Luận văn thạc sĩ hay đánh giá kết quả thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 2018 và xây dựng phương án kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020 thành phố thanh hóa tỉnh thanh hóa

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích hay đánh giá kết quả thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 2018 và xây dựng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Nhuận
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá kết quả thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2018 và xây dựng phương án kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Đất đai và một số lý luận về đất đai
• 2.1.1. Những chức năng chủ yếu của đất đai
• 2.2. Đất đai và sự phát triển kinh tế, xã hội
• 2.3. Những yếu tố quan hệ đến việc sử dụng đất
• 2.4. Xu thế phát triển trong tiến trình sử dụng đất
• 2.5. Quan điểm sử dụng đất
• 2.6. Cơ sở khoa học về quy hoạch sử dụng đất
• 2.6.1. Khái quát chung về quy hoạch sử dụng đất
• 2.6.2. Những tiêu chí đánh giá hiệu quả của phương án quy hoạch sử dụng đất
• 2.7. Tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất ở một số nước trên Thế giới và ở Việt Nam
• 2.7.1. Quy hoạch sử dụng đất ở một số nước trên thế giới
• 2.7.2. Tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại Việt Nam
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi không gian và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Thanh Hóa ảnh hưởng đến quy hoạch sử dụng đất
• 3.5. Đánh giá việc thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất thành phố Thanh Hóa giai đoạn 2016 - 2018
• 3.6. Đánh giá của cán bộ quản lý và người sử dụng đất
• 3.7. Xây dựng phương án kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020
• 3.8. Đánh giá tác động của phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến kinh tế - xã hội, môi trường và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác quy hoạch sử dụng đất
• 3.9. Phương pháp nghiên cứu
• 3.9.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.9.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 3.9.3. Phương pháp thống kê, so sánh
• 3.9.4. Phương pháp xử lý số liệu sử dụng phần mềm vi tính
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của thành phố Thanh Hóa
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 4.1.4. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Thanh Hóa
• 4.2. Đánh giá việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất thành phố Thanh Hóa giai đoạn 2016 – 2018
• 4.3. Khái quát quy hoạch sử dụng đất của thành phố Thanh Hóa giai đoạn 2016 - 2020
• 4.4. Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất thành phố Thanh Hóa giai đoạn 2016 – 2018
• 4.5. Đánh giá kết quả thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất thành phố Thanh Hóa giai đoạn 2016 – 2018
• 4.6. Đánh giá của cán bộ và người sử dụng đất về quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 – 2018
• 4.7. Đánh giá công tác quản lý quy hoạch sử dụng đất của thành phố Thanh Hóa giai đoạn 2016 - 2018
• 4.8. Đánh giá về chính sách tái định cư khi thu hồi đất
• 4.9. Đánh giá về những khó khăn và thuận lợi khi thực hiện công tác QHSDĐ và áp dụng các văn bản mới liên quan đến QHSDĐ theo ý kiến của cán bộ quản lý
• 4.10. Xây dựng phương án quy hoạch sử dụng đất kỳ cuối đến năm 2020
• 4.10.1. Diện tích đất quy hoạch phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của địa phương
• 4.10.2. Diện tích đất chuyển mục đích sử dụng trong phương án quy hoạch
• 4.11. Đánh giá tác động của phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến kinh tế - xã hội, môi trường và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác quy hoạch sử dụng đất
• 4.11.1. Đánh giá tác động của phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến kinh tế - xã hội và môi trường
• 4.11.2. Đề xuất các giải pháp nâng cao công tác quy hoạch sử dụng đất
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy hoạch sử dụng đất Thanh Hóa giai đoạn 2016 2018

Quy hoạch sử dụng đất tại Thanh Hóa giai đoạn 2016-2018 đã được thực hiện với nhiều mục tiêu quan trọng nhằm phát triển kinh tế - xã hội. Việc đánh giá quy hoạch này không chỉ giúp nhận diện những thành công mà còn chỉ ra những hạn chế trong quá trình thực hiện. Đặc biệt, quy hoạch này cần được xem xét trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của thành phố.

1.1. Tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại Thanh Hóa

Trong giai đoạn 2016-2018, quy hoạch sử dụng đất tại Thanh Hóa đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như tình trạng quy hoạch 'treo' và việc sử dụng đất không đúng mục đích.

1.2. Các chính sách liên quan đến quy hoạch đất đai

Chính sách quy hoạch đất đai tại Thanh Hóa đã được điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu phát triển. Tuy nhiên, việc thực hiện các chính sách này vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong công tác bồi thường và tái định cư.

II. Những thách thức trong quy hoạch sử dụng đất Thanh Hóa

Quá trình quy hoạch sử dụng đất tại Thanh Hóa đối mặt với nhiều thách thức lớn. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của thành phố.

2.1. Vấn đề sử dụng đất không đúng mục đích

Tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích diễn ra phổ biến, gây lãng phí tài nguyên và ảnh hưởng đến môi trường. Cần có các biện pháp mạnh mẽ để khắc phục tình trạng này.

