Đánh Giá Ảnh Hưởng Đến Môi Trường Xung Quanh Các Mỏ Than Tại Tỉnh Thái Nguyên

Luận văn phân tích tác động của mỏ than đến môi trường tại Thái Nguyên, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề ô nhiễm và bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Kiều Thanh Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lợi
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Sự Ảnh Hưởng Đến Môi Trường Xung Quanh Khu Vực Một Số Mỏ Than Trên Địa Bàn Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Tài nguyên khoáng sản
• 1.3. Tài nguyên đất và ô nhiễm môi trường đất
• 1.4. Tài nguyên nước và ô nhiễm môi trường nước
• 1.5. Tài nguyên không khí và ô nhiễm môi trường không khí
• 1.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.7. Tình hình khai thác than trên Thế giới
• 1.8. Tình hình khai thác than tại Việt Nam
• 1.9. Tổng quan về tình hình sản xuất và khai thác than của tỉnh Thái Nguyên
• 1.10. Ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp kế thừa sử dụng tài liệu thứ cấp
• 2.2.2. Phương pháp điều tra phỏng vấn người dân
• 2.2.3. Phương pháp lấy mẫu và chỉ tiêu phân tích
• 2.2.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2.5. Phương pháp đối chiếu, so sánh
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả đánh giá sơ lược về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.1. Đặc điểm, điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Vị trí địa lý, hành chính. Khí hậu và địa hình, địa chất
• 3.1.3. Tiềm năng và nguồn lực
• 3.1.3.1. Tài nguyên đất
• 3.1.3.2. Tài nguyên nước
• 3.1.3.3. Tài nguyên khoáng sản
• 3.1.3.4. Tài nguyên rừng
• 3.1.4. Nguồn nhân lực
• 3.1.5. Hệ thống hạ tầng cơ sở, dịch vụ
• 3.2. Đánh giá sơ lược về tình hình khai thác khoáng sản than trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.1. Trữ lượng than tại mỏ than Phấn Mễ, Khánh Hòa, Núi Hồng
• 3.2.2. Công nghệ khai thác của các mỏ than
• 3.2.3. Công nghệ xử lý chất thải của các mỏ than
• 3.3. Kết quả đánh giá sự ảnh hưởng tới môi trường xung quanh của các mỏ than trong phạm vi nghiên cứu
• 3.3.1. Tác động của việc khai thác than của mỏ than Phấn Mễ tới môi trường
• 3.3.2. Tác động của việc khai thác than tới môi trường đất
• 3.3.3. Tác động của việc khai thác than tới môi trường nước
• 3.3.4. Tác động của việc khai thác than tới môi trường không khí
• 3.3.5. Tác động của việc khai thác than của mỏ than Núi Hồng tới môi trường
• 3.3.6. Tác động của việc khai thác than tới môi trường không khí khu vực sản xuất
• 3.3.7. Tác động của việc khai thác than tới môi trường không khí khu vực xung quanh
• 3.3.8. Tác động của việc khai thác than tới chất lượng nước thải
• 3.3.9. Tác động của việc khai thác than của mỏ than Khánh Hòa tới môi trường
• 3.3.10. Tác động của việc khai thác than tới môi trường không khí
• 3.3.11. Tác động của việc khai thác than tới môi trường nước
• 3.4. Kết quả đánh giá ý kiến của người dân sống xung quanh mỏ than Phấn Mễ, Núi Hồng, Khánh Hòa về ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường
• 3.5. Ảnh hưởng của khai thác than tới việc làm, kinh tế
• 3.6. Ảnh hưởng của khai thác than tới môi trường nước
• 3.7. Ảnh hưởng của khai thác than tới môi trường không khí
• 3.8. Đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục các tác động tiêu cực của hoạt động khai thác than đến môi trường của mỏ than Phấn Mễ, Khánh Hòa và Núi Hồng
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên là yếu tố quan trọng thúc đẩy nền kinh tế quốc dân. Tại Việt Nam, tài nguyên thiên nhiên phong phú nhưng việc khai thác còn nhiều bất cập. Hoạt động khai thác than tại Thái Nguyên, với nhiều mỏ như Khánh Hòa, Phấn Mễ và Núi Hồng, đã mang lại lợi ích kinh tế song cũng gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường. Những vấn đề như ô nhiễm không khí, nước và đất đang ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Do đó, việc đánh giá hiện trạng môi trường trong hoạt động khai thác than là cần thiết nhằm đề ra các biện pháp quản lý hiệu quả hơn.

