Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản và huyết học của lợn nái móng cái nuôi tại huyện hải hậu tỉnh nam định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản và huyết học của lợn nái móng cái nuôi tại huyện hải hậu, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Cao Thạch Lý
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bá Tiếp
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản và huyết học của lợn nái Móng Cái nuôi tại huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. SƠ LƯỢC VỀ CÁC GIỐNG LỢN NỘI
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá sinh sản lợn nái Móng Cái tại Hải Hậu

Đánh giá sinh sản và huyết học của lợn nái Móng Cái tại Hải Hậu, Nam Định là một nghiên cứu quan trọng nhằm cung cấp thông tin về khả năng sinh sản và tình trạng sức khỏe của giống lợn này. Lợn Móng Cái được biết đến với khả năng sinh sản tốt và thích nghi cao với điều kiện địa phương. Nghiên cứu này không chỉ giúp người chăn nuôi hiểu rõ hơn về giống lợn mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững ngành chăn nuôi tại địa phương.

1.1. Đặc điểm sinh học của lợn Móng Cái

Lợn Móng Cái có nhiều đặc điểm sinh học nổi bật như khả năng sinh sản cao, sức đề kháng tốt và khả năng thích nghi với môi trường. Những đặc điểm này giúp lợn Móng Cái trở thành lựa chọn ưu tiên cho người chăn nuôi tại Hải Hậu.

1.2. Tình hình chăn nuôi lợn Móng Cái tại Hải Hậu

Tình hình chăn nuôi lợn Móng Cái tại Hải Hậu đang gặp nhiều thách thức như sự cạnh tranh từ giống lợn ngoại và sự thay đổi trong tập quán canh tác. Tuy nhiên, lợn Móng Cái vẫn giữ được vị thế quan trọng trong nền kinh tế địa phương.

II. Vấn đề và thách thức trong chăn nuôi lợn nái Móng Cái

Chăn nuôi lợn nái Móng Cái tại Hải Hậu đang phải đối mặt với nhiều vấn đề như giảm đàn, bệnh dịch và sự cạnh tranh từ giống lợn ngoại. Những thách thức này đòi hỏi người chăn nuôi phải có những biện pháp thích hợp để duy trì và phát triển đàn lợn.

2.1. Nguy cơ giảm đàn lợn Móng Cái

Sự giảm đàn lợn Móng Cái tại Hải Hậu chủ yếu do sự chuyển đổi trong canh tác và áp lực từ bệnh dịch. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung và thu nhập của người chăn nuôi.

2.2. Bệnh dịch ảnh hưởng đến sức khỏe lợn nái

Các bệnh như Lở Mồm Long Móng và PRRS đang đe dọa sức khỏe của lợn nái Móng Cái. Việc phòng ngừa và điều trị kịp thời là rất cần thiết để bảo vệ đàn lợn.

III. Phương pháp nghiên cứu đánh giá sinh sản lợn nái Móng Cái

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp điều tra hồi cứu và phân tích số liệu để đánh giá các chỉ tiêu sinh sản và huyết học của lợn nái Móng Cái. Các phương pháp này giúp cung cấp thông tin chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương pháp điều tra hồi cứu

Phương pháp điều tra hồi cứu được sử dụng để thu thập thông tin về tình hình chăn nuôi lợn Móng Cái tại Hải Hậu. Dữ liệu thu thập sẽ giúp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản của lợn nái.

3.2. Phương pháp xác định chỉ tiêu sinh sản

Các chỉ tiêu sinh sản như số lứa đẻ/năm, số con để ra/nái được xác định thông qua các phương pháp thống kê và phân tích số liệu. Điều này giúp đánh giá hiệu quả sinh sản của lợn nái Móng Cái.

