mới. Tác phẩm của ông không chỉ được đưa vào giảng dạy từ phổ thông đến đại học, mà còn tạo ra tác động sâu sắc đến cách hiểu về thi ca Việt Nam. Thơ của Nguyễn Bính mang một sức lay động lớn bởi nó chạm đến những ngõ ngách tâm tư sâu kín của con người, đặc biệt trong việc thể hiện những xôn xao và hoang mang của thần tình nhân trong bối cảnh lịch sử biến thiên.

1.1. Vị Trí Độc Đáo Trong Dòng Chảy Thơ Mới

Nguyễn Bính tạo dựng một tiếng nói riêng biệt trong dòng chảy thơ mới Việt Nam. Ông không chỉ theo dõi xu hướng thơ mới mà còn khẳng định bản sắc cá nhân của mình thông qua những tác phẩm đặc trưng. Sự kết hợp giữa truyền thống ca dao với những kỹ thuật thơ mới đã tạo nên một giọng điệu độc đáo mà khác biệt so với các nhà thơ cùng thời. Đây chính là lý do thơ Nguyễn Bính ngày càng được khẳng định và công nhận trong lòng độc giả và giới phê bình.

1.2. Những Đóng Góp Lớn Cho Thi Ca Hiện Đại

Những tác phẩm của Nguyễn Bính đã được khẳng định qua thời gian, chiếm vị trí đặc biệt trong lịch sử thi ca. Ông khai phá những vấn đề mới về nhân vật trong thơ mới, đặc biệt là những con người khao khát yêu đương, những tâm trạng buồn chán và đau khổ. Sự nhạy cảm với những tuế toái của cuộc đời được thể hiện một cách trực diện và chân thực, tạo nên sự đồng cảm sâu sắc giữa thi nhân và độc giả.

II. Dấu Ấn Cái Tôi Trong Thơ Nguyễn Bính

Dấu ấn 'cái tôi' là yếu tố cốt lõi định nghĩa nên thơ Nguyễn Bính. Khác với những nhà thơ chân quê trước ông, Nguyễn Bính thể hiện 'cái tôi' một cách trực tiếp thông qua những lời thơ đầy tính cách nhân. Tinh thần thời đại được phản ánh qua những xôn xao, hoang mang, trúc ẫn của thần tình nhân trong bối cảnh lịch sử biến thiên. Cái tôi nội tâm được trải lòng, trải tâm tự một cách nhân ái, qua một giọng điệu đậm chất thịnh thành của con người thời điểm đó. Sự khẳng định cá nhân này không phải là tự phụ hay tự kỉ, mà là một nhu cầu tự nhiên của con người muốn được hiểu và công nhân.

2.1. Thể Hiện Trực Tiếp Cảm Xúc Nội Tâm

Trong thơ Nguyễn Bính, 'cái tôi' không bao giờ bị ẩn dấu mà được thể hiện một cách trực diện. Cảm xúc nội tâm của thi nhân được khai thác chi tiết qua những hình ảnh cụ thể từ cuộc sống hằng ngày. Ông sử dụng vốn từ dân dã, hình ảnh quen thuộc để làm cho cái tôi trở nên gần gũi với độc giả. Tâm trạng xao xuyễn được bộc lộ thông qua những chi tiết nhỏ, tạo nên sức thuyết phục mạnh mẽ cho người đọc.

2.2. Tâm Trạng Xáo Trộn Bất An Trong Thơ

Một tình trạng xáo trộn bất an là đặc trưng nổi bật của 'cái tôi' trong thơ Nguyễn Bính. Thơ ông phản ánh sự lo âu, bất ổn của con người thời bao, đặc biệt là những người trí thức. Xao xuyễn về tương lai, hoang mang về con đường phía trước, sợ hãi mất mát - tất cả được khai thác sâu sắc qua các bài thơ. Không phải những tâm trạng vui tươi mà sự buồn chán, đau khổ, cô đơn mới là chủ đề chính, tạo nên tính chân thực cao của dấu ấn 'cái tôi' này.