II. Đối tượng và nội dung nghiên cứu

Luận văn tập trung vào việc đánh giá sự ảnh hưởng của hoạt động khai thác than đến môi trường xung quanh các mỏ than tại tỉnh Thái Nguyên. Nội dung nghiên cứu bao gồm đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh, tình hình khai thác khoáng sản, và sự tác động của khai thác than đến môi trường đất, nước, không khí. Đặc biệt, luận văn cũng khảo sát ý kiến của người dân về mức độ ảnh hưởng của khai thác than đến môi trường sống của họ. Điều này không chỉ cung cấp cái nhìn tổng quan về tác động môi trường mà còn giúp các cơ quan quản lý đưa ra giải pháp phù hợp.

III. Kết quả đánh giá sự ảnh hưởng đến môi trường

Kết quả nghiên cứu cho thấy, hoạt động khai thác than tại các mỏ như Phấn Mễ, Khánh Hòa và Núi Hồng đã gây ra những tác động đáng kể đến môi trường xung quanh. Ô nhiễm không khí do bụi và khí thải từ các hoạt động khai thác là vấn đề lớn, cùng với ô nhiễm nguồn nước từ việc xả thải không qua xử lý. Đặc biệt, chất lượng đất cũng bị suy giảm do việc sử dụng hóa chất trong khai thác. Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên mà còn tác động đến sức khỏe và đời sống của người dân địa phương. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả để giảm thiểu những tác động tiêu cực này.

IV. Đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường

Để giảm thiểu tác động tiêu cực từ hoạt động khai thác than đến môi trường, cần thiết phải áp dụng các giải pháp như cải tiến công nghệ khai thác, xử lý chất thải trước khi xả ra môi trường, và thực hiện các biện pháp phục hồi môi trường sau khai thác. Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức của người dân và các doanh nghiệp về bảo vệ môi trường cũng rất quan trọng. Các chính sách bảo vệ môi trường cần được thực thi nghiêm ngặt để đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh Thái Nguyên.

V. Ý nghĩa của nghiên cứu

Luận văn không chỉ có giá trị trong việc đánh giá tác động của hoạt động khai thác than đến môi trường mà còn cung cấp cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về công nghệ và giải pháp cải thiện chất lượng môi trường. Kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc đưa ra các biện pháp quản lý hiệu quả, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Sự kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường sẽ tạo ra nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững tại tỉnh Thái Nguyên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác than là một ngành công nghiệp quan trọng, đóng góp lớn vào phát triển kinh tế quốc dân, đặc biệt tại các tỉnh có trữ lượng than lớn như Thái Nguyên. Tỉnh Thái Nguyên hiện có khoảng 15 mỏ than được cấp phép khai thác với tổng công suất thiết kế 1,74 triệu tấn/năm, trong đó sản lượng thực tế đạt khoảng 1,15 đến 1,4 triệu tấn/năm. Hoạt động khai thác than tại các mỏ Núi Hồng, Khánh Hòa và Phấn Mễ đã tạo công ăn việc làm, thúc đẩy kinh tế địa phương nhưng đồng thời cũng gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường đất, nước và không khí xung quanh khu vực khai thác.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá mức độ ảnh hưởng của hoạt động khai thác than đến môi trường xung quanh các mỏ than trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2014-2015. Nghiên cứu tập trung phân tích các chỉ tiêu chất lượng đất, nước mặt, nước ngầm và không khí, đồng thời khảo sát ý kiến người dân về tác động môi trường và sức khỏe. Kết quả nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý nhà nước trong việc đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngành khai thác than tại Thái Nguyên.

