MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Cây ăn quả chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống con người. Trải qua chiều dài lịch sử, ngày nay nghề trồng cây ăn quả đã trở thành một phận quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng và góp phần vào việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiện nay cây ăn quả có múi đã trở thành một trong những cây ăn quả chủ lực của Việt Nam và được trồng từ Bắc vào Nam. Cây ăn quả có múi (bưởi, cam, quýt,.) là những cây có giá trị dinh dưỡng và cho hiệu quả kinh tế cao và được nhiều người ưa chuộng.
Cây bưởi có tên khoa học là (Citrus grandis (L.), thuộc chi Citrus, nhóm cam quýt, họ Rutaceae, là là loại cây rất quen thuộc với người dân Việt Nam. Bưởi là loại quả tươi dễ vận chuyển, bảo quản được trong nhiều ngày nhưng vẫn giữ được hương vị và phẩm chất. Bưởi có giá trị dinh dưỡng rất tốt với hàm lượng đường 8 -–10 mg, gluxit 7,3 mg, caroteen 0,02 mg trong 100g phần ăn được. Ngoài ra còn có rất nhiều vitamin, các khoáng chất rất cần thiết cho cơ thể con người.
Ở Việt Nam bưởi được trồng ở hầu hết các vùng trên cả nước với nhiều chủng loại phù hợp với khí hậu từng vùng,hình thành nhiều đặc sản địa phương như: Bưởi da xanh – Bến Tre, bưởi Đoan Hùng - Phú Thọ, bưởi Năm Roi – Vĩnh Long, bưởi Phúc Trạch – Hà Tĩnh,.mỗi một loại bưởi có màu sắc tép bưởi và hương vị rất riêng đặc trưng cho từng loại bưởi và từng vùng miền nên đáp ứng được nhu cầu hiếu thị khác nhau của nhiều người và được thị trường ngày càng ưa chuộng. h 2 Trang trại Bùi Huy Hạnh thuộc xã Tái Sơn-huyện Tứ Kỳ-tỉnh Hải Dương là một trang trại phát triển về cây ăn quả có múi tổng diện tích của trang trại là 3ha. Trong đó trồng cây ăn quả như: bưởi,chanh và một số loại cây khác.Thuộc vùng đất màu mỡ điều kiện khí hậu phát triển tốt,giao thông vận tải thích hợp cho sản xuất cây trồng và đưa cây sản phẩm đi đến nhiều nơi. Tuy nhiên, so với tiềm năng thì việc sản xuất, kinh doanh cây bưởi còn bộc lộ nhiều tồn tại, năng suất chưa đạt hiệu quả cao.
Mặt khác phương thức sản xuất ở đây còn mang tính thủ công, dựa vào kinh nghiệm và học hỏi nhau là chính. Hợp tác trong khâu tiêu thụ còn lỏng lẻo, thiếu sự liên kết, đầu tư dàn trải thiếu định hướng nên chi phí đầu tư cao. Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) chưa hiệu quả, dẫn đến hiệu quả kinh tế (HQKT) chưa cao. Xuất phát từ thực tế trên , tôi đã tiến hành thực hiện đề tài:“Đánh giá tình hình sản xuất và ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất bưởi Diễn tại trang trại Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn-huyện Tứ Kỳ-tỉnh Hải Dương”.Mục tiêu của đề tài Đánh giá được hiện trạng sản xuất và ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất bưởi Diễn tại trang trại Bùi Huy Hạnh đồng thời xác định thuận lợi, khó khăn, định hướng phát triển sản xuất bưởi Diễn Xác định được bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả của việc sinh viên đi thực tập tốt nghiệp tại trang trại.
h 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi trên thế giới và Việt Nam 2.1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi trên thế giới Hiện nay cây ăn quả có múi trong đó có cây bưởi đã và đang được trồng khắp các châu lục, sự phát triển của nghề trồng cây ăn quả trên thế giới có mỗi quan hệtương phản với sự phát triển ngành công nghiệp thế giới. Vùng nào có công nghiệp phát triển thì trồng cây ăn quả cũng phát triển theo và ngược lại. Sản xuất bưởi chủ chủ yếu tập trung ở các nước châu Mỹ, châu Âu dùng cho chế biến nước quả. Bưởi chủ yếu được sản xuất ở các nước thuộc châu Á, tập trung nhiều ở một số nước như Trung Quốc, Ấn độ,Việt Nam, Thái Lan, Mỹ, Bangladesh,.
