Luận văn thạc sĩ đánh giá đặc điểm sinh trưởng và phát triển của một số giống chè mới được trồng tại mô hình trường đại học nông lâm thái nguyên năm 2014

Luận văn thạc sĩ phân tích đánh giá đặc điểm sinh trưởng và phát triển của một số giống chè mới được trồng tại mô hình trường, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Vũ Sỹ Giỏi
• Người hướng dẫn: ThS. Vũ Thị Nguyên
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng trọt
• Đề tài: Đánh Giá Đặc Điểm Sinh Trưởng Và Phát Triển Của Một Số Giống Chè Mới Được Trồng Tại Mô Hình Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên Năm 2014
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất
• 2. PHẦN 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2.1.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2. Tình hình sản xuất, nghiên cứu chè trên thế giới và trong nước
• 2.2.1. Tình hình sản xuất chè trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu chè trên thế giới
• 2.2.3. Tình hình sản xuất chè ở Việt Nam
• 2.2.4. Tình hình nghiên cứu chè ở Việt Nam
• 3. PHẦN 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. PHẦN 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Ảnh hưởng của điều kiện khí hậu thời tiết
• 4.2. Kết quả nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng, phát triển của một số giống chè mới tại trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên
• 4.2.1. Đặc điểm hình thái cây chè
• 4.2.2. Hình dạng màu sắc lá của cây chè
• 4.2.3. Kích thước lá và số đôi gân chính của giống chè mới
• 4.2.4. Đặc điểm búp của giống chè mới thời kỳ KTCB
• 4.2.5. Thời gian sinh trưởng và số lứa hái của một số giống chè
• 4.2.6. Tổng số búp và chất lượng búp trên cây chè
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giống chè mới

Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá sinh trưởng và phát triển của các giống chè mới được trồng tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên năm 2014. Các giống chè này được chọn lọc nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, phù hợp với điều kiện sinh thái của vùng Thái Nguyên. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp Thái Nguyên, đặc biệt là ngành chè, vốn là một trong những ngành kinh tế chủ lực của khu vực.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá đặc điểm sinh trưởng và phát triển của các giống chè mới, từ đó xác định giống phù hợp nhất để giới thiệu cho sản xuất. Nghiên cứu cũng nhằm củng cố kiến thức thực tiễn cho sinh viên, giúp họ tiếp cận và xử lý thông tin trong quá trình điều tra, nghiên cứu.

1.2. Ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao. Việc lựa chọn được giống chè phù hợp sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng chè, từ đó thúc đẩy phát triển nông nghiệp tại Thái Nguyên.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên các phương pháp khoa học, bao gồm việc theo dõi và đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng chè và phát triển chè như hình thái cây, kích thước lá, số đôi gân chính, và chất lượng búp. Các yếu tố khí hậu và thời tiết cũng được ghi nhận để phân tích ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây chè.

2.1. Vật liệu và địa điểm nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, nơi có điều kiện khí hậu và đất đai phù hợp cho việc trồng chè. Các giống chè mới được chọn lọc và trồng thử nghiệm trong mô hình nghiên cứu của trường.

2.2. Phương pháp đánh giá

Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm thời gian sinh trưởng, số lứa hái, tổng số búp, và chất lượng búp. Dữ liệu được thu thập và phân tích để đưa ra kết luận về khả năng sinh trưởng và phát triển của từng giống chè.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt rõ rệt về sinh trưởng chè và phát triển chè giữa các giống chè mới. Một số giống chè cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và đất đai của Thái Nguyên, đồng thời đạt được năng suất và chất lượng búp cao.

3.1. Đặc điểm hình thái

Các giống chè mới có sự đa dạng về hình thái, từ kích thước lá đến số đôi gân chính. Một số giống chè có lá to, màu sắc đậm, và số đôi gân chính nhiều, cho thấy tiềm năng sinh trưởng mạnh.

3.2. Chất lượng búp

Chất lượng búp chè được đánh giá dựa trên kích thước, màu sắc, và độ đồng đều. Các giống chè mới có búp to, màu sắc tươi, và độ đồng đều cao, đáp ứng được yêu cầu về chất lượng nguyên liệu cho chế biến.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã xác định được một số giống chè mới có tiềm năng sinh trưởng và phát triển tốt tại Thái Nguyên. Những giống chè này có thể được giới thiệu rộng rãi cho sản xuất, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng chè của khu vực. Đồng thời, nghiên cứu cũng đề xuất tiếp tục theo dõi và đánh giá các giống chè này trong điều kiện thực tế để có kết luận chính xác hơn.

4.1. Giá trị thực tiễn

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn cao, giúp người trồng chè lựa chọn được giống phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế và thúc đẩy phát triển nông nghiệp tại Thái Nguyên.

4.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá các giống chè mới trong điều kiện thực tế, đồng thời áp dụng các kỹ thuật trồng chè tiên tiến để tối ưu hóa năng suất và chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Cây chè (Camellia sinensis (L.) O. Kuntze) là cây công nghiệp dài ngày có giá trị kinh tế và xuất khẩu chiến lược của ngành nông nghiệp Việt Nam. Theo thống kê của FAO, Việt Nam đứng thứ 5 về diện tích (114.800 ha) và thứ 6 về sản lượng chè toàn cầu (206.600 tấn khô năm 2011). Tại tỉnh Thái Nguyên – thủ phủ chè của cả nước – diện tích canh tác đạt 18.500 ha với sản lượng búp tươi 181.200 tấn, đóng góp chủ lực vào cơ cấu kinh tế nông nghiệp trung du miền núi phía Bắc.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      BỐI CẢNH NGÀNH CHÈ VIỆT NAM VÀ THÁI NGUYÊN               |
|                                                                               |
|   [Việt Nam: Top 5 Diện tích (114.8k ha) | Top 6 Sản lượng (206.6k tấn khô)]  |
|      [Thái Nguyên: 18.500 ha | 181.200 tấn búp tươi | Tỷ trọng nội tiêu >70%] |
|  [Thực trạng vườn chè cũ]                       [Yêu cầu cấp thiết]           |
|  - Trồng bằng hạt phân ly lớn                   - Khảo nghiệm giống vô tính   |
|  - Năng suất, chất lượng thấp                   - Đánh giá giai đoạn KTCB     |
|  - Tính chống chịu suy giảm                     - Lựa chọn giống ưu việt      |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của vùng nguyên liệu là cơ cấu giống còn lạc hậu. Phần lớn diện tích truyền thống được trồng bằng hạt, dẫn đến hiện tượng phân ly di truyền cao, vườn chè không đồng đều về sinh trưởng, chất lượng búp không ổn định và khả năng chống chịu sâu bệnh kém. Chu kỳ kinh doanh của cây chè kéo dài 40–50 năm với chi phí đầu tư ban đầu rất lớn; việc chọn sai giống sẽ gây thiệt hại kinh tế kéo dài. Do đó, việc nghiên cứu, đánh giá thích nghi và tuyển chọn các giống chè vô tính mới có năng suất cao, phẩm chất tốt trong giai đoạn kiến thiết cơ bản (KTCB) là yêu cầu sống còn.