Việc đánh giá này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh khai thác than ngày càng gia tăng, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy các chính sách quản lý môi trường hiệu quả, đảm bảo phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về tác động môi trường của hoạt động khai thác khoáng sản, bao gồm:

• Lý thuyết về ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí: Phân tích các tác nhân ô nhiễm như bụi, kim loại nặng, khí độc và các chất thải rắn, lỏng phát sinh từ khai thác than ảnh hưởng đến các thành phần môi trường.
• Mô hình đánh giá tác động môi trường (EIA): Đánh giá toàn diện các yếu tố môi trường bị ảnh hưởng, từ đó xác định mức độ và phạm vi tác động.
• Khái niệm về quản lý môi trường bền vững: Tập trung vào việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm và phục hồi môi trường.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: ô nhiễm môi trường đất (pH, kim loại nặng Pb, Zn, Cu), ô nhiễm môi trường nước (BOD5, COD, TSS, kim loại nặng, coliform), ô nhiễm không khí (bụi tổng hợp, SO2, NO2, CO, tiếng ồn), và ý kiến cộng đồng về tác động môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo môi trường của các mỏ than Núi Hồng, Khánh Hòa và Phấn Mễ; tài liệu pháp luật liên quan đến bảo vệ môi trường và khai thác khoáng sản; số liệu phân tích mẫu đất, nước, không khí thu thập trong giai đoạn 2014-2015. Đồng thời tiến hành khảo sát ý kiến người dân sống trong bán kính 200m đến 1000m quanh các mỏ than với tổng số 90 phiếu điều tra (30 hộ/mỏ).

• Phương pháp lấy mẫu và phân tích: Lấy mẫu đất ở các độ sâu 0-25cm, 25-50cm, 50-100cm; mẫu nước mặt, nước ngầm và nước thải với các chỉ tiêu pH, BOD5, COD, TSS, kim loại nặng (Pb, Cd, As, Hg, Cu, Fe, Mn), coliform; mẫu không khí đo bụi tổng hợp (TSP), khí SO2, NO2, CO và tiếng ồn. Phân tích mẫu tại các viện và trung tâm chuyên ngành theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN).

• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Excel và Word để xử lý, phân tích số liệu, so sánh với các tiêu chuẩn môi trường hiện hành như QCVN 03:2008/BTNMT (đất), QCVN 08:2008/BTNMT (nước mặt), QCVN 09:2008/BTNMT (nước ngầm), QCVN 05:2009/BTNMT (không khí).

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích mẫu từ tháng 8/2014 đến tháng 7/2016, gồm 3 đợt lấy mẫu chính tại mỗi mỏ than.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ô nhiễm môi trường đất: Mẫu đất tại các khu vực bãi thải và ven mỏ than Núi Hồng, Khánh Hòa và Phấn Mễ cho thấy pH đất có xu hướng giảm nhẹ, dao động trong khoảng 5,5-6,8, thấp hơn so với vùng đối chứng. Nồng độ kim loại nặng Pb, Zn, Cu vượt mức giới hạn cho phép từ 1,2 đến 2,5 lần theo QCVN 03:2008/BTNMT, đặc biệt tại các điểm gần bãi thải và khu vực vận chuyển than.

2. Ô nhiễm môi trường nước: Chất lượng nước mặt và nước ngầm quanh các mỏ than bị ảnh hưởng rõ rệt. Các chỉ tiêu BOD5, COD, TSS vượt mức tiêu chuẩn cho phép từ 1,5 đến 3 lần. Nồng độ kim loại nặng như As, Pb, Cd, Hg trong nước mặt và nước ngầm cao hơn tiêu chuẩn QCVN 08 và QCVN 09 từ 1,5 đến 2,8 lần. Mức coliform trong nước thải và nước mặt cũng vượt ngưỡng an toàn, gây nguy cơ về sức khỏe cộng đồng.

3. Ô nhiễm môi trường không khí: Nồng độ bụi tổng hợp (TSP) tại khu vực khai thác và dân cư lân cận vượt tiêu chuẩn QCVN 05:2009/BTNMT từ 2,2 đến 4,2 lần. Các khí SO2, NO2, CO cũng ghi nhận vượt mức cho phép trong khoảng 1,2 đến 2 lần, đặc biệt tại khu vực nổ mìn và vận chuyển than. Tiếng ồn đo được dao động từ 65 đến 75 dB, vượt mức giới hạn cho phép, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

4. Ý kiến người dân: Khoảng 70% người dân sống trong bán kính 500m quanh các mỏ than cho biết họ bị ảnh hưởng tiêu cực về sức khỏe, đặc biệt các bệnh về đường hô hấp và da liễu. Hơn 60% người dân phản ánh ô nhiễm không khí và tiếng ồn làm giảm chất lượng cuộc sống. Khoảng 55% người dân cho biết hoạt động khai thác than ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp do ô nhiễm đất và nước.