được sử dụng để ăn tươi là chủ yếu. Trên thế giới (theo FAOSTAT, 2019 [11] năm 2014 diện tích đạt 348.689 ha, năng suất trung bình đạt 16,987 tấn/ha, sản lượng đạt 8. Năm 2015 diện tích trồng đạt 354.625 ha, năng suất đạt 16,999 tấn/ha, sản lượng đạt 8. Năm 2016 diện tích trồng bưởi đạt 358.724 ha,năng xuất trung bình đạt 17.051 tấn/ha, sản lượng đạt 9.155 ha, năng suất trung bình đạt 17,625 tấn/ha, sản lượng đạt 9.
Trong vòng gần 10 năm từ 2007 (diện tích: 312.907 ha, năng suất 16.699 tấn/ha, sản lượng 7. Cho thấy đến 2017 diện tích tăng lên từ 312. sản lượng tăng lên từ 7.460 triệu tấn lên tới 9.919 triệu tấn, năng suất trung bình từ 16.699 tấn/ha đã lên tới 17,625 tấn/ha. Trong đó các nước sản xuất và xuẩt khẩu nhiều bưởi là: Mỹ, Trung Quốc, CuBa,…Các nước nhập khẩu nhiều bưởi là: Nhật Bản, Pháp, Đức, h 4 Anh.
Ví dụ: năm 2006 lượng quả nhập khẩu vào Nhât Bản ước chừng đạt 440 ngàn tấn. Tình hình sản xuất bưởi trên thế giới bảng 2.1: Tình hình sản xuất bưởi ở một số nước trên thế giới năm 2017 Vùng Lãnh Năng Suất Sản Lượng STT Diện Tích (ha) Thổ (tạ/ha) (tấn) 1 Trung Quốc 95.873 3 Thổ Nhĩ Kỳ 5. FAO Statistic Division Qua bảng số liệu cho ta thấy: -Trung Quốc: là nước có diện tích, sản lượng lớn nhất thế giới. Diện tích trồng bưởi là 95.861 ha và sản lượng là 4.447 tấn chiếm hơn một nửa sản lượng của toàn thế giới.
Về năng suất đứng thứ hai thế giới đạt 545.275 tạ/ha và có một số giống bưởi nổi tiếng: bưởi Văn Đán, Sa Điền, bưởi ngọt Quân Khê,… được Bộ Nông nghiệp Trung Quốc công nhận là hàng nông nghiệp chất lượng cao. - Israel: là nước có năng suất cao nhất thế giới đạt 976.28 tạ/ha, tuy nhiên do diện tích trồng không nhiều (1621 ha) nên sản lượng chỉ đạt 158. - Mỹ: là quốc gia có sản lượng bưởi quả đứng thứ hai thế giới đạt 633.210 tấn trong đó chủ yếu là sản phẩm bưởi chùm. Ở Mỹ, việc chọn tạo giống cam quýt nói chung và giống bưởi nói riêng rất được chú trọng, h 5 2.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi ở việt nam.
Ở nước ta nhóm cây ăn quả có múi nói chung, cây bưởi nói riêng được coi là một trong 4 loại cây ăn quả chủ lực có năng suất, sản lượng cũng như mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nước ta là nước trồng nhiều loại bưởi như bưởi Đoan Hùng, Diễn, Da xanh, Phúc trạch, Năm roi. ở khác các vùng miền của cả nước nhưng bưởi có giá trị kinh tế cao, hiện nay loại bưởi này đang được rất nhiều người cũng như thị trường ưa chuộng và tin dùng. Theo các tác giả Trần Thế Tục, Vũ Mạnh Hải, Đỗ Đình Ca.[6] nước ta có 3 vùng trồng cây có múi chủ yếu là: - Vùng Đồng bằng sông Cửu Long: ở đây có một tập đoàn cam quýt rất phong phú như: Cam chanh, cam sành, cam giấy, bưởi, quýt, quất.
