Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá ảnh hưởng của việc khai thác than của công ty tnhh mtv thăng long tới môi trường nước tại huyện hoành bồ tỉnh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ vnua phân tích tác động của khai thác than công ty TNHH MTV Thăng Long đến môi trường nước tại huyện Hoành Bồ, Quảng Ninh.

• Tác giả: Phạm Thị Minh Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Xuân Thành
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá ảnh hưởng của việc khai thác than của Công ty TNHH MTV Thăng Long tới môi trường nước tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• 8. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 9. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 10. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 11. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 11.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Khai Thác Than Tới Môi Trường Nước Tại Hoành Bồ

Hoành Bồ, một huyện thuộc tỉnh Quảng Ninh, nổi tiếng với hoạt động khai thác than. Tuy nhiên, việc khai thác này đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường nước. Nghiên cứu này sẽ đánh giá những ảnh hưởng này, từ đó đưa ra các giải pháp bảo vệ môi trường.

1.1. Tình Hình Khai Thác Than Tại Hoành Bồ

Hoành Bồ là nơi có nhiều mỏ than lớn, với Công ty TNHH MTV Thăng Long là một trong những đơn vị khai thác chính. Việc khai thác than đã diễn ra trong nhiều năm, dẫn đến sự thay đổi lớn trong cảnh quan và môi trường.

1.2. Tác Động Đến Môi Trường Nước

Khai thác than không chỉ ảnh hưởng đến đất đai mà còn đến môi trường nước. Nước thải từ quá trình khai thác chứa nhiều chất ô nhiễm, ảnh hưởng đến chất lượng nước ngầm và nước mặt.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Nước Tại Khu Vực Khai Thác Than

Ô nhiễm nước là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất do khai thác than gây ra. Nước thải từ các hoạt động khai thác chứa nhiều chất độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái.

2.1. Nguồn Gốc Nước Thải Từ Khai Thác Than

Nước thải phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm nước mưa, nước sử dụng trong sản xuất và nước thải sinh hoạt. Những nguồn này đều có thể chứa các chất ô nhiễm nghiêm trọng.

2.2. Tác Động Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Người dân sống gần khu vực khai thác than thường xuyên phải đối mặt với các vấn đề sức khỏe do ô nhiễm nước. Các bệnh liên quan đến nước ô nhiễm ngày càng gia tăng, gây lo ngại cho cộng đồng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Ảnh Hưởng Môi Trường Nước

Để đánh giá chính xác ảnh hưởng của khai thác than đến môi trường nước, cần áp dụng các phương pháp khoa học. Việc thu thập và phân tích dữ liệu là rất quan trọng trong quá trình này.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm khảo sát thực địa và phân tích mẫu nước. Các chỉ tiêu chất lượng nước sẽ được so sánh với tiêu chuẩn hiện hành.

3.2. Phân Tích Chất Lượng Nước

Phân tích chất lượng nước sẽ giúp xác định mức độ ô nhiễm và các chỉ tiêu không đạt yêu cầu. Điều này sẽ cung cấp thông tin cần thiết để đưa ra các giải pháp khắc phục.

IV. Giải Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm Nước Từ Khai Thác Than

Để giảm thiểu ô nhiễm nước, cần có các giải pháp cụ thể và hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường nước mà còn đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng.

4.1. Cải Thiện Công Nghệ Khai Thác

Áp dụng công nghệ khai thác hiện đại có thể giúp giảm thiểu lượng nước thải phát sinh và cải thiện chất lượng nước thải trước khi xả ra môi trường.

4.2. Tăng Cường Quản Lý Nước Thải

Cần có các quy định chặt chẽ hơn về quản lý nước thải từ hoạt động khai thác than. Việc giám sát và xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường là rất cần thiết.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc khai thác than đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường nước tại Hoành Bồ. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp cải thiện tình hình này.