Thảo luận kết quả

Các kết quả phân tích cho thấy hoạt động khai thác than tại các mỏ Núi Hồng, Khánh Hòa và Phấn Mễ đã gây ra ô nhiễm đáng kể cho môi trường đất, nước và không khí xung quanh. Nguyên nhân chủ yếu là do bụi phát sinh từ nổ mìn, vận chuyển than, nước thải chưa được xử lý triệt để và các chất thải rắn từ bãi thải. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, mức độ ô nhiễm tại Thái Nguyên tương đương hoặc cao hơn một số khu vực khai thác than có quy mô tương tự.

Biểu đồ thể hiện nồng độ bụi và kim loại nặng vượt chuẩn tại các điểm lấy mẫu sẽ minh họa rõ ràng mức độ ô nhiễm. Bảng so sánh các chỉ tiêu môi trường với tiêu chuẩn QCVN cũng giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng cụ thể.

Kết quả khảo sát ý kiến người dân phản ánh thực trạng ô nhiễm và tác động sức khỏe, đồng thời cho thấy sự cần thiết của các biện pháp quản lý và cải thiện môi trường. Việc ô nhiễm không khí và tiếng ồn vượt mức cho phép cũng làm tăng nguy cơ các bệnh về hô hấp và giảm chất lượng cuộc sống, phù hợp với các báo cáo y tế liên quan.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường xử lý nước thải: Áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến tại các mỏ than để giảm nồng độ BOD5, COD, kim loại nặng xuống dưới ngưỡng cho phép. Mục tiêu giảm 50% tải lượng ô nhiễm trong vòng 2 năm, do các công ty khai thác than phối hợp với cơ quan môi trường thực hiện.

2. Kiểm soát bụi và khí thải: Lắp đặt hệ thống phun sương, che phủ bãi thải và đường vận chuyển than nhằm giảm bụi phát tán. Giảm nồng độ bụi tổng hợp xuống dưới 150 µg/m³ trong vòng 1 năm. Đồng thời, kiểm soát khí SO2, NO2 bằng các biện pháp kỹ thuật và bảo trì thiết bị.

3. Phục hồi môi trường đất: Thực hiện cải tạo đất tại các khu vực bãi thải bằng phương pháp phủ đất, trồng cây xanh để cải thiện pH và giảm kim loại nặng. Mục tiêu phục hồi 30% diện tích đất bị ảnh hưởng trong 3 năm tới, do các đơn vị khai thác phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện.

4. Giám sát và nâng cao nhận thức cộng đồng: Thiết lập hệ thống giám sát môi trường liên tục và công khai kết quả cho người dân. Tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và sức khỏe cho cộng đồng trong vòng 6 tháng.

5. Chính sách và quản lý nhà nước: Cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định về môi trường của các mỏ than, xử lý nghiêm các vi phạm. Đồng thời, xây dựng các chính sách hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các dự án cải thiện môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy định và kế hoạch quản lý khai thác than bền vững, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

2. Các doanh nghiệp khai thác than: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý môi trường được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành khoa học môi trường, địa chất, khai thác khoáng sản: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tế và phân tích tác động môi trường để phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cộng đồng dân cư sống gần các khu vực khai thác than: Nắm bắt thông tin về mức độ ô nhiễm và các biện pháp bảo vệ sức khỏe, đồng thời tham gia giám sát và phản hồi về tác động môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động khai thác than ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng nước?
   Hoạt động khai thác than làm tăng nồng độ BOD5, COD, kim loại nặng (Pb, Cd, As, Hg) trong nước mặt và nước ngầm, vượt tiêu chuẩn từ 1,5 đến 3 lần, gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.

2. Mức độ ô nhiễm không khí tại các mỏ than ra sao?
   Nồng độ bụi tổng hợp (TSP) vượt tiêu chuẩn từ 2,2 đến 4,2 lần, cùng với khí SO2, NO2, CO vượt mức 1,2 đến 2 lần, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và môi trường sống.

3. Người dân quanh các mỏ than có bị ảnh hưởng sức khỏe không?
   Khoảng 70% người dân phản ánh các vấn đề về hô hấp và da liễu liên quan đến ô nhiễm không khí và tiếng ồn do khai thác than, đồng thời ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp.

