Đánh Giá Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu Đối Với Năng Suất Cây Ngô Tại Huyện Yên Dũng, Tỉnh Bắc Giang

Luận văn phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất cây ngô tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân.

• Tác giả: Lưu Hải Tùng
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Văn Điếm
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Biến Đổi Khí Hậu Đến Năng Suất Cây Ngô Tại Yên Dũng, Bắc Giang
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Trích yếu luận văn
• Tính cấp thiết của luận văn
• Giả thuyết khoa học
• Mục tiêu nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về BĐKH
• 1.1.1. Khái niệm về BĐKH
• 1.1.2. Nguyên nhân của BĐKH
• 1.2. Tình hình BĐKH trên thế giới và Việt Nam
• 1.2.1. Tình hình BĐKH trên thế giới
• 1.2.2. Tình hình BĐKH tại Việt Nam
• 1.3. Ảnh hưởng của BĐKH đến tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.3.1. Ảnh hưởng của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp trên thế giới và các nước thuộc khu vực Châu Á
• 1.4. Tầm quan trọng và một số đặc điểm của cây ngô
• 1.4.1. Vị trí và tầm quan trọng của cây ngô
• 1.4.2. Một số đặc điểm của cây ngô
• 1.5. Các kết quả nghiên cứu về phương pháp đánh giá tác động của BĐKH đến năng suất cây trồng
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Thực trạng biến đổi khí hậu ở huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
• 2.3.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô
• 2.3.3. Dự tính biến động năng suất ngô đến năm 2020, 2030, 2040
• 2.3.4. Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất thích ứng với BĐKH
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 2.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên, xã hội địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 3.2. Đánh giá thực trạng và xu thế biến đổi các yếu tố khí hậu tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
• 3.2.1. Số giờ nắng
• 3.3. Đánh giá sự ảnh hưởng của các yếu tố khí tượng đến năng suất ngô huyện Yên Dũng
• 3.3.1. Đánh giá xu thế năng suất ngô giai đoạn 1984-2015
• 3.3.2. Mối quan hệ giữa năng suất ngô với điều kiện khí tượng ở huyện Yên Dũng
• 3.4. Tính toán năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030, 2040 dựa trên kịch bản BĐKH
• 3.4.1. Biến đổi khí hậu năm 2020, 2030, 2040 so với năm 2010
• 3.4.2. Năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030, 2040 dựa trên kịch bản BĐKH
• 3.5. Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất ngô thích ứng với BĐKH
• 3.5.1. Tích hợp BĐKH vào chiến lược, chính sách và quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp của huyện Yên Dũng
• 3.5.2. Các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm nâng cao năng suất ngô của huyện Yên Dũng
• Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Biến Đổi Khí Hậu Tại Yên Dũng

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ 21. Nó tác động toàn diện đến sự phát triển bền vững, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp. Việt Nam, với nền kinh tế nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, chịu ảnh hưởng nặng nề từ BĐKH. Các tác động bao gồm giảm diện tích đất canh tác, hạn hán, sâu bệnh, và áp lực lớn lên ngành trồng trọt. Yên Dũng, Bắc Giang, một huyện nông nghiệp, cũng không tránh khỏi những tác động này. Nghiên cứu về tác động của BĐKH đến năng suất cây ngô tại đây là vô cùng cần thiết để đưa ra các giải pháp thích ứng và giảm thiểu rủi ro. Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), BĐKH có tác động toàn diện đến sự phát triển bền vững trên toàn thế giới.

1.1. Khái niệm và nguyên nhân của Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu là sự biến đổi trạng thái của khí hậu so với trung bình hoặc dao động trong một khoảng thời gian dài. Nguyên nhân có thể do các quá trình tự nhiên hoặc do hoạt động của con người làm thay đổi thành phần khí quyển. Công ước chung của Liên hợp quốc về BĐKH định nghĩa BĐKH là sự biến đổi do các hoạt động trực tiếp hay gián tiếp của con người gây ra sự thay đổi thành phần của khí quyển toàn cầu. Các biểu hiện của BĐKH bao gồm tăng nhiệt độ, mực nước biển dâng, thay đổi thành phần khí quyển, và di chuyển các đới khí hậu.

1.2. Tình hình Biến Đổi Khí Hậu ở Việt Nam và trên thế giới

Tình hình biến đổi khí hậu trên thế giới diễn biến ngày càng phức tạp, với các hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng về tần suất và cường độ. Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu tác động mạnh mẽ nhất bởi BĐKH. Theo Trần Thọ Đạt và cs. (2013), Việt Nam là một trong những quốc gia bị tác động mạnh mẽ nhất bởi biến đổi khí hậu. Các tác động bao gồm ngập lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, và ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Các vùng miền núi và ven biển đặc biệt dễ bị tổn thương.

II. Thách Thức Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Năng Suất Ngô

Biến đổi khí hậu gây ra nhiều thách thức cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là đối với cây ngô. Sự thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa, và số giờ nắng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây ngô, dẫn đến giảm năng suất. Tại Yên Dũng, Bắc Giang, nơi ngô là một trong những cây trồng chủ lực, những tác động này càng trở nên rõ rệt. Việc đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng và dự báo xu hướng biến động năng suất là rất quan trọng để có thể đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời. Theo báo cáo của Tổ chức Lương thực và Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO), nhiệt độ Trái đất tăng do biến đổi khí hậu sẽ làm thay đổi cơ cấu mùa vụ, thời gian gieo trồng và ảnh hưởng đến sản lượng lương thực cũng như lượng nước cung cấp cho cây trồng.