5.1. Đánh Giá Tác Động Thực Tế

Kết quả phân tích cho thấy nhiều chỉ tiêu chất lượng nước không đạt yêu cầu. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp kịp thời để bảo vệ môi trường.

5.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Đề Xuất

Các giải pháp đã được đề xuất cần được áp dụng ngay để giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường nước. Sự hợp tác giữa các bên liên quan là rất quan trọng.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Môi Trường Nước Tại Hoành Bồ

Việc khai thác than tại Hoành Bồ đã và đang gây ra nhiều thách thức cho môi trường nước. Tuy nhiên, với các giải pháp hợp lý, có thể cải thiện tình hình này trong tương lai.

6.1. Tương Lai Của Môi Trường Nước

Nếu các biện pháp bảo vệ môi trường được thực hiện hiệu quả, môi trường nước tại Hoành Bồ có thể được cải thiện đáng kể trong tương lai.

6.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Bảo Vệ Môi Trường

Cộng đồng cần được nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường nước. Sự tham gia của người dân trong các hoạt động bảo vệ môi trường là rất quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác than đá là ngành công nghiệp mũi nhọn đóng góp quan trọng vào an ninh năng lượng quốc gia, đặc biệt tại tỉnh Quảng Ninh – nơi tập trung khoảng 67% trữ lượng than cả nước với tổng trữ lượng ước tính đạt 48,7 tỷ tấn tính đến độ sâu âm 350 mét. Tuy nhiên, các hoạt động bóc đất đá, đào lò và sàng tuyển khoáng sản đang tạo ra áp lực sinh thái nặng nề. Toàn tỉnh Quảng Ninh phát sinh khoảng 175.338 mét khối nước thải mỏ mỗi ngày đêm, chiếm tới 52,1% tổng lượng nước thải toàn địa bàn, trong đó có hơn 30 triệu mét khối nước thải chưa qua xử lý xả thẳng ra tự nhiên mỗi năm.

Tại huyện Hoành Bồ, Công ty TNHH MTV Thăng Long trực tiếp vận hành hoạt động thăm dò và khai thác than hầm lò tại mỏ than Dân Chủ. Quá trình sản xuất tại các vỉa than làm phát sinh lượng lớn nước thải hầm lò mang tính axit, chứa hàm lượng chất rắn lơ lửng và kim loại nặng cao, đe dọa trực tiếp đến hệ thống thủy văn suối tự nhiên và các tầng chứa nước dưới đất. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là xác định định lượng mức độ ô nhiễm, nguồn phát sinh dòng thải và sự biến đổi hóa lý của môi trường nước xung quanh khu vực khai trường.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá toàn diện hiện trạng sản xuất, các dòng phát sinh nước thải, phân tích mức độ tác động của hoạt động khai thác than tới chất lượng nước mặt và nước ngầm tại khu vực mỏ than Dân Chủ; đồng thời khảo sát nhận thức cộng đồng và đề xuất hệ thống giải pháp kỹ thuật, quản lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại địa bàn huyện Hoành Bồ từ tháng 4 năm 2017 đến tháng 4 năm 2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học giúp doanh nghiệp tối ưu hóa trạm xử lý nước thải công suất trên 1.100 mét khối mỗi ngày đêm và hỗ trợ cơ quan quản lý bảo vệ an toàn nguồn nước sinh hoạt cho hơn 50 hộ dân sinh sống tại khu vực lân cận.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết đánh giá tác động môi trường theo chu trình dự án và lý thuyết hình thành dòng thải axit mỏ (Acid Mine Drainage). Hiện tượng thoát axit mỏ xảy ra khi các khoáng vật sunfua kim loại, điển hình là pyrit sắt có trong địa tầng than đá, tiếp xúc với oxy không khí và nước ngầm trong quá trình đào lò, tạo thành axit sunfuric làm giảm độ pH của nước xuống mức 3,1 đến 6,5 và hòa tan các ion kim loại nặng vào dòng nước.

