CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỌNG CHÍNH SÁCH 11. Khái nệm đánh gis tác động chính sách 1111. Khái niệm chính sich và đánh gửi tác động chính sich a) Khải nệm chỉnh sách Chin sách là mất thuật ng đa nghĩa, phổ biễn trong khoa học pháp tý, Trên thục tẾ có rất nhiêu quan điểm, định nghĩa khác nhau về chính sách Theo từ đến Nắng Vi, thuật ngũ “chinh sách " được hiễu là “tách lược và kế hoạch cụ thể xhằm dat được một mue dich cảnh, đưa vào đường lỗ chính trí chưng và tình ành thực tí mà để va chính sách (Mt số học giả trong nước và quốc té hi bản về chính sách đã du ra các khẩi tiệm với nội dong nhờ sm: - Chính sich là chương tinh hành đồng do các nhà lãnh đạo hay các nhà quản ý để ra đ giã quyết một vẫn để nào đó thuộc phạm vĩ thim quyén của mình ! - Chính cách là mốt quá tình hành động có mục đích được theo đuổi bỗi mốt Hoặc nhiễu chỗ thé trong việc giã quyết các vẫn để mà họ quan tâm ? - Chính sách là một chuối (tip hop) nhiing hành động có muc đích nhằm giải quyết một vấn đ 3 ~ Chính sich la một guá tình ra quyết dinh có tính sáng tạo bao gm các bước Tranh luận, đơara các giã pháp, lựa chọn, thực th và kết thúc 9 - Chính sich là thiết kề my lựa chọn quantrong nhất (48) được làm ra (hực hộ đổi với các tổ chúc cũng như đời sống cá nhân Bên cạnh đó, tri Khoản 1, Điều 2 Nghị Ảnh 34/2016/NĐ-CP về quy Ảnh chỉ siét một số điều và bin pháp thí hàn Luật ban hành vẫn bản quy pham: pháp lat để nh ngữa: “Chính sách là Ảnh hướng giải pháp của Nhà nước dé giả quyết vẫn cia thục tiễn nhằm dat được muc hân nhất dink TS Tạ Ngoc BAS Wa Won bọc Tổ dc Nà uc (303) "Chí sich cng — Tp cn ton lọc Tổ đức Nà, ốc; Tip 278 che Nhg xước 22eQEsemT, 7S Pb poy-nakng New al: Đasgr ‘dass 7194, Phe poteymakeg Brave + Lacomll Hadi Moutioe dán gio, Aeris Bere, 1971 2 Tassel, W 1951 The polcy ergata Loner Laswell (ds] The Poli Site, yp. 315 Suaterd — ‘Tir các khá niệm trên, có thể thấy nổi hàm của chính sich đợc cấu thành từ toa yếu tổ cần bản, đó chính là: Vấn để thục tiễn cén giải quyết đính hướng mục iêu giải quyết vẫn để và các giải hấp dé gai quyết vẫn để theo muc tiêu đã xác ảnh Tin để thực nn cần giã quyết là một thục trang mà xã hội dang gặp phi, đã và dang có những ảnh hướng theo chiều hướng tiêu cục va ác động dn đời sống, host động của một hoặc mốt số nhóm đối tượng trong xã hội, cùng với đỏ là những tác ding din hoạt động của cơ quan nhà nước, Một vin đề thục tấn đời hồi sự giã quyết hoặc xổ lý để có thể đạt được mục tiêu hoặc trang thế én Ảnh bing chính sách, phép luật lôi vin để đ có mtác động nhất dinh din các đối trong hoặc nhóm, đối tương chịu ảnh hing v thời gen, không gian Dinh hướng muc tiểu giất quyết vấn để là sự nhìn nhân ở nhiều khía canh để đơn ra mức độ giả quyết vin dé thục tin gặp phải ma Nhà nước mong muốn hướng tới theo mốt ô trình cu thể trong khoảng thời gian nhất nh (mục tiêu ngắn Han, mục iêu dit hax) được đặt ra với mong muỗn hạn chế các ảnh hưông tiêu cục tác ding din