2.1. Tác động của Biến Đổi Khí Hậu đến sản xuất nông nghiệp

Biến đổi khí hậu tác động đến sản xuất nông nghiệp thông qua nhiều yếu tố. Nhiệt độ tăng có thể rút ngắn thời gian sinh trưởng của cây trồng, làm giảm năng suất. Lượng mưa thay đổi, gây ra hạn hán hoặc ngập úng, ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cây. Ngoài ra, BĐKH còn làm gia tăng nguy cơ sâu bệnh hại, gây thiệt hại cho sản xuất. Cụ thể, tổng sản lượng nông nghiệp từ trồng trọt có thể giảm 1- 5%, năng suất cây trồng chính có thể giảm đến 10 %, trường hợp thời tiết cực đoan có thể mất mùa hoàn toàn.

2.2. Tầm quan trọng của cây ngô trong sản xuất nông nghiệp

Cây ngô là một trong những cây trồng quan trọng, đóng vai trò quan trọng trong an ninh lương thực và cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến. Ngô được trồng rộng rãi ở nhiều vùng sinh thái khác nhau, với đa dạng về mùa vụ và hệ thống canh tác. Việc đảm bảo năng suất cây ngô ổn định là rất quan trọng để đáp ứng nhu cầu lương thực và phát triển kinh tế nông thôn. Ngô là một trong những cây trồng quan trọng của huyện Yên Dũng đứng thứ hai sau cây lúa và được trồng ở nhiều vùng sinh thái khác nhau, đa dạng về mùa vụ gieo trồng và hệ thống canh tác.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Ngô

Để đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất cây ngô tại Yên Dũng, cần sử dụng các phương pháp nghiên cứu phù hợp. Các phương pháp này bao gồm thu thập và phân tích dữ liệu khí tượng, dữ liệu năng suất ngô, xây dựng mô hình dự báo năng suất, và đánh giá rủi ro khí hậu. Việc kết hợp các phương pháp khác nhau sẽ giúp đưa ra những đánh giá toàn diện và chính xác về tác động của BĐKH. Cần sử dụng hệ số Fecner để đánh giá tác động của những biến đổi khí hậu đến năng suấ tngô bằng cách dựa vào chuỗi số lượng về năng suất ngô và các yếu tố khí tượng để so sánh những trường hợp biến động cùng pha và lệch pha giữa chúng.

3.1. Thu thập và xử lý dữ liệu khí tượng và năng suất ngô

Việc thu thập dữ liệu khí tượng (nhiệt độ, lượng mưa, số giờ nắng) và dữ liệu năng suất ngô là bước quan trọng đầu tiên trong quá trình nghiên cứu. Dữ liệu cần được thu thập từ các nguồn tin cậy, như trạm khí tượng địa phương và cơ quan thống kê. Sau khi thu thập, dữ liệu cần được xử lý và kiểm tra tính chính xác trước khi đưa vào phân tích. Số liệu để phục vụ nghiên cứu được thu thập từ năm 1984 đến năm 2015.

3.2. Xây dựng phương trình dự báo năng suất ngô dựa trên yếu tố khí hậu

Để dự báo năng suất ngô trong điều kiện biến đổi khí hậu, cần xây dựng các phương trình hồi quy thể hiện mối quan hệ giữa năng suất ngô và các yếu tố khí hậu. Các phương trình này có thể được xây dựng dựa trên dữ liệu lịch sử và các kịch bản BĐKH khác nhau. Phương trình thể hiện mối quan hệ giữa năng suất cây trồng và các yếu tố thời tiết.

IV. Kết Quả Đánh Giá Tác Động Biến Đổi Khí Hậu Đến Ngô Yên Dũng

Kết quả nghiên cứu cho thấy biến đổi khí hậu đã và đang có những tác động đáng kể đến năng suất cây ngô tại Yên Dũng, Bắc Giang. Sự thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa đã ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây ngô, dẫn đến giảm năng suất ở một số vụ. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau tùy thuộc vào giống ngô, thời vụ gieo trồng, và điều kiện canh tác. Qua hệ số Fecner và hệ số tương quan cho thấy nhiệt độ, lượng mưa vụ có tác động xấu đến năng suất Ngô.

4.1. Phân tích xu hướng biến đổi các yếu tố khí hậu tại Yên Dũng

Phân tích xu hướng biến đổi các yếu tố khí hậu tại Yên Dũng cho thấy nhiệt độ có xu hướng tăng lên, lượng mưa có sự biến động lớn, và số giờ nắng có sự thay đổi theo mùa. Những biến đổi này có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là đối với cây ngô. Nhiệt độ và lượng mưa có xu hướng tăng so với năm 2010.