Khung lý thuyết của đề tài tích hợp 4 khái niệm môi trường trọng tâm:

• Dòng thải hầm lò: Nguồn nước ngầm thẩm thấu qua các tầng đất đá chứa khoáng vật sunfua kết hợp với nước tháo khô mỏ mang theo bụi than và ion hòa tan.
• Ô nhiễm tích lũy: Hiện tượng các chất ô nhiễm vô cơ và kim loại nặng lắng đọng lâu ngày tại các lòng suối, hồ chứa và tầng ngậm nước, gây thoái hóa chất lượng sinh thái lâu dài.
• Nhu cầu oxy sinh hóa và hóa học: Các thông số phản ánh mức độ ô nhiễm hợp chất hữu cơ và chất khử trong nước thải.
• Nồng độ chất rắn lơ lửng: Chỉ thị về mật độ hạt bùn than, đất đá mịn bị cuốn trôi theo dòng chảy gây bồi lắng lòng suối.

Mô hình nghiên cứu đối chiếu các chỉ tiêu quan trắc thực nghiệm với hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia bao gồm: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp (QCVN 40:2011/BTNMT), Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt (QCVN 08-MT:2015/BTNMT), Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước dưới đất (QCVN 09-MT:2015/BTNMT) và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt (QCVN 14:2008/BTNMT).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống dữ liệu kết hợp giữa thu thập số liệu thứ cấp từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh và điều tra thực nghiệm sơ cấp. Cỡ mẫu điều tra xã hội học bao gồm 80 phiếu khảo sát hợp lệ, được phân bổ theo phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích: 21 phiếu dành cho công nhân trực tiếp làm việc tại các phân xưởng mỏ, 9 phiếu phỏng vấn cán bộ quản lý kỹ thuật và môi trường các cấp, cùng 50 phiếu điều tra người dân sinh sống tại các thôn lân cận mỏ than thuộc xã Dân Chủ.

Chương trình quan trắc môi trường thực nghiệm thiết lập 7 vị trí lấy mẫu đại diện:

• 2 mẫu nước thải hầm lò: NTHL1 tại cửa lò trước khi vào trạm xử lý và NTHL2 tại cửa xả sau xử lý.
• 1 mẫu nước thải sinh hoạt: NTSH3 tại đầu ra hệ thống xử lý sinh hoạt.
• 2 mẫu nước mặt suối: NM1 cách điểm tiếp nhận nước thải 150 mét về phía thượng nguồn và NM2 cách điểm tiếp nhận 150 mét về phía hạ nguồn.
• 2 mẫu nước ngầm: NN1 tại giếng đào hộ dân cách trung tâm khai thác 200 mét và NN2 cách 350 mét.

Timeline lấy mẫu được triển khai theo 2 chu kỳ mùa rõ rệt: Đợt 1 vào mùa mưa ngày 19 tháng 6 năm 2017 (nhiệt độ 26 đến 28 độ C) và Đợt 2 vào mùa khô ngày 17 tháng 12 năm 2017 (nhiệt độ 21 đến 24 độ C). Các phương pháp lấy mẫu, bảo quản và phân tích tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế và Việt Nam như TCVN 5992:1995, TCVN 6663-3:2008 và TCVN 5999:1995. Phương pháp phân tích so sánh đối chuẩn trong phòng thí nghiệm được lựa chọn vì tính chính xác cao, loại bỏ được sai số khí hậu cục bộ và phản ánh trung thực bản chất lý hóa của từng nguồn nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Lưu lượng nước xả thải trong quá trình khai thác hầm lò tại Công ty TNHH MTV Thăng Long biến động mạnh theo cấu trúc địa tầng và chu kỳ thời tiết. Lưu lượng xả thải trung bình ghi nhận tại Cửa lò mức cộng 35 đạt 486 mét khối mỗi ngày đêm, trong khi tại Cửa lò mức cộng 42 đạt tới 651 mét khối mỗi ngày đêm, nâng tổng lượng nước tháo khô mỏ cần xử lý lên trên 1.137 mét khối mỗi ngày đêm.