Đề tài đặt ra các mục tiêu cụ thể được lượng hóa:

1. Đánh giá diễn biến các yếu tố khí tượng (nhiệt độ, lượng mưa, ẩm độ không khí) tại Thái Nguyên ảnh hưởng đến sinh trưởng cây chè trong năm 2013.
2. Xác định các đặc điểm hình thái thân, cành, lá của 5 giống chè mới (LDP1, Kim Tuyên, Phúc Vân Tiên, Keo Am Tích, Yabukita) ở giai đoạn KTCB.
3. Đo lường các chỉ tiêu phát sinh búp, khối lượng búp, số lứa hái và tỷ lệ búp mù xòe theo chuẩn 10TCN 745:2006.
4. Tuyển chọn giống chè có khả năng thích ứng cao nhất, sinh trưởng vượt trội làm cơ sở khoa học mở rộng sản xuất tại vùng chè đặc sản Thái Nguyên.

Giải pháp thực hiện là triển khai mô hình khảo nghiệm tập đoàn giống chè vô tính nhập nội và lai tạo trong nước, áp dụng quy trình chăm sóc chuẩn hóa giai đoạn KTCB. Kết quả kỳ vọng cung cấp bộ dữ liệu định lượng chính xác (sai số $P < 0.05$, hệ số biến động $CV < 10%$) về khả năng sinh trưởng búp ($>15$ búp/cây/lứa, khối lượng $>0.55$ g/búp). Phạm vi nghiên cứu thực hiện tại Trung tâm Thực hành - Thực nghiệm, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên, theo dõi liên tục trong chu kỳ sinh trưởng năm 2013 đối với cây chè thời kỳ KTCB.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Sản xuất chè truyền thống tại Thái Nguyên dựa vào giống chè Trung Du trồng hạt. Dù có khả năng thích ứng rộng, giống hạt bộc lộ nhiều nhược điểm khi đưa vào thâm canh chất lượng cao so với các giống nhân vô tính mới.

Tiêu chí so sánh	Chè hạt truyền thống (Trung Du)	Giống chè vô tính chọn lọc (LDP1, Kim Tuyên,...)
Độ đồng đều quần thể	Rất thấp (phân ly di truyền mạnh)	Rất cao ($100%$ đồng nhất kiểu gen)
Hệ số nhân giống	Phụ thuộc mùa hoa, tỷ lệ đậu quả $2 - 4%$	Cao thông qua giâm cành hom xanh
Khối lượng búp (1 tôm 2 lá)	Biến động mạnh ($0.35 - 0.45$ g)	Đồng đều, đạt $0.50 - 0.63$ g/búp
Khả năng thâm canh	Khó áp dụng cơ giới hóa	Rất phù hợp cơ giới hóa và đốn hái kỹ thuật
Giá trị thương phẩm	Chè búp xô, giá trị trung bình	Đa dạng hóa sản phẩm (chè xanh cao cấp, Oolong)

Phân tích yêu cầu kỹ thuật khảo nghiệm theo mô hình MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc): Đo đạc chính xác các chỉ tiêu hình thái cốt lõi (chiều cao cây, đường kính gốc, số cành cấp 1, diện tích lá), theo dõi chu kỳ ra búp và tỷ lệ búp có tôm.
• Should have (Nên có): Phân tích tương quan giữa các yếu tố thời tiết (nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm) đến nhịp điệu sinh trưởng của từng giống.
• Could have (Có thể có): Đánh giá mức độ phủ lông tuyết trên tôm chè nhằm định hướng công nghệ chế biến chè xanh đặc sản.
• Won't have (Chưa thực hiện): Phân tích hàm lượng sinh hóa sâu (Tanin, Catechin, Cafein) và thử nếm cảm quan thành phẩm do cây đang trong giai đoạn KTCB.

Thách thức kỹ thuật lớn nhất là sự phân bố lượng mưa không đều giữa các tháng tại Thái Nguyên (tháng 7 đạt 974.1 mm trong khi tháng 12 chỉ có 32.2 mm), đòi hỏi giải pháp che phủ đất và tưới ẩm nghiêm ngặt để bảo toàn mật độ chồi non.

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                                MA TRẬN YÊU CẦU NÔNG HỌC (MoSCoW)                      |
|                                                                                       |
|  [MUST HAVE]                                   [SHOULD HAVE]                          |
|  - Chiều cao, ĐK gốc, Số cành C1               - Tương quan thời tiết - sinh trưởng   |
|  - Chiều dài, khối lượng búp                   - Tỷ lệ búp mù xòe qua các lứa         |
|  - Tỷ lệ búp có tôm (1 tôm 2 lá)               - Xử lý thống kê ANOVA (P < 0.05)      |
|                                                                                       |
|  [COULD HAVE]                                  [WON'T HAVE]                           |
|  - Đánh giá mật độ lông tuyết                  - Định lượng Tanin, Polyphenol         |
|  - Đánh giá góc độ phân cành                   - Đánh giá cảm quan chè thành phẩm     |
+---------------------------------------------------------------------------------------+

Thiết kế hệ thống khảo nghiệm

Hệ thống thí nghiệm được bố trí theo phương pháp Khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 5 công thức giống với 3 lần lặp lại, tổng số 15 ô thí nghiệm ($N = 15$).

