Luận văn thạc sĩ hus đánh giá ảnh hưởng của nước thải trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản tới môi trường nước và trầm tích trên suối cát huyện đại từ tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động của nước thải trong khai thác khoáng sản tới môi trường nước và trầm tích tại suối Cát, Đại Từ, Thái Nguyên.

• Tác giả: Phạm Ngọc Minh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Hải
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Ảnh Hƣởng Của Nƣớc Thải Trong Hoạt Động Khai Thác Và Chế Biến Khoáng Sản Tới Môi Trƣờng Nƣớc Và Trầm Tích Trên Suối Cát, Huyện Đại Từ, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Đặc điểm về khai thác khoáng sản và những vấn đề môi trường ở Việt Nam
• 1.2. Đặc điểm và các vấn đề môi trường tỉnh Thái Nguyên
• 1.2.1. Đặc điểm chung môi trường tỉnh Thái Nguyên
• 1.2.2. Đặc điểm môi trường đất
• 1.2.3. Đặc điểm môi trường không khí
• 1.2.4. Đặc điểm môi trường nước mặt
• 1.2.5. Đặc điểm về trầm tích
• 1.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và hoạt động khai thác khoáng sản khu vực nghiên cứu
• 1.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.3.1.1. Khí hậu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập tài liệu
• 2.3.2. Phương pháp lấy mẫu nước và trầm tích trên thực địa
• 2.3.3. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng chất lượng môi trường khu vực nghiên cứu
• 3.2. Kết quả nghiên cứu về suối Cát
• 3.2.1. Kết quả nghiên cứu nước mặt
• 3.2.2. Kết quả nghiên cứu nước thải
• 3.2.3. Kết quả nghiên cứu trầm tích
• 3.3. Đề xuất biện pháp quản lý môi trường khu khai thác
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Của Nước Thải Khai Thác Khoáng Sản

Nước thải từ hoạt động khai thác khoáng sản tại huyện Đại Từ, Thái Nguyên đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng đối với môi trường nước. Các chất thải này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động đến sức khỏe cộng đồng. Việc đánh giá tác động của nước thải là cần thiết để có những biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

1.1. Đặc Điểm Nước Thải Từ Khai Thác Khoáng Sản

Nước thải từ khai thác khoáng sản thường chứa nhiều kim loại nặng và chất độc hại. Các chất này có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng cho nguồn nước mặt và trầm tích. Việc phân tích thành phần nước thải giúp xác định mức độ ô nhiễm và nguồn gốc của các chất độc hại.

1.2. Tình Hình Ô Nhiễm Nguồn Nước Tại Huyện Đại Từ

Theo các nghiên cứu, nguồn nước tại huyện Đại Từ đang bị ô nhiễm nặng nề do nước thải từ các hoạt động khai thác khoáng sản. Các chỉ số ô nhiễm như BOD, COD, và hàm lượng kim loại nặng đều vượt mức cho phép, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và hệ sinh thái.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Nước Từ Nước Thải Khai Thác Khoáng Sản

Ô nhiễm nước do nước thải khai thác khoáng sản không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn gây ra nhiều vấn đề xã hội. Người dân sống gần khu vực khai thác thường phải đối mặt với các bệnh tật liên quan đến ô nhiễm nước.

2.1. Tác Động Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Nước ô nhiễm có thể gây ra nhiều bệnh tật cho người dân, đặc biệt là các bệnh về đường tiêu hóa và hô hấp. Việc tiếp xúc với nước ô nhiễm có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt là ở trẻ em và người già.

2.2. Ảnh Hưởng Đến Hệ Sinh Thái

Ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến con người mà còn tác động xấu đến hệ sinh thái. Các loài thủy sinh bị ảnh hưởng bởi các chất độc hại trong nước, dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học và mất cân bằng sinh thái.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Của Nước Thải

Để đánh giá tác động của nước thải từ khai thác khoáng sản, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc thu thập và phân tích dữ liệu là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Việc thu thập dữ liệu về chất lượng nước và trầm tích cần được thực hiện định kỳ. Các mẫu nước và trầm tích sẽ được phân tích để xác định mức độ ô nhiễm và các chất độc hại có trong nước.

