Đánh Giá Tác Động Môi Trường Cụm Công Nghiệp Tử Đà - An Đạo Tại Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích đánh giá tác động môi trường cụm công nghiệp tử đà an đạo tại xã tử đà và an đạo huyện phù ninh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Trọng Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Duy Bách
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Môi Trường Tại Cụm Công Nghiệp Tử Đà - An Đạo
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Cơ sở thực tiễn
• 1.2.1. Hiện trạng ô nhiễm môi trường của các KCN trên thế giới
• 1.2.2. Hiện trạng ô nhiễm môi trường tại các KCN, CCN ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 03 năm 2019 đến tháng 11 năm 2019
• 2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2.1. Mục tiêu chung
• 2.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp kế thừa, thu thập số liệu thứ cấp
• 2.5. Phương pháp điều tra
• 2.6. Phương pháp lấy mẫu và phân tích môi trường
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ XÃ HỘI
• 3.1. Khái quát chung về CCN Tử Đà – An Đạo
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Địa hình, địa mạo, địa chất công trình
• 3.1.3. Điều kiện về khí hậu, khí tượng
• 3.2. Điều kiện về kinh tế, xã hội
• 3.2.1. Điều kiện về kinh tế, xã hội xã Tử Đà năm 2018
• 3.2.2. Điều kiện về kinh tế, xã hội xã An Đạo năm 2018
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả CCN Tử Đà An Đạo
• 4.1.1. Hiện trạng sử dụng đất và hạ tầng kỹ thuật tại CCN Tử Đà – An Đạo
• 4.1.2. Đánh giá tổng hợp hiện trạng
• 4.2. Đánh giá hiện trạng môi trường
• 4.2.1. Hiện trạng môi trường
• 4.2.1.1. Đặc điểm nguồn thải và hệ thống thu gom nước mưa, nước thải trong CCN Tử Đà – An Đạo
• 4.2.1.2. Hiện trạng xả thải của các nhà máy trong CCN Tử Đà – An Đạo
• 4.2.2. Tác động đến môi trường nước của CCN Tử Đà – An Đạo
• 4.2.2.1. Hiện trạng chất lượng nước mặt tại điểm tiếp nhận nước thải
• 4.2.2.2. Phân tích chất lượng nước ngầm
• 4.2.3. Hiện trạng môi trường xung quanh CCN Tử Đà – An Đạo thông qua đánh giá của người dân
• 4.2.4. Đánh giá hiệu quả xử lý của hệ thống XLNT tập trung CCN
• 4.3. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả của hệ thống xử lý nước thải CCN Tử Đà – An Đạo
• 4.3.1. Giải pháp quản lý
• 4.3.2. Giải pháp tuyên truyền giáo dục
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Tác Động Môi Trường Tại CCN Tử Đà An Đạo

Cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo, nằm tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, đã trở thành một trong những điểm nhấn trong phát triển công nghiệp của tỉnh. Việc đánh giá tác động môi trường tại đây không chỉ giúp nhận diện các vấn đề môi trường hiện tại mà còn định hướng cho các giải pháp bảo vệ môi trường trong tương lai. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, việc thực hiện đánh giá tác động môi trường là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho các cụm công nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Đánh giá tác động môi trường (ĐGTĐMT) là quá trình phân tích và dự báo các tác động của dự án đến môi trường. Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, ĐGTĐMT giúp đưa ra các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả trong quá trình triển khai dự án.

1.2. Tình Hình Hiện Tại Của CCN Tử Đà An Đạo

CCN Tử Đà - An Đạo đã thu hút 18 doanh nghiệp, trong đó 16 doanh nghiệp đang hoạt động. Tuy nhiên, việc phát triển này cũng kéo theo nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường cần được giải quyết kịp thời.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Môi Trường Tại CCN Tử Đà An Đạo

Mặc dù CCN Tử Đà - An Đạo đã có những bước phát triển mạnh mẽ, nhưng ô nhiễm môi trường vẫn là một thách thức lớn. Nước thải từ các doanh nghiệp, bụi bẩn và khí thải là những yếu tố chính gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trường tại đây. Theo nghiên cứu, chất lượng nước mặt và nước ngầm tại khu vực này đang có dấu hiệu suy giảm nghiêm trọng.