III. Những Vấn Đề Của Thời Đại Cái Tôi Trong Tác Phẩm

Nghiên cứu thơ Nguyễn Bính là cơ hội để tiếp cận những vấn đề của thời đại mà 'cái tôi' phải đối mặt. Một sự hình thành tiêu chuẩn đánh giá mới về con người cá nhân được thể hiện rõ ràng. Con người khao khát yêu đương, muốn được thấu hiểu, được chia sẻ cảm xúc, nhưng đồng thời sợ mất mát, sợ bị tổn thương. Sự nhu cầu bảo trì các giá trị truyền thống như gia đình, tổ ấm cũng được cân bằng với những khao khát hiện đại. Những tuế toái của cuộc đời - buồn chán, đau khổ, cô đơn - được thể hiện không mỹ hóa, mà chân thực, thô sơ, thật lòng.

3.1. Con Người Khao Khát Tình Yêu Và Chia Sẻ

Con người trong thơ Nguyễn Bính là những con người khao khát yêu đương, muốn được chia sẻ cảm xúc với ai đó. Tình yêu không phải là thứ xa vời, cao sang mà là nhu cầu tự nhiên, cơ bản của con người. Ông khẳng định quyền được yêu, được thương của từng cá nhân, đó là một trong những đặc trưng nổi bật của phong trào thơ mới. Những biểu hiện tình cảm được thể hiện một cách chân thực, không dung túng cảm xúc mà kiềm chế, rộc rối.

3.2. Sự Cần Thiết Bảo Vệ Giá Trị Truyền Thống

Bên cạnh khẳng định con người cá nhân, Nguyễn Bính cũng thể hiện tình yêu quê hương, gia đình. Sự hoảng mang về mất mát giá trị truyền thống được phản ánh qua những hình ảnh tự nhiên như vườn cau, bûi chuối. Tổ ấm gia đình, thắm tình cha mẹ, nền nông nghiệp quê hương được bảo vệ và ca ngợi. Cách tiếp cận này giúp cho 'cái tôi' không bị cô lập, mà được kết nối với cộng đồng, xã hội, quê hương.

IV. Kỹ Thuật Thơ Mới Và Phương Pháp Thể Hiện Cái Tôi

Kỹ thuật sáng tác của Nguyễn Bính kết hợp tinh tế giữa truyền thống lục bát và tâm thức thơ mới. Ông lựa chọn chất liệu từ cuộc đời - những tuế toái, khổ đau, tịch liêu để làm đối tượng thể hiện. Sự xa rời mỹ học cổ về cái xinh xắn, ưu dĩ được tránh xa. Thay vào đó, nhạy cảm với những sự phận bị kịch được nhấn mạnh. Cách tân ở thể thơ lục bát được thực hiện một cách tinh tế - ông bắt được cái thoáng chốc của cảm xúc và lợi dụng bài thơ không đầu không cuối. Sự phối hợp giữa tự sự và trữ tình tạo nên một giọng điệu lục bát của thời hiện đại.

4.1. Lựa Chọn Chất Liệu Và Hình Ảnh Từ Đời Thường

Chất liệu thơ của Nguyễn Bính được lựa chọn từ cuộc sống hằng ngày - vườn cau, bûi chuối, buổi sáng, trận mưa. Hình ảnh tự nhiên được sử dụng tượng trưng cho cảm xúc nội tâm. Sự đơn sơ, thô sơ của hình ảnh không làm giảm tính chân thực mà còn làm tăng sức lôi cuốn. Những điểm lạ trong cái quen thuộc được khám phá, tạo nên sự bất ngờ và chấn động cho độc giả. Vốn từ dân dã, cách nói của dân quê được nâng lên thành thi ca mà không mất đi bản chất của nó.

4.2. Tân Tiến Thể Thơ Lục Bát Và Bảy Chữ

Nguyễn Bính là đại diện xuất sắc của sự tân tiến thể thơ lục bát trong thơ mới. Ông giữ nguyên cấu trúc tứ tuyệt, lục bát nhưng đổ mới nội dung, tinh thần. Thơ bảy chữ được sáng tạo lại để phù hợp với cảm xúc hiện đại. Vần điệu, nhịp điệu được sử dụng linh hoạt - không cứng nhắc tuân theo quy tắc cũ. Sự kết hợp giữa âm nhạc của tiếng Việt với nội dung sâu sắc tạo nên một giọng điệu độc đáo, vừa mang nét truyền thống, vừa hội tụ tinh thần thời đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh. NguyÔn ThÞ Nga DÊu Ên cña thêi ®¹i c¸i t«i trong th¬ NguyÔn BÝnh luËn v¨n th¹c sÜ ng÷ v¨n Vinh - 2009 1 Bé Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh. NguyÔn ThÞ Nga DÊu Ên cña thêi ®¹i c¸i t«i trong th¬ NguyÔn BÝnh Chuyªn nghµnh: LÝ luËn v¨n häc M· sè: 60. 32 luËn v¨n th¹c sÜ ng÷ v¨n Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: Ts.