đối tượng hoặc nhóm đố tượng Trên thục té, mét vẫn đề cổ thể do nhiều nguyên nhân gây ra và có những ảnh hưởng tiêu cục tác đồng din các đối có cái nhăn khích quan, timhiễu rõ nguyên nhân chính và phân tích một cách cần thân, không gip gip và hướng tới giải quyết một cách phù hợp những nguyên nhân chính gây nên những ảnh hướng iêu cực tác động chủ yêu tối các đổi tương Cúc git pháp đễ giả quyễt vẫn để theo mục td đổ sắc Ảnh là các phương án xử lý vẫn đã bất cập gập phi, có tính khả thị, hiệu quả và khắc phục vẫn đỀ mot cách dai lâu Giả pháp đơa ra phãi phủ hop, cân xứng với vẫn để vé quy mô, phạm, vã và đối tượng tác động đồng thời giã quyết được kiệt a8 các nguyên nhân true tấp và nguyên nhân gián tấp gây ra vẫn đổ, đạt được mục tiêu để ra đối với các đối tượng phải thực hiện, tuân thủ Š b) Đi viện đính giá tác đồng chính sách Trong giai doan đu của chu tình chính sich khi các mục tiêu chính sách được thất kê nhưng có nhiễu phương én giải quyết được đề xuất, đánh giá tác động Tuphíp (0018).
"Ta Buln đănngiệp r nh tc dng dt dd 9 chính sách @olicy Impact Assesment —PIA) được xem là mốt công cụ a giúp các co quan có thim quyên ra quyết Ảnh af chon lua được chính sich tốt lâm tién để cho hoạt động quy pham hóa chính sich Mặc di không they thể toàn b6 cho việc hoạch đãnh chính sách nhưng diy là khâu quan trọng, góp phin hỗ tro thất kế chính sách hiệu quả hơn, nhờ mang lạ thông tin diy đã toàn diện, đáng tin cây và ting tinh thuyết phục cho chính sich được hoạch dint Trên thé giới, thuật ngữ được sỡ dung phổ biễn trước tin hãi kể din 1a đánh gi tác đồng cite quy đính pháp luật (Regulatory Impact Assesment - RIA). RIA được áp dụng lần đầu in trên giới vào giữa thập niên 70 của thé ki XX tại Mỹ, dưới thời Tổng thống Ford, do có lo ngai và gánh năng quy định pháp luật đ lên vai xã hội, đặc biệt là doanh nghiệp, công với lo ng đâu đó có thể làm gia tổng Tem phát Lúc đầu người te chỉ chủ ý phân ích tác động đối với doanh nghiệp, sau đổ mới chủý đánh giá tác đông din các chủ thể khác. Sau nay, RIA đã được áp dạng & đụ da số các nước thuậc TỔ chức Hợp tắc kinh tổ và phat tiển (OECD), nhiều mide châu Âu chuyển „ châu A, châu Phụ, châu Mỹ La tinh; RIA đã được sử dạng như một công cụ hữu hiệu nhằm dim bảo chất lượng và tính hiệu quả của môi trường pháp ly” ‘Theo OECD, đính giá tác động pháp luật la “mat phương pháp có tình hệ thống được sit chang nhằm đảnh giá một cách toàn diễn nghiêm tí về các tác động cia các chính sách trong một văn bản pháp luật được dé xuất hay một vẫn bản hiện số và đảnh giá các phương án khác để xi lý vẫn để thực in mã không cân sử dụng ớt biên pháp ban hành văn bản guy pham pháp luậtŠ. Nói một cách ngắn gon, theo quan diém cia OECD, đánh gia tác động pháp luật là quá hình phân tích các tác đông tích cục và tiêu cục có thé cit sự thay đỗi về chính sách và đưa ra hàng loạt các lựa chon để thục hiện đu đó Các tác giã Việt Nam cũng có sự tương đồng với quan dim này lửi tấp căn về RỊA.