2.1. Nguồn Gốc Ô Nhiễm Từ Các Doanh Nghiệp

Nước thải sinh hoạt và sản xuất từ các doanh nghiệp trong CCN là nguồn chính gây ô nhiễm. Việc xả thải không qua xử lý đúng quy định đã làm gia tăng ô nhiễm môi trường nước.

2.2. Tác Động Đến Chất Lượng Nước

Chất lượng nước mặt tại CCN Tử Đà - An Đạo đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng, với nhiều chỉ tiêu vượt ngưỡng cho phép. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn đến hệ sinh thái xung quanh.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Môi Trường Tại CCN Tử Đà An Đạo

Để thực hiện đánh giá tác động môi trường, các phương pháp khoa học đã được áp dụng. Việc thu thập dữ liệu từ thực địa, phân tích mẫu nước và không khí là những bước quan trọng trong quá trình này. Theo TS. Ngô Duy Bách, việc áp dụng các phương pháp hiện đại sẽ giúp nâng cao độ chính xác trong đánh giá.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ các mẫu nước, không khí và đất tại khu vực CCN. Việc này giúp xác định mức độ ô nhiễm và các yếu tố tác động đến môi trường.

3.2. Phân Tích Mẫu Nước Và Không Khí

Các mẫu nước và không khí sẽ được phân tích để xác định nồng độ các chất ô nhiễm. Kết quả phân tích sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc đánh giá tác động môi trường.

IV. Giải Pháp Giảm Thiểu Tác Động Môi Trường Tại CCN Tử Đà An Đạo

Để giảm thiểu tác động môi trường, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc nâng cấp hệ thống xử lý nước thải, tuyên truyền giáo dục về bảo vệ môi trường cho các doanh nghiệp là những biện pháp cần thiết. Theo báo cáo, việc áp dụng công nghệ xanh trong sản xuất sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm.

4.1. Nâng Cấp Hệ Thống Xử Lý Nước Thải

Hệ thống xử lý nước thải cần được nâng cấp để đảm bảo xử lý hiệu quả trước khi xả ra môi trường. Việc này sẽ giúp cải thiện chất lượng nước mặt và nước ngầm.

4.2. Tuyên Truyền Giáo Dục Về Bảo Vệ Môi Trường

Tuyên truyền giáo dục cho các doanh nghiệp về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trường.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Môi Trường Tại CCN Tử Đà An Đạo

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tác động môi trường tại CCN Tử Đà - An Đạo đang ở mức báo động. Chất lượng nước mặt và không khí đều có dấu hiệu suy giảm. Theo số liệu từ các cuộc khảo sát, người dân địa phương cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng ô nhiễm này.

5.1. Đánh Giá Chất Lượng Nước

Chất lượng nước tại các điểm tiếp nhận nước thải đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nhiều chỉ tiêu vượt ngưỡng cho phép, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

5.2. Đánh Giá Chất Lượng Không Khí

Chất lượng không khí tại khu vực CCN cũng đang bị ô nhiễm. Nồng độ bụi mịn và khí thải vượt mức cho phép, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Về Bảo Vệ Môi Trường Tại CCN Tử Đà An Đạo

Việc đánh giá tác động môi trường tại CCN Tử Đà - An Đạo là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững. Cần có các biện pháp cụ thể để giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường. Định hướng tương lai cần tập trung vào phát triển công nghiệp sạch và bền vững.

6.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu trong quy hoạch và phát triển CCN Tử Đà - An Đạo. Cần ưu tiên các ngành công nghiệp sạch và công nghệ cao.

6.2. Giải Pháp Quản Lý Môi Trường Hiệu Quả

Cần xây dựng các giải pháp quản lý môi trường hiệu quả, bao gồm việc giám sát thường xuyên và áp dụng các công nghệ tiên tiến trong xử lý chất thải.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa tại Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ với hơn 326 khu công nghiệp và hàng trăm cụm công nghiệp được thành lập trên cả nước. Tuy nhiên, áp lực xả thải công nghiệp lên môi trường tiếp nhận là một thách thức lớn khi ước tính có khoảng 70% trong tổng số hơn 1 triệu m³ nước thải mỗi ngày trên toàn quốc từng bị xả thẳng ra nguồn tiếp nhận mà không qua xử lý đạt chuẩn. Cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo nằm trên địa bàn hai xã Tử Đà và An Đạo, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, được thành lập và đi vào hoạt động từ tháng 7 năm 2012 dưới sự đầu tư hạ tầng của Công ty Cổ phần Việt Nam - Korea. Dự án ban đầu có quy mô 33,136 ha, thu hút 18 doanh nghiệp với 16 nhà máy sản xuất ổn định, đạt tỷ lệ lấp đầy trên 95%.

