CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYET VE TOA NHÀ XANH 1. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH Chứng nhận tòa nhà xanh ra đời sớm nhất tại Anh vào năm 1990 với tên gọi là phương pháp đánh giá của BREEAM do Tổ chức Nghiên cứu Xây dựng Anh (Building Research Establishment — BRE)và một số nhà nghiên cứu tư nhân cùng đưa ra.Sau đó các nước khác trên thế giới cũng bắt đầu phát triển từng hệ thống riêng như “Thách thức kiến trúc xanh” (Green Building Challenge) tại Canada,“sự lãnh đạo trong thiết kế năng lượng và môi trường” (Leadership in Energy & Environmental Design - LEED) tại Hoa Kỳ, “Tiêu chuẩn môi trường chất lượng cao” (High Quality Environmental standard — HQE) tại Pháp, Hệ thong danh gia su hiểu biết về tòa nhà hiệu qua (Comprehensive Assessment System for Building Environmental Efficiency - CASBEE) tai Nhat. @ 2008 @ HOE DGNB (Germany) 1998 (France) LOTUS © (Vietnam) LEED CASBEE US and (Japan) © 1990 Canada — BREAM (UK) Hình 1.
Các mốc chứng nhận tòa nhà xanh tại các nước trên thé giới Hiện nay rất nhiều quốc gia trên thế giới đã xây dựng hệ thống đánh giá tòa nhà xanh phi hợp với điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội, môi trường riêng biệt của từng miễn lãnh thé. Tuy nhiên, sự phát triển các hệ thống riêng này cũng dựa trên nền tảng những hệ thống đã có sẵn va phát triển mạnh như LEED, BREAM, CASBEE. NGUYEN TH] AN CNMT2010 — DHBK TPHCM LUẬN VĂN THẠC SĨ 8 TOA NHA XANH Bang 1. Nguôn gốc phát triển cơ bản cua cáchệ thong đánh giá tòa nhà xanh trên thé giới Hệ thống đánh giá tòa nhà xanh Quốc gia | Nguồn phát triển từ BREEAM (Building Research Establishment’s Environmental Anh Nguyên gốc Assessment Method) Green Globes Canada BREEAM LEED® (Leadership in Energy and Environmental Design) Hoa Ky | Nguyên goc LEED Canada Canada LEED® LEED India An Độ LEED® LEED Mexico Mexico LEED® Green Star Australia Uc BREEAM, LEED® CASBEE (Comprehensive.
Assessment System for Building Nhat Nguyên gôc Environmental Efficiency) BEAM( Building Environmental Hong BREEAM Green Building Rating System — Han BREEAM, LEED®, HQE (High Environmental Quality) | Pháp Khong tiét 16 LEED, Green Star, LOTUS Viet Nam |BREEAM, GBI, Green Mark, Greenship. Green Globes BREEAM Europe & International California CASBEE Green (Japan) Building Code Hình 1. Ban đồ phân bố khu vực một số tiêu chuẩn tòa nhà xanh trên thé giới NGUYEN THỊ AN CNMT2010 — DHBK TPHCM LUẬN VĂN THẠC SĨ 9 TOA NHA XANH Lich sử hình thành của các tô chức tòa nhà xanh phụ thuộc trước hết vào sự phát triển chung của nhân loại, theo tiến trình lịch sử của từng quốc gia. Dưới đây, dé tai đề cập đến ba hệ thông đánh giá: LEED (Hoa Kỳ), CASBEE (Nhật), LOTUS (Việt Nam).
Lich sử hình thành LEED (Leadership in Energy and Environment Design - Sự lãnh dao trong thiết kê xanh -Hoa Ky) Sự phát triển khái niệm tòa nhà xanh tại Hoa Ky liên quan nhiều đến sự tiến bộ trong nhận thức về môi trường của cộng đồng và các chính sách hàng đầu của chính phủ. Quá trình hình thành được chia thành 4 giai đoạn chínhdựa vào sự ra đời của các chính sách mới về xây dựng và môi trường. Sự phát triển khái niệm tòa nhà xanh tại Hoa Kỳ > Giai đoạn I: 1962 “Mùa xuân thâm lặng” của Rachael Vv Giai đoạn II: 1972_ Lệnh câm van dau khí OPEC .Á Giai đoạn III: 1987 Hội nghị Brundtland > Giai đoạn [V: 1993 Thành lap USGBC Hình 1. Các mốc lich sử trong quá trình phát triển khái niệm toa nhà xanh tại Hoa Kỳ Giai đoạn I: Sự bat đầu vẻ khái niệm tòa nhà xanh của Hoa Kỳ liên quan đến một cuốn sách nỗi tiếng tên là “Mùa xuân thầm lặng” của tác giả Rachael Carson.