Cụ thể, tác giả Võ Thị Lan Phương chuyên gia và RIA đã đưa r khá niệm về RỊA- “Đánh giá ác đồng pháp luật Regulatory Impact Asesment-RIA) là quá trình phân tích và đảnh giá thông tin một cách hệ thỗ Boin Ti No iin ey”, Tp chikuthac 9,867 TẾ "ihrer ocd eleovegtery eyEigt Seo, rang chink tác vẫn để bắt cập cũng nh giã pháp chỉnh sách tắtnhất đễ giả quyết vấn để đó”. Hay trong số tay Kỹ năng đánh giá vin bản pháp luật (Bộ Tự pháp, UNDE, 2010) cũng có quy ảnh ring “Đánh gi tác động pháp luật Regulatory Impact Ascecment- viễt tit là RIA) la một tập hợp các bước légie hỖ tro cho việc chuẩn bị các để uất chính sách. Đánh gi tác đồng pháp lut (RIA) bao gần việc nghiên cine sân các hoạt đồng đã kèm với quả tình xdy đừng chính sách và chính thức hỏa các kết quả nghiên cứu bằng một báo các độc lập ” ® ‘Yeu cầu về đánh giá tác động pháp luật rong quy tỉnh xây ding vin bản quy ham pháp luật được quy dinh lân đầu tiên trong Luật ban hành vin bản quy pham php loật 2008 và đến my, heo xu hướng nghiên cứu khoa học pháp lý trong và "ngoài nước, được goi tin một cách chính xác và diy đã hơn la đánh giá tắc đồng chính sách Policy impact assessment — PLA) tong Luật ban hành vin bản quy pham pháp luật 2015. ĐỂ hướng dẫn cụ thi về hoạt động đánh giá tác động chính.
sách, Chính phi đã ban hành Nghị dinh số 34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 quy Gok chỉ it một số điều và biển pháp thi hinh Luật ban hành văn bản guy phạm, pháp luật Tạ Khoản 2, Điễu2 Nghị Ảnh số 34/2016/NĐ-CP quy ảnh như sax “Đinh giả tác đồng cũa chính sách là việc phân tch, dự báo tác đồng cũa chính sách đang được xập đừng đổi với các nhóm đối tượng khác như: nhằm lựa chon giã pháp tô tm the hận chính sách Voi dinh neha dưới góc độ pháp lý nu tin, có thể hiểu đính giá tác động chính sich như mốt công cụ nông cao chất lượng chính sich, nhằm giúp cả thiện môi trường thể chế thông qua một quá tình xây dựng văn bản quy pham pháp luật don tiên bing chúng, cơ si thục tn chí tt và cụ the. Két quả cite quá tỉnh này là uột báo cáo đánh giá tác đông của chính sich trình bay chỉ tt các bằng chúng để chứng minh sự cén thiết cia việc ban hành luật pháp lệnh và tao cơ sở lưa chọn gương án chính séch tối tr: Miục dich của đánh giá tác đông cũa chính sách là hen chon được các phương án chính sách phủ hop, khả thi nhất hiệu quả, minh bạch dion trên kết quả phân tích tác động ct các giải pháp chính sách dự iiễn "IRD DIAL - OTD cla các chí sch công thách thúc, plneng nhấp viet qui, 2008, Vai trẻ của đánh giá tác ĐỂ xây đụng đoợc một chính sách tốt, có hiệu quả trong thục tiễn thi việc đánh giá tác động chính sách trước khi bán hành vấn bản quy phạm pháp loật la mốt vide rit cần thất trong quy tỉnh xây đụng chính sách nổi chung và xây dung văn ‘bin quy phạm pháp luật nói riêng Thứ nhất, host đông này là công cụ hoạch ảnh chính sách và lập pháp hữu, hiệu Đánh giá tác đông của chính sich chi yêu đã cập din việc dự báo tác đồng chính sách sẽ ảnh hưởng như thể nào din các đối tương chịu arte động cũng ne tác đông ra seo đến chủ thé chịu trích nhiệm tổ chúc thi hành.