4. Các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm được đề xuất là gì?
   Bao gồm xử lý nước thải, kiểm soát bụi và khí thải, phục hồi đất bị ô nhiễm, giám sát môi trường liên tục và nâng cao nhận thức cộng đồng.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các khu vực khai thác than khác không?
   Có, phương pháp và kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở tham khảo cho các khu vực khai thác than có điều kiện tương tự nhằm đánh giá và quản lý tác động môi trường hiệu quả.

Kết luận

• Hoạt động khai thác than tại các mỏ Núi Hồng, Khánh Hòa và Phấn Mễ đã gây ô nhiễm đáng kể cho môi trường đất, nước và không khí xung quanh.
• Nồng độ các chỉ tiêu ô nhiễm như kim loại nặng, BOD5, COD, bụi tổng hợp vượt tiêu chuẩn từ 1,2 đến 4,2 lần, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và năng suất nông nghiệp.
• Ý kiến người dân phản ánh rõ ràng tác động xấu của khai thác than đến môi trường sống và sức khỏe.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm, phục hồi môi trường và nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc phát triển ngành khai thác than bền vững tại Thái Nguyên.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, thiết lập hệ thống giám sát môi trường liên tục và mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động tại các mỏ than khác trên địa bàn tỉnh.

Call to action: Các bên liên quan cần phối hợp chặt chẽ để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững từ ngành khai thác than.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa trong nghiên cứu khoa học.

Ý nghĩa thực tế .2 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài. Tài nguyên khoáng sản. Tài nguyên đất và ô nhiễm môi trƣờng đất.

Tài nguyên nƣớc và ô nhiễm môi trƣờng nƣớc. Tài nguyên không khí và ô nhiễm môi trƣờng không khí. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Tình hình khai thác than trên Thế giới.

Tình hình khai thác than tại Việt Nam. Tổng quan về tình hình sản xuất và khai thác than của tỉnh Thái Nguyên. Ảnh hƣởng của hoạt động khai thác than tới môi trƣờng .21 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian tiến hành. Các nội dung nghiên cứu. Đánh giá sơ lƣợc điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên. Đánh giá sơ lƣợc về tình hành khai thác khoáng sản than trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Đánh giá sự ảnh hƣởng của khai thác than tại các mỏ than Núi Hồng, Khánh Hòa và Phấn Mễ tới môi trƣờng khu vực xung quanh. Đánh giá ý kiến của ngƣời dân về mức độ ảnh hƣởng của khai thác than tại mỏ than Khánh Hòa, Núi Hồng, Phấn Mễ tới môi trƣờng sống của ngƣời dân. Đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trƣờng của mỏ than Khánh Hòa, Núi Hồng và Phấn Mế. Phƣơng pháp nghiên cứu.

Phƣơng pháp kế thừa sử dụng tài liệu thứ cấp. Phƣơng pháp điều tra phỏng vấn ngƣời dân. Phƣơng pháp lấy mẫu và chỉ tiêu phân tích. Loại mẫu và số lƣợng mẫu.

Phƣơng pháp lấy mẫu và chỉ tiêu phân tích. Phƣơng pháp xử lý số liệu. Phƣơng pháp đối chiếu, so sánh .33 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Kết quả đánh giá sơ lƣợc về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên.

Đặc điểm, điều kiện tự nhiên. Vị trí địa lý, hành chính. Khí hậu và địa hình, địa chất. Tiềm năng và nguồn lực.

Tài nguyên đất. Tài nguyên nƣớc. Tài nguyên khoáng sản. Tài nguyên rừng.

Nguồn nhân lực. Hệ thống hạ tầng cơ sở, dịch vụ. Đánh giá sơ lƣợc về tình hành khai thác khoáng sản than trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Trữ lƣợng than tại mỏ than Phấn Mễ, Khánh Hòa, Núi Hồng.

Công nghệ khai thác của các mỏ than. Công nghệ xử lý chất thải của các mỏ than. Kết quả đánh giá sự ảnh hƣởng tới môi trƣờng xung quanh của các mỏ than trong phạm vi nghiên cứu. Tác động của việc khai thác than của mỏ than Phấn Mễ tới môi trƣờng.