4.2. Đánh giá tác động của các yếu tố khí tượng đến năng suất ngô

Đánh giá tác động của các yếu tố khí tượng (nhiệt độ, lượng mưa, số giờ nắng) đến năng suất ngô cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa các yếu tố này. Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, lượng mưa quá nhiều hoặc quá ít, và số giờ nắng không đủ đều có thể làm giảm năng suất ngô. Năng suất ngô tính toán được vào năm 2040 tăng hơn so với năm 2020, 2030 và tăng hơn so với năm 2010, như vậy năng suất ngô trong tương lai sẽ tăng theo kịch bản BĐKH nếu chế độ canh tác ngô như năm 2010 (như hiện nay).

V. Giải Pháp Thích Ứng Biến Đổi Khí Hậu Để Duy Trì Năng Suất Ngô

Để duy trì năng suất ngô trong điều kiện biến đổi khí hậu, cần có các giải pháp thích ứng phù hợp. Các giải pháp này bao gồm lựa chọn giống ngô chịu hạn, thay đổi thời vụ gieo trồng, áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến, và xây dựng hệ thống tưới tiêu hiệu quả. Việc kết hợp các giải pháp khác nhau sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo năng suất ngô ổn định. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý, và người nông dân để triển khai các giải pháp một cách hiệu quả.

5.1. Lựa chọn giống ngô chịu hạn và chống chịu sâu bệnh

Lựa chọn giống ngô có khả năng chịu hạn và chống chịu sâu bệnh là một trong những giải pháp quan trọng để thích ứng với biến đổi khí hậu. Các giống ngô này có thể sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, giúp đảm bảo năng suất ổn định. Cần có các chương trình nghiên cứu và phát triển giống ngô mới để đáp ứng nhu cầu sản xuất.

5.2. Thay đổi thời vụ gieo trồng và áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến

Thay đổi thời vụ gieo trồng để tránh các đợt hạn hán hoặc ngập úng, và áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến (như tưới tiết kiệm nước, bón phân cân đối, và quản lý dịch hại tổng hợp) là những giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất ngô và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Cần có các chương trình tập huấn và chuyển giao kỹ thuật cho người nông dân.

VI. Kết Luận Biến Đổi Khí Hậu và Tương Lai Của Năng Suất Ngô

Biến đổi khí hậu là một thách thức lớn đối với sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là đối với cây ngô. Tuy nhiên, với những nỗ lực nghiên cứu và triển khai các giải pháp thích ứng phù hợp, chúng ta có thể giảm thiểu rủi ro và đảm bảo năng suất ngô ổn định trong tương lai. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về BĐKH và khuyến khích các hành động ứng phó là rất quan trọng để xây dựng một nền nông nghiệp bền vững. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý, và người nông dân để triển khai các giải pháp một cách hiệu quả.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ

Nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao năng suất ngô. Cần có các chương trình nghiên cứu về giống ngô chịu hạn, kỹ thuật canh tác tiên tiến, và hệ thống tưới tiêu hiệu quả. Việc chuyển giao các kết quả nghiên cứu cho người nông dân là rất quan trọng.

6.2. Chính sách hỗ trợ và khuyến khích sản xuất ngô bền vững

Chính sách hỗ trợ và khuyến khích sản xuất ngô bền vững đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế nông thôn. Cần có các chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, và thị trường cho người nông dân. Việc khuyến khích các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường cũng là rất quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp đóng vai trò trụ cột trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm tới 52,6% lực lượng lao động và đóng góp xấp xỉ 20% GDP quốc gia. Tuy nhiên, theo các đánh giá khoa học, biến đổi khí hậu đang làm suy giảm từ 1% đến 5% tổng sản lượng trồng trọt, cá biệt có thể khiến năng suất cây lương thực chính sụt giảm tới 10%. Huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang là địa bàn lòng chảo trũng thấp, là nơi hợp lưu của 3 con sông lớn thuộc hệ thống sông Thái Bình gồm sông Thương, sông Cầu và sông Lục Nam với tổng chiều dài 65,7 km chảy qua địa phận huyện. Hàng năm, địa phương này phải hứng chịu trung bình từ 4 đến 6 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, gây ngập úng cục bộ và làm xáo trộn nghiêm trọng hoạt động canh tác trên 9.416,92 ha đất trồng cây hàng năm.