Các giống được ưa chuộng và trồng hiện nay là cam sành, cam mật, bưởi năm roi, bưởi Long Tuyền. Theo thống kê năm 1999 diện tích cây có múi ở Đồng bằng sông Cửu Long là 41.267 ha bằng 61,16% diện tích cây ăn quả có múi cả nước. Năng suất bình quân tương đối cao trong đó bưởi đạt 7,4 tấn/ha - Vùng Bắc Trung bộ: theo thống kê năm 1999 diện tích cây có múi toàn vùng là 7.743 ha với sản lượng 22. Trong vùng này có hai vùng bưởi đặc sản đó là bưởi Thanh Trà của Huế, bưởi Phúc Trạch của Hương Khê.
Với ưu việt của mình, diện tích bươi Phúc Trạch ngày được mở rộng. Trong năm 2006, diện tích trồng bưởi Phúc Trạch lên đến 1600 ha, trong đó có khoảng 950 ha đã cho quả, sản lượng quả bình quân những năm gần đây đạt 12-15 nghìn tấn/năm. - Vùng Trung du và Miền núi phía Bắc: cây có múi ở vùng này được trồng ở những vùng đất ven sông, suối như sông Hồng, sông Lô, sông Gâm, sông Chảy. Hiện chỉ còn một số vùng tương đối tập trung là Bắc Sơn, Bắc Quang (Đỗ Đình Ca,1995) [3], riêng cây bưởi ở vùng này có 474 ha chiếm 17,5% diện tích cây có múi với giống bưởi Đoan Hùng ngon nổi tiếng.2: Diện tích, năng xuất và sản lượng bưởi nước ta những năm gần đây được thể hiện như sau (2013 - 2017) Năm 2013 2014 2015 2016 2017 Chỉ tiêu Diện tích (ha) 37.2019 Statisic Division Theo FAOSTAT 2019, Nước ta là nước có diện tích trồng bưởi đứng thứ hai thế giới đạt 46.832 tấn đứng thứ ba trên thế giới chỉ đứng sau Trung Quốc và Mỹ.
Tuy nhiên, năng suất bưởi của nước ta giữ ở mức trung bình và chỉ đạt 121,466 tạ/ha. *Một số giống bưởi được trồng phổ biến ở việt nam Ở nước ta nhóm cây ăn quả có múi nói chung, cây bưởi nói riêng được coi là một trong 4 loại cây ăn quả chủ lực có năng suất, sản lượng cũng như mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nước ta là nước trồng nhiều loại bưởi như bưởi Đoan Hùng, Diễn, Da xanh,Phúc trạch, Năm roi. ở khác các vùng miền của cả nước nhưng bưởi có giá trị kinh tế cao nhất là Bưởi da xanh được trồng chủ yếu ở miền nam,hiện nay loại bưởi này đang được rất nhiều người cũng như thị trường ưa chuộng và tin dùng.
- Bưởi Diễn: trước đây được trồng nhiều ở xã Phú Diễn, xã Phú Minh, huyện Từ Liêm, Hà Nội, hiện nay đã được trồng và phát triển tốt tại một số địa phương, như: Đan Phượng, Phúc Thọ, Hoài đức, Chương Mỹ, Quốc Oai,. (Hà Nội); Hiệp Hoà, Tân Yên, Yên Thế,. (Bắc Giang); Văn Giang, Tiên Lữ,. (Hưng Yên), với diện tích ước khoảng trên 1.000 ha và đang tiếp tục được mở rộng.
h 7 - Bưởi Da Xanh: có nguồn gốc từ ấp Thanh Sơn, xã Thanh Tân, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre, hiện được trồng nhiều nhất tại xã Mỹ Thạnh An, thị xã Bến Tre. Toàn tỉnh Bến Tre hiện tại có trên 4. Ngoài tiêu thụ nội địa, bưởi Da Xanh được xuất khẩu sang một số nước như Mỹ, Thái Lan. - Bưởi Thanh Trà: là một trong những đặc sản của tỉnh Thừa Thiên Huế, đã trở thành biểu trưng của văn hoá ẩm thực Cố đô Huế.
Diện tích bưởi Thanh Trà ước khoảng 1.114 ha, phân bố chủ yếu tại các huyện Hương Trà, Phong điền, Hương Thủy và thành phố Huế. Trong quy hoạch của tỉnh, diện tích bưởi Thanh Trà tiếp tục được mở rộng, tiến tới ổn định ở mức 1.