Cuốn sách bàn về van dé sử dụng không giới hạn hợp chất DDT và các hóa chat bảo vệ thực vật khác của chính phủ. Cuốn sách được chi nhận là đã làm xuất phát điểm cho phong trào bảo vệ môi trường trên toàn cầu, tạo ra một ảnh hưởng sâu rộng tại Hoa Ky, làm thay đổi chính sách quốc gia về thuốc trừ sâu, va cũng là một trong những nguyên nhândẫn đến việc tổ chức ngày trái đất 22 tháng 4 năm 1970 được tô chức tại Stockhom, Thụy Điền. Giai đoạn Il: Cuộc cam vận dau khí của OPEC đã gây ra ảnh hưởng rất lớn đền cuộc sông của người dân và nên kinh tê Hoa Kỳ trong giai đoạn này. Sự thiêu NGUYEN THỊ AN CNMT2010 — DHBK TPHCM LUẬN VĂN THẠC SĨ 10 TÒA NHÀ XANH nhiên liệu đã thúc đâysự quan tâm sâu sắc của người dân Hoa Ky đến việc sử dụng các nguôn tài nguyên tái tạo.
Lệnh cam vận kéo dài 6 tháng đã tạo ra cơn khủng hoảng môi trường về an ninh năng lượng. Chính phủ ngay lập tức đưa ra những chính sách giảm thuế để phát triển nguồn năng lượng thay thế và khuyến khích giảm sử dụng dầu mỏ trong giai đoạn này. Giai đoạn III: Dưới sự chủ trì của Tiến sĩ Gro Harlem Brundland tổ chức Hội nghị thé giới về môi trường và phát triển đã được thành lập. Nhiệm vụ chính của hội nghị lần này là nhắn mạnh được những van dé phá hoại của con người đối với tài nguyên thiên nhiên và môi trường.
Báo cao Brundtland đã đưa ra được định nghĩa về phát triển bền vững, định nghĩa này vẫn được thừa nhận và được sử dụng một cách rộng rãi cho đến ngày nay. Phát triển bền vững được định nghĩa như sau “Mot sự phát triển vừa có thé thíchhợp với thời đại ngày nay, vừa không ảnh hưởng tới việc thỏa mãn của conchdu doi sau `. Giai đoạn IV: Tất cả các diễn biến trên quốc tế vào giai đoạn III đã đặt nên tảng cho nhiều cuộc tranh luận giữa các tô chức môi trường tại Hoa Kỷ. Dé đạt đến mục tiêu phát triển bền vững, chính phủ Hoa Kỳ đã quyết định thành lập cộng đồng tòa nhà xanh USGBC để cắt giảm lượng ô nhiễm trong ngành xây dựng, một ngành được biết đến như là nguồn tiêu thụ năng lượng chính, tạo ra nhiều khí thai nhà kính và cũng trực tiếp tác động đến cộng đồng nhiều nhất.
Lịch sw hình thành CASBEE (Comprehensive Assessment System for Built Environment Efficiency - Hệ thống đánh giá sự hiểu biết về sử dụng hiệu quả tòa nhà - Nhat Ban) Sự phát triển khái niệm tòa nhà xanh tại Nhật > Giai đoạn I: Khái niệm xa xưa TM > Giai đoạn II: Năm 1960 Ô nhiễm tại Tokyo Giai đoạn III: 1990 Ảnh hưởng của các tô chức toa nhà xanh > được ra đời trên thế giới. CASBEE ra đời Hình 1. Các mốc lịch sử trong quá trình phát triển khái niệm tòa nhà xanh tại Nhát Bản NGUYEN THỊ AN CNMT2010 — DHBK TPHCM LUẬN VĂN THẠC SĨ II TÒA NHÀ XANH Giai đoạn I: Hình thức đánh giá tòa nha lâu đời nhất ở Nhật là đánh giá hiệu quả của quá trình xây dựng, môi trường trong nhà nhăm nâng cao tiện nghi sống mà không quan tâm đến việc ảnh hưởng của chúng tới môi trường xung quanh. Giai đoạn II: Tại Nhật Bản trong giai đoạn từ 1950 - 1960, với sự phát triển quá nhanh của các ngành nghẻ sản xuất công nghiệp đã làm gia tăng những gánh nặng đối với môi trường, dẫn đến môi trường sống bị suy thoái, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và sự phát triển của đất nước.