IV. Kết quả nghiên cứu về chỉ tiêu sinh sản lợn nái Móng Cái

Kết quả nghiên cứu cho thấy lợn nái Móng Cái tại Hải Hậu có các chỉ tiêu sinh sản cao hơn so với các nghiên cứu trước đây. Điều này cho thấy giống lợn này vẫn giữ được khả năng sinh sản tốt trong điều kiện nuôi tại địa phương.

4.1. Chỉ tiêu sinh sản của lợn nái Móng Cái

Các chỉ tiêu sinh sản như số lứa đẻ/năm và số con để ra/nái cho thấy lợn Móng Cái có khả năng sinh sản tốt, với số liệu trung bình đạt 1,94 lứa/năm và 12,42 con/nái.

4.2. So sánh với các giống lợn khác

So với các giống lợn khác, lợn Móng Cái cho thấy hiệu suất sinh sản cao hơn, điều này khẳng định vị thế của giống lợn này trong chăn nuôi tại Hải Hậu.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của lợn nái Móng Cái

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy lợn nái Móng Cái tại Hải Hậu có khả năng sinh sản tốt và sức khỏe ổn định. Tuy nhiên, cần có các biện pháp bảo vệ và phát triển giống lợn này để đảm bảo sự bền vững trong chăn nuôi.

5.1. Đề xuất biện pháp phát triển chăn nuôi

Cần có các chương trình hỗ trợ người chăn nuôi trong việc phát triển giống lợn Móng Cái, bao gồm đào tạo kỹ thuật và cung cấp thông tin về thị trường.

5.2. Tương lai của giống lợn Móng Cái

Giống lợn Móng Cái có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai nếu được chăm sóc và quản lý đúng cách. Việc bảo tồn và phát triển giống lợn này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi tại Hải Hậu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi nông hộ tại Việt Nam hiện chiếm tỷ lệ trên 70% tổng quy mô và cung cấp hơn 60% sản lượng thịt tiêu thụ trên toàn quốc. Trong cơ cấu giống bản địa, lợn Móng Cái giữ vai trò nái nền đặc biệt quan trọng nhờ khả năng thích nghi cao, chịu kham khổ, đẻ sai và khéo nuôi con. Huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định là vùng trọng điểm phát triển đàn nái Móng Cái, nơi tỷ lệ nuôi giống lợn này thường xuyên chiếm từ 75,00% đến 85,00% tổng đàn nái toàn huyện. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2012 - 2014, quy mô đàn nái Móng Cái tại địa phương đã sụt giảm 17,30% do sự xâm nhập của dịch bệnh tai xanh, áp lực chuyển đổi phương thức canh tác nông nghiệp và xu hướng đô thị hóa.

Nghiên cứu được tiến hành nhằm đánh giá toàn diện thực trạng chăn nuôi, xác định các chỉ tiêu năng suất sinh sản trên 81 cá thể nái và thiết lập cơ sở dữ liệu huyết học gồm 11 chỉ số tế bào máu, 4 chỉ số sinh hóa cùng 4 chất điện giải trên 30 cá thể ở hai giai đoạn lứa tuổi. Phạm vi nghiên cứu thực hiện tại 35 xã, thị trấn thuộc huyện Hải Hậu và các phòng thí nghiệm chuyên sâu của Học viện Nông nghiệp Việt Nam từ tháng 01/2016 đến tháng 10/2016. Kết quả thu được mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp bộ dữ liệu đối chuẩn giúp nâng cao tỷ lệ nuôi sống đàn con cai sữa đạt 98,68%, kiểm soát dịch bệnh sinh sản hiệu quả và tạo nguồn con giống thuần chất lượng cao phục vụ các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia 30A.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết di truyền chọn giống và sinh lý học gia súc sinh sản. Khung phân tích dựa trên mô hình đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái thông qua mối tương quan chặt chẽ giữa số con sơ sinh toàn ổ với số con sơ sinh còn sống với hệ số tương quan kiểu hình r = 0,92. Khung lý thuyết huyết học động vật được áp dụng để phân tích biến động các chỉ số sinh lý máu theo lứa tuổi và giai đoạn phát triển sinh học.