Kết quả phân tích nước thải hầm lò cho thấy dòng thải luôn có phản ứng axit rõ rệt. Tại trạm xử lý nước thải hầm lò, hiệu quả xử lý chưa đạt yêu cầu kỹ thuật đối với nhiều thông số cơ bản so với QCVN 40:2011/BTNMT:

• Nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5) vượt ngưỡng từ 1,2 đến 2,1 lần (tương đương mức vượt từ 20% đến 110%).
• Nhu cầu oxy hóa học (COD) vượt quy chuẩn từ 1,2 đến 2,5 lần (mức vượt từ 20% đến 150%).
• Tổng chất rắn lơ lửng (TSS) vượt từ 1,92 đến 3,5 lần (mức vượt từ 92% đến 250%).
• Hàm lượng sunfua hòa tan vượt rất cao, từ 3,0 đến 5,0 lần so với giới hạn xả thải cho phép.

Tại nguồn tiếp nhận nước mặt trên suối tự nhiên, mẫu NM2 cách trạm xả 150 mét về phía hạ lưu bị suy giảm chất lượng rõ rệt so với mẫu thượng nguồn NM1. Cụ thể có 3 chỉ tiêu chính vi phạm QCVN 08-MT:2015/BTNMT: hàm lượng TSS cao hơn 2,8 lần (vượt 180%), hàm lượng COD cao hơn 1,6 lần (vượt 60%) và hàm lượng BOD5 cao hơn 1,6 lần (vượt 60%).

Đối với môi trường nước dưới đất tại 2 giếng sinh hoạt của người dân cách khai trường 200 mét và 350 mét, hầu hết các chỉ tiêu kim loại nặng như sắt, chì, asen, cadimi đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 09-MT:2015/BTNMT. Tuy nhiên, chỉ tiêu vi sinh vật tổng Coliform ghi nhận ở mức 4 CFU trên 100ml, vượt quy chuẩn kỹ thuật cho phép đối với nguồn nước ngầm sinh hoạt.

Kết quả điều tra xã hội học chỉ ra rằng trên 75% người dân trong tổng số 50 hộ khảo sát nhận định hoạt động khai trường và các bãi thải của mỏ than là nguyên nhân trực tiếp làm đục dòng chảy suối tự nhiên, bồi lắng ruộng đồng và gia tăng các bệnh ngoài da, đường ruột tại địa phương.

Thảo luận kết quả

Sự vượt ngưỡng của các chỉ tiêu axit, BOD5, COD, TSS và sunfua trong nước thải hầm lò bắt nguồn từ đặc thù vỉa than antraxít của bể than Quảng Ninh có chứa nhiều thấu kính khoáng vật sunfua. Khi tiếp xúc với oxy và nước ngầm trong quá trình đào lò, phản ứng oxy hóa sinh hóa tạo ra axit sunfuric tự do. Hệ thống xử lý nước thải hiện hữu sử dụng công nghệ lắng lọc kết hợp sữa vôi nhưng bể lắng lamen và hệ thống châm hóa chất hoạt động chưa tối ưu, dẫn đến cặn than mịn và các ion hòa tan không được kết tủa triệt để trước khi xả ra môi trường.

Khi so sánh với các nghiên cứu tại các mỏ than khác trong vùng Đông Bắc, hiện tượng này có tính quy luật chung. Tại mỏ than Hà Lầm, hàm lượng BOD từng được ghi nhận vượt 5,7 lần và COD vượt 5,3 lần; tại mỏ Mông Dương hàm lượng sunfua vượt 1,9 lần; và tại mỏ Dương Huy hàm lượng chất rắn lơ lửng vượt tới 15,6 lần quy chuẩn. Điều này chứng minh ô nhiễm nước mỏ than tại huyện Hoành Bồ mang tính chất điển hình của công nghệ khai thác hầm lò tại vùng than Quảng Ninh nhưng có nguy cơ tích tụ độc hại cao do quy mô dòng suối tiếp nhận nhỏ hẹp.