Phan Huy Dòng Vinh - 2009 Môc lôc 2 më ®ÇU. §èi t-îng nghiªn cøu vµ ph¹m vi t- liÖu kh¶o s¸t. NhiÖm vô nghiªn cøu. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu.

§ãng gãp cña luËn v¨n. CÊu tróc cña luËn v¨n. 10 NguyÔn BÝnh trong phong trµo th¬ míi. TiÕng nãi cña thêi ®¹i c¸i t«i trong th¬ míi.

§Æc ®iÓm cña thêi ®¹i c¸i t«i. Sù thÓ hiÖn tiÕng nãi c¸i t«i trong th¬ míi. Sù thèng nhÊt cña nh÷ng phong c¸ch th¬ míi trªn vÊn ®Ò kh¼ng ®Þnh c¸i t«i. VÞ trÝ cña NguyÔn BÝnh trong phong trµo Th¬ míi.

Mét ''khoanh tre'' gi÷a v-ên th¬ t©n kú. Mét ®¹i diÖn cho tinh hoa th¬ lôc b¸t. VÊn ®Ò nhËn diÖn ®Æc s¾c vµ ®ãng gãp cña th¬ NguyÔn BÝnh. Th¬ NguyÔn BÝnh ®ång nghÜa víi th¬ ch©n quª?.

Lôc b¸t NguyÔn BÝnh mang phong vÞ ca dao?. Sù cÇn thiÕt cña viÖc nh×n nhËn NguyÔn BÝnh theo mét c¸i nh×n hÖ thèng. 38 C¸c vÊn ®Ò cña thêi ®¹i c¸i t«i. 38 trong th¬ NguyÔn BÝnh.

Mét t×nh tr¹ng x¸o trén bÊt an. Mét sù h×nh thµnh tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ míi. Con ng-êi c¸ nh©n trong th¬ NguyÔn BÝnh. Con ng-êi khao kh¸t yªu ®-¬ng.

Con ng-êi buån ch¸n ®au khæ. Sù cÇn thiÕt cña viÖc b¶o tr× c¸c gi¸ trÞ truyÒn thèng. H-íng vÒ thiªn nhiªn th«n d·. H-íng vÒ tæ Êm gia ®×nh.

73 Nh÷ng c¸ch t©n nghÖ thuËt theo tinh thÇn thêi ®¹i. 73 trong th¬ NguyÔn BÝnh. C¸ch t©n trªn ph-¬ng diÖn lùa chän chÊt liÖu. §èi t-îng thÓ hiÖn: nh÷ng tuÕ to¸i cña cuéc ®êi.

Sù xa rêi mÜ häc cña c¸i xinh x¾n ªm dÞu. Sù nh¹y c¶m víi nh÷ng sè phËn bi kÞch. C¸ch t©n trªn ph-¬ng diÖn tæ chøc bµi th¬. N¾m b¾t c¸i tho¸ng chèc c¶m xóc vµ lèi dùng bµi th¬ kh«ng ®Çu kh«ng cuèi.

Sù phèi hîp gi÷a tù sù vµ tr÷ t×nh. Dùng bµi th¬ dùa trªn kiÓu liªn kÕt c¸c m¶ng mµu ®èi lËp. C¸ch t©n ë thÓ th¬ lôc b¸t vµ c¸c thÓ th¬ truyÒn thèng. Mét giäng ®iÖu lôc b¸t cña thêi hiÖn ®¹i.

Nh÷ng nÐt míi trong giäng th¬ lôc b¸t. Khu«n mÆt míi cña th¬ b¶y ch÷. NguyÔn BÝnh lµ ®¹i biÓu xuÊt s¾c cña phong trµo Th¬ míi. Cïng víi thêi gian vµ thö th¸ch, nh÷ng t¸c phÈm cña NguyÔn BÝnh ngµy cµng ®-îc kh¼ng ®Þnh vµ chiÕm mét vÞ trÝ ®Æc biÖt trong lßng ng-êi ®äc.