Các khái niệm chính được định lượng bao gồm: Năng suất sinh sản của nái phản ánh qua số lứa đẻ trên năm và số con cai sữa; Tỷ lệ thể tích khối hồng cầu (HCT); Thể tích trung bình hồng cầu (MCV); Lượng huyết sắc tố trung bình (MCH); Nồng độ protein huyết thanh; Tỷ số Albumin trên Globulin (A/G) và hệ thống cân bằng điện giải ngoại bào.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra hồi cứu kết hợp phỏng vấn trực tiếp tại 243 hộ chăn nuôi thuộc 35 xã, thị trấn của huyện Hải Hậu nhằm thu thập số liệu biến động đàn giai đoạn 2011 - 2015. Khảo sát sinh sản được thực hiện trên cỡ mẫu 81 nái Móng Cái thuộc 30 hộ chăn nuôi tiêu biểu theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đại diện cho các tiểu vùng sinh thái.

Phương pháp xét nghiệm huyết học được thực hiện trên 30 mẫu máu lợn nái khỏe mạnh về mặt lâm sàng, phân chia đồng đều thành 2 nhóm tuổi: nhóm 2 - 3 tháng tuổi (15 con) và nhóm 12 - 15 tháng tuổi (15 con). Việc phân chia nhóm tuổi này xuất phát từ lý do nhóm 2 - 3 tháng tuổi đại diện cho giai đoạn hậu bị bán giống, còn nhóm 12 - 15 tháng tuổi đại diện cho giai đoạn sinh sản ổn định sau lứa đẻ thứ nhất. Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch cổ bằng xilanh vô trùng, sử dụng chất chống đông EDTA cho chỉ tiêu sinh lý và ống không chống đông cho chỉ tiêu sinh hóa. Quá trình phân tích tự động diễn ra trong vòng 24 giờ trên hệ thống máy huyết học tự động 45 thông số ABX Pentra DX 120 và máy phân tích sinh hóa miễn dịch Cobas 6000. Dữ liệu được xử lý thống kê mô tả, tính toán giá trị trung bình, độ lệch chuẩn và hệ số biến thiên thông qua phần mềm chuyên dụng Minitab 14 và Microsoft Excel. Timeline nghiên cứu được triển khai xuyên suốt từ tháng 01/2016 đến tháng 10/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện thứ nhất về biến động đàn và quy mô: Tổng đàn nái Móng Cái tại Hải Hậu sau giai đoạn sụt giảm đã phục hồi mạnh mẽ, tăng 19,55% từ 28.022 con năm 2013 lên 33.502 con năm 2015. Đàn nái phân bố không đồng đều giữa 7 vùng kinh tế, trong đó Vùng 6 gồm các xã Hải Tân, Hải Sơn, Hải Phương, Hải Long, Hải Đường có số lượng lớn nhất với 8.773 con năm 2015, chiếm 75,01% tổng đàn nái của vùng. Khảo sát 243 hộ cho thấy mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ quy mô dưới 30 con chiếm đa số tuyệt đối với 88,10% (214 hộ), trong khi quy mô trên 200 con chỉ chiếm 2,40% (6 hộ).

Phát hiện thứ hai về chỉ tiêu sinh sản vượt trội: Đàn nái Móng Cái tại Hải Hậu đạt số lứa đẻ trung bình 1,94 ± 0,44 lứa/năm; số con sơ sinh trên ổ đạt 12,42 ± 1,13 con; số con sơ sinh còn sống sau 24 giờ đạt 10,88 ± 1,09 con (tỷ lệ sống 87,50%); và số con cai sữa đạt 10,72 ± 1,02 con/ổ với tỷ lệ nuôi sống ấn tượng lên đến 98,68%.

