Đánh Giá Thực Trạng Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Thanh Liêm, Tỉnh Hà Nam

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá thực trạng quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Trịnh Thị Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Văn Nhạ
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá thực trạng và tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Trích yếu luận văn
• 1.4. Thesis abstract
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Những đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
• 1.9. Tổng quan tài liệu
• 1.10. Cơ sở lý luận về quy hoạch xây dựng nông thôn mới
• 1.10.1. Khái quát về nông thôn
• 1.10.2. Phát triển nông thôn
• 1.10.3. Khái niệm nông thôn mới
• 1.10.4. Quy hoạch xây dựng nông thôn mới
• 1.10.5. Vị trí, vai trò của quy hoạch xây dựng nông thôn mới trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
• 1.10.6. Mục tiêu và nội dung của chương trình Quốc gia về xây dựng nông thôn mới
• 1.10.7. Văn bản quy phạm pháp luật về quy hoạch xây dựng nông thôn mới
• 1.11. Cơ sở thực tiễn về quy hoạch xây dựng nông thôn mới
• 1.11.1. Tình hình thực hiện quy hoạch nông thôn mới ở một số nước trên thế giới
• 1.11.2. Tình hình lập và thực hiện quy hoạch nông thôn mới ở Việt Nam
• 1.11.3. Tình hình lập và thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Hà Nam
• 1.11.4. Đánh giá chung về tổng quan định hướng nghiên cứu
• 1.12. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu
• 1.12.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.12.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.12.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12.4.1. Phương pháp chọn điểm
• 1.12.4.2. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp
• 1.12.4.3. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp
• 1.12.4.4. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 1.12.4.5. Phương pháp so sánh
• 1.13. Kết quả và thảo luận
• 1.13.1. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh Liêm
• 1.13.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và môi trường
• 1.13.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội
• 1.13.2. Đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm
• 1.13.2.1. Quá trình chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm
• 1.13.2.2. Kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới theo từng xã
• 1.13.2.3. Đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm theo 19 tiêu chí
• 1.13.2.4. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam
• 1.13.2.4.1. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Lưu
• 1.13.2.4.2. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Liêm Túc
• 1.13.2.5. Đánh giá chung về tình hình tổ chức thực hiện quy hoạch nông thôn mới
• 1.13.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tới
• 1.13.3.1. Giải pháp về huy động và sử dụng nguồn vốn
• 1.13.3.2. Đẩy mạnh phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao thu nhập cho người dân
• 1.13.3.3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhận thức về xây dựng nông thôn mới
• 1.13.3.4. Tăng cường công tác quản lý, giám sát; hoàn thiện hệ thống chỉ đạo, điều hành thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
• 1.14. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Thanh Liêm

Quy hoạch xây dựng nông thôn mới là một trong những chính sách quan trọng nhằm phát triển kinh tế - xã hội tại các vùng nông thôn. Tại huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, việc thực hiện quy hoạch này đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của chương trình. Bài viết này sẽ đánh giá thực trạng và tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm.

1.1. Khái Niệm Về Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới

Quy hoạch xây dựng nông thôn mới là quá trình lập kế hoạch nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế tại các vùng nông thôn. Chương trình này được triển khai nhằm đạt được 19 tiêu chí nông thôn mới, từ đó tạo ra sự chuyển biến tích cực trong đời sống người dân.

1.2. Tình Hình Thực Hiện Quy Hoạch Tại Huyện Thanh Liêm

Tại huyện Thanh Liêm, việc thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới đã đạt được nhiều thành tựu. Đến cuối năm 2015, huyện đã có 4 xã đạt chuẩn nông thôn mới, với số tiêu chí đạt chuẩn bình quân là 14,75 tiêu chí/xã. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều xã chưa hoàn thành các tiêu chí cần thiết.