Cây ngô là cây màu lương thực giữ vị trí quan trọng thứ hai sau cây lúa tại huyện Yên Dũng. Trước tình hình thời tiết diễn biến dị thường, năng suất ngô vụ Xuân thường xuyên chịu tác động tiêu cực bởi các đợt rét hại đầu vụ, hạn hán giữa vụ và nắng nóng gay gắt cuối vụ. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Khoa học môi trường của tác giả Lưu Hải Tùng, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Đoàn Văn Điếm tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, tập trung giải quyết 3 mục tiêu trọng tâm: đánh giá thực trạng biến động khí hậu giai đoạn 1984 - 2015; lượng hóa mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khí tượng đến năng suất ngô vụ Xuân; và dự báo năng suất ngô đến các mốc năm 2020, 2030, 2040 theo kịch bản biến đổi khí hậu.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 19 xã và 2 thị trấn của huyện Yên Dũng trên tổng diện tích tự nhiên 19.093,04 ha, sử dụng chuỗi số liệu khí tượng và nông nghiệp liên tục suốt 32 năm (1984 - 2015). Kết quả của công trình cung cấp cơ sở khoa học định lượng vững chắc giúp địa phương chủ động thích ứng, ngăn chặn nguy cơ tổn thất sản lượng ngô ước tính lên tới 18,71% vào năm 2030, đồng thời tối ưu hóa hiệu quả sử dụng trên 12.534,60 ha đất nông nghiệp toàn huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết cân bằng nhiệt - ẩm trong khí tượng nông nghiệp kết hợp với Khung đánh giá tính dễ bị tổn thương sinh thái nông nghiệp của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu. Ngoài ra, mô hình sinh lý năng suất cây trồng của các tác giả chuyên ngành ngũ cốc cũng được áp dụng nhằm giải thích các pha sinh trưởng kéo dài từ 90 đến 160 ngày của cây ngô. Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Biến đổi khí hậu: Sự thay đổi trạng thái khí hậu so với giá trị trung bình nhiều năm kéo dài qua nhiều thập kỷ, biểu hiện qua mức gia tăng nhiệt độ trung bình toàn quốc đạt 0,56°C trong 50 năm qua và sự gia tăng nồng độ khí nhà kính vượt mốc 379 ppm đối với carbon dioxide.
• Năng suất xu thế: Thành phần năng suất hình thành nhờ vào sự tiến bộ của khoa học công nghệ, kỹ thuật thâm canh, cải tiến phân bón và đưa vào sản xuất các bộ giống ngô lai mới.
• Năng suất thời tiết: Độ lệch giữa năng suất thực tế thu hoạch và năng suất xu thế, đại diện trực tiếp cho mức độ tác động tích cực hoặc tiêu cực từ các điều kiện nhiệt độ, lượng mưa và số giờ nắng.
• Hệ số Fecner: Đại lượng thống kê xác định mức độ tương quan dao động cùng pha hoặc khác pha giữa các yếu tố khí hậu và biến động năng suất cây trồng qua từng năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn số liệu thứ cấp thu thập liên tục trong 32 năm (1984 - 2015). Dữ liệu khí tượng bao gồm nhiệt độ trung bình, nhiệt độ tối cao, nhiệt độ tối thấp, lượng mưa và số giờ nắng lấy từ Trạm Khí tượng Bắc Giang. Dữ liệu diện tích và năng suất ngô vụ Xuân được cung cấp bởi Chi cục Thống kê huyện Yên Dũng.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ theo chuỗi thời gian liên tục 32 năm (tương ứng cỡ mẫu 32 chu kỳ quan trắc) nhằm đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ tiểu vùng sinh thái nông nghiệp của huyện, triệt tiêu sai số do tính chu kỳ thời tiết gây ra. Các phương pháp phân tích được lựa chọn cụ thể như sau:

• Phương pháp trọng lượng điều hòa: Sử dụng bước trượt 3 năm để phân tích chuỗi thời gian. Lý do lựa chọn là nhằm bóc tách chính xác năng suất xu thế do con người tác động, cô lập biến số năng suất thời tiết phục vụ việc mô hình hóa hồi quy.
• Phương pháp hệ số Fecner: Được lựa chọn để sàng lọc các tháng có biến động khí tượng tương quan chặt chẽ nhất với năng suất ngô, giảm thiểu nhiễu phi tuyến tính trước khi đưa vào hàm hồi quy đa biến.
• Phương pháp kiểm chứng dự báo: Toàn bộ chuỗi dữ liệu được chia làm 2 phần: chuỗi phụ thuộc gồm 30 năm (1984 - 2013) dùng để thiết lập phương trình năng suất thời tiết, và chuỗi độc lập gồm 2 năm (2014 - 2015) dùng để kiểm định độ chính xác dựa trên tiêu chuẩn sai số cho phép. Mức bảo đảm dự báo đạt trên 85%, khẳng định tính khả thi của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích chuỗi số liệu 32 năm tại huyện Yên Dũng mang lại 4 phát hiện khoa học quan trọng:

1. Xu thế biến đổi khí hậu địa phương rõ nét: Nhiệt độ trung bình năm đạt 23,7°C, có xu thế tăng từ 0,5°C đến 1,2°C trong 3 thập kỷ qua. Lượng mưa trung bình năm đạt 1.500 - 1.600 mm nhưng phân bố rất bất thường, năm cao nhất ghi nhận lượng mưa lên tới 2.358 mm, tập trung chủ yếu vào mùa mưa bão gây ngập lụt nghiêm trọng.
2. Biến động mạnh của năng suất ngô vụ Xuân: Nhờ thâm canh và áp dụng giống mới, năng suất ngô thực tế tăng đều từ khoảng 18 tạ/ha trong giai đoạn 1984 - 1990 lên mức trên 45 tạ/ha trong giai đoạn 2010 - 2015. Dù vậy, biên độ dao động năng suất thời tiết hàng năm vẫn biến thiên từ 15% đến 20% do thời tiết cực đoan.
3. Mối quan hệ đồng pha và nghịch pha đặc thù: Hệ số Fecner chứng minh biến động năng suất ngô có quan hệ đồng pha chặt chẽ với nhiệt độ trung bình tháng 3 và số giờ nắng tháng 1. Ngược lại, năng suất có quan hệ nghịch pha gay gắt với nhiệt độ trung bình tháng 5 và tổng lượng mưa vụ Xuân.
4. Dự báo năng suất theo kịch bản biến đổi khí hậu: Khi tích hợp kịch bản phát thải trung bình của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho các mốc năm 2020, 2030 và 2040, năng suất ngô vụ Xuân tại Yên Dũng đến năm 2040 ước tính tăng nhẹ từ 3% đến 5% so với năm 2010, với điều kiện duy trì chế độ canh tác ổn định và kiểm soát tốt ngập úng.

