HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ NINH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP XỬ LÝ CHẤT THẢI TRANG TRẠI CHĂN NUÔI LỢN TẠI XÃ CHI LĂNG, HUYỆN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Xuân Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng 05 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Ninh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Lời đầu tiên tôi xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Nguyễn Xuân Thành đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cám ơn tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Ban Chủ nhiệm khoa và các thầy cô giáo Bộ môn Vi sinh vật, Khoa môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng Tài Nguyên và Môi trường huyện Quế Võ, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Quế Võ và UBND xã Chi Lăng đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày… tháng 05 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Ninh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu.
TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Giới thiệu chung về tình hình chăn nuôi ở Việt Nam. Vai trò của ngành chăn nuôi trong nền kinh tế quốc dân. Thực trạng ngành chăn nuôi ở nước ta hiện nay.
Nguồn gốc phát sinh chất thải chăn nuôi và cơ sở khoa học xử lý chất thải chăn nuôi. Nguồn gốc phát sinh chất thải chăn nuôi. Cơ sở khoa học để xử lý chất thải chăn nuôi. Các biện pháp xử lý chất thải chăn nuôi.
Tình hình chăn nuôi tại tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng quản lý và xử lý chất thải chăn nuôi ở nước ta. Cơ sở pháp lý về quản lý chất thải và bảo vệ môi trường trong chăn nuôi ở nước ta. Thực trạng quản lý và xử lý chất thải chăn nuôi.
Nghiên cứu về xử lý chất thải chăn nuôi lợn. Thực trạng quản lý và xử lý chất thải chăn nuôi ở tỉnh Bắc Ninh. Thực trạng công tác quản lý và xử lý chất thải chăn nuôi. 27 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Một số quy trình công nghệ và hiệu quả xử lý chất thải chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của xã Chi Lăng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Tình hình chăn nuôi tại 3 trang trại nghiên cứu tại xã Chi Lăng. Khối lượng và hình thức xử lý chất thải chăn nuôi tại 3 trang trại nghiên cứu. Đánh giá của người dân về ảnh hưởng của chăn nuôi lợn đến môi trường và sức khỏe cộng đồng tại xã Chi Lăng.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp lựa chọn địa điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp.
Phương pháp ước tính nguồn thải. Phương pháp lấy mẫu và phân tích. Phương pháp so sánh với Quy chuẩn. Phương pháp xử lý số liệu.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội xã Chi Lăng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội.
Tình hình phát triển chăn nuôi lợn của các trang trại tại khu vực nghiên cứu. Đặc điểm của các trang trại chăn nuôi lợn. Tình hình phát triển chăn nuôi tại khu vực nghiên cứu. Ước tính khối lượng chất thải và tình hình xử lý chất thải chăn nuôi tại 3 trang trại nuôi lợn được chọn nghiên cứu trên địa bàn xã Chi Lăng.
Ước tính khối lượng chất thải tại khu vực nghiên cứu. 51 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình xử lý chất thải tại các trang trại chăn nuôi lợn trong khu vực nghiên cứu. Đánh giá so sánh mức độ và hình thức xử lý chất thải chăn nuôi giữa các trang trại nghiên cứu.
Đánh giá của người dân về thực trạng môi trường chăn nuôi và hình thức xử lý chất thải chăn nuôi lợn gây áp lực cho môi trường, cảnh quan và sức khỏe cộng đồng. Đề xuất giải pháp xử lý chất thải chăn nuôi gia súc nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Giải pháp trước mắt. Giải pháp lâu dài.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 77 Tài liệu tham khảo. 81 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AC : Ao – Chuồng BTBDHMT : Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung BTNMT : Bộ Tài nguyên và Môi trường BNN&PTNT : Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn C : Chuồng CTR : Chất thải rắn ĐNB : Đông Nam Bộ ĐBSCL : Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH : Đồng bằng sông Hồng FAO : Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc QCVN : Quy chuẩn Việt Nam TCN : Tiêu chuẩn ngành TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam TDMNPB : Trung du miền núi phía Bắc TN : Tây Nguyên UBND : Ủy ban nhân dân VAC : Vườn – Ao – Chuồng VC : Vườn – Chuồng WHO : Tổ chức Y tế thế giới vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Số lượng gia súc, gia cầm ở nước ta giai đoạn 2005 - 2015.