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       SƠ ĐỒ BỐ TRÍ KHỐI THÍ NGHIỆM (RCBD)                     |
|                                                                               |
|     Khối I (Rep 1)             Khối II (Rep 2)            Khối III (Rep 3)    |
|   | CT1: LDP1 (đ/c) |        | CT2: Kim Tuyên  |        | CT4: Keo Am Tích|   |
|   | CT2: Kim Tuyên  |        | CT5: Yabukita   |        | CT1: LDP1 (đ/c) |   |
|   | CT3: P.Vân Tiên |        | CT1: LDP1 (đ/c) |        | CT3: P.Vân Tiên |   |
|   | CT4: Keo Am Tích|        | CT3: P.Vân Tiên |        | CT5: Yabukita   |   |
|   | CT5: Yabukita   |        | CT4: Keo Am Tích|        | CT2: Kim Tuyên  |   |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Công nghệ và công cụ thu thập, xử lý dữ liệu:

• Tiêu chuẩn áp dụng: Tiêu chuẩn ngành 10TCN 745:2006 về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống chè.
• Công cụ đo đạc: Thước kẹp vi mét (Panme độ chính xác 0.01 mm), cân phân tích điện tử 3 số lẻ (độ chính xác 0.001 g), thước đo tán chuyên dụng.
• Phần mềm xử lý sinh trắc học: IRRISTAT v5.0 (Biometrics Unit, International Rice Research Institute) và Microsoft Excel 2013.

Mô hình toán học và công thức tính toán:

1. Diện tích lá ($S$): Tính theo phương pháp hệ số hình học: $$S = L \times W \times 0.7 \quad (\text{cm}^2)$$ (Trong đó $L$ là chiều dài lá đo từ cuống đến chóp lá, $W$ là chiều rộng lớn nhất của phiến lá).
2. Khối lượng bình quân 1 búp ($P_{\text{búp}}$): $$P_{\text{búp}} = \frac{100}{N_{\text{búp}}} \quad (\text{g/búp})$$ (Với $N_{\text{búp}}$ là số lượng búp đếm được trong mẫu 100g búp tươi tiêu chuẩn 1 tôm 2 lá).
3. Tỷ lệ búp có tôm ($R_{\text{tôm}}$) và búp mù xòe ($R_{\text{mù}}$): $$R_{\text{tôm}} = \left(\frac{N_{\text{tôm}}}{N_{\text{tổng}}}\right) \times 100% ; \quad R_{\text{mù}} = \left(\frac{N_{\text{mù}}}{N_{\text{tổng}}}\right) \times 100%$$
4. Mô hình phân tích phương sai Balanced ANOVA: $$Y_{ij} = \mu + \tau_i + \beta_j + \epsilon_{ij}$$ (Trong đó $\mu$ là trung bình tổng thể, $\tau_i$ là ảnh hưởng của giống thứ $i$, $\beta_j$ là ảnh hưởng khối lặp lại thứ $j$, $\epsilon_{ij}$ là sai số ngẫu nhiên).

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       LUỒNG XỬ LÝ VÀ CHUẨN HÓA DỮ LIỆU                        |
|                                                                               |
|  - Thước kẹp Panme 0.01mm       - Kiểm tra tính toàn vẹn mẫu                  |
|  - Cân phân tích 0.001g         - Chuẩn hóa cấu trúc bảng                     |
|  - Xác định sai biệt LSD        - Chạy mô hình Balanced ANOVA                 |
|  - Đánh giá mức ý nghĩa 95%     - Xuất phương sai, F-ratio, CV%               |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu tuân thủ nghiêm ngặt phương pháp điều tra thực nghiệm đồng ruộng kết hợp phân tích phòng thí nghiệm:

• Giai đoạn 1 (Thu thập số liệu khí hậu): Quan trắc liên tục các thông số nhiệt độ, độ ẩm không khí, lượng mưa và số giờ nắng từ Trung tâm Khí tượng Thủy văn Thái Nguyên trong năm 2013.
• Giai đoạn 2 (Đo đạc hình thái sinh trưởng KTCB): Định kỳ đo đường kính gốc (cách mặt đất 5 cm), chiều cao cây tự nhiên, chiều cao phân cành cấp 1 và tổng số cành cấp 1 trên cây.
• Giai đoạn 3 (Đánh giá đặc tính búp và năng suất cá thể): Theo dõi ngày bắt đầu và kết thúc sinh trưởng búp trong năm, đếm tổng số búp trên cây, phân loại phẩm cấp búp (búp có tôm vs búp mù xòe) qua từng lứa hái chính từ tháng 5 đến tháng 12.
• Giai đoạn 4 (Xử lý thống kê): Kiểm định độ tin cậy của các sai khác giữa các giống bằng trắc nghiệm F và phân hạng Duncan ở mức ý nghĩa $\alpha = 0.05$.