Dữ liệu quan trắc thực nghiệm có thể được hệ thống hóa trực quan qua biểu đồ cột kép thể hiện nồng độ TSS, COD và sunfua giữa hai mùa mưa - khô trước và sau xử lý; kết hợp bảng ma trận so sánh chất lượng nước suối thượng lưu và hạ lưu tại các khoảng cách 150 mét nhằm minh chứng rõ tác động lan truyền ô nhiễm theo dòng chảy.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm nguồn nước và bảo vệ hệ sinh thái thủy văn tại huyện Hoành Bồ, hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được thực hiện đồng bộ:

• Nâng cấp dây chuyền công nghệ xử lý nước thải hầm lò: Công ty TNHH MTV Thăng Long cần đầu tư cải tạo hợp khối bể phản ứng, thiết bị khuấy trộn tĩnh (Static mixer) và hệ thống lắng lamen. Mục tiêu kỹ thuật là nâng hiệu suất xử lý chất rắn lơ lửng để đạt TSS dưới 50 mg/lít, trung hòa hoàn toàn độ pH về mức ổn định 6,5 đến 8,5, và loại bỏ trên 90% hàm lượng sunfua hòa tan. Thời gian hoàn thành trong Quý II đến Quý IV năm 2019.
• Lắp đặt trạm biến áp và nguồn máy phát điện dự phòng tự động: Bộ phận Cơ điện mỏ chịu trách nhiệm triển khai hệ thống máy phát điện công suất lớn phục vụ riêng trạm xử lý nước thải. Mục tiêu nhằm đảm bảo 100% lượng nước thải hầm lò lưu lượng 651 mét khối mỗi ngày đêm tại Cửa lò mức cộng 42 được xử lý liên tục 24/7, tuyệt đối không để xảy ra sự cố xả tràn nước thải thô khi mất điện lưới. Thời gian thực hiện trong vòng 6 tháng.
• Xây dựng mạng lưới quan trắc tự động và thiết lập đới phòng hộ vệ sinh: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh chủ trì phối hợp cùng doanh nghiệp lắp đặt trạm quan trắc tự động liên tục đo pH, TSS, COD tại cửa xả thải; đồng thời cắm mốc hành lang đới phòng hộ vệ sinh tối thiểu 500 mét tính từ chân bãi thải đất đá đến các công trình giếng khai thác nước ngầm của khu dân cư. Thời gian triển khai từ năm 2019 đến năm 2020.
• Hoàn thiện cơ chế giám sát cộng đồng và quỹ hỗ trợ nguồn nước sạch: Ủy ban nhân dân huyện Hoành Bồ và Ủy ban nhân dân xã Dân Chủ thiết lập ban giám sát môi trường liên ngành có sự tham gia của đại diện 50 hộ dân địa phương. Doanh nghiệp cam kết trích lập quỹ bảo vệ môi trường để cấp nước sạch tập trung cho 100% hộ dân sinh sống trong bán kính 1 km quanh mỏ than, đồng thời tiếp nhận và xử lý các phản ánh xung đột môi trường trong vòng 48 giờ. Thời gian duy trì định kỳ hàng quý từ năm 2019.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu thực nghiệm của luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện): Sử dụng bộ số liệu định lượng về lưu lượng xả thải và hệ số phát thải thực tế để phục vụ công tác thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp phép xả thải vào nguồn nước và xây dựng quy chế thanh kiểm tra các mỏ than hầm lò.
• Ban lãnh đạo và kỹ sư môi trường tại các doanh nghiệp ngành than: Tham khảo chi tiết sơ đồ công nghệ trạm xử lý nước thải hầm lò, các thông số vận hành hóa chất keo tụ tạo bông và giải pháp thiết kế hồ điều hòa sự cố cho các mỏ có lưu lượng thải từ 500 đến 1.500 mét khối mỗi ngày đêm.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Khoa học Môi trường, Kỹ thuật Môi trường, Quản lý Tài nguyên: Khai thác cấu trúc phương pháp luận kết hợp chặt chẽ giữa quan trắc hóa lý đa mùa (TCVN/ISO) và điều tra xã hội học (80 phiếu khảo sát) để phát triển các đề tài nghiên cứu về ô nhiễm công nghiệp khai khoáng.
• Các tổ chức bảo tồn thiên nhiên và đại diện cộng đồng dân cư địa phương: Nắm vững các căn cứ pháp lý và chỉ số ô nhiễm vượt ngưỡng để giám sát hoạt động doanh nghiệp, chủ động bảo vệ nguồn nước ngầm và yêu cầu các chính sách hỗ trợ nước sạch dân sinh chính đáng.