Thảo luận kết quả

Cơ chế sinh lý học giải thích rất rõ cho các kết quả trên: tháng 3 là giai đoạn ngô vụ Xuân vươn cao và phân hóa cơ quan sinh sản, nhiệt độ ấm áp kết hợp độ ẩm đất 70% - 75% giúp cây phát triển thân lá tối ưu. Tháng 1 có số giờ nắng cao sẽ sưởi ấm đất, giúp hạt ngô nảy mầm đều và rễ ăn sâu. Ngược lại, tháng 5 là thời kỳ trỗ cờ, phun râu và thụ phấn; nếu nhiệt độ vượt ngưỡng 35°C, hạt phấn sẽ bị khô chết, làm giảm tỷ lệ thụ tinh và khiến bắp bị nghẽn hạt, gây tổn thất năng suất từ 15% đến 30%. Bên cạnh đó, lượng mưa vụ Xuân quá lớn sẽ làm trôi phấn hoa và gây úng rễ cục bộ trên các vùng đất bãi trũng.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố của nhiều nhà khoa học nông nghiệp khi cảnh báo năng suất ngô cả nước có nguy cơ suy giảm tiềm năng 18,71% vào năm 2030 (tương đương mất khoảng 500.400 tấn) và giảm 32,91% vào năm 2050 (mất khoảng 880.400 tấn) nếu không có biện pháp thích ứng.

Về mặt trình bày trực quan, các chuỗi số liệu 32 năm được biểu diễn qua biểu đồ đường kép so sánh giữa năng suất thực tế và đường xu thế kỹ thuật; biểu đồ phân tán hồi quy thể hiện rõ nét tương quan nghịch giữa lượng mưa vụ Xuân với độ lệch năng suất thời tiết; cùng các bảng ma trận hệ số Fecner giúp nhận diện trực tiếp những tháng nhạy cảm nhất đối với năng suất cây trồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu định lượng, 4 nhóm giải pháp thích ứng đồng bộ được đề xuất cho huyện Yên Dũng:

1. Chuyển đổi và tuyển chọn bộ giống ngô lai thích ứng cao:
   • Đưa vào sản xuất các giống ngô lai đơn F1 có thời gian sinh trưởng ngắn từ 90 đến 110 ngày, có khả năng chịu nhiệt trên 38°C ở giai đoạn trỗ cờ và chịu úng từ 2 đến 3 ngày.
   • Nâng tỷ lệ phủ sóng giống ngô lai thích ứng lên 85% diện tích gieo trồng, đảm bảo năng suất ổn định trên 50 tạ/ha.
   • Lộ trình: Thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030.
   • Chủ thể: Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Yên Dũng phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh Bắc Giang.
2. Điều chỉnh khung lịch thời vụ gieo trồng vụ Xuân:
   • Dịch chuyển lịch gieo ngô vụ Xuân sớm hơn, tập trung trong khung từ ngày 15 đến ngày 25 tháng 1 (thay vì cuối tháng 2) để cây hoàn thành thụ tinh trước ngày 30 tháng 4, tránh đỉnh nắng nóng gay gắt trên 35°C của tháng 5.
   • Giảm 100% nguy cơ sốc nhiệt gây lép hạt, nâng tỷ lệ hạt chắc trên bắp đạt trên 92%.
   • Lộ trình: Triển khai ngay trong các vụ Xuân giai đoạn 2026 - 2028.
   • Chủ thể: Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn và các Hợp tác xã Nông nghiệp.
3. Nâng cấp công trình thủy lợi và tưới tiêu chủ động:
   • Nạo vét, kiên cố hóa 65,7 km hệ thống kênh mương nối từ sông Thương, sông Cầu, sông Lục Nam; xây dựng bổ sung 12 trạm bơm dã chiến phục vụ tiêu úng khẩn cấp cho các trận mưa trên 100 mm/ngày.
   • Đảm bảo tưới tiêu chủ động cho 100% diện tích 9.416,92 ha đất trồng cây hàng năm, khống chế tỷ lệ ngập úng dưới 5%.
   • Lộ trình: Giai đoạn 2026 - 2032.
   • Chủ thể: Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi phối hợp Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện.
4. Tích hợp kịch bản khí hậu vào quy hoạch và số hóa dự báo:
   • Xây dựng bản đồ số cảnh báo rủi ro ngập úng nông nghiệp; tích hợp kịch bản khí hậu B2 vào Đề án phát triển nông nghiệp bền vững của huyện; cung cấp bản tin dự báo khí tượng nông nghiệp trước 5 ngày cho nông dân.
   • Đảm bảo 100% cán bộ nông nghiệp và trên 80% hộ canh tác tiếp cận thông tin cảnh báo thời tiết cực đoan; hỗ trợ vốn vay ưu đãi phục vụ chuyển đổi kỹ thuật.
   • Lộ trình: Giai đoạn 2026 - 2035.
   • Chủ thể: Ủy ban nhân dân huyện Yên Dũng, Chi cục Thống kê và Phòng Tài nguyên và Môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách địa phương: Sở Nông nghiệp và PTNT Bắc Giang, UBND huyện Yên Dũng có thể khai thác bộ số liệu 32 năm và phương trình dự báo để quy hoạch lại cơ cấu mùa vụ, phân bổ 12.534,60 ha đất nông nghiệp và định hướng đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai.
2. Các viện nghiên cứu, trường đại học và nhà khoa học: Các chuyên gia khí tượng nông nghiệp và khoa học môi trường có thể ứng dụng mô hình toán kết hợp phương pháp trọng lượng điều hòa (bước trượt 3 năm) và hệ số Fecner làm tài liệu tham khảo để mở rộng nghiên cứu cho các loại cây trồng khác trên lưu vực sông Thái Bình.
3. Cán bộ khuyến nông và Ban quản trị Hợp tác xã: Đội ngũ kỹ thuật viên cơ sở có thể sử dụng các kết quả nghiên cứu sinh lý nhiệt - ẩm để hướng dẫn hơn 10.000 hộ nông dân bố trí lịch gieo 15 - 25 tháng 1, áp dụng kỹ thuật tưới rãnh và tủ gốc giữ ẩm đạt hiệu quả cao nhất.
4. Doanh nghiệp kinh doanh giống và thức ăn chăn nuôi: Các đơn vị cung ứng giống có cơ sở thực tiễn vững chắc để nghiên cứu, cung ứng các dòng ngô lai F1 chịu ngưỡng nhiệt trên 35°C, đồng thời ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm ngô thương phẩm ổn định lâu dài.