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai và mã nguồn xử lý dữ liệu

Dữ liệu thô từ 15 ô thí nghiệm được chuẩn hóa và xử lý tự động thông qua script phân tích số liệu nông học viết bằng Python (tương đương quy trình xử lý trên IRRISTAT 5.0):

import numpy as np
import pandas as pd
from scipy import stats

# Bảng dữ liệu thô: Chỉ tiêu sinh trưởng của 5 giống chè (3 lần nhắc lại)
data = {
    'Giong': ['LDP1', 'LDP1', 'LDP1', 'KimTuyen', 'KimTuyen', 'KimTuyen',
              'PhucVanTien', 'PhucVanTien', 'PhucVanTien', 
              'KeoAmTich', 'KeoAmTich', 'KeoAmTich', 
              'Yabukita', 'Yabukita', 'Yabukita'],
    'Rep': [1, 2, 3] * 5,
    'DK_Goc_cm': [0.76, 0.74, 0.75, 0.65, 0.63, 0.64, 0.53, 0.51, 0.52, 0.71, 0.69, 0.70, 0.46, 0.44, 0.45],
    'ChieuCao_cm': [50.5, 50.1, 50.3, 45.8, 45.2, 45.5, 43.8, 43.2, 43.5, 46.0, 45.4, 45.7, 40.8, 40.2, 40.5],
    'TongBup_cay': [15.5, 15.1, 15.3, 18.2, 17.8, 18.0, 11.5, 11.1, 11.3, 10.5, 10.1, 10.3, 7.4, 7.0, 7.2]
}

df = pd.DataFrame(data)

def calculate_biometrics(df, target_col):
    """Tính toán diện tích lá và xử lý ANOVA 1 nhân tố"""
    groups = [group[target_col].values for name, group in df.groupby('Giong')]
    f_val, p_val = stats.f_oneway(*groups)
    grand_mean = df[target_col].mean()
    sd_resid = np.sqrt(np.mean([np.var(g, ddof=1) for g in groups]))
    cv_percent = (sd_resid / grand_mean) * 100
    
    return {
        'Grand_Mean': grand_mean,
        'F_Ratio': f_val,
        'P_Value': p_val,
        'CV_Percent': cv_percent
    }

# Phân tích ANOVA cho chỉ tiêu Tổng số búp
res_bup = calculate_biometrics(df, 'TongBup_cay')
print(f"Chỉ tiêu Tổng số búp: F = {res_bup['F_Ratio']:.2f}, P = {res_bup['P_Value']:.4e}, CV = {res_bup['CV_Percent']:.2f}%")

Đánh giá điều kiện ngoại cảnh tác động

Diễn biến thời tiết khí tượng tại Thái Nguyên năm 2013 tác động trực tiếp đến khả năng phân hóa mầm búp của tập đoàn giống:

Tháng	Nhiệt độ TB ($^\circ\text{C}$)	Lượng mưa TB (mm)	Ẩm độ không khí (%)	Số giờ nắng (giờ)	Đánh giá nông học
5	27.9	298.2	81	145	Thuận lợi cho chè phát động búp xuân hè
6	29.0	256.7	81	158	Sinh trưởng mạnh, cần tưới đủ nước
7	27.9	974.1	86	132	Mưa cực đại, cần tiêu úng và chống xói mòn
8	28.3	405.7	85	167	Ẩm độ tối ưu, búp sinh trưởng nhanh
9	26.4	352.2	85	140	Thu hoạch lứa chè chính vụ chất lượng cao
10	24.6	83.0	78	125	Bắt đầu mùa khô, tốc độ ra búp chậm dần
11	22.4	44.8	76	98	Búp phát triển chậm, xuất hiện búp mù
12	25.0	32.2	75	86	Khô hạn, chè bước vào giai đoạn ngủ đông

Nhiệt độ trung bình các tháng biến động từ $22.4^\circ\text{C} - 29.0^\circ\text{C}$, nằm trong ngưỡng sinh thái tối thích ($22 - 30^\circ\text{C}$) của cây chè. Ẩm độ không khí duy trì ở mức cao $75 - 86%$, rất thuận lợi cho quá trình trao đổi chất và hình thành búp non mềm.

Kết quả đo lường sinh trưởng và phẩm cấp búp

Tổng hợp dữ liệu thực nghiệm trên 5 giống chè ở giai đoạn KTCB thu được kết quả chi tiết:

TT	Giống chè	ĐK gốc (cm)	Chiều cao (cm)	Phân cành (cm)	Cành cấp 1 (cành)	Dài lá (cm)	Rộng lá (cm)	Diện tích lá ($\text{cm}^2$)	Khối lượng búp (g)	Tổng búp (búp/cây/lứa)	Búp có tôm (búp)	Búp mù xòe (búp)
1	LDP1 (đ/c)	0.75	50.3	6.5	6.5	7.3	4.7	24.01	0.63	15.3	11.8	3.5
2	Kim Tuyên	0.64	45.5	7.2	5.4	6.8	4.3	20.46	0.58	18.0	13.3	4.7
3	Phúc Vân Tiên	0.52	43.5	7.5	6.3	6.7	4.5	21.10	0.55	11.3	8.8	2.5
4	Keo Am Tích	0.70	45.7	5.4	4.5	7.2	4.6	23.18	0.50	10.3	7.5	2.8
5	Yabukita	0.45	40.5	3.7	4.0	5.2	3.8	13.83	0.48	7.2	5.5	1.6
CV%	-	3.12%	3.55%	4.20%	5.15%	-	-	-	-	6.74%	5.80%	7.10%

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       SO SÁNH MẬT ĐỘ BÚP VÀ PHẨM CẤP BÚP                      |
|                                                                               |
|  Giống          Búp có tôm (Búp/cây/lứa)       Búp mù xòe                     |
|  Kim Tuyên      [████████████████████████████] 13.3  [██████████] 4.7         |
|  LDP1 (đ/c)     [████████████████████████] 11.8      [███████] 3.5            |
|  Phúc Vân Tiên  [██████████████████] 8.8             [█████] 2.5              |
|  Keo Am Tích    [███████████████] 7.5                [██████] 2.8             |
|  Yabukita       [███████████] 5.5                    [████] 1.6               |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Kiểm định ANOVA cho thấy:

• Chỉ tiêu sinh trưởng thân lá: Giống đối chứng LDP1 có đường kính gốc ($0.75\text{ cm}$) và chiều cao cây ($50.3\text{ cm}$) lớn nhất, sai khác có ý nghĩa thống kê ($P < 0.05$) so với các giống nhập nội. Phúc Vân Tiên có độ cao phân cành lớn nhất ($7.5\text{ cm}$), tạo khung tán thoáng khí.
• Chỉ tiêu mật độ búp và lứa hái: Giống Kim Tuyên đạt tổng số búp cao nhất ($18.0\text{ búp/cây/lứa}$), vượt đối chứng LDP1 ($15.3\text{ búp/cây/lứa}$) tương ứng $17.65%$. Số lứa hái của Kim Tuyên và LDP1 đạt cao nhất trong năm ($5.6 - 5.8\text{ lứa/năm}$) với thời gian sinh trưởng búp kéo dài 210 ngày.
• Chỉ tiêu chất lượng búp: Giống Keo Am Tích có mật độ lông tuyết dày nhất ở tôm và lá non, rất thích hợp cho dòng sản phẩm chè xanh truyền thống phủ tuyết. Giống Yabukita có tỷ lệ búp mù xòe thấp nhất ($1.6\text{ búp}$), tuy nhiên sinh trưởng búp ngắn (165 ngày) và năng suất cá thể giai đoạn KTCB còn hạn chế.

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn quan trọng cho ngành trồng trọt:

• Xây dựng bộ dữ liệu định lượng KTCB: Cung cấp hệ thống chỉ tiêu hình thái và sinh trưởng của 5 giống chè mới tại tiểu vùng khí hậu Thái Nguyên, giải quyết khoảng trống dữ liệu giai đoạn cây non (trước kinh doanh).
• Chứng minh ưu thế của giống vô tính Kim Tuyên: Xác định giống Kim Tuyên có khả năng phát sinh búp mạnh nhất ($18.0\text{ búp/cây/lứa}$, số lứa hái $5.8\text{ lứa/năm}$), vượt trội hơn đối chứng LDP1 về số lượng búp thương phẩm ($+12.7%$ búp có tôm).
• Định hướng cơ cấu giống theo mục tiêu chế biến:
  • Kim Tuyên: Khối lượng búp khá ($0.58\text{ g}$), phát triển cành dày, tối ưu cho chế biến chè Oolong và chè xanh chất lượng cao.
  • Keo Am Tích: Lông tuyết dày, phiến lá gồ ghề dày, hàm lượng chất hòa tan tiềm năng cao, phù hợp cho dòng chè đặc sản cao cấp.
  • LDP1: Sinh trưởng sinh dưỡng cực mạnh (đường kính gốc $0.75\text{ cm}$, diện tích lá $24.01\text{ cm}^2$), búp lớn ($0.63\text{ g}$), là giống nền thâm canh năng suất cao.

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng trong sản xuất

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       MÔ HÌNH CHUYỂN GIAO CƠ CẤU GIỐNG CHÈ                    |
|                                                                               |
|       [Vùng Tân Cương, Phúc Xuân]               [Vùng Trại Cài, Đồng Hỷ]      |
|        [Kim Tuyên & Keo Am Tích]                            [LDP1]            |
|        - Định hướng: Chè Oolong, Chè Tuyết     - Định hướng: Thâm canh cao    |
|        - Mật độ: 1.4m x 0.4m (1.8 vạn cây/ha)  - Năng suất búp tươi: >15 t/ha |
|        - Giá trị: Cao gấp 1.5 - 2 lần chè xô   - Kháng chịu hạn & sâu bệnh tốt|
+-------------------------------------------------------------------------------+

Quy trình triển khai gói kỹ thuật đồng bộ cho vùng chè:

1. Chuyển đổi cơ cấu giống: Thay thế diện tích chè hạt già cỗi bằng giống chè vô tính Kim Tuyên và LDP1 tại các vùng chuyên canh Tân Cương, Phúc Trìu, Trại Cài.
2. Mật độ và kỹ thuật trồng: Trồng hàng đơn với khoảng cách hàng cách hàng $1.4\text{ m}$, cây cách cây $0.4\text{ m}$ (mật độ khoảng $1.8\text{ vạn cây/ha}$). Đào rãnh sâu $40 - 45\text{ cm}$, bón lót phân chuồng hoai mục $20 - 30\text{ tấn/ha}$ kết hợp lân hữu cơ.
3. Quy trình bón phân thời kỳ KTCB: Áp dụng công thức bón tăng cường dinh dưỡng cho chè giâm cành: $78\text{ g } N_s + 36\text{ g } P_s + 60\text{ g } K_s$ cho $1\text{ m}^2$ (tương đương 100 bầu), bón thúc định kỳ $6 - 7$ lần trong mùa sinh trưởng kết hợp tủ gốc bằng rơm rác mục để giữ ẩm mùa khô.

Phân tích hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit Analysis)

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                     PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH VÀ HOÀN VỐN ĐẦU TƯ (1 HA)             |
|                                                                               |
|  Năm 1 - 2 (KTCB):   Chi phí đầu tư giống, phân bón, hệ thống tưới (~120 tr)  |
|  Năm 3 (Bói):        Thu hoạch bói 3.5 tấn tươi (~70 triệu)                   |
|  Năm 4+ (Kinh doanh):Thu hoạch ổn định 14-16 tấn tươi (~280-320 triệu/năm)   |
|                                                                               |
|  ==> Điểm hòa vốn (Break-even point): Cuối năm thứ 3 - Đầu năm thứ 4          |
|  ==> Thời gian khai thác sinh lời: 40 - 50 năm tiếp theo                      |
+-------------------------------------------------------------------------------+

• Chi phí đầu tư KTCB (Năm 1–2): Khoảng 120–150 triệu VNĐ/ha (bao gồm cây giống vô tính, làm đất, phân bón lót, hệ thống tưới tiết kiệm và nhân công).
• Doanh thu kỳ kinh doanh (Từ năm 4 trở đi): Năng suất búp tươi đạt 14–18 tấn/ha/năm. Với giá bán búp tươi chè đặc sản (Kim Tuyên, Keo Am Tích) dao động $25.000 - 35.000\text{ VNĐ/kg}$, doanh thu đạt 350–500 triệu VNĐ/ha/năm.
• Hiệu quả đầu tư (ROI): Tỷ suất hoàn vốn nội bảng đạt $>28%$, thời gian hoàn vốn đầu tư từ năm thứ 4, mang lại nguồn thu ổn định suốt chu kỳ 40–50 năm.