Trước nhu cầu mở rộng sản xuất, Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt chủ trương mở rộng diện tích thêm 29,864 ha theo Quyết định số 2443/QĐ-UBND, nâng tổng quy mô cụm công nghiệp lên 63,0 ha. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là đánh giá mức độ ảnh hưởng của nguồn nước thải từ hoạt động sản xuất, sinh hoạt trong cụm công nghiệp đến hệ thống nước mặt tại mương tiêu nội đồng dài gần 4 km dẫn ra sông Lô (cách cụm công nghiệp 3 km) và tầng nước ngầm tại khu dân cư lân cận. Mục tiêu cụ thể của đề tài là khảo sát hiện trạng hạ tầng kỹ thuật, định lượng các chỉ tiêu hóa lý trong nước thải sau trạm xử lý tập trung, đánh giá biến động chất lượng nước mặt, nước ngầm và đề xuất hệ thống giải pháp kiểm soát ô nhiễm nước toàn diện. Nghiên cứu được triển khai thực địa từ tháng 03/2019 đến tháng 11/2019, đóng vai trò cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp cân bằng giữa phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ an ninh nguồn nước cho hơn 10.000 người dân khu vực phụ cận.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết đánh giá tác động môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014, Nghị định số 18/2015/NĐ-CP và Nghị định số 40/2019/NĐ-CP của Chính phủ. Đồng thời, đề tài áp dụng mô hình quản lý phát triển cụm công nghiệp bền vững theo Nghị định số 68/2017/NĐ-CP và Thông tư số 31/2016/TT-BTNMT nhằm xác lập ranh giới kỹ thuật cho các khu chức năng sản xuất tập trung.

Khung phân tích lý thuyết tập trung vào 4 khái niệm cốt lõi:

• Cụm công nghiệp: Khu vực sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp có quy mô diện tích từ 10 ha đến 75 ha, có hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh và không có dân cư sinh sống bên trong.
• Đánh giá tác động môi trường: Hoạt động phân tích, dự báo các nguy cơ ô nhiễm tiềm tàng từ dự án mở rộng hạ tầng công nghiệp để thiết lập các biện pháp giảm thiểu khả thi.
• Ô nhiễm môi trường nước: Sự biến đổi tiêu cực về tính chất vật lý, hóa học và sinh học của nguồn nước mặt, nước ngầm vượt quá ngưỡng cho phép của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
• Chỉ thị môi trường: Tập hợp các tham số đặc trưng (BOD5, COD, TSS, Amoni, Kim loại nặng, Coliform) phản ánh trạng thái suy thoái hoặc khả năng tự làm sạch của thủy vực tiếp nhận.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu kết hợp giữa số liệu thứ cấp từ các báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt, niên giám thống kê kinh tế - xã hội huyện Phù Ninh năm 2018 và dữ liệu sơ cấp qua điều tra thực địa.

Phương pháp lấy mẫu và phân tích môi trường được thiết lập với cỡ mẫu gồm 07 mẫu hiện trường đại diện:

• Mẫu nước thải (03 mẫu tại điểm NT1): Thu thập tại cửa xả sau hệ thống xử lý nước thải tập trung của cụm công nghiệp tại 3 thời điểm vận hành khác nhau.
• Mẫu nước mặt (02 mẫu): Điểm NM1 lấy tại mương thủy lợi cách điểm xả thải 50 m về phía hạ lưu; điểm NM2 lấy cách điểm xả thải 50 m về phía thượng lưu để làm đối chứng nền.
• Mẫu nước ngầm (02 mẫu): Điểm NG1 thu thập tại giếng khoan hộ gia đình thuộc xã Tử Đà; điểm NG2 thu thập tại giếng khoan hộ dân thuộc xã An Đạo.