Câu hỏi thường gặp

Nước thải hầm lò tại mỏ than Dân Chủ có những thông số ô nhiễm nào vượt chuẩn?

Qua phân tích thực nghiệm tại Cửa lò mức cộng 35 và Cửa lò mức cộng 42, nước thải hầm lò có tính axit cao và có 4 thông số vượt ngưỡng QCVN 40:2011/BTNMT gồm BOD5 vượt từ 1,2 đến 2,1 lần, COD vượt từ 1,2 đến 2,5 lần, TSS vượt từ 1,92 đến 3,5 lần và sunfua vượt từ 3,0 đến 5,0 lần.

Môi trường nước mặt suối xung quanh bị tác động ở mức độ nào?

Tại vị trí suối tự nhiên cách điểm tiếp nhận nước thải 150 mét về phía hạ nguồn, chất lượng nước mặt bị suy giảm rõ rệt với hàm lượng TSS vượt 2,8 lần, COD vượt 1,6 lần và BOD5 vượt 1,6 lần so với QCVN 08-MT:2015/BTNMT, gây ra hiện tượng bồi lắng bùn than và cản trở thủy sinh.

Chất lượng nước giếng ngầm của người dân lân cận có an toàn không?

Kết quả kiểm tra tại 2 giếng đào cách khai trường 200 mét và 350 mét cho thấy các kim loại nặng như sắt, chì, asen, cadimi đều đạt chuẩn QCVN 09-MT:2015/BTNMT, tuy nhiên chỉ số vi sinh Coliform đạt 4 CFU trên 100ml cảnh báo nguy cơ nhiễm khuẩn sinh hoạt cần được khử trùng trước khi ăn uống.

Nguyên nhân chính khiến nước thải mỏ than mang tính axit cao là gì?

Hiện tượng này do quá trình thoát axit mỏ (AMD) tự nhiên sinh ra. Khi khoáng vật sunfua sắt trong địa tầng tiếp xúc với không khí và nước ngầm trong các gương lò, phản ứng oxy hóa giải phóng axit sunfuric làm tụt độ pH của nước thải xuống mức 3,1 đến 6,5 và hòa tan khoáng chất.

Doanh nghiệp cần ưu tiên giải pháp kỹ thuật cấp bách nào nhất?

Giải pháp cấp bách hàng đầu là lắp đặt nguồn máy phát điện dự phòng cho trạm xử lý nước thải để duy trì công suất 651 mét khối mỗi ngày đêm liên tục và mở rộng dung tích hồ điều hòa lên trên 1.500 mét khối nhằm lưu giữ, xử lý toàn bộ dòng thải thô trước khi thoát ra môi trường.