Phát hiện thứ ba về chỉ số hồng cầu và bạch cầu theo lứa tuổi: Lợn nái 2 - 3 tháng tuổi có số lượng hồng cầu đạt 7,58 ± 0,31 triệu/mm3 và chỉ số HCT đạt 40,64 ± 4,43%, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với lợn nái 12 - 15 tháng tuổi với số lượng hồng cầu 5,89 ± 0,77 triệu/mm3 và HCT đạt 33,30 ± 4,91%. Ngược lại, chỉ số MCH ở lợn trưởng thành đạt 18,54 ± 1,71 pg, cao hơn nhóm non đạt 16,96 ± 1,16 pg. Về hệ bạch cầu, số lượng bạch cầu giảm từ 17,51 ± 3,01 nghìn/mm3 ở nhóm non xuống 13,19 ± 2,35 nghìn/mm3 ở nhóm trưởng thành; tỷ lệ bạch cầu trung tính tăng từ 22,32% lên 40,50%, trong khi tỷ lệ lâm ba cầu giảm từ 61,12% xuống 42,42%.

Phát hiện thứ tư về sinh hóa và điện giải huyết thanh: Hàm lượng protein tổng số và albumin ở nhóm 2 - 3 tháng tuổi lần lượt đạt 70,69 ± 7,19 g/L và 30,36 ± 3,59 g/L, cao hơn nhóm 12 - 15 tháng tuổi (66,98 ± 13,03 g/L và 25,01 ± 4,39 g/L). Tỷ lệ A/G giảm từ 0,79 xuống 0,63. Các chất điện giải duy trì ở mức ổn định sinh lý: Natri 135,54 - 139,94 mmol/L, Clo 99,92 - 101,39 mmol/L, Canxi 2,35 - 2,41 mmol/L và Kali 6,28 - 6,35 mmol/L.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả dữ liệu trên các bảng đối sánh và biểu đồ phân tích, năng suất sinh sản của lợn nái Móng Cái Hải Hậu với 12,42 con sơ sinh/ổ vượt trội rõ rệt so với các giống lợn bản địa khác như lợn Mẹo Sơn La (5,13 con/ổ), lợn Bản Điện Biên (5,86 con/ổ), lợn Mường Khương (7,00 con/ổ) hay lợn Táp Ná (7,91 con/ổ). Kết quả này khẳng định ưu thế di truyền nổi bật về tính mắn đẻ và khả năng tiết sữa nuôi con khéo của giống lợn Móng Cái.

Về biến động huyết học, số lượng hồng cầu cao ở lợn 2 - 3 tháng tuổi giải thích cho nhu cầu trao đổi chất và chuyển hóa oxy mạnh mẽ của cơ thể non đang trong giai đoạn tăng trưởng thể tích. Khi trưởng thành, dù số lượng hồng cầu giảm nhưng thể tích hồng cầu (MCV) và hàm lượng hemoglobin trung bình (MCH) lại tăng lên, phản ánh sự hoàn thiện cấu trúc tế bào giúp tối ưu hóa hiệu quả vận chuyển khí. Tỷ lệ lâm ba cầu cao ở lợn non (61,12%) chứng minh phản ứng miễn dịch chủ động sau các đợt tiêm phòng vacxin. Đồng thời, kết quả khảo sát dịch tễ phát hiện tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung lên tới 24,00% và viêm vú 12,00%, giải thích cho mức độ loại thải nái từ 17,00% đến 23,00% trong thực tế sản xuất tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình chăm sóc vệ sinh chuồng đẻ và kỹ thuật can thiệp sau sinh. Trạm Thú y huyện Hải Hậu phối hợp cùng các hộ chăn nuôi triển khai sát trùng định kỳ và hỗ trợ kỹ thuật đỡ đẻ, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ nái mắc bệnh viêm tử cung từ 24,00% xuống dưới 10,00% và viêm vú xuống dưới 5,00% trong giai đoạn 2017 - 2018.