Chính phủ Nhật Bản đã phải tiễn hành các giải pháp dé cải thiện hệ thống pháp luật và thiết lập cơ quan quản lý nha nước về môi trường. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, việc đánh giá tác động của tòa nhà chỉ ở môi trường xung quanh như: ô nhiễm môi trường dân cư, xây dựng ảnh hưởng đến sự lưu thông của gió. Giai đoạn III: Sự phát triển ý thức của việc đánh giá môi trường trong các tòa nhà bat đầu tăng sau các van dé môi trường toàn cau trong những năm 1970-1990. Sự ra đời một số phương pháp đánh gia cụ thể bao gồm cả BREEAM, LEEDTM và Công cụ GB đã được các nhà khoa học va các nhà cầm quyển của Nhật học hỏi.
Tổ chức CASBEE được thành lập năm 2002 và đưa ra các khái niệm cũng như các phương thức đánh giá một cách có hệ thống. Lich sứ hình thành LOTUS (Việt Nam) Sự phát triển khái niệm tòa nhà xanh tại Việt Nam > Giai đoạn I: Năm 1975: thống nhất dat nước > Giai đoạn II: Năm 1994 —Luật Môi trường ra đời > Giai đoạn III: 2008 thành lập VGBC Hình 1. Các mốc lịch sử trong quá trình phát triénkhdi niệm tòa nhà xanh tại Việt Nam Giai đoạn l: Irước năm 1975, trong chiên tranh tàn khôc, ngành xây dựng va môi trường không phát triển được do vật liệu xây dựng còn nghèo nàn, khoa học kỹ thuật và tay nghề còn lạc hậu. Sau khi thống nhất năm 1975, đất nước ta đi vào thời NGUYEN THỊ AN CNMT2010 — DHBK TPHCM LUẬN VĂN THẠC SĨ 12 TÒA NHÀ XANH kỳ tái thiết đất nước.
Mục đích chính của ngành xây dựng trong giai đoạn này chú trọng đến xây dựng các nhà máy, các ngành công nghiệp nặng nhằm tạo ra nên tảng cơ sở hạ tầng cho đất nước. Vấn đề môi trường hầu như không được quan tâm. Giai đoạn II: Năm 1992, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường được thành lập. Cục Môi trường là cơ quan đầu tiên chuyên trách về môi trường có chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường thống nhất quản lý các hoạt động bảo vệ môi trường trong cả nước.
Luật môi trường ra đời năm 1994, tạo một bước ngoặc cho Việt Nam. Trong giai đoạn này Việt Nam cũng tham gia vào nhiều phong trào môi trường trên thế giới như công ước Vienna, nghị định thư Montreal (1994), chương trình nghị sự 21. Giai đoạn HII:Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quyết định số 1427/QĐ-TTg về Chương trình mục tiêu quốc gia “Str dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả” giai đoạn 2012-2015; trong đó quy định từ năm 2012 trở đi các tòa nhà xây dựng mới và cải tạo bat buộc phải theo Quy chuẩn xây dựng Việt Nam về “Các tòa nhà sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả”. Đó chính là một trong những cơ hội thúc đây sự ra đời ngày càng nhiễu các tòa nhà xanh.
Hội đồng tòa nhà xanh Việt Nam (Vietnam Green Building Council - VGBC) là dự án của Quỹ Thành phố Xanh, một tổ chức phi lợi nhuận quốc tế có trụ sở tại California, Hoa Ky. VGBC hoạt động tại Việt Nam từ tháng 1 năm 2008 và được Bộ Xây dựng chính thức công nhận tháng 3 năm 2009. Tháng 9 năm 2009, VGBC trở thành hội viên của Hội đồng tòa nhà xanh Thế giới - Mạng lưới khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, hợp tác với các Hội đồng tòa nhà xanh khác trong khu vực.