Th¬ NguyÔn BÝnh cã mét søc lay ®éng lín víi ®éc gi¶ bëi nã ®· ch¹m tíi nh÷ng ngâ ng¸ch t©m t- s©u kÝn cña con ng-êi, ®Æc biÖt lµ viÖc thÓ hiÖn nh÷ng x«n xao, hoang mang, tr¾c Èn cña thi nh©n trong cuéc biÕn thiªn cña lÞch sö. Nghiªn cøu th¬ NguyÔn BÝnh, do vËy, lµ mét c¬ héi tèt ®Ó ta ®-îc ®¾m m×nh trong thÕ giíi thi ca ®Ých thùc vèn lµ sù kÕt tinh ®Ñp ®Ï cña rÊt nhiÒu mèi quan hÖ v¨n ho¸, v¨n häc. Lµ mét "khoanh tre gi÷a v-ên th¬ t©n kú", th¬ NguyÔn BÝnh ®· cã nh÷ng ®ãng gãp lín cho tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña thi ca ViÖt Nam hiÖn ®¹i. Trong dßng ch¶y cña th¬ míi, th¬ NguyÔn BÝnh ®· béc lé ®-îc tiÕng nãi riªng thÓ hiÖn ®-îc dÊu Ên thêi ®¹i cña c¸i t«i rÊt râ nÐt.

ChÝnh viÖc tr¶i lßng, tr¶i t©m t- c¶m xóc qua c¸c lêi th¬ mét c¸ch trùc diÖn, ®-îc thÓ hiÖn b»ng mét thø giäng ®Ëm chÊt thÞ thµnh cña con ng-êi thêi ¢u hãa, ®Æc biÖt lµ sù nh¹y c¶m ®èi víi "nh÷ng tuÕ to¸i" cña cuéc ®êi ®-îc thÓ hiÖn trong th¬ ®· t¹o ®-îc sù ®ång väng, c¶m th«ng, chia sÎ s©u s¾c. MÆc dï ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu giíi thiÖu NguyÔn BÝnh song viÖc t×m hiÓu c¸c vÊn ®Ò cña thêi ®¹i c¸i t«i trong th¬ «ng víi t- c¸ch lµ mét ®èi t-îng chuyªn biÖt vÉn cßn ®ang thiÕu. §©y lµ lý do chÝnh thóc ®Èy chóng t«i ®Õn víi ®Ò tµi DÊu Ên cña thêi ®¹i c¸i t«i trong th¬ NguyÔn BÝnh. T¸c phÈm cña NguyÔn BÝnh ®· ®-îc ®-a vµo gi¶ng d¹y ë nhµ tr-êng, tõ phæ th«ng ®Õn ®¹i häc, bëi vËy, viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi nµy sÏ soi s¸ng thªm nhiÒu vÊn ®Ò vÒ th¬ NguyÔn BÝnh, gãp phÇn nhÊt ®Þnh vµo viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ gi¶ng d¹y, häc tËp th¬ NguyÔn BÝnh nãi riªng vµ Th¬ míi nãi chung.

LÞch sö vÊn ®Ò 5 NguyÔn BÝnh cã mét vÞ trÝ ®Æc biÖt trong thi ca ViÖt Nam hiÖn ®¹i, bëi thÕ th¬ «ng ®· cã cã mét søc hÊp dÉn kú diÖu kh«ng chØ ®èi víi ®éc gi¶ mµ cßn ®èi víi c¸c nhµ phª b×nh, nghiªn cøu. §· cã nhiÒu t¸c gi¶ quan t©m nghiªn cøu th¬ NguyÔn BÝnh tõ nhiÒu khÝa c¹nh vµ gãc ®é kh¸c nhau. Chóng t«i xin ®-îc kÓ tªn mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu sau ®©y: Tr-íc c¸ch m¹ng th¸ng T¸m, Hoµi Thanh - Hoµi Ch©n trong cuèn Thi nh©n ViÖt Nam ®· chó ý b×nh vµ chän th¬ NguyÔn BÝnh. H-íng chó ý cña t¸c gi¶ cuèn s¸ch lµ nhÊn m¹nh ph-¬ng diÖn"ch©n quª" cña th¬ «ng: "NguyÔn BÝnh ®· ®¸nh thøc ng-êi nhµ quª Èn n¸u trong lßng chóng ta.