II. Những Thách Thức Trong Đánh Giá Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng huyện Thanh Liêm vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực, sự tham gia của cộng đồng và vấn đề quản lý.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Lực Đầu Tư

Một trong những thách thức lớn nhất là việc huy động nguồn vốn đầu tư cho các dự án xây dựng nông thôn mới. Nguồn lực tài chính từ ngân sách nhà nước còn hạn chế, trong khi nhu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng là rất lớn.

2.2. Sự Tham Gia Của Cộng Đồng

Sự tham gia của người dân trong quá trình thực hiện quy hoạch còn hạn chế. Nhiều người dân chưa nhận thức rõ về lợi ích của chương trình, dẫn đến việc họ không tích cực tham gia vào các hoạt động xây dựng nông thôn mới.

III. Phương Pháp Đánh Giá Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới

Để đánh giá hiệu quả của quy hoạch xây dựng nông thôn mới, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc thu thập dữ liệu từ các nguồn khác nhau sẽ giúp có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình thực hiện.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo, tài liệu của chính quyền địa phương và thông qua khảo sát ý kiến người dân. Phương pháp này giúp đánh giá chính xác hơn về tình hình thực hiện quy hoạch.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Sau khi thu thập dữ liệu, việc phân tích sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của quy hoạch. Các công cụ phân tích như Excel sẽ được sử dụng để xử lý và trình bày dữ liệu một cách rõ ràng.

IV. Kết Quả Đánh Giá Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Thanh Liêm

Kết quả đánh giá cho thấy huyện Thanh Liêm đã có những bước tiến đáng kể trong việc thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, vẫn cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những tồn tại.

4.1. Thành Tựu Đạt Được

Huyện đã có 4 xã đạt chuẩn nông thôn mới, với nhiều tiêu chí được hoàn thành. Điều này cho thấy sự nỗ lực của chính quyền và người dân trong việc cải thiện đời sống và phát triển kinh tế.

4.2. Những Tồn Tại Cần Khắc Phục

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều tiêu chí chưa hoàn thành. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này, bao gồm việc tăng cường tuyên truyền và huy động nguồn lực.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới

Để nâng cao hiệu quả của quy hoạch xây dựng nông thôn mới, huyện Thanh Liêm cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình thực hiện và đạt được các tiêu chí đề ra.

5.1. Huy Động Nguồn Lực Từ Cộng Đồng

Cần có các chính sách khuyến khích người dân tham gia vào quá trình xây dựng nông thôn mới. Việc huy động nguồn lực từ cộng đồng sẽ giúp tăng cường hiệu quả của các dự án.

5.2. Tăng Cường Công Tác Quản Lý

Cần hoàn thiện hệ thống quản lý và giám sát việc thực hiện quy hoạch. Việc này sẽ giúp đảm bảo các dự án được triển khai đúng tiến độ và đạt chất lượng.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Quy Hoạch Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Thanh Liêm

Kết luận cho thấy quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển bền vững, cần có những chiến lược dài hạn và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