Tác động của việc khai thác than tới môi trƣờng đất. Tác động của việc khai thác than tới môi trƣờng nƣớc. Tác động của việc khai thác than tới môi trƣờng không khí. Tác động của việc khai thác than của mỏ than Núi Hồng tới môi trƣờng.

Tác động của việc khai thác than tới môi trƣờng không khí khu vực sản xuất. Tác động của việc khai thác than tới môi trƣờng không khí khu vực xung quanh. Tác động của việc khai thác than tới chất lƣợng nƣớc thải. Tác động của việc khai thác than của mỏ than Khánh Hòa tới môi trƣờng.

Tác động của việc khai thác than tới môi trƣờng không khí. Tác động của việc khai thác than tới môi trƣờng nƣớc. Kết quả đánh giá ý kiến của ngƣời dân sống xung quanh mỏ than Phấn Mễ, Núi Hồng, Khánh Hòa về ảnh hƣởng của hoạt động khai thác than tới môi trƣờng. Ảnh hƣởng của khai thác than tới việc làm, kinh tế.

Ảnh hƣởng của khai thác than tới môi trƣờng nƣớc. Ảnh hƣởng của khai thác than than tới môi trƣờng không khí. Đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục các tác động tiêu cực của hoạt động khai thác than đến môi trƣờng của mỏ than Phấn Mễ, Khánh Hòa và Núi Hồng .71 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .77 TÀI LIỆU THAM KHẢO .78 PHỤ LỤC vii DANH MỤC BẢNG CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT STT Từ, cụm từ viết tắt Giải thích 1 BTNMT Bộ Tài Nguyên và Môi Trƣờng 2 CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa 3 CCN Cụm công nghiệp 4 CHLB Cộng hòa liên bang 5 CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân 6 HTX Hợp tác xã 7 GCNĐT Giấy chứng nhận đầu tƣ 8 KCN Khu công nghiệp 9 NĐ-CP Nghị định chính phủ 10 QCVN Quy chuẩn Việt Nam 11 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam 12 UBND Ủy ban nhân dân 13 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam 14 TNHH Thƣơng nghiệp hữu hạn viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Tải lƣợng tác nhân ô nhiễm do con ngƣời đƣa vào môi trƣờng nƣớc .2: Tổng hợp mỏ Than đã cấp phép khai thác.3: Tổng hợp các mỏ khoáng sản than đã phát hiện trên địa bàn tỉnh .1: Hiện trạng và sản lƣợng khai thác của các mỏ đến năm 2014 .2: Công nghệ xử lý chất thải mỏ than Phấn Mễ, Núi Hồng, Khánh Hòa .3: Kết quả phân tích mẫu đất .4: Kết quả phân tích mẫu nƣớc mặt năm 2015 .5: Kết quả phân tích mẫu nƣớc ngầm .6: Kết quả đo, phân tích nƣớc thải .7: Kết quả đo, phân tích nƣớc thải sinh hoạt .8: Kết quả phân tích khí thải khu vực sản xuất .9: Kết quả đo, phân tích không khí trong khu vực sản xuất của mỏ than Núi Hồng .10: Kết quả đo, phân tích không khí trong khu vực xung quanh của mỏ than Núi Hồng .11: Kết quả phân tích chất lƣợng nƣớc thải của mỏ than Núi Hồng .12: Kết quả phân tích môi trƣờng không khí của mỏ than Khánh Hòa .13: Kết quả phân tích thải sản xuất của mỏ than Khánh Hòa.14: Kết quả phân tích nƣớc ngầm của mỏ than Khánh Hòa .15: Kết quả phân tích mẫu nƣớc mặt của mỏ than Khánh Hòa .16: Kết quả phân tích mẫu đất của mỏ than Khánh Hòa. 64 ix DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1: Sơ đồ công nghệ khai thác lộ thiên .2: Sơ đồ công nghệ khai thác hầm lò .3: Biểu đồ thể hiện nguyên nhân ảnh hƣởng sản xuất nông nghiệp .4: Biểu đồ thể hiện nguyên nhân gây ô nhiễm nƣớc mặt .5: Biểu đồ thể hiện ảnh hƣởng của khai thác than tới môi trƣờng đất .6: Ý kiến của ngƣời dân về mức độ ô nhiễm không khí .7: Biểu đồ thể hiện các bệnh do không khí và tiếng ồn gây ra .8: Biểu đồ thể hiện ảnh hƣởng do tiếng ồn và bụi .9: Biểu đồ thể hiện các bệnh do nƣớc gây ra .10: Sơ đồ công nghệ hệ thống xử lý nƣớc thải theo phƣơng án đề xuất.