Kết luận

• Luận văn đã xác định chính xác tổng lưu lượng nước thải hầm lò phát sinh tại Cửa lò mức cộng 35 (486 mét khối mỗi ngày đêm) và Cửa lò mức cộng 42 (651 mét khối mỗi ngày đêm) thuộc mỏ than Dân Chủ.
• Đánh giá thực nghiệm chỉ ra nước thải hầm lò chưa đạt chuẩn với TSS vượt tới 3,5 lần, COD vượt 2,5 lần và sunfua vượt 5,0 lần so với QCVN 40:2011/BTNMT.
• Chứng minh rõ phạm vi lan truyền ô nhiễm nước mặt cách trạm xả 150 mét về hạ lưu khiến TSS vượt 2,8 lần và COD vượt 1,6 lần so với QCVN 08-MT:2015/BTNMT.
• Khảo sát thực tế 80 đối tượng đã phản ánh trung thực mối lo ngại của 75% người dân về tình trạng suy giảm nguồn nước mặt và nguy cơ ô nhiễm vi sinh trong nước giếng ngầm.
• Đóng góp hệ thống 4 giải pháp công nghệ và quản lý toàn diện giúp nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường nước trong khai thác than giai đoạn 2019-2022.

Các cấp chính quyền và doanh nghiệp khai khoáng cần khẩn trương áp dụng ngay các đề xuất kỹ thuật trên nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững ngành than gắn liền với bảo vệ an ninh nguồn nước tại tỉnh Quảng Ninh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ MINH NGỌC ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC KHAI THÁC THAN CỦA CÔNG TY TNHH MTV THĂNG LONG TỚI MÔI TRƯỜNG NƯỚC TẠI HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TSNguyễn Xuân Thành LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Thị Minh Ngọc i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.

Nguyễn Xuân Thành đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công nhân viên Công ty TNHH MTV Thăng Long, Trung tâm quan trắc môi trường tỉnh Quảng Ninh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Thị Minh Ngọc ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng biểu .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài.

Tình hình khai thác và ảnh hưởng của khai thác, chế biến than đến Môi Trường. Các công nghệ khai thác than. Tình hình khai thác và ảnh hưởng của hoạt động khai thác, chế biến than đến môi trường trên thế giới. Tình hình khai thác và ảnh hưởng của hoạt động khai thác, chế biến than đến môi trường tại Việt Nam.

Khái quát về khoáng sản than Quảng Ninh. Tổng quan về tình hình bảo vệ tài nguyên nước và quản lý nước thải trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Vấn đề bảo vệ tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Cơ cấu tổ chức thực hiện chức năng quản lý tài nguyên nước tại Quảng Ninh.

Công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên nước. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hiện trạng quản lý nước thải tại Quảng Ninh. Hiện trạng quản lý nước thải ngành than tại Quảng Ninh.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Khái quát về Công ty TNHH MTV Thăng Long. Các quá trình phát sinh nước thải khai thác than của công ty TNHH MTV Thăng Long.

Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than đến môi trường nước. Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường và sức khỏe dân cư qua ý kiến của người dân trên địa bàn nghiên cứu. Đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước từ hoạt động khai thác than. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp lấy mẫu và phân tích. Phương pháp so sánh, đánh giá.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Khái quát về công ty TNHH MTV Thăng Long. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty. Cơ cấu tổ chức của công ty.

Đặc điểm khu mỏ khai thác than của Công ty. Hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường của Công ty TNHH MTV Thăng Long tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. 49 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các quá trình phát sinh nước thải khai thác than của công ty TNHH MTV Thăng Long.

Công nghệ khai thác than. Các quá trình phát sinh nước thải. Ước tính khối lượng nước xả thải tại khu vực khai thác than của Công ty TNHH MTV Thăng Long. Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than đến môi trường nước.

Hiện trạng môi trường nước trên địa bàn nghiên cứu. Đánh giá công tác quản lý, bảo vệ môi trường của Công ty TNHH MTV Thăng Long. Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường và sức khỏe dân cư qua ý kiến của người dân trên địa bàn nghiên cứu. Đánh giá của người dân về hoạt động khai thác than của công ty.

Ảnh hưởng của khai thác than tới môi trường nước ngầm và nước mặt. Tình hình sức khỏe của người dân. Đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước từ hoạt động khai thác than. Đối với cơ quan quản lý nhà nước.