Phương pháp chọn mẫu tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật lấy mẫu tiêu chuẩn TCVN 5993:1995, TCVN 5999:1995 đối với nước thải và TCVN 5994:1995 đối với nước mặt, nước ngầm. Việc phân tích phòng thí nghiệm sử dụng các phương pháp chuẩn quốc tế Standard Methods (SMEWW) như SMEWW 5220C (xác định COD với giới hạn phát hiện 2,0 mg/l), SMEWW 5210D (BOD5 với giới hạn 1,5 mg/l), SMEWW 2540D (TSS với giới hạn 7,0 mg/l), TCVN 6638:2000 (Amoni, Tổng Nitơ) và quang phổ hấp thụ nguyên tử SMEWW 3111C, 3112B, 3114B cho kim loại nặng (Fe, Mn, Cu, Pb, Cd, As, Hg). Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm bảo đảm tính pháp lý, độ lặp lại cao và cho phép so sánh trực tiếp kết quả đo đạc với QCVN 40:2011/BTNMT (cột B), QCVN 08-MT:2015/BTNMT và QCVN 09-MT:2015/BTNMT. Timeline thực hiện khảo sát, lấy mẫu và tổng hợp phân tích kéo dài liên tục trong 9 tháng từ tháng 03/2019 đến tháng 11/2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả khảo sát thực địa và phân tích trong phòng thí nghiệm đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về hiện trạng hạ tầng và tỷ lệ lấp đầy: Khu đất 33,136 ha giai đoạn 1 đã thu hút 18 dự án với 16 nhà máy hoạt động ổn định, đạt tỷ lệ lấp đầy trên 95%. Định hướng mở rộng thêm 29,864 ha để nâng quy mô toàn cụm lên 63,0 ha dự kiến sẽ tiếp nhận thêm từ 35 đến 40 doanh nghiệp mới, chủ yếu thuộc các ngành cơ khí chính xác, linh kiện điện tử, phụ tùng ô tô xe máy và hạt nhựa, không phát sinh nước thải sản xuất phức tạp.

Thứ hai, về hiệu quả xử lý nước thải tập trung: Hệ thống xử lý nước thải tập trung ứng dụng công nghệ lọc sinh học giá thể chuyển động kết hợp hồ sinh thái đạt hiệu suất xử lý cao. Nước thải sau trạm xử lý có các thông số COD, BOD5, TSS, Tổng N, Tổng P và Coliform đều giảm từ 75% đến hơn 88% so với nồng độ đầu vào, đáp ứng đầy đủ yêu cầu xả thải theo QCVN 40:2011/BTNMT cột B trước khi xả ra môi trường.

Thứ ba, về chất lượng nước mặt nguồn tiếp nhận: Mương nội đồng dài gần 4 km tại xã An Đạo tiếp nhận dòng xả sau xử lý. Kết quả phân tích cho thấy tại điểm hạ lưu NM1 (cách cống xả 50 m), chỉ số COD và TSS cao hơn khoảng 15% đến 18% so với điểm thượng lưu NM2, nhưng vẫn nằm trong giới hạn kiểm soát cho mục đích tưới tiêu nông nghiệp theo QCVN 08-MT:2015/BTNMT.

Thứ tư, về chất lượng nước ngầm: Hai mẫu nước ngầm NG1 và NG2 tại khu dân cư tiếp giáp xã Tử Đà và An Đạo đều có các chỉ tiêu kim loại nặng độc hại như Asen, Chì, Thủy ngân, Cadimi nằm sâu dưới ngưỡng quy chuẩn QCVN 09-MT:2015/BTNMT (nhiều chỉ tiêu dưới ngưỡng phát hiện 0,0005 mg/l), cho thấy hoạt động công nghiệp chưa gây ra hiện tượng thẩm thấu ô nhiễm vào tầng chứa nước ngầm.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu phân tích hóa lý khi được trực quan hóa qua biểu đồ cột so sánh đa thông số và bảng đối chiếu chuỗi thời gian đã làm nổi bật tương quan giữa tải lượng xả thải và khả năng tự làm sạch của mương thủy lợi. Nguyên nhân chính giúp cụm công nghiệp duy trì được chất lượng môi trường nước ổn định xuất phát từ chính sách sàng lọc dự án đầu tư ngay từ ban đầu. Chủ đầu tư đã chủ động từ chối các ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng như dệt nhuộm, xi mạ kim loại, hóa chất cơ bản, thuộc da và sản xuất giấy. Nhờ đó, lượng chất ô nhiễm hữu cơ và kim loại nặng phát sinh giảm hơn 60% so với các cụm công nghiệp hỗn hợp truyền thống.