Tính cấp thiết của đề tài Khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên là một trong những nhân tố để thúc đẩy nền kinh tế quốc dân của mỗi quốc gia trên thế giới. Nguồn tài nguyên thiên nhiên của Việt Nam rất đa dạng và phong phú, nhƣng khai thác và sử dụng còn nhiều bất cập. Tại Việt Nam việc khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên chƣa đƣợc quản lý chặt chẽ và không hiệu quả, dẫn đến thất thoát và lãng phí tài nguyên. Trong xu thế hội nhập và phát triển, các ngành công nghiệp nƣớc ta đƣợc quan tâm đầu tƣ và đẩy mạnh.

Trong số đó phải kể đến các hoạt động của công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản. Khai thác than là một hoạt động đã đƣợc quan tâm đầu tƣ phát triển từ khá lâu. Sự tăng trƣởng của các ngành kinh tế nhƣ điện, xi măng. luôn tỉ lệ thuận với nhu cầu sử dụng than.

Trên cơ sở nhu cầu than ngày càng tăng trên thị trƣờng, các hoạt động khai thác và chế biến than cũng liên tục gia tăng. Bên cạnh những lợi ích kinh tế mà ngành khai thác than mang lại, thì hoạt động này cũng đã can thiệp khá mạnh mẽ đến môi trƣờng, gây ra những tác động tiêu cực đến môi trƣờng đòi hỏi các nhà đầu tƣ cần phải có các giải pháp quản lý, giải pháp công nghệ và các giải pháp xử lý hợp lý nhằm giảm thiểu những ảnh hƣởng xấu đến môi trƣờng. Thái Nguyên là tỉnh có trữ lƣợng than lớn, có nhiều mỏ than đang hoạt động khai thác nhƣ: Mỏ than Khánh Hòa, mỏ than Phấn Mễ, mỏ than Núi Hồng… Hoạt động khai than đã đem lại nhiều lợi ích về mặt kinh tế, tạo công ăn việc làm cho ngƣời dân địa phƣơng, góp phần thúc đẩy nền kinh tế thị trƣờng phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh đó việc khai thác than đã và đang gây ảnh hƣởng xấu đến môi trƣờng xung quanh.

Ngoài những lợi ích do ngành công nghiệp khai thác chế biến than mang lại cho địa phƣơng Thái Nguyên thì những tác động đến môi trƣờng hiện nay không nhỏ: Vấn đề sạt lở bãi thải, hạ thấp mực nƣớc ngầm, ô nhiễm môi trƣờng không khí, làm bẩn nguồn nƣớc tƣới tiêu. đang ngày càng gây bức xúc trong nhân dân. Do vậy việc đánh giá hiện trạng môi trƣờng trong hoạt động khai thác than trên địa bàn 2 Thái Nguyên là cần thiết, trên cơ sở đó cần đề ra những biện pháp quản lý môi trƣờng nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trƣờng tại Thái Nguyên. Từ thực tiễn trên, dƣới sự hƣớng dẫn của cô giáo TS.

Nguyễn Thị Lợi, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá sự ảnh hưởng đến môi trường xung quanh khu vực một số mỏ than trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu - Đánh giá sơ lƣợc về tình hành khai thác than trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; - Đánh giá sự ảnh hƣởng của hoạt động khai thác than đến môi trƣờng đất, nƣớc, không khí xung quanh khu vực các mỏ than Núi Hồng; mỏ than Khánh Hòa; mỏ than Phẫn Mễ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; - Đánh giá ý kiến của ngƣời dân về mức độ ảnh hƣởng của khai thác than tại mỏ than Khánh Hòa, Núi Hồng, Phấn Mễ tới môi trƣờng sống của ngƣời dân; - Đánh giá đƣợc những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp. Ý nghĩa của đề tài 3. Ý nghĩa trong nghiên cứu khoa học - Vận dụng những kiến thức đã học trong Nhà trƣờng vào thực tế; - Kết quả của đề tài là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về công nghệ, giải pháp cải thiện chất lƣợng môi trƣờng bị ô nhiễm.