Ta bçng thÊy v-ên cau, bôi chuèi lµ hoµn toµn c¶nh tù nhiªn cña ta vµ nh÷ng tÝnh t×nh ®¬n gi¶n cña d©n quª lµ nh÷ng tÝnh t×nh c¨n b¶n cña ta. Gi¸ NguyÔn BÝnh sinh ra thêi tr-íc, t«i ch¾c ng-êi ®· lµm nh÷ng c©u ca dao mµ d©n quª vÉn h¸t quanh n¨m vµ nh÷ng t¸c phÈm cña ng-êi, b©y giê ®· cã v« sè nh÷ng nhµ th«ng th¸i nghiªn cøu" [78, tr. 343] Hßa b×nh lËp l¹i, ë miÒn B¾c, th¬ NguyÔn BÝnh cïng chÞu chung sè phËn víi th¬ cña c¸c nhµ th¬ míi, nhÊt lµ sau sù kiÖn b¸o Tr¨m hoa (mét tê b¸o mµ NguyÔn BÝnh ®ãng vai trß chñ bót) bÞ phª ph¸n vµ ®×nh b¶n. ViÖc giíi thiÖu vµ nghiªn cøu vÒ th¬ NguyÔn BÝnh bÞ gi¸n ®o¹n, Ýt ®-îc chó träng.

Sau 1975, th¬ NguyÔn BÝnh ®-îc chó ý vµ ®-îc nh×n nhËn l¹i víi mét th¸i ®é kh¸ch quan h¬n. Bé s¸ch Nhµ v¨n Hµ Nam Ninh (do ViÖn v¨n häc vµ Héi V¨n häc NghÖ thuËt Hµ Nam Ninh cïng kÕt hîp biªn so¹n) ®· cã nh÷ng trang viÕt c«ng phu kh¼ng ®Þnh gi¸ trÞ th¬ NguyÔn BÝnh. T« Hoµi - ng-êi g¾n bã víi NguyÔn BÝnh trªn suèt hµnh tr×nh th¬ - ®· kh¼ng ®Þnh: "chØ cã quª h-¬ng míi t¹o nªn tõng ch÷ tõng c©u NguyÔn BÝnh. Th¬ vµ cuéc ®êi rµng buéc nhµ th¬.

Tr-íc sau vµ m·i m·i, NguyÔn BÝnh vèn lµ mét nhµ th¬ cña t×nh quª, ch©n quª, hån quª" [63, tr. §Ó kh¼ng ®Þnh vµ nhÊn m¹nh vÞ trÝ, tµi n¨ng cña NguyÔn BÝnh, nhµ phª b×nh V-¬ng TrÝ Nhµn viÕt: "ChØ trong ph¹m vi thÕ kû nµy, gi÷a kh«ng biÕt bao 6 nhiªu thi sÜ mµ n«ng th«n n-íc ta ®· cung cÊp cho v¨n häc, tr-íc sau, NguyÔn BÝnh vÉn lµ mét tµi n¨ng bËc nhÊt, h¬n n÷a mét tµi n¨ng tù nhiªn, nghÜa lµ võa dåi dµo, võa ®éc ®¸o" [63, tr. Ngoµi ra cßn cã thÓ kÓ ®Õn c¸c chuyªn luËn vÒ th¬ ca nh- : Phong trµo th¬ míi cña t¸c gi¶ Phan Cù §Ö (Nxb Khoa häc X· héi, 1996), Gi¸o tr×nh v¨n häc ViÖt Nam 1930-1945 cña Phan Cù §Ö - Hµ Minh §øc - NguyÔn Hoµnh Khung (Nxb §¹i häc vµ Gi¸o dôc chuyªn nghiÖp, 1988), Th¬ l·ng m¹n ViÖt Nam - c¸c t¸c gi¶ tiªu biÓu cña Lª B¶o (Nxb Héi Nhµ v¨n, 1992), Nh×n l¹i mét cuéc c¸ch m¹ng trong thi ca do Hµ Minh §øc chñ biªn (Nxb Gi¸o dôc, 1993), Th¬ míi - b×nh minh th¬ ViÖt Nam hiÖn ®¹i cña NguyÔn Quèc Tóy, Nxb V¨n häc, 1995), T- duy vµ t- duy th¬ hiÖn ®¹i ViÖt Nam cña NguyÔn B¸ Thµnh (NXB V¨n häc, 1995). Trong lêi giíi thiÖu nh÷ng t¸c phÈm chÝnh ë chÆng ®-êng s¸ng t¸c tr-íc c¸ch m¹ng cña NguyÔn BÝnh, M· Giang L©n ®· nhËn xÐt: "Thêi kú th¬ míi (1932-1945) c¸c nhµ th¬ kh¸c t×m tßi khai th¸c c¸i hån c¸i d¸ng t©n kú cña th¬ hiÖn ®¹i Ph¸p, th× NguyÔn BÝnh vÉn m¬ méng say mª víi hån quª, c¶nh quª méc m¹c chÊt ph¸c, víi c¸ch vÝ von so s¸nh ý nhÞ, duyªn d¸ng, víi thÓ th¬ n¨m ch÷, b¶y ch÷ vµ lôc b¸t quen thuéc"[63, tr.