Thứ hai, tối ưu hóa khẩu phần dinh dưỡng tiền phối giống và giai đoạn nuôi con bú. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện hướng dẫn người nuôi áp dụng kỹ thuật cho ăn thúc nhằm tăng số tế bào trứng rụng, phấn đấu nâng số lứa đẻ trung bình từ 1,94 lứa lên 2,10 lứa/năm và nâng tỷ lệ con sơ sinh sống sau 24 giờ từ 87,50% lên trên 92,00% trong thời gian 18 tháng tới.

Thứ ba, thiết lập hệ thống kiểm soát dịch tễ chủ động và lấy bộ chỉ số huyết học của nghiên cứu làm chuẩn tham chiếu lâm sàng. Chi cục Thú y tỉnh Nam Định cần tổ chức tiêm phòng bắt buộc vacxin tai xanh, dịch tả và lở mồm long móng đạt tỷ lệ bao phủ 100% tổng đàn nái hàng năm, giám sát định kỳ các chỉ số công thức bạch cầu để phát hiện sớm mầm bệnh tiềm ẩn.

Thứ tư, xây dựng chuỗi cung ứng con giống thuần chủng tham gia các chương trình mục tiêu xóa đói giảm nghèo. Ủy ban nhân dân huyện Hải Hậu cùng các Hợp tác xã chăn nuôi quy hoạch vùng lõi bảo tồn giống tại Vùng 6, mục tiêu cung cấp 15.000 con giống nái Móng Cái thuần chất lượng cao mỗi năm cho các tỉnh miền núi phía Bắc theo Chương trình 30A từ năm 2018 đến năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi: Luận văn cung cấp bộ dữ liệu chuẩn mực về 19 chỉ số sinh lý, sinh hóa và điện giải máu đo đạc trên hệ thống máy tự động hiện đại, tạo nguồn tài liệu tham chiếu tin cậy cho các nghiên cứu chuyên sâu về huyết học động vật bản địa.

Nhóm cán bộ quản lý nông nghiệp, khuyến nông và thú y cơ sở: Nắm bắt bức tranh toàn cảnh về phân bố đàn theo 7 vùng kinh tế và cơ cấu 88,10% nông hộ nhỏ lẻ để xây dựng quy hoạch vùng chăn nuôi an toàn sinh học và ban hành kế hoạch tiêm phòng dịch tễ phù hợp.

Nhóm chủ trang trại, gia trại chăn nuôi lợn sinh sản: Vận dụng các thông số kỹ thuật về chu kỳ sinh sản, tỷ lệ hao hụt sơ sinh và quy trình đỡ đẻ nhằm cải thiện tỷ lệ sống cai sữa đạt mức chuẩn 98,68%.

Nhóm điều phối viên các chương trình giống quốc gia và dự án giảm nghèo 30A: Tiếp cận cơ sở khoa học để đánh giá phẩm cấp con giống Móng Cái Hải Hậu, phục vụ công tác tuyển chọn nái nền thuần chủng và lai tạo kinh tế chất lượng cao.

Câu hỏi thường gặp

Khả năng sinh sản của lợn nái Móng Cái Hải Hậu có điểm gì vượt trội so với các giống lợn nội khác? Nái Móng Cái Hải Hậu đạt năng suất sinh sản vượt trội với 12,42 con sơ sinh/ổ và tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa đạt 98,68%. Chỉ số này cao hơn đáng kể so với lợn Mẹo (5,13 con), lợn Bản (5,86 con) hay lợn Mường Khương (7,00 con), khẳng định phẩm chất giống nái đẻ sai hàng đầu Việt Nam.

Vì sao số lượng hồng cầu ở lợn nái 2 - 3 tháng tuổi lại cao hơn giai đoạn 12 - 15 tháng tuổi? Lợn 2 - 3 tháng tuổi đạt 7,58 triệu hồng cầu/mm3, cao hơn mức 5,89 triệu/mm3 ở lợn trưởng thành do cơ thể non có cường độ trao đổi chất mạnh mẽ, đòi hỏi số lượng hồng cầu cao để cung cấp oxy cho quá trình sinh trưởng mô bào nhanh chóng.