3.2. Phân Tích Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả phân tích sẽ giúp xác định mối liên hệ giữa hoạt động khai thác khoáng sản và ô nhiễm nước. Các chỉ số như BOD, COD, và hàm lượng kim loại nặng sẽ được sử dụng để đánh giá mức độ ô nhiễm.

IV. Giải Pháp Quản Lý Nước Thải Từ Khai Thác Khoáng Sản

Để giảm thiểu tác động của nước thải đến môi trường, cần có các giải pháp quản lý hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ xử lý nước thải và các biện pháp bảo vệ môi trường là rất cần thiết.

4.1. Công Nghệ Xử Lý Nước Thải

Cần áp dụng các công nghệ xử lý nước thải hiện đại để giảm thiểu ô nhiễm. Việc sử dụng các hệ thống lọc và xử lý sinh học có thể giúp loại bỏ các chất độc hại trong nước thải.

4.2. Biện Pháp Bảo Vệ Môi Trường

Các biện pháp bảo vệ môi trường như quy hoạch khai thác hợp lý và giám sát chất lượng nước là rất quan trọng. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để bảo vệ nguồn nước.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Nước Thải

Kết quả nghiên cứu cho thấy nước thải từ khai thác khoáng sản đã gây ra ô nhiễm nghiêm trọng cho nguồn nước tại huyện Đại Từ. Các chỉ số ô nhiễm đều vượt mức cho phép, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái.

5.1. Đánh Giá Chất Lượng Nước

Chất lượng nước tại các điểm quan trắc cho thấy hàm lượng kim loại nặng như As, Pb, và Cd đều vượt mức cho phép. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp khắc phục kịp thời.

5.2. Tác Động Đến Trầm Tích

Trầm tích tại khu vực nghiên cứu cũng bị ô nhiễm nặng nề. Các chất độc hại tích tụ trong trầm tích có thể ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe con người trong tương lai.

VI. Kết Luận Và Hướng Đi Tương Lai

Việc đánh giá tác động của nước thải từ khai thác khoáng sản là rất cần thiết để bảo vệ môi trường nước tại huyện Đại Từ. Cần có các biện pháp quản lý hiệu quả và sự hợp tác giữa các bên liên quan để giảm thiểu ô nhiễm.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Bảo Vệ Môi Trường

Bảo vệ môi trường nước không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Cần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển bền vững trong khai thác khoáng sản, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc áp dụng công nghệ xanh và các biện pháp bảo vệ môi trường là rất cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác khoáng sản là ngành kinh tế mũi nhọn đóng góp đáng kể vào tăng trưởng quốc gia. Trong 7 tháng đầu năm 2013, kim ngạch xuất khẩu quặng và khoáng sản của Việt Nam đạt 140,5 triệu USD, tăng trưởng 100,86% về lượng. Tuy nhiên, hoạt động này cũng kéo theo những hệ lụy môi trường nặng nề. Tỉnh Thái Nguyên là trung tâm khoáng sản lớn với hơn 3.500 điểm mỏ, trong đó nổi bật là mỏ đa kim Núi Pháo có trữ lượng ước tính lên đến 100 triệu tấn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là sự suy thoái chất lượng thủy vực Suối Cát thuộc huyện Đại Từ (địa phương có diện tích tự nhiên 56.855 ha với hơn 12.500 ha đất canh tác lúa). Suối Cát là nguồn nước tưới tiêu nông nghiệp chủ lực nhưng đang tiếp nhận trực tiếp dòng thải từ Công ty Cổ phần Kim Sơn (công suất khai thác 6.200 tấn quặng nguyên khai/năm) và Công ty TNHH Khai thác Chế biến Khoáng sản Núi Pháo (công suất 3,5 triệu tấn quặng/năm).

Mục tiêu cụ thể của luận văn bao gồm:

• Định lượng mức độ ô nhiễm nước mặt và trầm tích tại Suối Cát trước và sau điểm tiếp nhận nước thải mỏ.
• Xác định mối liên hệ không gian và thời gian giữa hoạt động xả thải khoáng sản với sự tích tụ kim loại nặng.
• Đề xuất các giải pháp quản lý môi trường khả thi cho lưu vực khai khoáng.