So sánh với bức tranh chung tại nhiều cụm công nghiệp trên phạm vi toàn quốc, nơi có hơn 50% trạm xử lý nước thải vận hành không thường xuyên hoặc để xảy ra hiện tượng vượt chuẩn Coliform và Amoni từ 1,3 đến 1,5 lần, mô hình tại Tử Đà - An Đạo thể hiện sự kiểm soát kỹ thuật tương đối tốt. Tuy nhiên, khi quy mô tăng gần gấp đôi lên 63,0 ha với lưu lượng xả thải gia tăng, nguy cơ tích tụ chất dinh dưỡng (N, P) gây phú dưỡng hóa mương nội đồng và bồi lắng cục bộ tại khu vực thoát ra sông Lô là hoàn toàn có thể xảy ra nếu không nâng cấp công suất vận hành đồng bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm bảo đảm kiểm soát ô nhiễm lâu dài khi mở rộng diện tích cụm công nghiệp, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Nâng cấp và mở rộng công suất trạm xử lý nước thải tập trung: Chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Việt Nam - Korea cần triển khai xây dựng đơn nguyên xử lý nước thải số 2, nâng tổng công suất xử lý từ mức hiện tại lên khoảng 1.500 - 2.000 m³/ngày đêm trong giai đoạn 2020-2022. Mục tiêu đạt 100% lượng nước thải phát sinh từ 35-40 doanh nghiệp mở rộng được thu gom và xử lý đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT cột A trước khi xả ra mương nội đồng.
2. Lắp đặt trạm quan trắc nước thải tự động, liên tục: Đầu tư lắp đặt hệ thống cảm biến đo đạc online các chỉ tiêu cốt lõi gồm pH, nhiệt độ, lưu lượng, COD, TSS và Amoni với tần suất truyền dữ liệu 24/7 trực tiếp về máy chủ của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ, hoàn thành trước quý IV/2021 nhằm giảm 99% nguy cơ phát sinh sự cố xả thải chưa qua xử lý.
3. Cải tạo hạ tầng thoát nước và thiết lập hành lang cây xanh đệm: Tiến hành nạo vét, kiên cố hóa bờ mương thoát nước dài gần 4 km từ cống xả đến điểm nhập lưu sông Lô; đồng thời quy hoạch dải cây xanh cách ly đạt tỷ lệ tối thiểu 15% đến 20% trên tổng diện tích 63,0 ha (tương đương hơn 9,4 ha cây xanh) trong giai đoạn 2020-2023 nhằm tăng khả năng hấp thụ bụi và điều hòa vi khí hậu.
4. Tăng cường cơ chế thanh tra, giám sát liên ngành: Ủy ban nhân dân huyện Phù Ninh phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân hai xã Tử Đà, An Đạo duy trì lịch kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần và thiết lập đường dây nóng cộng đồng để tiếp nhận, xử lý 100% phản ánh của người dân về môi trường trong vòng 48 giờ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban quản lý và Chủ đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp: Cung cấp phương pháp luận thực tế trong việc thiết kế, vận hành hệ thống thu gom nước mưa - nước thải tách riêng và mô hình hồ sinh học xử lý nước thải công nghiệp nhẹ.
• Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cấp tỉnh, huyện: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ, Ủy ban nhân dân huyện Phù Ninh có thể sử dụng bộ dữ liệu quan trắc thực địa để xây dựng định mức xả thải và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường cho các dự án mở rộng hạ tầng.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Khoa học Môi trường và Quản lý Môi trường: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình bố trí điểm lấy mẫu hiện trường, phân tích thông số hóa lý theo TCVN/SMEWW và phương pháp xử lý số liệu ĐTM thực địa.
• Các doanh nghiệp thứ cấp đang hoạt động trong cụm công nghiệp: Giúp ban lãnh đạo doanh nghiệp hiểu rõ quy chuẩn xả thải đầu vào của trạm xử lý tập trung để xây dựng hệ thống tiền xử lý cục bộ phù hợp tại nhà máy.

Câu hỏi thường gặp

1. Công nghệ xử lý nước thải tập trung tại Cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo có cấu động ra sao? Trạm xử lý sử dụng dây chuyền công nghệ sinh học giá thể chuyển động kết hợp hồ sinh học lắng lọc tự nhiên. Nước thải sau xử lý qua hệ thống đạt hiệu suất loại bỏ chất hữu cơ BOD5, COD trên 80%, bảo đảm nước đầu ra đạt quy chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT cột B trước khi dẫn vào mương tưới tiêu nội đồng.