6.1. Tương Lai Của Quy Hoạch Nông Thôn Mới

Trong tương lai, huyện Thanh Liêm cần tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xây dựng nông thôn mới, đồng thời cải thiện các tiêu chí chưa đạt. Sự tham gia của người dân sẽ là yếu tố quyết định cho sự thành công của chương trình.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền để khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động xây dựng nông thôn mới. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và tạo động lực cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam, nơi có hơn 70% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn. Huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam sở hữu tổng diện tích tự nhiên 16.471,98 ha với 17 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 16 xã và 1 thị trấn. Đây là địa bàn bán sơn địa có vị trí giao thương chiến lược khi nằm trên trục Quốc lộ 1A, Quốc lộ 21A và tuyến đường sắt Bắc - Nam. Tuy nhiên, điểm xuất phát kinh tế thuần nông với cơ sở hạ tầng thiếu đồng bộ đã tạo ra nhiều rào cản lớn khi triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc phân tích khoảng cách giữa đồ án quy hoạch trên văn bản và thực tiễn tổ chức thực hiện tại địa phương. Mục tiêu cụ thể là đánh giá toàn diện thực trạng triển khai 19 tiêu chí nông thôn mới và 3 đồ án quy hoạch thành phần bao gồm quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển sản xuất và quy hoạch xây dựng hạ tầng kỹ thuật - xã hội trên toàn địa bàn huyện Thanh Liêm.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ quỹ đất 16.471,98 ha của huyện, tập trung phân tích sâu dữ liệu giai đoạn 2011–2015 và thực hiện khảo sát thực địa từ tháng 5/2015 đến tháng 8/2016. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống luận cứ khoa học giúp nâng mức đạt chuẩn bình quân của huyện từ dưới 10 tiêu chí lên 14,75 tiêu chí/xã, thúc đẩy chuyển dịch tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng đạt 67,75% và giảm tỷ trọng nông nghiệp xuống 14,38% vào năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển nông thôn bền vững theo quan điểm của Ngân hàng Thế giới năm 1975 kết hợp nghiên cứu của Mai Thanh Cúc và Quyền Đình Hà năm 2005. Phát triển nông thôn được định nghĩa là quá trình cải thiện có chủ ý, toàn diện và bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường nhằm nâng cao chất lượng sống của cư dân bản địa dưới sự hỗ trợ từ Nhà nước.

Mô hình nghiên cứu vận dụng trực tiếp khung pháp lý của Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010–2020 gồm 11 nội dung trọng tâm và Quyết định số 491/QĐ-TTg quy định Bộ tiêu chí quốc gia với 19 tiêu chí phân bổ trong 5 nhóm lĩnh vực. Các khái niệm nền tảng bao gồm:

• Nông thôn mới: Vùng lãnh thổ nông thôn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã, sở hữu kết cấu hạ tầng hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý và đời sống văn hóa tiên tiến.
• Quy hoạch xây dựng nông thôn mới: Hoạt động bố trí, sắp xếp không gian, diện tích các khu chức năng, khu dân cư, hạ tầng kỹ thuật và vùng sản xuất hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững.
• Huy động nội lực cộng đồng: Cơ chế phát huy tối đa quyền làm chủ của người dân thông qua đóng góp ngày công, hiến đất và trực tiếp giám sát công trình.

Bên cạnh đó, luận văn tích hợp bài học thực tiễn từ phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc với 3 nguyên tắc Cần cù - Tự lực - Hợp tác đã nâng tỷ lệ làng tự chủ kinh tế lên 98% và phong trào Mỗi làng một sản phẩm OVOP tại Nhật Bản tạo ra 329 sản phẩm đạt doanh thu 1,1 tỷ USD trong 20 năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa:

• Phương pháp chọn điểm nghiên cứu: Tác giả áp dụng kỹ thuật chọn mẫu điển hình từ 16 xã trên địa bàn huyện để chọn ra 2 xã có điều kiện tự nhiên, kinh tế tương đồng nhưng đại diện cho hai mức độ thực hiện khác nhau. Xã Thanh Lưu đại diện cho nhóm hoàn thành tốt và xã Liêm Túc đại diện cho nhóm còn nhiều hạn chế, tồn tại.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp: Cỡ mẫu khảo sát gồm 100 hộ dân được lựa chọn ngẫu nhiên cùng 17 cán bộ quản lý trực tiếp tham gia điều hành tại cấp huyện và 2 xã điểm thông qua phiếu điều tra xã hội học chuyên sâu.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Toàn bộ dữ liệu khảo sát và báo cáo thống kê giai đoạn 2011–2015 được làm sạch, mã hóa và xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel và Microsoft Word. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác tỷ lệ phần trăm hoàn thành các chỉ tiêu quy hoạch, tính toán giá trị sản xuất và lập bảng so sánh chéo.
• Phương pháp so sánh đối chiếu: Đối chiếu kết quả thực tế với chuẩn 19 tiêu chí quốc gia và kế hoạch sử dụng đất theo Quyết định số 1780/QĐ-UBND tỉnh Hà Nam, giúp nhận diện rõ nguyên nhân thành công và hạn chế tại từng địa phương. Thời gian nghiên cứu triển khai liên tục từ tháng 5/2015 đến tháng 8/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Sau 5 năm triển khai đồng bộ từ năm 2011 đến năm 2015, công tác thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm đã ghi nhận những kết quả nổi bật:

• Thành tựu cấp huyện: Toàn huyện có 4 trên 16 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm tỷ lệ 25%. Mức đạt chuẩn tiêu chí bình quân toàn huyện đạt 14,75 tiêu chí/xã, cao hơn đáng kể so với mức bình quân toàn quốc là 12,9 tiêu chí/xã. Toàn bộ 16 xã đều hoàn thành trên 10 tiêu chí, cụ thể có 5 xã đạt 17 tiêu chí, 1 xã đạt 16 tiêu chí, 3 xã đạt 15 tiêu chí, 2 xã đạt 14 tiêu chí, 3 xã đạt 13 tiêu chí và 2 xã đạt 12 tiêu chí.
• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Giá trị sản xuất ngành nông - lâm - thủy sản tăng từ 209,25 tỷ đồng năm 2010 lên 254,49 tỷ đồng năm 2015. Diện tích rừng trồng mới đạt 240,8 ha, nâng độ che phủ rừng từ 19,3% năm 2006 lên 26,2% năm 2015.
• Phân hóa rõ rệt tại 2 xã điểm:
  • Xã Thanh Lưu đạt 17/19 tiêu chí, hoàn thành 4/4 dự án quy hoạch sản xuất (đạt 100%), thực hiện 7/7 dự án khu dân cư (đạt 100%), triển khai 15/18 công trình hạ tầng xã hội (đạt 83,33%) và 5/6 công trình hạ tầng kỹ thuật (đạt 83,33%). Hai tiêu chí chưa đạt chuẩn là giao thông và cơ sở vật chất văn hóa.
  • Xã Liêm Túc chỉ hoàn thành 12/19 tiêu chí (đạt 63,15%), thực hiện được 3/5 dự án vùng sản xuất (đạt 60%), 3/11 dự án quy hoạch khu dân cư (đạt 27,27%), 8/17 công trình hạ tầng xã hội (đạt 47,06%) và 3/5 công trình hạ tầng kỹ thuật (đạt 60%). Nhiều chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất như đất ở nông thôn, đất văn hóa và bãi xử lý rác thải đều chậm tiến độ nghiêm trọng.

Thảo luận kết quả

Kết quả điều tra 100 hộ dân và 17 cán bộ quản lý chỉ ra rằng nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự chênh lệch giữa xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc nằm ở năng lực chỉ đạo, cơ chế huy động vốn và mức độ tham gia của cộng đồng. Tại xã Thanh Lưu, trên 80% hộ dân được khảo sát hiểu rõ quyền lợi, tích cực đóng góp ngày công và hiến đất làm đường giao thông nội đồng. Ngược lại, tại xã Liêm Túc, tâm lý trông chờ vào nguồn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước vẫn còn nặng nề, công tác tuyên truyền chưa tạo được sự đồng thuận cao.

Khi so sánh với bức tranh chung của tỉnh Hà Nam, nơi đã huy động gần 7.530 tỷ đồng và hỗ trợ 318.000 tấn xi măng giai đoạn 2011–2015, huyện Thanh Liêm đã vận dụng sáng tạo cơ chế hỗ trợ vật tư để kích thích nội lực nhân dân. Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua biểu đồ so sánh tiến độ thực hiện các công trình hạ tầng kỹ thuật và bảng cân đối nguồn vốn cho thấy những xã đa dạng hóa được nguồn vốn xã hội hóa đều hoàn thành vượt tiến độ quy hoạch từ 1 đến 2 năm so với các xã phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách cấp trên.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tiếp theo, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đa dạng hóa và tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư hạ tầng Ủy ban nhân dân huyện Thanh Liêm phối hợp với Phòng Tài chính - Kế hoạch và Ủy ban nhân dân các xã xây dựng cơ chế lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia với vốn ngân sách địa phương. Đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư, nâng tỷ lệ đóng góp tự nguyện từ cộng đồng và doanh nghiệp lên mức 15% đến 20% tổng vốn xây dựng cơ bản đến năm 2020. Ưu tiên bố trí vốn hoàn thiện tiêu chí giao thông và cơ sở vật chất văn hóa tại các xã cận chuẩn.

2. Thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa và tái cơ cấu nông nghiệp Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp đẩy mạnh dồn điền đổi thửa, hình thành các vùng sản xuất tập trung ứng dụng công nghệ cao. Nhân rộng mô hình chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học và vùng trồng cây hàng hóa giá trị cao, phấn đấu nâng tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 4%/năm và nâng thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn vượt mức 35 triệu đồng/năm vào năm 2020.

3. Đổi mới công tác tuyên truyền và nâng cao vai trò chủ thể của người dân Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tổ chức các đợt tập huấn chuyên đề tại 100% thôn, xóm. Thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ cơ sở với phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, đảm bảo trên 90% người dân đồng thuận trước khi phê duyệt và triển khai các dự án quy hoạch dân cư và hạ tầng công cộng.

4. Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và giám sát quy hoạch sử dụng đất Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thanh Liêm phối hợp với chính quyền xã Liêm Túc và các xã lân cận tiến hành rà soát 100% hiện trạng sử dụng đất, cắm mốc ranh giới quy hoạch ngoài thực địa trong giai đoạn 2016–2018. Xử lý dứt điểm các vướng mắc trong việc quy hoạch bãi xử lý chất thải rắn tập trung và hoàn thành quỹ đất cho công trình văn hóa, thể thao cơ sở.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ lãnh đạo và Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới cấp huyện, xã: Cung cấp khung phương pháp đánh giá thực trạng 19 tiêu chí, mô hình quản lý quy hoạch thực địa và bài học kinh nghiệm điều hành thực tế từ hai trường hợp điển hình Thanh Lưu và Liêm Túc.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Phát triển nông thôn: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp chọn điểm nghiên cứu, thiết kế phiếu khảo sát xã hội học 100 mẫu và quy trình đánh giá quy hoạch sử dụng đất cấp cơ sở.
• Ban quản trị các Hợp tác xã nông nghiệp và Doanh nghiệp đầu tư: Nắm bắt định hướng phân vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa, cơ hội liên kết chuỗi giá trị và cơ chế tích tụ ruộng đất để triển khai các dự án nông nghiệp công nghệ cao.
• Cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội: Khai thác các giải pháp vận động quần chúng, phương pháp huy động sức dân hợp lý và quy trình giám sát cộng đồng trong xây dựng các công trình công cộng.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn căn cứ vào hệ thống văn bản pháp lý nào để đánh giá chuẩn nông thôn mới? Nghiên cứu căn cứ vào Quyết định số 800/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010–2020, Quyết định số 491/QĐ-TTg ban hành 19 tiêu chí quốc gia, Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT và Quyết định số 126/QĐ-UBND tỉnh Hà Nam về phương pháp chấm điểm công nhận xã nông thôn mới.

Vì sao tác giả lựa chọn xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc làm điểm nghiên cứu so sánh? Hai xã có sự tương đồng về điều kiện tự nhiên, địa hình bán sơn địa và xuất phát điểm kinh tế thuần nông khi bắt đầu chương trình năm 2011. Tuy nhiên, sau 5 năm triển khai, Thanh Lưu đạt kết quả xuất sắc với 17/19 tiêu chí, trong khi Liêm Túc chỉ đạt 12/19 tiêu chí, tạo cơ sở so sánh khách quan và tìm ra nguyên nhân cốt lõi.

Đến cuối năm 2015, huyện Thanh Liêm đạt kết quả xây dựng nông thôn mới như thế nào? Toàn huyện có 4 trên 16 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tỷ lệ đạt chuẩn tiêu chí bình quân đạt 14,75 tiêu chí/xã. 100% số xã đạt trên 10 tiêu chí, trong đó có 5 xã đạt 17 tiêu chí và mức thu nhập khu vực nông thôn được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh.