Bệnh lý sinh sản phổ biến nhất trên đàn nái Móng Cái tại địa phương là gì và cách khắc phục ra sao? Khảo sát chỉ ra tỷ lệ mắc viêm tử cung chiếm 24,00% và viêm vú chiếm 12,00%, dẫn đến tỷ lệ loại thải nái từ 17,00% đến 23,00%. Nguyên nhân bắt nguồn từ vệ sinh chuồng trại nông hộ chưa đạt chuẩn, đòi hỏi phải tiêu độc khử trùng chuồng đẻ định kỳ và cải tiến kỹ thuật đỡ đẻ.

Chỉ số protein tổng số và tỷ lệ Albumin trên Globulin phản ánh điều gì về sức khỏe đàn lợn? Nhóm lợn 2 - 3 tháng tuổi có protein tổng số đạt 70,69 g/L và tỷ lệ A/G đạt 0,79, thể hiện khả năng hấp thu dinh dưỡng và đồng hóa protein tốt. Tỷ lệ Globulin tăng ở lợn trưởng thành (41,34 g/L) phản ánh hệ miễn dịch dịch thể hoàn thiện qua quá trình tiếp xúc môi trường.

Làm thế nào để ứng dụng hiệu quả giống lợn Móng Cái trong chiến lược phát triển kinh tế hộ gia đình? Hộ chăn nuôi nên khai thác triệt để nguồn phụ phẩm nông nghiệp sẵn có, tận dụng đặc tính đẻ nhiều và nuôi con khéo của nái Móng Cái để sản xuất đàn con lai F1 với các giống ngoại như Landrace hay Duroc nhằm gia tăng khối lượng xuất chuồng và nâng cao giá trị thương phẩm.

Kết luận

• Đàn nái Móng Cái Hải Hậu sở hữu năng suất sinh sản cao với số con sơ sinh đạt 12,42 con/ổ và tỷ lệ nuôi sống cai sữa đạt 98,68%.
• Thiết lập hoàn chỉnh bộ cơ sở dữ liệu huyết học gồm 19 thông số sinh lý, sinh hóa và điện giải máu chuẩn xác trên thiết bị ABX Pentra DX 120 và Cobas 6000.
• Khảo sát làm rõ thực trạng 88,10% nông hộ chăn nuôi nhỏ lẻ và xác định Vùng 6 là địa bàn trọng tâm với 8.773 cá thể nái Móng Cái.
• Cung cấp dẫn liệu khoa học về tỷ lệ bệnh sinh sản với 24,00% ca viêm tử cung, định hướng giải pháp thú y ngăn chặn tỷ lệ loại thải đàn.
• Khẳng định giá trị kinh tế và nguồn gen quý giá của lợn Móng Cái Hải Hậu phục vụ hiệu quả cho các chương trình phát triển giống quốc gia.

Đóng góp then chốt của luận văn là xây dựng hệ thống chỉ số sinh học tham chiếu hoàn chỉnh cho lợn nái Móng Cái tại Nam Định. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2017 đến năm 2020, các nghiên cứu cần tiếp tục mở rộng trên các lứa tuổi chuyển tiếp và hoàn thiện phác đồ phòng trị bệnh chuyên sâu. Các đơn vị quản lý, nhà nghiên cứu và người chăn nuôi hãy ứng dụng ngay nguồn tư liệu khoa học này để bảo tồn nguồn gen quý và nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Chăn nuôi an toàn và bền vững là hướng nghiên cứu được quan tâm nhiều trong những năm qua. Để đảm bảo sản xuất bền vững, ít phụ thuộc thức ăn công nghiệp và các nông dược khác, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã khuyến cáo các tỉnh nên chủ động sử dụng các giống bản địa và khai thác nguồn thức ăn phong phú, rẻ tiền và sẵn có ở địa phương (Cục Chăn nuôi, 2007). Giống bản địa là những giống vật nuôi gắn bó lâu đời và thích nghi tốt với điều kiện sinh thái nông nghiệp cũng như tập quán sản xuất, bản sắc văn hóa của một vùng miền hay dân tộc nào đó (Lê Viết Ly và cs. Theo Hoàng Kim Giao (2006), các biện pháp phát triển chăn nuôi phải được khuyến khích theo cả hai hướng, đó là chăn nuôi thâm canh trong các trang trại tập trung quy mô lớn và chăn nuôi theo hướng truyền thống.