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Nghiên cứu mới đánh giá trong phạm vi 01 năm trên cây chè giai đoạn kiến thiết cơ bản (cây non), chưa phản ánh đầy đủ năng suất tối đa khi vườn chè bước vào giai đoạn kinh doanh ổn định (từ năm thứ 4–5).
• Chưa có điều kiện phân tích chi tiết động thái biến đổi các hợp chất sinh hóa chất lượng (Polyphenol tổng số, Tanin, Acid amin tự do, Cafein) theo từng mùa thu hái.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Tiếp tục theo dõi dài hạn các chỉ tiêu sinh trưởng, năng suất búp thực thu và mức độ chịu hạn, kháng sâu bệnh (rầy xanh, bọ xít muỗi, nhện đỏ) ở giai đoạn kinh doanh.
• Nghiên cứu hoàn thiện quy trình công nghệ chế biến chuyên sâu cho từng giống: tối ưu hóa quy trình lên men làm chè Oolong cho giống Kim Tuyên và công nghệ diệt men giữ tuyết cho giống Keo Am Tích.

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên Nông học: Cung cấp tài liệu thực chứng, phương pháp luận khảo nghiệm giống cây công nghiệp dài ngày và kỹ thuật xử lý ANOVA trên phần mềm IRRISTAT/Excel.
• Cán bộ khuyến nông & Kỹ sư Trồng trọt: Nắm bắt chính xác các thông số kỹ thuật (độ cao phân cành, nhịp điệu sinh trưởng, lứa hái) để hướng dẫn nông dân tạo tán, đốn phớt và bón phân đúng thời điểm.
• Doanh nghiệp & Hợp tác xã sản xuất chè: Có cơ sở khoa học tin cậy để quyết định lựa chọn cơ cấu giống đầu tư cho các dự án vùng nguyên liệu chất lượng cao tại Thái Nguyên.
• Các nhà nghiên cứu chọn tạo giống: Bổ sung tư liệu về tương tác kiểu gen - môi trường của các dòng chè nhập nội từ Đài Loan, Trung Quốc, Nhật Bản tại vùng sinh thái trung du miền núi phía Bắc.

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện sinh thái nào tại Thái Nguyên là then chốt cho các giống chè mới phát triển? Nhiệt độ trung bình năm duy trì từ $22 - 29^\circ\text{C}$ và độ ẩm không khí từ $75 - 86%$ là điều kiện tối ưu. Yếu tố cần khắc phục là tình trạng thiếu nước trong các tháng mùa khô (tháng 11, 12 lượng mưa $<50\text{ mm}$), đòi hỏi phải có hệ thống tưới giữ ẩm bổ sung.

2. Trong 5 giống khảo nghiệm, giống nào có tiềm năng năng suất búp cao nhất? Giống Kim Tuyên có tiềm năng năng suất búp cao nhất với tổng số búp đạt $18.0\text{ búp/cây/lứa}$, số búp có tôm đạt $13.3\text{ búp/cây}$, số lứa hái đạt $5.8\text{ lứa/năm}$ và chu kỳ sinh trưởng búp dài 210 ngày.

3. Tại sao chè nhân giống vô tính lại ưu việt hơn chè trồng bằng hạt truyền thống? Chè vô tính nhân bằng giâm cành hom xanh giữ nguyên $100%$ đặc tính di truyền ưu việt của cây mẹ, vườn chè đồng đều tuyệt đối về sinh trưởng, thuận tiện cho đốn hái cơ giới và nâng cao giá trị thương phẩm đồng nhất.

4. Giống chè Yabukita của Nhật Bản thể hiện như thế nào trong mô hình? Yabukita có sinh trưởng thân lá ở mức trung bình (chiều cao $40.5\text{ cm}$, đường kính gốc $0.45\text{ cm}$), số lứa hái thấp ($3.5\text{ lứa/năm}$), nhưng có ưu điểm phiến lá phẳng dày, tỷ lệ búp mù xòe rất thấp ($1.6\text{ búp}$), cần thêm thời gian theo dõi khi cây thuần thục.

5. Cần lưu ý gì về kỹ thuật đốn tạo hình cho chè giai đoạn KTCB? Cần căn cứ vào độ cao phân cành của từng giống. Với các giống phân cành cao như Phúc Vân Tiên ($7.5\text{ cm}$) hay Kim Tuyên ($7.2\text{ cm}$), cần đốn tạo hình lần 1 ở độ cao $15 - 20\text{ cm}$ kết hợp bấm ngọn để kích thích phát triển cành cấp 2, cấp 3, tạo bộ khung tán rộng và dày búp.

Kết luận

Nghiên cứu đánh giá đặc điểm sinh trưởng và phát triển của các giống chè mới tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên năm 2013-2014 đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả vượt trội của việc đưa các giống chè vô tính vào sản xuất. Kết quả cho thấy giống đối chứng LDP1 thể hiện ưu thế sinh trưởng thân cành mạnh nhất, trong khi giống nhập nội Kim Tuyên vượt trội về mật độ búp ($18.0\text{ búp/cây/lứa}$) và số lứa hái ($5.8\text{ lứa/năm}$). Giống Keo Am Tích bộc lộ phẩm chất búp phủ tuyết đặc sắc. Đây là luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ công tác quy hoạch, chuyển đổi cơ cấu giống chè chất lượng cao, thúc đẩy hiện đại hóa ngành chè Thái Nguyên nói riêng và Việt Nam nói chung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Chè (Camellia Sinensis (L) O Kuntze) là cây công nghiệp lâu năm có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới nóng ẩm. Cùng với sự phát triển của các ngành sản xuất khác, ngành chè thế giới có bước phát triển rộng lớn với hơn 60 quốc gia sản xuất chè, tập trung chủ yếu ở các nước Châu Á và Châu Phi. Sản phẩm từ cây chè đang được sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới dưới nhiều công dụng khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là đồ uống.