Những rào cản lớn nhất khiến xã Liêm Túc chậm tiến độ thực hiện quy hoạch là gì? Xã Liêm Túc gặp khó khăn lớn về nguồn vốn đối ứng, chỉ hoàn thành 3/11 dự án khu dân cư và 8/17 công trình hạ tầng xã hội. Công tác quy hoạch đất bãi rác và đất văn hóa chưa nhận được sự đồng thuận cao từ người dân, dẫn đến tỷ lệ hoàn thành tiêu chí mới đạt 63,15%.

Kinh nghiệm quốc tế nào được tác giả ứng dụng vào đề xuất giải pháp cho địa phương? Tác giả đúc kết bài học từ phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc về phát huy tinh thần tự lực của nhân dân, nhà nước chỉ hỗ trợ vật tư ban đầu như xi măng và phong trào Mỗi làng một sản phẩm của Nhật Bản nhằm tập trung phát triển các nông sản đặc trưng có thương hiệu cạnh tranh cao.

Kết luận

• Toàn huyện Thanh Liêm ghi nhận bước chuyển biến vượt bậc sau 5 năm với 4/16 xã đạt chuẩn nông thôn mới và mức tiêu chí bình quân đạt 14,75 tiêu chí/xã.
• Tốc độ tăng trưởng công nghiệp đạt khoảng 13%/năm đã thúc đẩy cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ với tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm 67,75%.
• Nghiên cứu chỉ ra sự đối lập rõ nét giữa xã Thanh Lưu (đạt 17/19 tiêu chí, 100% dự án sản xuất) và xã Liêm Túc (đạt 12/19 tiêu chí, 60% dự án sản xuất), khẳng định vai trò quyết định của công tác huy động vốn và sự đồng thuận cộng đồng.
• Hệ thống giải pháp đồng bộ 4 nhóm được đề xuất với lộ trình thực hiện cụ thể trong giai đoạn 2016–2020, trọng tâm là dồn điền đổi thửa và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.
• Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và chính quyền cơ sở cần chủ động khai thác các luận cứ khoa học từ luận văn để lập kế hoạch, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và đẩy nhanh tiến độ đưa 100% các xã trên địa bàn huyện về đích nông thôn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH THỊ THÚY ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN QUY HOẠCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH LIÊM, TỈNH HÀ NAM Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đỗ Văn Nhạ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trịnh Thị Thúy ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Đỗ Văn Nhạ, người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quy hoạch đất đai, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện, phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Kinh tế, phòng Thống kê, phòng Nông nghiệp, chính quyền các xã cùng toàn thể nhân dân huyện Thanh Liêmđã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trịnh Thị Thúy iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn. iii Mục lục.

iv Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Khái quát về nông thôn. Phát triển nông thôn.

Khái niệm nông thôn mới. Quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Vị trí, vai trò của quy hoạch xây dựng nông thôn mới trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Mục tiêu và nội dung của chương trình Quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Văn bản quy phạm pháp luật về quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Cơ sở thực tiễn về quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Tình hình thực hiện quy hoạch nông thôn mới ở một số nước trên thế giới. Tình hình lập và thực hiện quy hoạch nông thôn mới ở Việt Nam.

Tình hình lập và thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Hà Nam. Đánh giá chung về tổng quan định hướng nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp chọn điểm. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp. 32 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp.

Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh Liêm.

Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và môi trường. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh Liêm. Đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm.

Quá trình chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm. Kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới theo từng xã. Đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm theo 19 tiêu chí. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.

Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Lưu. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại xã Liêm Túc. Đánh giá chung về tình hình tổ chức thực hiện quy hoạch nông thôn mới. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tới.

Giải pháp về huy động và sử dụng nguồn vốn. Đẩy mạnh phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao thu nhập cho người dân. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhận thức về xây dựng nông thôn mới. Tăng cường công tác quản lý, giám sát; hoàn thiện hệ thống chỉ đạo, điều hành thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới.