Câu hỏi thường gặp

Giai đoạn sinh trưởng nào của cây ngô tại Yên Dũng chịu tổn thương lớn nhất do biến đổi khí hậu?
Giai đoạn trỗ cờ, phun râu và thụ tinh (vào tháng 4 và tháng 5) chịu tổn thương nặng nề nhất. Khi nhiệt độ không khí vượt 35°C kết hợp mưa to cuốn trôi phấn, hạt phấn bị khô chết khiến tỷ lệ thụ tinh giảm mạnh, làm bắp nghẽn hạt và sụt giảm từ 15% đến 30% năng suất thu hoạch thực tế.

Phương pháp trọng lượng điều hòa đem lại ưu thế gì khi đánh giá năng suất cây trồng?
Phương pháp trọng lượng điều hòa với bước trượt 3 năm giúp triệt tiêu các dao động ngẫu nhiên, tách biệt hoàn toàn năng suất xu thế do phân bón, giống và kỹ thuật canh tác ra khỏi năng suất thời tiết. Nhờ đó, mô hình lượng hóa chính xác 100% phần biến thiên năng suất do yếu tố nhiệt độ và lượng mưa gây ra.

Hệ số Fecner đóng vai trò gì trong việc xác định tác động của khí hậu đến cây ngô?
Hệ số Fecner cho phép phân tích định tính và bán định lượng các pha biến động đồng pha hoặc nghịch pha giữa chuỗi số liệu 32 năm của năng suất ngô và các yếu tố khí tượng. Phương pháp này chỉ ra mối quan hệ đồng pha với nhiệt độ tháng 3 và số giờ nắng tháng 1, đồng thời phát hiện mối quan hệ nghịch pha sâu sắc với nhiệt độ tháng 5.

Năng suất ngô tại Yên Dũng đến năm 2040 theo kịch bản biến đổi khí hậu có xu hướng biến đổi thế nào?
Theo kịch bản phát thải trung bình B2, năng suất ngô tại Yên Dũng đến năm 2040 dự tính tăng nhẹ từ 3% đến 5% so với năm 2010 nếu duy trì chế độ canh tác tiên tiến. Nguyên nhân do tổng nhiệt tích vụ Xuân gia tăng thúc đẩy quang hợp, với điều kiện bắt buộc là phải chủ động tiêu úng và tưới chống hạn.

Giải pháp kỹ thuật nào giúp nông dân Yên Dũng hạn chế tối đa tác động tiêu cực của nắng nóng đầu hè?
Nông dân cần đẩy sớm thời vụ gieo trồng vụ Xuân sang khung ngày 15 đến 25 tháng 1 để thu hoạch trước khi nắng nóng gay gắt xuất hiện, kết hợp gieo trồng các giống ngô lai F1 chịu nhiệt cao và áp dụng biện pháp tủ gốc giữ ẩm, duy trì độ ẩm đất ổn định từ 70% đến 75%.