Số lượng hộ chăn nuôi lợn và gà theo quy mô số con trên cả nước (thời điểm năm 2013). Sự phân bố số hộ chăn nuôi lợn và gà theo từng vùng trên cả nước (thời điểm năm 2013). Số lượng trang trại chăn nuôi đạt tiêu chí kinh tế trang trại (thời điểm năm 2012). Tỷ lệ các kiểu chuồng trại giữa hình thức chăn nuôi trang trại và chăn nuôi hộ gia đình.
Tỷ lệ các kiểu hệ thống chuồng trại theo quy mô đàn lợn nái. Lượng chất thải rắn hàng năm từ vật nuôi. Lượng phân lợn thải ra thay đổi theo lứa tuổi. Lượng nước tiểu của một số loại gia súc.
Thực trạng quản lý và xử lý chất thải chăn nuôi. Các trang trại đại diện và quy mô nghiên cứu. Tọa độ và vị trí lấy mẫu nước mặt và nước thải. Các phương pháp phân tích chất lượng nước.
Hiện trạng sử dụng đất của xã Chi Lăng năm 2015. Một số chỉ tiêu kết quả phát triển kinh tế giai đoạn 2010- 2020. Phân bổ quỹ đất theo loại hình trang trại chăn nuôi lợn. Khoảng cách trung bình từ chuồng nuôi đến một số khu vực nhạy cảm xung quanh các trang trại chăn nuôi lợn.
Tình hình chăn nuôi lợn tại Xã Chi Lăng giai đoạn 2012-2016. Quy mô chăn nuôi trung bình của các trang trại chăn nuôi lợn. Khối lượng chất thải rắn phát sinh từ bao bì đượng thức ăn. Ước tính khối lượng phân phát sinh từ các trang trại chăn nuôi.
Ước tính lượng nước thải phát sinh từ các trang trại chăn nuôi. Kết quả phân tích chất lượng nước thải sau bể biogas tại trang trại 1. Kết quả phân tích chất lượng nước mặt trong ao nuôi cá tại trang trại 1. 58 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kết quả phân tích chất lượng nước thải sau bể biogas tại trang trại 2. Kết quả phân tích chất lượng nước mặt trong ao nuôi cá tại trang trại 2. Kết quả phân tích chất lượng nước thải sau bể biogas tại trang trại 3. Kết quả phân tích chất lượng nước mặt tại ao bèo tại trang trại 3.
Kết quả chỉ tiêu đánh giá của người dân tại khu vực nghiên cứu. 70 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Sơ đồ ảnh hưởng của chăn nuôi lợn đến môi trường. Sơ đồ xử lý nước thải bằng hầm biogas kết hợp ao sinh học.
Sơ đồ xử lý nước thải bằng việc kết hợp nhiều hình thức. Vị trí lấy mẫu nước mặt và nước thải. Sơ đồ hành chính xã Chi Lăng huyện Quế Võ – Bắc Ninh. Tỷ lệ sử dụng hệ thống trang trại chăn nuôi tại xã Chi Lăng, 2016.
Mô hình trang trại chăn nuôi lợn của ông Trần Văn Quang. Mô hình trang trại chăn nuôi của gia đình ông Nguyễn Đức Đoán. Mô hình trang trại chăn nuôi của gia đình ông Thân Đình Ngưng. Nguồn gốc đất tại các trang trại chăn nuôi lợn trong khu vực nghiên cứu.
Sơ đồ xử lý chất thải trang trại số 1. Sơ đồ xử lý chất thải của trang trại số 2. Sơ đồ xử lý chất thải của trang trại số 3. So sánh các thông số phân tích sau bể biogas tại mùa khô của các trang trại nghiên cứu.
So sánh các thông số quan trắc chất lượng nước mặt tại ao nuôi cá, ao tự nhiên vào mùa khô của các trang trại nghiên cứu. Thời gian hoạt động chăn nuôi của các trang trại gây ô nhiễm môi trường nhất trong năm. 71 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.