Đối với Công ty TNHH MTV Thăng Long. Một số biện pháp quản lý xung đột môi trường giữa người dân và Công ty TNHH MTV Thăng Long. Kết luận và kiến nghị. 82 Tài liệu tham khảo .86 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường Bộ NN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bộ KH&CN Bộ Khoa học và Công nghệ Bộ TN&MT Bộ Tài nguyên và Môi trường BĐKH Biến đổi khí hậu ĐTM Đánh giá tác động môi trường CNH-HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa GDP Tổng sản phẩm quốc nội HTX Hợp tác xã KT-XH Kinh tế - Xã hội KSONB Kiểm soát ô nhiễm biển QCVN Quy chuẩn Việt Nam TN-MT Tài nguyên – Môi trường TKS Tập đoàn Than – khoáng sản Việt Nam vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.

Bảng tổng hợp giấy phép được cấp theo năm còn hiệu lực tại tỉnh Quảng Ninh. Lượng nước thải và cơ cấu nước thải tỉnh Quảng Ninh. Vị trí lấy mẫu phân tích nước. Các thiết bị phục vụ thi công đào lò, xây dựng cơ bản và khai thác.

Thống kê các nguồn thải trong khai thác than của công ty TNHH MTV Thăng Long. Khối lượng nước xả thải tại khu vực khai thác than của Công ty TNHH MTV Thăng Long. Kết quả phân tích nước thải sinh hoạt. Kết quả phân tích nước thải hầm lò trước và sau xử lý.

Kết quả phân tích nước mặt tại khu vực nghiên cứu. Kết quả phân tích nước ngầm tại khu vực nghiên cứu. Tổng hợp kết quả phỏng vấn người dân xung quanh khu vực khai thác than về ảnh hưởng của hoạt động khai thác than. Ý kiến của người dân về nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường tại địa phương.

Ý kiến của người dân về các tác động của khai thác than tới môi trường nước. Ý kiến của người dân về các giải pháp chống ô nhiễm nước cho người dân. Thống kê các loại bệnh do ô nhiễm nước .77 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Biểu đồ thể hiện sản lượng khai thác than của 10 quốc gia.

Sản lượng và xuất khẩu than Việt Nam. Tác động của việc khai thác than và chế biến than tới tài nguyên môi trường. Sơ đồ phân bố than ở tỉnh Quảng Ninh. Sơ đồ các vị trí lấy mẫu nước thải của Công ty TNHH MTV Thăng Long.

Sơ đồ vị trí địa lý huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh. Cảnh quan Công ty TNHH Một thành viên Thăng Long. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của công ty TNHH MTV Thăng Long. Vị trí khu mỏ trong mối liên hệ vùng.

Sơ đồ công nghệ khai thác than kèm theo dòng thải. Sơ đồ cấu tạo rãnh thu nước chảy tràn bề mặt. Hệ thống rãnh thu gom nước thải hầm lò. Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải hầm lò.

Hồ điều hòa và Trạm bơm. Mặt cắt thiết bị Static mixer. Bộ hợp khối bể phản ứng và lắng lamen. Bể chứa nước sau xử lý.

Bể chứa bùn. Thùng trộn hóa chất. Phòng điều khiển và kho chứa hóa chất. Khu vực pha hóa chất.

Sơ đồ thu gom, xử lý nước thải hầm lò .80 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Minh Ngọc Tên luận văn: Đánh giá ảnh hưởng của việc khai thác than của Công ty TNHH MTV Thăng Long tới môi trường nước tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá ảnh hưởng của việc khai thác than tới môi trường nước của Công ty TNHH MTV Thăng Long tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước tại các khu vực khai thác than thuộc Công ty. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp chính được sử dụng bao gồm: (i)Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp thông qua: Các số liệu đã công bố, các dữ liệu thống kê, các nghiên cứu đã và đang tiến hành,(ii) Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp thông qua việc điều tra, khảo sát thực địa và điều tra bằng bảng hỏi.