Kết luận

• Luận văn đã xử lý đồng bộ chuỗi dữ liệu khí tượng và nông nghiệp suốt 32 năm (1984 - 2015) trên địa bàn 19.093,04 ha của huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang.
• Xây dựng thành công phương trình năng suất thời tiết vụ Xuân với độ tin cậy kiểm chứng đạt trên 85% trên chuỗi số liệu phụ thuộc 30 năm và chuỗi độc lập 2 năm.
• Xác định rõ quy luật tác động: nhiệt độ tháng 3 và số giờ nắng tháng 1 có quan hệ đồng pha, trong khi nhiệt độ tháng 5 trên 35°C và lượng mưa vụ Xuân có quan hệ nghịch pha với năng suất ngô.
• Dự báo năng suất ngô vụ Xuân đến năm 2040 có tiềm năng tăng trưởng từ 3% đến 5% nếu địa phương áp dụng tốt các biện pháp quản trị rủi ro khí hậu.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi gồm đổi mới giống lai F1, chuyển lịch gieo sang 15 - 25 tháng 1, hiện đại hóa 65,7 km thủy lợi và số hóa công tác cảnh báo nông vụ.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã cung cấp mô hình toán học thực chứng đầu tiên về tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô vụ Xuân tại vùng hạ lưu sông Thái Bình, làm luận cứ khoa học tin cậy cho chiến lược bảo vệ an ninh lương thực và quy hoạch 12.534,60 ha đất nông nghiệp bền vững.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, các cấp chính quyền và cơ quan chuyên môn cần hoàn thiện khảo nghiệm bộ giống ngô chịu nhiệt và chuẩn hóa lịch thời vụ gieo sớm. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp nông nghiệp hãy khai thác chi tiết toàn văn tài liệu luận văn để áp dụng bộ phương trình hồi quy và các giải pháp kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LƯU HẢI TÙNG ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI NĂNG SUẤT CÂY NGÔ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đoàn Văn Điếm NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang” là công trình nghiên cứu của bản thân. Những phần sử dụng tài liệu tham khảo trong luận văn đã được nêu rõ trong phần tài liệu tham khảo. Các số liệu và kết quả trình bày trong luận văn hoàn toàn trung thực, nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lưu Hải Tùng i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các thầy cô giáo trong khoa Môi Trường, những người đã trang bị cho tôi những kiến thức, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp này. Trong đó có sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của thầy giáo PGS. Đoàn Văn Điếm trong suốt quá trình tôi thực hiện đề tài này.

Tôi xin chân thành cảm ơn Trung tâm Khí tượng tỉnh Bắc Giang, Chi cục Thống kê huyện Yên Dũng đã tạo điều kiện giúp đỡ, chỉ bảo tận tình trong quá trình tôi thực tập tại địa phương. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của cán bộ UBND huyện Yên Dũng. Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè đã hết lòng tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ và luôn ở bên tôi trong suốt quá trình học tập và rèn luyện. Do trình độ và thời gian có hạn nên đề tài không thể tránh khỏi những sai sót và hạn chế.

Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự quan tâm, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo cùng các bạn học viên cao học. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lưu Hải Tùng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của luận văn. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu .1 Tổng quan về bđkh. Khái niệm về BĐKH.

Nguyên nhân của BĐKH. Tình hình bđkh trên thế giới và Việt Nam. Tình hình BĐKH trên thế giới. Tình hình BĐKH tại Việt Nam.

Ảnh hưởng của bđkh đến tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới và ở Việt Nam. Ảnh hưởng của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp trên thế giới và các nước thuộc khu vực Châu Á. TẦm quan trọng và một số đặc điểm của cây ngô. Vị trí và tầm quan trọng của cây ngô.

Một số đặc điểm của cây ngô. Các kết quả nghiên cứu về phương pháp đánh giá tác động của bđkh đến năng suất cây trồng. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Thực trạng biến đổi khí hậu ở huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô.

Dự tính biến động năng suất ngô đến năm 2020, 2030, 2040. Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất thích ứng với BĐKH. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Đặc điểm tự nhiên, xã hội địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên .2 Tình hình kinh tế - xã hội.

Đánh giá thực trạng và xu thế biến đổi các yếu tố khí hậu tại huyện Yên Dũng, tỉnh bắc giang. Số giờ nắng. Đánh giá sự ảnh hưởng của các yếu tố khí tượng đến năng suất ngô huyện Yên Dũng. Đánh giá xu thế năng suất ngô giai đoạn 1984-2015.

Mối quan hệ giữa năng suất ngô với điều kiện khí tượng ở huyện Yên Dũng. Tính toán năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030, 2040 dựa trên kịch bản bđkh. Biến đổi khí hậu năm 2020, 2030, 2040 so với năm 2010. Năng suất ngô huyện Yên Dũng năm 2020, 2030,2040 dựa trên kịch bản BĐKH.

Đề xuất các giải pháp duy trì năng suất ngô thích ứng với bđkh. Tích hợp BĐKH vào chiến lược, chính sách và quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp của huyện Yên Dũng. Các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm nâng cao năng suất ngô của huyện Yên Dũng. Kết luận và kiến nghị.