Kết luận và kiến nghị. 90 Tài liệu tham khảo. 94 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CN-TTCN Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp HTX Hợp tác xã HTXDVNN Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp NTM Nông thôn mới TDTT Thể dục thể thao THCS Trung học cơ sở UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 của huyện Thanh Liêm.

So sánh kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới của các xã trên địa bàn huyện Thanh Liêm năm 2015 so với năm 2011. Kết quả thực hiện chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất của xã Thanh Lưu đến năm 2015. Kết quả thực hiện quy hoạch vùng sản xuất của xã Thanh Lưu đến năm 2015. Số liệu về thực hiện quy hoạch các khu dân cư của xã Thanh Lưu.

Kết quả thực hiện các công trình hạ tầng xã hội của xã Thanh Lưu. Kết quả thực hiện các công trình kỹ thuật của xã Thanh Lưu năm 2015. Kết quả thực hiện chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất của xã Liêm Túc đến năm 2015. Kết quả quy hoạch vùng sản xuất của xã Liêm Túc đến năm 2015.

Số liệu về thực hiện quy hoạch các khu dân cư của xã Liêm Túc. Kết quả thực hiện các công trình hạ tầng xã hội của xã Liêm Túc. Kết quả thực hiện các công trình kỹ thuật của xã Liêm Túc đến năm 2015. Kết quả huy động vốn 5 năm từ 2011-2015 của xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc.

Kết quả tổng hợp sự tham gia của người dân thông qua phiếu điều tra của 100 hộ dân. 82 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trịnh Thị Thúy Tên Luận văn: Đánh giá thực trạng và tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng và việc tổ chức thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại huyện Thanh Liêm; - Đề xuất giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả quy hoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn tiếp theo. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm: Phương pháp được sử dụng để từ 16 xã trên địa bàn huyện, lựa chọn ra 2 xã có sự tương đồng về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội; về điểm xuất phát khi thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới và có tính đại diện cho nhóm các xã thực hiện tốt/chưa tốt quy hoạch xây dựng nông thôn mới: Đại diện cho nhóm các xã thực hiện tốt quy hoạch xây dựng nông thôn mới là xã Thanh Lưu; đại diện cho nhóm các xã thực hiện chưa tốt, vẫn còn nhiều tồn tại là xã Liêm Túc.

- Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp: Thu thập các số liệu, tài liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, các kế hoạch, đề án, báo cáo tổng hợp và số liệu thống kê về tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới của huyện Thanh Liêm và của các xã trong huyện. - Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp: Mục đích để thu thập số liệu phục vụ cho việc nhận định, đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới được chính xác, toàn diện và khách quan hơn. Đối tượng là điều tra ngẫu nhiên 100 hộ dân và 17 cán bộ tham gia vào công tác tổ chức thực hiện xây dựng nông thôn mới tại huyện và 02 xã điểm là xã Thanh Lưu và xã Liêm Túc thông qua phiếu điều tra. - Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Trên cơ sở các số liệu, tài liệu thu thập được sử dụng các công cụ như Word, Excel để tính toán, xử lý số liệu; từ đó, tổng hợp trình bày dưới dạng các bảng biểu, phục vụ đánh giá kết quả thực hiện xây dựng nông thôn mới.

- Phương pháp so sánh: So sánh kết quả thực hiện quy hoạch xây dựng Nông thôn mới thực tế tại huyện Thanh Liêm với 19 tiêu chí trong Bộ Tiêu chí Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới; So sánh tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng Nông thôn mới viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tại hai xã điểm với các tiêu chí như: Về diện tích, về thời gian, về vốn, về sự tham gia của người dân và về công tác quản lý giám sát việc thực hiện xây dựng nông thôn mới. Kết quả chính và kết luận 1. Huyện Thanh Liêm là vùng quê thuần nông, dân số nông thôn, lao động nông, lâm nghiệp còn chiếm tỷ trọng cao.