Nghiên cứu được triển khai trên lưu vực Suối Cát trong giai đoạn 2010 - 2014. Ý nghĩa của đề tài thể hiện qua việc cung cấp bộ dữ liệu quan trắc thực nghiệm tin cậy, làm căn cứ kiểm soát ô nhiễm, giúp địa phương bảo vệ an toàn nguồn nước phục vụ sinh kế cho hơn 158.700 cư dân trên địa bàn huyện Đại Từ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết chu trình địa hóa môi trường của kim loại nặng và mô hình lan truyền chất ô nhiễm trong hệ sinh thái thủy vực sông suối tự nhiên. Khung phân tích tập trung vào các khái niệm chính:

• Dòng thải axit mỏ: Hiện tượng khoáng vật sunfua trong đất đá bị oxy hóa khi tiếp xúc với không khí và nước tạo ra axit sunfuric, làm giảm pH dòng nước và thúc đẩy quá trình hòa tan, phát tán mạnh mẽ các kim loại nặng độc hại.
• Cơ chế tích tụ và sa lắng trầm tích: Quá trình các chất rắn lơ lửng mang kim loại nặng bị kết tủa và hấp phụ xuống đáy suối theo gradient khoảng cách từ điểm xả thải. Vận tốc dòng chảy trung bình 8,5 m/phút là yếu tố động học tác động trực tiếp đến sự phân bố này.
• Tải lượng phát thải công nghiệp: Định lượng khối lượng chất ô nhiễm phát sinh từ khâu khai thác hầm lò (lưu lượng nước rỉ khoảng 175 m3/h) và công đoạn tuyển nổi quặng (lưu lượng 78.936 m3/năm, trong đó 90% nước được tuần hoàn).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm các số liệu quan trắc môi trường thứ cấp của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2014 kết hợp dữ liệu khảo sát thực địa trực tiếp.

Cỡ mẫu nghiên cứu được thiết kế gồm 2 mẫu nước thải (NT-1 tại mỏ Kim Sơn, NT-2 tại mỏ Núi Pháo), 5 mẫu nước mặt (NM-1 đến NM-5) và 5 mẫu trầm tích (TT-1 đến TT-5). Phương pháp chọn mẫu áp dụng nguyên tắc đối chứng không gian: lấy mẫu trước và sau điểm tiếp nhận nước thải 100 m trên Suối Cát, cùng 1 điểm kiểm chứng hạ lưu tại Cầu Cát. Mẫu trầm tích được thu bằng gàu cạp chuyên dụng tại 3 đến 5 điểm xung quanh tâm tọa độ, trộn đều thành mẫu trung bình, phơi khô tự nhiên và rây qua mắt lưới 0,5 mm theo tiêu chuẩn TCVN 6663-13:2000.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích:

• Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) theo TCVN 6193-1996 được chọn để phân tích kim loại nặng (As, Pb, Cd, Cu, Zn, Fe, Mn, Hg) nhờ độ nhạy vượt trội và giới hạn phát hiện ở mức vết.
• Phương pháp khối lượng sấy ở nhiệt độ 103 - 105 độ C theo TCVN 4560-1988 được áp dụng để xác định hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS), phản ánh trực quan lượng bùn cặn từ quá trình đãi tuyển quặng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích trong phòng thí nghiệm chỉ ra sự biến động mạnh mẽ của các thông số môi trường qua từng vị trí:

• Nước thải mỏ Núi Pháo (NT-2) vượt tiêu chuẩn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 40:2011/BTNMT: Tổng chất rắn lơ lửng đạt 123,5 mg/l (vượt 1,24 lần giới hạn cho phép), Asen đạt 0,18 mg/l (vượt 1,8 lần) và Sắt đạt 5,2 mg/l (vượt 1,04 lần). Nước thải mỏ Kim Sơn (NT-1) có nồng độ TSS đạt 46 mg/l và Asen đạt 0,088 mg/l, cơ bản nằm trong ngưỡng cho phép.
• Nước mặt Suối Cát bị suy thoái nghiêm trọng sau điểm tiếp nhận nguồn thải: Tại vị trí hạ lưu NM-4, hàm lượng TSS tăng vọt lên 97 mg/l, tăng 115,6% so với vị trí thượng lưu NM-3 (45 mg/l) và vượt 1,94 lần quy chuẩn QCVN 08:2008/BTNMT cột B1 (50 mg/l). Nồng độ Asen tại NM-4 đạt 0,14 mg/l, tăng 122,2% so với điểm trước xả thải và vượt 2,8 lần quy chuẩn. Hàm lượng Đồng tại NM-4 đạt 1,35 mg/l, gấp 2,7 lần giới hạn cho phép.
• Trầm tích đáy suối tích tụ kim loại nặng ở mức báo động: Hàm lượng Asen tại điểm hạ lưu Cầu Cát (TT-5) đạt 200 mg/kg, gấp 11,76 lần ngưỡng an toàn của QCVN 43:2012/BTNMT (17 mg/kg). Hàm lượng Đồng tại TT-5 đạt 254 mg/kg, vượt 1,29 lần quy chuẩn (197 mg/kg), tăng 177,1% so với điểm đối chứng thượng nguồn TT-1 (91,65 mg/kg). Toàn bộ 5 mẫu trầm tích đều có hàm lượng Thủy ngân dao động từ 1,9 đến 2,1 mg/kg, vượt quy chuẩn trên 4 lần.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm chất lượng nước mặt là do lượng nước thải chưa xử lý triệt để mang theo lượng lớn bột đá, quặng mịn và các ion kim loại hòa tan từ hồ chứa quặng đuôi. Mặc dù địa tầng Đại Từ có hàm lượng Asen tự nhiên cao (điểm TT-1 chưa tiếp nhận nước thải đã có hàm lượng Asen đạt 96,5 mg/kg, vượt 5,68 lần quy chuẩn), hoạt động khai khoáng của hai doanh nghiệp đã làm trầm trọng thêm mức độ ô nhiễm lên gấp 2 đến 3 lần.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua hệ thống biểu đồ cột so sánh tương quan giữa giá trị thực đo với các ngưỡng quy chuẩn QCVN 08:2008 và QCVN 43:2012. Biểu đồ diễn biến đường thể hiện xu hướng tăng vọt của nồng độ Fe, Cu, As và TSS theo chiều dài dòng chảy từ thượng lưu đến hạ lưu, minh chứng cho việc các chất ô nhiễm không bị pha loãng mà tiếp tục tích lũy trong hệ trầm tích đáy.

Đề xuất và khuyến nghị

Để giảm thiểu ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái Suối Cát, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý cụ thể:

1. Nâng cấp và chuẩn hóa công nghệ xử lý nước thải: Công ty TNHH Núi Pháo và Công ty Cổ phần Kim Sơn cần cải tạo hệ thống hồ lắng quặng đuôi, bổ sung các bể lắng keo tụ và trung hòa pH. Mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% tải lượng TSS và xử lý 100% dòng thải đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT cột A trước quý IV năm 2015.
2. Lắp đặt trạm quan trắc tự động liên tục: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên chủ trì lắp đặt 2 trạm quan trắc tự động kiểm soát các thông số pH, TSS, DO và kim loại nặng tại cửa xả mỏ khoáng sản và điểm kiểm chứng Cầu Cát trong giai đoạn 2015 - 2016, truyền dữ liệu 24/7 về trung tâm điều hành.
3. Tăng cường chế tài thanh tra và kiểm soát môi trường: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đại Từ phối hợp với Thanh tra Môi trường tỉnh thiết lập kế hoạch giám sát định kỳ 4 đợt/năm. Kiên quyết đình chỉ xả thải và xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ sở không tuân thủ cam kết đánh giá tác động môi trường.
4. Triển khai nạo vét trầm tích và phục hồi sinh thái thủy vực: Ủy ban nhân dân huyện Đại Từ phối hợp với các doanh nghiệp thực hiện dự án nạo vét lòng suối trên đoạn 5 km dòng Suối Cát bị bồi lắng kim loại nặng, hoàn thành trước năm 2017 nhằm bảo vệ nguồn nước tưới cho 12.500 ha đất nông nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đại Từ sử dụng số liệu thực chứng làm cơ sở thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp phép xả thải và xây dựng phương án kiểm soát ô nhiễm liên vùng.
2. Doanh nghiệp và kỹ sư công nghệ khai khoáng: Đội ngũ kỹ thuật của hơn 1.000 doanh nghiệp khai khoáng tại Việt Nam có thể tham khảo mô hình tuần hoàn nước thải 90% và giải pháp kiểm soát dòng thải axit mỏ để áp dụng cho đơn vị sản xuất.
3. Giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Môi trường: Tài liệu phục vụ giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu về địa hóa môi trường nước, phương pháp đánh giá trầm tích đáy sông suối và độc chất học môi trường.
4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội địa phương: Người dân tại 31 xã, thị trấn của huyện Đại Từ sử dụng số liệu quan trắc để tham gia giám sát cộng đồng đối với các dự án khai khoáng và bảo vệ nguồn nước tưới tiêu nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường nước Suối Cát là gì? Dòng thải từ các công đoạn tuyển quặng sunfua và nước thải hầm lò chưa xử lý triệt để của các doanh nghiệp khai khoáng trên địa bàn là tác nhân chính. Nguồn thải này làm hàm lượng chất rắn lơ lửng tăng 115,6% và khiến nồng độ Asen tại hạ lưu vượt 2,8 lần so với quy chuẩn QCVN 08:2008/BTNMT.