Hiện nay, Nhà nước khuyến khích người dân phát triển chăn nuôi theo hướng truyền thống do các giống nội địa rất phong phú, có khả năng thích ứng tốt với điều kiện và tập quán chăn nuôi theo các vùng khác nhau, đáp ứng được nhu cầu đa dạng về sản phẩm. Ngoài ra, việc sử dụng các giống bản địa vào thực tiễn sản xuất nhằm bảo tồn đa dạng sinh học cũng là một trong những nội dung quan trọng trong chính sách phát triển chăn nuôi hiện nay. Tuy nhiên một thực tế cho thấy chăn nuôi nhỏ lẻ theo kiểu nông hộ ở nước ta vẫn chiếm tỉ lệ trên 70% (theo điều tra Bộ NN 2015) và cung ứng 60% nhu cầu tiêu thụ của cả nước. Cơ cấu giống vẫn là một số giống nội, giống lai F1 cho năng suất thấp, thời gian nuôi kéo dài.

Dù cho năng suất thấp nhưng giống lợn nội vẫn được người chăn nuôi ưa chuộng do có nhiều ưu điểm như chịu được điều kiện nuôi tận dụng, đẻ sai, nuôi con khéo, chất lượng thịt thơm ngon, ít phải dùng thuốc kháng sinh, hóa chất trong quá trình nuôi, phù hợp với xu thế sản xuất thực phẩm sạch theo kiểu kinh tế gia đình tự cung tự cấp hiện nay. Huyện Hải Hậu - Nam Định là một vùng điển hình của những mô hình nuôi lợn theo kinh tế hộ gia đình, phần lớn các hộ chăn nuôi trong vùng đều nuôi giống lợn Móng Cái. Nhờ những ưu điểm như dễ nuôi, đẻ nhiều, dễ thích nghi mà trong những năm qua lợn Móng Cái không chỉ góp phần phát triển kinh tế nông thôn tại Hải Hậu mà còn được tham gia vào các chương trình dự án 30A của chính phủ về hỗ trợ đồng bào dân tộc các tỉnh miền núi các tỉnh phía bắc. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Song hiện nay lợn Móng Cái trên địa bàn huyện đang phải đối mặt với nguy cơ giảm đàn, thu hẹp vùng nuôi do sự chuyển đổi tập quán canh tác của bà con nông dân từ bón phân chuồng sang dùng NPK, sự đe dọa thường xuyên của yếu tố bệnh dịch như Lở Mồm Long Móng, TGE, PRRS…., sự cạnh tranh của các giống lợn ngoại nhập, chính quyền địa phương cũng chưa có nhiều chương trình dự án nhằm khuyến khích người chăn nuôi,cho tới nay cũng chưa có nhiều công trình nghiên cứu khoa học trên địa bàn huyện đi sâu nghiên cứu về lĩnh vực chăn nuôi giống lợn này.

Để góp một phần vào việc gìn giữ và phát triển giống lợn Móng Cái cùng người chăn nuôi địa phương, chúng tôi đã quyết định tiến hành đề tài: “Đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản và huyết học của lợn nái Móng Cái nuôi tại huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định”.