§oµn ThÞ §Æng H-¬ng ®· nhÊn m¹nh vÒ ®ãng gãp næi bËt cña NguyÔn BÝnh trªn ph-¬ng diÖn thi ph¸p: "VÒ mÆt thi ph¸p trªn thi ®µn Th¬ míi, NguyÔn BÝnh cã thÓ coi lµ Mét c¸ch t©n. S¸ng t¹o trong cÊu tróc cã s½n, mét m« h×nh truyÒn thèng cè ®Þnh lµ mét ®iÒu khã kh¨n kh«ng kÐm sù s¸ng t¹o ra nh÷ng cÊu tróc míi cho th¬. ¤ng lµ nhµ th¬ ®Çu tiªn trong thi ®µn hiÖn ®¹i cña thÕ kû nµy ®· dïng h×nh thøc cña th¬ ca d©n gian (®Æc biÖt cña ca dao, d©n ca) ®Ó chuyÓn t¶i néi dung thÈm mü cña Th¬ míi"[63, tr. Gi¸o s- Hµ Minh §øc ®· ®i s©u h¬n vÒ vÊn ®Ò "ch©n quª - ch©n tµi".

¤ng viÕt: "Th¬ NguyÔn BÝnh Èn chøa ®»ng sau nh÷ng c©u ch÷ gi¶n dÞ méc m¹c theo mét c©u h¸t, mét lµn ®iÖu ca dao, Èn chøa ®»ng sau nh÷ng h×nh ¶nh 7 th©n quen, nh÷ng t×nh ý méc m¹c ch©n quª, c¸i hån quª nh- cã tù mu«n ®êi"[63, tr. N¨m 1998, §ç Lai Thóy tr×nh lµng cuèn M¾t th¬ víi nh÷ng kh¸m ph¸ kh¸ s¾c s¶o vÒ th¬ NguyÔn BÝnh."Th¬ NguyÔn BÝnh kh«ng ph¶i lµ b¶n kh¶i hoµn ca cña c¸i míi, hay khóc bi ca cña c¸i cò. Trong th¬ «ng, cò, míi cïng hiÖn diÖn, cïng tån t¹i trong mét sù t-¬ng tranh kh«ng ngõng. Sù dïng d»ng cò míi ®ã, vÒ khÝa c¹nh x· héi häc, cã thÓ lµ non yÕu nh-ng trong lÜnh vùc nghÖ thuËt th× ch-a h¼n ®· thÕ, cã khi cßn ng-îc l¹i.

Th¬ NguyÔn BÝnh thuéc tr-êng hîp hiÕm hoi nµy, bëi v× trong sù cä x¸t cò míi Êy, ®· béc lé nh÷ng s©u s¾c trong t©m hån kh«ng chØ cña mét c¸ nh©n, mµ cña c¶ mét d©n téc"[84, tr117,118]. TiÕp theo, rÊt ®¸ng chó ý lµ cuèn NguyÔn BÝnh - VÒ t¸c gia vµ t¸c phÈm (NXB Gi¸o dôc, 2003). Trong s¸ch nµy, Hµ Minh §øc vµ §oµn §øc Ph-¬ng ®· tuyÓn chän rÊt nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vµ c¸c bµi viÕt vÒ NguyÔn BÝnh cña c¸c t¸c gi¶ cã tªn tuæi nh- T« Hoµi, Lª §×nh Kþ, L¹i Nguyªn ¢n, V-¬ng TrÝ Nhµn, §ç Lai Thóy, M· Giang L©n, TrÇn M¹nh H¶o, §oµn §øc Ph-¬ng, Hång DiÖu,. §Æc biÖt, n¨m 2006, trong cuèn Ba ®Ønh cao th¬ míi, Chu V¨n S¬n ®· gãp mét tiÕng nãi rÊt ®¸ng tr©n träng.