2. Tại sao hàm lượng Asen trong trầm tích Suối Cát lại cao vượt ngưỡng ngay từ thượng nguồn? Do cấu trúc địa chất tự nhiên tại khu vực mỏ Đại Từ chứa các thân quặng đa kim giàu asenopyrit, dẫn đến hàm lượng nền tại điểm đối chứng TT-1 đã đạt 96,5 mg/kg (gấp 5,68 lần quy chuẩn QCVN 43:2012). Hoạt động xả thải mỏ tiếp tục đẩy mức tích tụ tại Cầu Cát lên tới 200 mg/kg.

3. Mẫu nước thải của Công ty Núi Pháo vi phạm những chỉ tiêu nào? Theo kết quả phân tích mẫu NT-2, nước thải của Công ty Núi Pháo có 3 chỉ tiêu vượt quy chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT gồm: TSS đạt 123,5 mg/l (vượt 1,24 lần), Asen đạt 0,18 mg/l (vượt 1,8 lần) và Sắt đạt 5,2 mg/l (vượt 1,04 lần).

4. Ô nhiễm nước Suối Cát ảnh hưởng ra sao đến sản xuất nông nghiệp? Suối Cát cung cấp nước tưới cho hơn 12.500 ha lúa và 5.000 ha chè của huyện Đại Từ. Nồng độ Đồng trong nước vượt 2,7 lần quy chuẩn tưới tiêu và kim loại nặng tích tụ trong bùn đất có nguy cơ xâm nhập vào nông sản, đe dọa sinh kế và sức khỏe người tiêu dùng.

5. Phương pháp lấy mẫu trầm tích đáy suối được thực hiện như thế nào? Mẫu trầm tích được thu thập bằng gàu cạp tại 3 đến 5 điểm xung quanh tâm vị trí theo tiêu chuẩn TCVN 6663-13:2000. Các mẫu đơn được trộn đều thành mẫu đại diện, làm khô ở nhiệt độ phòng và sàng qua rây 0,5 mm trước khi phân tích quang phổ hấp thụ nguyên tử.