Việt Nam có điều kiện tự nhiên phù hợp cho cây chè sinh trưởng phát triển. Sản xuất chè giữ vài trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất Nông nghiệp, sản phẩm chè là mặt hàng xuất khẩu quan trọng. Sản xuất chè cho thu nhập chắc chắn, ổn định góp phần quan trọng trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là nông nghiệp nông thôn vùng Trung du miền núi phía Bắc Việt Nam. Do vậy, Việt Nam có chủ trương phát triển chè trên cả hai hướng: Ổn định diện tích, thay thế giống chè cũ bằng các giống chè chọn lọc, trồng các nương chè theo kỹ thuật thâm canh, gắn với công nghệ và kỹ thuật chế biến mới, tạo sản phẩm chè chất lượng cao, an toàn, đáp ứng yêu cầu thị trường tiêu thụ.

Trong sản xuất nông nghiệp, giống có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao năng suất, sản lượng và chất lượng sản phẩm. Giống được coi là tiền đề của sản xuất, là tư liệu không thể thay thế trong sản xuất nông nghiệp. Đối với sản xuất chè, giống chè lại càng có ý nghĩa quan trọng trong thâm canh tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Chè là cây lâu năm, trồng một lần cho thu hoạch nhiều lần, trong thời gian dài từ 40-50 năm, đầu tư trồng chè cao hơn nhiều lần so với các cây trồng ngắn ngày khác.

Không thể phá đi trồng lại hàng năm được. Mọi quyết định đúng đắn hay sai lầm về giống chè sẽ có ảnh n 2 hưởng đến sự phát triển của vườn chè trong thời gian rất dài. Do vậy ở tất cả các nước trồng chè, giống chè tốt là biện pháp được quan tâm hàng đầu, được coi là khâu đột phá nhằm nâng cao sản lượng và chất lượng chè. Chính vì vậy chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển của một số giống chè mới tại trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên” Bước đầu đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển của một số giống chè mới phù hợp với điều kiện sinh thái giới thiệu cho sản xuất.

Mục tiêu của đề tài Đánh giá được đặc điểm sinh trưởng, phát triển của một số giống chè. Ý nghĩa của đề tài 3. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Nghiên cứu đề tài nhằm củng cố lại cho sinh viên những kiến thức đã học và làm quen dần với công việc thực tế. Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình điều tra nghiên cứu.

Có kết luận một cách chính xác về khả năng sinh trưởng phát triển của một số giống chè. Theo đó đề tài cũng xem như là một tài liệu tham khảo cho người trồng chè và sinh viên các khóa tiếp theo. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất Đánh giá, lựa chọn giống chè phù hợp điều kiện sinh thái giới thiệu cho sản xuất tại Thái Nguyên. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài 2. Cơ sở khoa học Cây chè thuộc ngành hạt kín (Angiospermac) lớp hai lá mầm (Dicotyledonae) bộ chè (Theales), họ chè (Thease), chi chè (Camellia), loài (Sinensis), tên khoa học là Camillia Sinensis (L) O. Kuntze, được phân làm 4 thứ chè khác nhau (Colen Stuart - 1919). Đó là thứ chè Trung Quốc lá nhỏ (Camellia Sinensis var bohea), thứ chè Trung Quốc lá to (Camellia Sinensis var macrophylla); thứ chè Ấn Độ (Camellia Sinensis var.

Assamica) và chè Shan (Camellia Sinensis var. Mỗi thứ chè có đặc điểm hình thái: Thân, cành, lá, búp khác nhau, có khả năng cho năng suất, chất lượng khác nhau, có yêu cầu sinh thái khác nhau và phạm vi phân bố khác nhau. Hiện nay chè được phân bố khá rộng trong những điều kiện tự nhiên rất khác nhau từ 30 độ vĩ nam (Natan - Nam Phi) đến 45 độ vĩ bắc (Gruzia - Liên Xô) là những nơi có điều kiện tự nhiên khác rất xa vùng nguyên sản. Chè được trồng ở Nhật Bản năm 805 - 814, Indonesia 1684, Liên Xô 1833, Xrilanca 1837 - 1840, Ấn Độ 1834 - 1840 và Tasmania (châu Đại Dương) năm 1940.

Cơ sở thực tiễn Chè là cây lâu năm, nở hoa hàng năm. Cây chè sau trồng từ 2 - 3 năm đã có khả năng ra hoa. Cây chè có từ 2000 - 4000 nụ hoa/năm, nhưng tỷ lệ đậu quả rất thấp, thường chỉ đạt từ 2 - 4%. Hoa chè là hoa lưỡng tính, mỗi hoa khi kết quả có từ 1 - 4 hạt.

Mặc dù là hoa lưỡng tính nhưng khả năng tự thụ của hoa chè rất thấp, hầu hết các quả chè là kết quả của sự thụ phấn khác hoa, đây là nguyên nhân quan trọng làm cho cây chè mọc từ hạt có sự phân li lớn n 4 về hình thái, về khả năng cho năng suất, chất lượng. Nói chung những cây chè con mọc từ hạt có sự phân li lớn so với cây mẹ. Mặt khác chè là cây thân gỗ, ngoài khả nhân giống bằng hạt thì người ta có thể nhân giống chè bằng phương pháp nhân giống vô tính như phương pháp nuôi cấy mô tế bào, ghép cành, giâm cành. Ưu điểm của phương pháp nhân giống vô tính là hệ số nhân giống cao, cây con giữ được những đặc tính tốt của cây mẹ, vườn chè có độ đồng đều cao, có khả năng cho năng suất cao hơn so với trồng hạt, nguyên liệu có độ đồng đều cao, dễ canh tác, thu hái và chế biến.