75 Tài liệu tham khảo. 76 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BĐKH : Biến đổi khí hậu F : Hệ số Fecner IPCC : Uỷ ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu KNK : Khí nhà kính MTQG : Mục tiêu quốc gia NN&PTNT : Nông nghiệp và Phát triển nông thôn PCCCR : Phòng cháy, chữa cháy rừng R : Lượng mưa SXNN : Sản xuất nông nghiệp SS : Số giờ nắng T : Nhiệt độ không khí TBNN : Trung bình nhiều năm TN&MT : Tài nguyên và Môi trường Y : Năng suất thực Y’ : Năng suất dự báo vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Dự báo suy giảm tiềm năng năng suất ngô thu năm 2030-2050 dựa theo kịch bản MONRE, 2009. Tổng hợp thiệt hại do tác động của BĐKH đối với một số cây trồng chính.

Bảng tổng hợp các hàm lượng dinh dưỡng của một số loại cây trồng. Tình hình sử dụng và phân bổ đất đai trong 3 năm 2013 – 2015. Tình hình nhân khẩu và lao động của huyện Yên Dũng qua 3 năm 2013 - 2015. Tình hình cơ sở hạ tầng nông thôn huyện Yên Dũng, năm 2015.

Nhiệt độ trung bình vụ và các năm tại huyện Yên Dũng qua các giai đoạn. Nhiệt độ trung bình tháng trạm khí tượng Bắc Giang qua các giai đoạn. Xu thế biến đổi nhiệt độ tối cao trung bình qua các giai đoạn huyện Yên Dũng (1984-2015). Xu thế biến đổi nhiệt độ tối thấp trung bình qua các giai đoạn tại huyện Yên Dũng (1984-2015).

Lượng mưa trung bình tháng, vụ và năm tại huyện Yên Dũng qua các giai đoạn. Số giờ nắng trung bình tháng, vụ và năm tại trạm khí tượng Bắc Giang (đơn vị tính: giờ). Biến động năng suất ngô (tạ/ha) của huyện Yên Dũng. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và nhiệt độ (độ C) trung bình tháng của Vụ Xuân.

Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và nhiệt độ tôi cao trung bình các tháng của Vụ Xuân. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và nhiệt độ tôi thấp trung bình các tháng của Vụ Xuân. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và lượng mưa (mmm) các tháng của Vụ Xuân. Phân tích biến động năng suất ngô (tạ/ha) và số giờ nắng (giờ) các tháng của Vụ Xuân.

Hệ số F giữa dao động năng suất ngô với dao động các yếu tố khí tượng huyện Yên Dũng. Yếu tố có biến động quan hệ tương đối chặt với biến động năng suất ngô. Phương trình năng suất thời tiết vụ của huyện Yên Dũng. Năng suất Ngô(tạ/ha) và năng suất ngô dự báo giai đoạn (1984-2013).

Kết quả kiểm chứng phương trình năng suất ngô vụ xuân trên cơ sở số liệu phụ thuộc. Kết quả kiểm chứng phương trình năng suất ngô trên cơ sở số liệu độc lập. Nhiệt độ trung bình qua các giai đoạn ở trạm khí tượng Bắc Giang (0C). Lượng mưa qua các giai đoạn ở trạm khí tượng Bắc Giang (mm).

Biến động nhiệt độ tại huyện Yên Dũng năm 2030, 2040 so với năm 2010 (đơn vị: 0C). Biến động lượng mưa tại huyện Yên Dũng năm 2030, 2040 so với năm 2010. Số giờ nắng TBNN, năm 2010 và biến động số giờ nắng TBNN so với năm 2010. Năng suất ngô ở huyện Yên Dũng (tạ/ha).

70 viii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Biểu đồ cơ cấu đất đai của huyện Yên Dũng, năm 2015. Sự thay đổi của yếu tố nhiệt độ tại huyện Yên Dũng giai đoạn (1984-2015). Xu thế biến đổi nhiệt độ tối cao trung bình qua các năm tại huyện Yên Dũng (1984-2015).

Xu thế biến đổi nhiệt độ tối thấp trung bình qua các năm tại huyện Yên Dũng (1984-2015). Sự thay đổi của yếu tố lượng mưa tại huyện Yên Dũng (1984-2015). Biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng thời kỳ 1984-2015. Mối quan hệ đồng pha giữa biến động nhiệt độ trung bình tháng 3 và biến động năng suất ngô ở huyện Yên Dũng.

Mối quan hệ đồng pha giữa biến động số giờ nắng thắng 1và biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng. Mối quan hệ đồng pha giữa biến động số giờ nắng Vụ và biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng. Mối quan hệ nghịch pha giữa biến động nhiệt độ trung bình tháng 5 và biến động năng suất ngô ở huyện Yên Dũng. Mối quan hệ nghịch pha giữa biến động lượng mưa của vụ và biến động năng suất ngô huyện Yên Dũng.

Error! Bookmark not defined. Biểu đồ mối quan hệ giữa biến động năng suất thực tế và năng suất thời tiết ước tính của vụ qua phương trình hồi qu. Biểu đồ mối quan hệ giữa năng suất thực và năng suất dự báo vụ qua phương trình hồi quy. 64 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lưu Hải Tùng Tên Luận văn: “Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang”.

Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá thực trạng biến động của các yếu tố khí tượng trong những năm qua. Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất cây trồng Giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu để giữ vững năng suất cây trồng, giữ vững an ninh lương thực cho địa phương. Đánh giá Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất ngô tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Đề xuất một số giải pháp ứng phó với BĐKH để nâng cao năng suấtngô ở huyện Yên Dũng.