2. Việc mở rộng quy mô từ 33,136 ha lên 63,0 ha đặt ra thách thức môi trường lớn nhất nào? Thách thức lớn nhất là nguy cơ quá tải lưu lượng thu gom nước thải khi số lượng nhà máy tăng từ 16 lên 35-40 doanh nghiệp. Nếu không mở rộng trạm xử lý lên công suất 1.500 - 2.000 m³/ngày đêm, nguồn tiếp nhận mương nội đồng dài gần 4 km sẽ đối mặt với nguy cơ phú dưỡng hóa do gia tăng nồng độ Nitơ và Phốt pho.

3. Chất lượng nước mặt tại mương tiêu nội đồng xã An Đạo hiện có bị ảnh hưởng tiêu cực không? Dữ liệu quan trắc tại điểm NM1 (cách cống xả 50 m hạ lưu) ghi nhận nồng độ COD và TSS tăng nhẹ khoảng 15% đến 18% so với điểm thượng lưu NM2. Dù có biến động nhưng toàn bộ các thông số vẫn nằm trong ngưỡng an toàn phục vụ canh tác nông nghiệp theo QCVN 08-MT:2015/BTNMT.

4. Nguồn nước ngầm của người dân xung quanh cụm công nghiệp có bị nhiễm kim loại nặng không? Kết quả kiểm tra tại các giếng khoan dân sinh (điểm NG1 xã Tử Đà và NG2 xã An Đạo) cho thấy hàm lượng các kim loại nặng như Asen, Chì, Thủy ngân, Cadimi đều nằm sâu dưới giới hạn cho phép của QCVN 09-MT:2015/BTNMT, chứng minh nguồn nước ngầm chưa chịu tác động thẩm thấu ô nhiễm.

5. Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp đầu tư vào cụm công nghiệp mở rộng được quy định thế nào? Chủ đầu tư áp dụng chính sách sàng lọc khắt khe, chỉ ưu tiên các ngành công nghiệp sạch như gia công cơ khí, linh kiện điện tử viễn thông, bao bì hạt nhựa. Cụm công nghiệp kiên quyết từ chối tiếp nhận các ngành có nguy cơ ô nhiễm nặng như dệt nhuộm, hóa chất, mạ kim loại và cao su.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt, nước ngầm và hiệu quả xả thải tại Cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo với quy mô mở rộng 63,0 ha.
• Trạm xử lý nước thải tập trung hiện hữu hoạt động ổn định, loại bỏ từ 75% đến hơn 88% hàm lượng các chất ô nhiễm chính, bảo đảm nguồn thải đầu ra tuân thủ QCVN 40:2011/BTNMT cột B.
• Kết quả quan trắc 07 điểm mẫu đại diện khẳng định tầng nước ngầm dân sinh và hệ thống mương tưới tiêu xã Tử Đà, An Đạo vẫn duy trì chất lượng trong ngưỡng quy chuẩn quốc gia.
• Đề xuất hệ thống giải pháp nâng công suất xử lý lên 1.500 - 2.000 m³/ngày đêm, phủ xanh 15-20% diện tích và lắp đặt quan trắc tự động online truyền dữ liệu 24/7 giai đoạn 2020-2023.
• Định hướng phát triển công nghiệp sạch tại huyện Phù Ninh là mô hình mẫu cần tiếp tục được nhân rộng để gắn kết tăng trưởng kinh tế với bảo vệ bền vững hệ sinh thái trung du Bắc Bộ.

Trong các bước tiếp theo của lộ trình 2020-2025, việc số hóa mạng lưới quan trắc và hoàn thiện đơn nguyên xử lý mở rộng cần được chủ đầu tư cùng cơ quan quản lý triển khai đồng bộ. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác toàn bộ dữ liệu thực nghiệm trong luận văn để ứng dụng vào công tác quy hoạch môi trường công nghiệp địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Phú Thọ là một tỉnh thuộc vùng miền núi trung du Bắc bộ. Nằm trong khu vực giao lưu giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng và vùng Tây Bắc, Phú Thọ cách trung tâm Hà Nội 80km, cách sân bay Nội Bài 60km. Phú Thọ là một trong các tỉnh trên cả nước đi đầu trong phát triển công nghiệp hóa, ngay sau khi được tái thành lập tỉnh năm 1996 Phú Thọ đã đầu tư xây dựng nhiều Khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh nhằm tạo không gian tập trung cho các nhà máy, xí nghiệp có điều kiện phát triển. CCN Tử Đà - An Đạo nằm cách thành phố Việt Trì 17km, cách UBND huyện Phù Ninh 7km đã được Công ty cổ phần Việt Nam - Korea đầu tư xây dựng và bắt đầu thu hút các dự án đầu tư vào CCN từ tháng 7 năm 2012.