Kết luận

• Xác định rõ hiện trạng nước mặt Suối Cát bị ô nhiễm nặng bởi các thông số TSS, As, Cu và Fe sau khi tiếp nhận nguồn nước thải khai khoáng.
• Đánh giá nước thải của mỏ Núi Pháo tại thời điểm quan trắc chưa đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 40:2011/BTNMT đối với các chỉ tiêu TSS, Asen và Sắt.
• Khẳng định trầm tích đáy suối là nơi tích tụ kim loại nặng nghiêm trọng, với nồng độ Asen tại Cầu Cát đạt 200 mg/kg, vượt 11,76 lần quy chuẩn QCVN 43:2012/BTNMT.
• Đóng góp bộ dữ liệu thực chứng và phương pháp luận đáng tin cậy cho công tác nghiên cứu địa hóa môi trường và giám sát tài nguyên nước tại Thái Nguyên.
• Đề xuất lộ trình quản lý môi trường 2015 - 2020 kết hợp quan trắc tự động và xử lý bùn đáy; khuyến nghị chính quyền địa phương cùng doanh nghiệp chung tay hành động để bảo vệ nguồn nước sinh thái bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Trong một vài thập kỷ gần đây, cùng với sự phát triển nhanh chóng của đất nước, ngành công nghiệp khai khác khoáng sản có những tiến bộ không ngừng về số lượng và cả chất lượng, ở Việt Nam khoáng sản rất đa rạng và phong phú, trữ lượng khoáng sản từng nơi khác nhau. Ngành công nghiệp khai thác khoáng sản cũng đem lại cho nước ta phát triển về mặt kinh tế, suất khẩu khoáng sản của nước ta chủ yếu dạng khoáng sản thô chưa chế biến nên đem lại giá trị kinh tế chưa cao. Thái Nguyên là tỉnh có rất nhiều tiềm năng phát triển kinh tế khai thác và chế biến khoáng sản, với trữ lượng lớn và đa rạng nhiều chủng loại. Một trong những mỏ đa kim đứng hàng đầu thế giới nằm trên địa bàn tỉnh Thái nguyên đang đi vào hoạt động đã đem lại nềm kinh tế của Thái Nguyên đang phát triển đi lên.

Bên cạnh những tác động tích cực do ngành công nghiệp khai thác khoáng sản mang lại thì cũng phải kể đến những tác động tiêu cực. Một trong những mặt tiêu cực đó là các loại chất thải do khai thác chế biến khoáng sản, các nguyên tố độc hại trong đất bị thải ra hòa vào các nguồn nước ngày càng nhiều làm ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khoẻ của người dân. Môi trường sống của người dân đang bị đe dọa. Hầu hết các sông suối quanh khu vực khai thác khoáng sản đều bị ô ngiễm nguồn nước.

Ở Thái Nguyên, vấn đề bảo vệ môi trường nước sông suối đã được các ngành, các cấp trong tỉnh cũng như trung ương rất quan tâm. Nhiều nghiên cứu về chất lượng nước sông suối đã được tiến hành; nhiều đề tài, dự án về bảo vệ môi trường và cảnh quan lưu vực sông Cầu đã được thực hiện. Tuy nhiên, các nghiên cứu về sự ảnh hưởng của nước thải trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản tới môi trường nước mặt và trầm tích trên suối còn khá ít, và hầu như chưa có nghiên cứu nào về ảnh hưởng của nước thải trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản tới môi trường nước mặt và trầm tích trên Suối Cát huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo các báo cáo đánh giá hiện trạng môi trường từ năm 2010 đến năm 2014 thì nước mặt và trầm tích trên Suối Cát đang bị ảnh hưởng bởi các kim loại nặng và á kim. Để theo dõi diễn biến theo thời gian và không gian của các chất gây ô nhiễm trong nước và trầm tích trên Suối Cát do nước thải của khu khai thác và chế biến khoáng sản, đồng thời đề xuất các phương án quản lý giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản, đề tài: “Đánh giá ảnh hưởng của nước thải trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản tới môi trường nước và trầm tích trên Suối Cát, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên ”.

Nhằm góp phần làm rõ tác động của các chất gây ô nhiễm trong quá trình khai thác và chế biến khoáng sản tới chất lượng môi trường nước mặt và trầm tích trên Suối Cát, hỗ trợ cho công tác bảo vệ môi trường tại địa phương. Mục tiêu cụ thể của đề tài là: - Đánh giá mức độ ô nhiễm và hiện trạng môi trường nước mặt, trầm tích trên Suối Cát trước và sau điểm tiếp nhận nước thải khu khai thác và chế biến khoáng sản. - Đánh giá mối liên hệ giữa các chất gây ô nhiễm trong nước và trầm tích sau điểm tiếp nhận nước thải khu khai thác và chế biến với tình hình khai thác chế biến khoáng sản.