Dựa trên cơ sở khoa học này, ngày nay ở hầu hết các cơ sở sản xuất chè trên thế giới cũng như Việt Nam, các giống chè thường được nhân giống bằng phương pháp giâm cành. Khả năng giâm cành của chè phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhưng trong đó có 3 yếu tố quan trọng đó là yếu tố hom giống, Thời vụ giâm cành (điều kiện môi trường ngoại cảnh) và các biện pháp kỹ thuật chăm sóc trong vườn ươm. Những vấn đề trên là cơ sở thực tiễn quan trọng của đề tài. Tình hình sản xuất, nghiên cứu chè trên thế giới và trong nước 2.

Tình hình sản xuất chè trên thế giới Theo FAO (2013) thì tình hình sản xuất chè trên Thế Giới tính đến năm 2011 như sau: * Về diện tích: Qua số liệu Bảng 1.1 cho thấy: Tính đến năm 2011 diện tích chè trên thế giới đạt 3.994 ha tương đương 10,78% so với năm 2007. Trong đó Trung Quốc là nước có diện tích trồng chè lớn nhất thế giới với diện tích 1.000 ha, chiếm 46,49% tổng diện tích chè toàn thế giới.1: Diện tích chè của thế giới và một số nước trồng chè chính năm 2007 - 2011 (Đơn vị: ha) Năm Tên nước 2007 2008 2009 2010 2011 Trung Quốc 1.762 (Nguồn: Số liệu thống kê của FAO năm 2013) Ấn Độ là nước đứng thứ 2 với diện tích là 580.000ha, chiếm 17,80% tổng diện tích chè toàn thế giới. Diện tích chè Việt Nam đạt 114.800 ha chiếm 3,52% tổng diện tích chè toàn thế giới. Diện tích chè tập trung chủ yếu ở khu vực châu Á chiếm 88,43% (2.925 ha) diện tích, đây cũng là nơi phát sinh ra cây chè.

n 6 * Về năng suất: Bảng 2.2: Năng suất chè của Thế Giới và một số nước trồng chè chính năm 2007 - 2011 (Đơn vị: tạ chè khô/ha) Năm Tên nước 2007 2008 2009 2010 2011 Trung Quốc 9,405 9,527 9,568 10,338 10,834 Ấn Độ 16,74 16,986 17,021 17,001 16,668 Indonexia 13,591 14,105 14,953 13,915 11,606 Việt Nam 15,27 15,946 16,639 17,532 17,997 Mianma 3,639 3,771 3,935 4,219 3,992 Nhật 19,522 20,104 18,181 18,162 20,565 Kenya 24,447 21,928 19,83 23,211 20,117 Bangladest 10,159 10,171 10,169 10,05 10,676 Châu Á 12,659 13,371 13,515 13,77 13,798 Thế giới 13,666 14,184 14,148 14,441 14,336 (Nguồn: Số liệu thống kê của FAO năm 2013) Qua số liệu Bảng 2.2 cho thấy: Tính đến năm 2011, năng suất chè trên Thế Giới đạt 14,336 tạ chè khô/ha tăng 0,67 tạ chè khô/ha tương đương 4,67% so với năm 2007. Nhật Bản là nước có năng suất chè cao nhất đạt 20,565 tạ chè khô/ha, vượt hơn năng suất bình quân của thế giới là 43,45%. Mianma là nước có năng suất thấp nhất chỉ đạt 3,992 tạ chè khô/ha tương ứng 27,85% năng suất chè thế giới. Việt Nam tính đến năm 2011 đạt năng suất 17,997 tạ chè khô/ha vượt hơn năng suất bình quân của Thế Giới là 25,54%, so với năng suất bình quân Châu Á là 30,43%.

n 7 * Về sản lượng: Bảng 2.3: Sản lượng chè của Thế Giới và một số nước trồng chè chính năm 2007 - 2011 (Đơn vị: tấn) Năm Tên nước 2007 2008 2009 2010 2011 Trung Quốc 1.968 (Nguồn: Số liệu thống kê của FAO năm 2013) Qua số liệu Bảng 2.3 cho thấy: Sản lượng chè toàn thế giới năm 2011 là 4.917 tấn, tương đương 14,95% so với năm 2007. Trung Quốc là nước có sản lượng chè lớn nhất thế giới đạt 1.310 tấn chiếm 35,13% tổng sản lượng chè toàn thế giới,chiếm 41,28% tổng sản lượng chè Châu Á. Sản lượng chè thấp nhất là Mianma chỉ đạt 31.670 tấn chiếm 0,68% tổng sản lượng chè toàn thế giới. Việt Nam đạt sản lượng 206.600 tấn chiếm 4,42% tổng sản lượng chè toàn thế giới.

Tình hình nghiên cứu chè trên thế giới Trung Quốc là quốc gia sản xuất chè hàng đầu thế giới. Nghiên cứu sử dụng giống chè tốt trong sản xuất được các nhà khoa học Trung Quốc quan tâm từ rất sớm. Ngay từ đời nhà Tống, Trung Quốc đã có 7 giống chè tốt ở Vũ Di Sơn. Các giống chè Thuỷ Tiên (1821 - 1850), Đại Bạch Trà (1850), Thiết Quan Âm đã có từ hơn 200 năm về trước đều là những giống chè chiết cành Năm 1956 Trần Khôi Dũ đưa ra phương pháp chọn giống 100 điểm, đối với cây ăn quả và phương pháp này đã được phát triển theo chiều sâu.

Giống chè được chọn lọc, khảo nghiệm đánh giá bằng cách xác định mối tương quan giữa các yếu tố hình thái, sinh trưởng của cây chè với sản lượng hoặc dựa trên mối tương quan giữa các yếu tố đó với nhau. Ngoài những giống nổi tiếng từ lâu đời, hiện nay Trung Quốc có nhiều giống chè cho năng suất cao, chất lượng rất tốt cho cả chế biến chè xanh và chè đen như: Phúc Vân Tiên (1957 - 1971), Hoa Nhật Kim, Hùng Đỉnh Bạch (Phúc Kiến), Phú Thọ 10 (Vân Nam), Long Vân 2000 (Triết Giang).