Công ty đã thực hiện lập báo cáo đánh giá tác động môi trường Dự án đầu tư kinh doanh hạ tầng sản xuất công nghiệp và dịch vụ được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt tại Quyết định số 2358/QĐ-UBND ngày 21/7/2011; lập Đề án BVMT chi tiết (trên cơ sở những nội dung thay đổi điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và phân khu chức năng, một số hạng mục công trình môi trường, giao thông của cụm công nghiệp để thuận lợi cho việc đầu tư sản xuất của các doanh nghiệp thu hút vào CCN) được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt tại Quyết định số 962/QĐ-TNMT ngày 25/4/2016. Đến nay CCN đã thu hút 18 doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong đó có 16 doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh, sản xuất ổn định, 01 doanh nghiệp đang chuẩn bị đầu tư xây dựng và 01 doanh nghiệp đang cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với tỷ lệ lấp đầy đất công nghiệp đạt trên 95%. Trước nhu cầu các doanh nghiệp đến đầu tư ngày càng tăng, việc kinh doanh hạ tầng có xu hướng phát triển thuận lợi, Công ty cổ phần Việt Nam - Korea đã làm việc với các ngành chức năng đề nghị UBND tỉnh cho phép mở rộng thêm diện tích là 29,86 ha để hình thành CCN Tử Đà - An Đạo có quy 2 mô 63 ha và được UBND tỉnh Phú Thọ đồng ý tại Quyết định số 2443/QĐ - UBND ngày 29/9/2016. Cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo được thành lập với mục tiêu không thu hút đầu tư các loại hình sản xuất- kinh doanh có nguy cơ gây ô nhiễm nặng nguồn nước như nhuộm, mạ kim loại, sản xuất hóa chất, cao su mà cơ bản đẩy mạnh xúc tiến đầu tư những lĩnh vực sản xuất công nghiệp sạch, đặc biệt coi trọng những sản phẩm công nghiệp có hàm lượng chất xám cao như chế tạo điện tử nhằm quy hoạch xây dựng CCN Tử Đà - An Đạo hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước triển khai các dự án cụ thể trong CCN góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế, xã hội của xã Tử Đà, An Đạo nói riêng và huyện Phù Ninh nói chung.

Với chiến lược phát triển công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ nói chung và sự phát triển của CCN Tử Đà - An Đạo nói riêng đã giúp cho nền kinh tế của tỉnh tăng liên tục hàng năm, giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động, tránh tình trạng ly hương làm ăn và gia tăng áp lực lao động lên các thành phố lớn. Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực, quá trình phát triển các KCN, CCN trên địa bàn tỉnh nói chung và CCN Tử Đà - An Đạo nói riêng đã và đang nảy sinh các vấn đề về môi trường cần phải giải quyết như: nước thải sinh hoạt phát sinh từ các doanh nghiệp ảnh hưởng tới chất lượng môi trường nước mặt, nước ngầm khu vực xã Tử Đà và xã An Đạo, môi trường không khí và môi trường đất khu vực dự án. Xuất phát từ hiện trạng môi trường và tác động tới các thành phần môi trường CCN Tử Đà - An Đạo, để từ đó đưa ra giải pháp quản lý môi trường phù hợp và có hiệu quả góp phần giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường nơi đây đang rất cần thiết. Được sự nhất trí của Trường Đại học Lâm Nghiệp, dưới sự hướng dẫn của TS.

Ngô Duy Bách, tôi tiến hành thực hiện luận văn: Đề tài "Đánh giá tác động môi trường cụm công nghiệp Tử Đà - An Đạo tại xã Tử Đà và An Đạo, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ". 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Một số khái niệm cơ bản - Khái niệm môi trường: Theo Khoản 1, Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, môi trường được định nghĩa như sau:“Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật” [1].

- Đánh giá tác động môi trường: Theo Khoản 23, Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014: “Đánh giá tác động môi trường là việc phân tích, dự báo tác động đến môi trường của dự án đầu tư cụ thể để đưa ra biện pháp bảo vệ môi trường khi triển khai dự án đó”. - Ô nhiễm môi trường: Theo Khoản 8 Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014:“Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật” [1]. - Ô nhiễm môi trường nước: “Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều xấu đi các tính chất vật lý - hoá học - sinh học của nước, với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật. Làm giảm độ đa dạng sinh vật trong nước.

Xét về tốc độ lan truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn ô nhiễm đất” [1]. - Tiêu chuẩn môi trường: Theo Khoản 6 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014:“Tiêu chuẩn môi trường là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung 4 quanh, hàm lượng của các chất ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được các cơ quan nhà nước và các tổ chức công bố dưới dạng văn bản tự nguyên áp dụng để bảo vệ môi trường” [1]. - Quan trắc môi trường: Theo Khoản 20 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014:“Quan trắc môi trường là quá trình theo dõi có hệ thống về thành phần môi trường, các yếu tố tác động lên môi trường nhằm cung cấp thông tin đánh giá hiện trạng, diễn biến chất lượng môi trường và các tác động xấu đối với môi trường” [1]. - Chỉ thị môi trường:Chỉ thị (indicator) là một tham số (parameter) hay số đo (metric) hay một giá trị kết xuất từ tham số, dùng cung cấp thông tin, chỉ về sự mô tả tình trạng của một hiện tượng môi trường khu vực, nó là thông tin khoa học về tình trạng và chiều hướng của các thông số liên quan môi trường.

Các chỉ thị truyền đạt các thông tin phức tạp trong một dạng ngắn gọn, dễ hiểu và có ý nghĩa vượt ra ngoài các giá trị đo liên kết với chúng. Các chỉ thị là các biến số hệ thống đòi hỏi thu thập dữ liệu bằng số, tốt nhất là trong các chuỗi thứ tự thời gian nhằm đưa ra chiều hướng, Các chỉ thị này kết xuất từ các biến số, dữ liệu [1]. - Cụm công nghiệp được quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định 68/2017/NĐ-CP (có hiệu lực ngày 15/07/2017) về quản lý phát triển cụm công nghiệp như sau: Cụm công nghiệp (CCN) là nơi sản xuất, thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống, được đầu tư xây dựng nhằm thu hút, di dời các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác vào đầu tư sản xuất kinh doanh. Cụm công nghiệp có quy mô diện tích không vượt quá 75 ha và không dưới 10 ha.Riêng đối với cụm công nghiệp ở các huyện miền núi và cụm công nghiệp làng nghề có quy mô diện tích không vượt quá 75 ha và không dưới 5 ha.

5 - Khu chế xuất (KCX): là KCN chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục áp dụng đối với KCN đã quy định. Thông thường KCN và KCX được gọi chung là KCN, chỉ trừ trong những trường hợp có quy định cụ thể [3]. - Khu công nghệ cao: là nơi tập trung, liên kết hoạt động nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ cao; ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao; đào tạo nhân lực công nghệ cao; sản xuất và kinh doanh sản phẩm công nghệ cao; cung ứng dịch vụ công nghệ cao [2]. - Khu kinh tế: là khu vực có không gian kinh tế riêng biệt với môi trường đầu tư và kinh doanh đặc biệt thuận lợi cho các nhà đầu tư, có ranh giới địa lý xác định… Khu kinh tế được tổ chức thành các khu chức năng gồm: khu thu phí thuế quan, khu bảo thuế, khu chế xuất (KCX), khu công nghiệp (KCN), khu giải trí, khu du lịch, khu đô thị, khu dân cư, khu hành chính và các khu chức năng khác phù hợp với đặc điểm của từng khu kinh tế [3].

- Đô thị hóa, công nghiệp hóa: là quá trình hình thành và phát triển của các đô thị, các khu công nghiệp.Trên thực tế quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa không tách rời nhau mà chúng gắn liền với nhau như hình với bóng.Quá trình công nghiệp hóa làm tập trung một lượng lớn người trong một khu vực và tạo ra các điều kiện kinh tế, xã hội thuận lợi cho quá trình đô thị hóa diễn ra. Do đó bên cạnh các khu công nghiệp mới thường hình thành nên các khu đô thị mới [4].