2.2. Khó khăn trong công tác bồi thường và tái định cư

Công tác bồi thường và tái định cư khi thu hồi đất gặp nhiều khó khăn, dẫn đến sự không hài lòng của người dân. Việc cải thiện quy trình này là rất cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

III. Phương pháp đánh giá quy hoạch sử dụng đất hiệu quả

Để đánh giá hiệu quả của quy hoạch sử dụng đất, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc này giúp xác định rõ ràng các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp khắc phục.

3.1. Phân tích dữ liệu và số liệu thống kê

Phân tích dữ liệu từ các nguồn khác nhau giúp đưa ra cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng đất. Số liệu thống kê cần được cập nhật thường xuyên để đảm bảo tính chính xác.

3.2. Khảo sát ý kiến người dân và cán bộ quản lý

Khảo sát ý kiến của người dân và cán bộ quản lý là một phương pháp quan trọng để đánh giá thực trạng quy hoạch. Điều này giúp thu thập thông tin đa chiều và phản ánh đúng thực tế.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu về quy hoạch sử dụng đất tại Thanh Hóa đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Những kết quả này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn để cải thiện công tác quy hoạch.

4.1. Đánh giá hiệu quả quy hoạch sử dụng đất

Đánh giá hiệu quả quy hoạch sử dụng đất giúp nhận diện những thành công và hạn chế trong quá trình thực hiện. Điều này là cơ sở để điều chỉnh các chính sách trong tương lai.

4.2. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quy hoạch

Các giải pháp như cải thiện công tác quản lý, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và áp dụng công nghệ thông tin vào quy hoạch sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quy hoạch sử dụng đất

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy quy hoạch sử dụng đất tại Thanh Hóa cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc xây dựng một quy hoạch bền vững và hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của quy hoạch bền vững

Quy hoạch bền vững không chỉ đảm bảo sử dụng hiệu quả tài nguyên mà còn bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.2. Định hướng phát triển quy hoạch đến năm 2020

Định hướng phát triển quy hoạch đến năm 2020 cần chú trọng đến việc cải thiện cơ sở hạ tầng và phát triển các khu dân cư mới, đồng thời bảo tồn các diện tích đất nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ tại thành phố Thanh Hóa đã thúc đẩy tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2012 - 2017 đạt 11,9%/năm, riêng năm 2017 đạt 14% (cao gấp 1,69 lần mức bình quân toàn tỉnh). Mật độ dân số đạt ngưỡng 2.770 người/km2, cao gấp 8,3 lần mức trung bình toàn tỉnh. Sự bùng nổ phát triển kinh tế và hạ tầng đặt ra áp lực gay gắt lên tài nguyên đất đai: diện tích đất nông nghiệp giảm 235,61 ha chỉ trong giai đoạn 2015 - 2017 (tương ứng giảm 3,4%), đồng thời xuất hiện tình trạng sử dụng đất manh mún, chuyển mục đích sử dụng đất tùy tiện, dự án treo và những vướng mắc phức tạp trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư.

Trước bối cảnh đó, nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá khách quan kết quả thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2018, phân tích phản hồi thực tế của cán bộ quản lý cùng cộng đồng người dân, từ đó xây dựng phương án kế hoạch sử dụng đất khoa học đến năm 2020 cho thành phố Thanh Hóa. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 37 đơn vị hành chính cấp xã, phường trên địa bàn thành phố trong mốc thời gian 2016 - 2018 và định hướng tới năm 2020.

Kết quả đề tài có ý nghĩa thực tiễn then chốt trong việc hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu địa chính, hỗ trợ chính quyền địa phương tối ưu hóa chỉ tiêu phân bổ 3 nhóm đất chính (nông nghiệp, phi nông nghiệp, đất chưa sử dụng), vừa đảm bảo an ninh lương thực vừa thúc đẩy tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng (chiếm 47,81%) và thương mại - dịch vụ (chiếm 47,08%) phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận đa ngành về quản lý đất đai và kinh tế tài nguyên:

• Lý thuyết chức năng đất đai của Nguyễn Thế Đặng và cộng sự (2014), khẳng định đất đai giữ 8 chức năng cốt lõi: môi trường sống, tư liệu sản xuất đặc biệt, cân bằng sinh thái, tàng trữ nước, dự trữ khoáng sản, không gian sự sống, bảo tồn lịch sử văn hóa và vật mang sự sống.
• Khung quy hoạch sử dụng đất tích hợp theo tiêu chuẩn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO, 1993), nhấn mạnh việc đánh giá tiềm năng đất đai có hệ thống nhằm lựa chọn phương án tối ưu thỏa mãn nhu cầu xã hội song hành cùng bảo vệ tài nguyên lâu dài.
• Học thuyết kinh tế học đất đai và quan điểm sử dụng đất bền vững của Karl Marx, William Petty, Đoàn Công Quỳ (2006) và Nguyễn Đình Bồng (2006, 2010).
• Các khái niệm nền tảng: Quy hoạch sử dụng đất, Kế hoạch sử dụng đất, Chuyển mục đích sử dụng đất, Địa tô kinh tế và Quản lý nhà nước về đất đai.
• Khung pháp lý điều chỉnh: Hiến pháp năm 2013, Luật Đất đai năm 2013 (Điều 22, Điều 35 - 51), Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP và Thông tư số 29/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Hồ sơ địa chính, báo cáo niên giám thống kê, bản đồ quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2018 thu thập từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Thanh Hóa và Chi cục Thống kê thành phố.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu sơ cấp:
  • Khảo sát 90 hộ gia đình: Áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên (stratified random sampling) trên 3 vùng đại diện cho 37 phường, xã: Vùng 1 (khu vực trung tâm gồm 3 phường Lam Sơn, Trường Thi, Ba Đình), Vùng 2 (khu vực ven trung tâm gồm 3 phường An Hoạch, Phú Sơn, Đông Vệ) và Vùng 3 (khu vực ngoại thành gồm 3 xã Hoằng Anh, Quảng Đông, Thiệu Khánh). Mỗi vùng tiến hành điều tra 30 hộ theo 3 nhóm phân vị thu nhập: 10 hộ khá giàu, 10 hộ trung bình và 10 hộ nghèo.
  • Phỏng vấn sâu 30 cán bộ chuyên trách: Gồm 2 cán bộ thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, 10 cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố và 18 công chức địa chính xã, phường (2 cán bộ/địa bàn).
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu giữa chỉ tiêu phê duyệt và kết quả thực hiện, xử lý số liệu trên phần mềm Microsoft Excel. Phương pháp này giúp lượng hóa chính xác tỷ lệ hoàn thành các chỉ tiêu đất đai, giảm thiểu sai số chủ quan và chỉ rõ các điểm nghẽn trong quản lý.
• Timeline nghiên cứu: Dữ liệu hiện trạng và khảo sát xã hội học được thực hiện hoàn tất trong giai đoạn 2018 - 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ chuyển đổi cơ cấu đất đai diễn ra nhanh chóng, phù hợp với xu thế công nghiệp hóa. Diện tích đất nông nghiệp giảm từ 7.166,11 ha (năm 2015) xuống còn 6.930,5 ha (năm 2017), tương ứng giảm 235,61 ha để ưu tiên quỹ đất cho phát triển hạ tầng và đô thị. Tỷ trọng kinh tế phi nông nghiệp đạt trên 94,89% trong cơ cấu kinh tế năm 2017.

Thứ hai, giá trị sản xuất trên đất nông nghiệp gia tăng đáng kể. Dù diện tích gieo trồng giảm xuống còn 12.146,0 ha (bằng 96,7% so với cùng kỳ), giá trị canh tác năm 2017 đạt bình quân 86 triệu đồng/ha (gần gấp 1,5 lần so với năm 2010). Diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 389 ha cho thu nhập bình quân trên 250 triệu đồng/ha/năm; tổng diện tích đất lâm nghiệp đạt 380,81 ha (trong đó 354,22 ha đất có rừng) được bảo vệ ổn định phục vụ du lịch sinh thái Hàm Rồng.

Thứ ba, sự phân hóa rõ nét trong đánh giá của cán bộ và người dân về công tác quy hoạch. Kết quả khảo sát 90 hộ dân ghi nhận sự đồng thuận cao về hiệu quả mở rộng hạ tầng giao thông, nhưng có đến trên 40% hộ dân thuộc diện giải tỏa phản ánh những bất cập về giá bồi thường và hạ tầng khu tái định cư. Đồng thời, 30 cán bộ quản lý khẳng định việc thường xuyên thay đổi văn bản hướng dẫn và áp lực giải phóng mặt bằng là rào cản lớn nhất.

Thứ tư, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đạt bước tiến lớn với 100% xã phường có lưới điện chuẩn hóa nhờ dự án 236 tỷ đồng; 2 nhà máy nước Mật Sơn và Hàm Rồng cung cấp trên 50.000 m3/ngày đêm; tuy nhiên tỷ lệ thu gom rác thải mới đạt 70%, gây áp lực cho môi trường đô thị.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chênh lệch giữa quy hoạch và thực tiễn là do tốc độ tăng trưởng kinh tế vượt bậc (14% năm 2017) cùng áp lực dân số cơ học (374.873 người) tạo ra nhu cầu bùng nổ về đất ở và dịch vụ thương mại. Tình trạng này hoàn toàn tương đồng với các kết luận của Nguyễn Đình Bồng (2006, 2010) khi chỉ ra rằng các đô thị trẻ tại Việt Nam thường thiếu quy hoạch chi tiết đồng bộ, dẫn đến độ trễ dự án.

Để trực quan hóa các phát hiện trên, dữ liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn hiệu quả qua:

• Biểu đồ cột chồng thể hiện biến động diện tích giữa 3 nhóm đất chính (nông nghiệp, phi nông nghiệp, đất chưa sử dụng) qua các năm 2015, 2016, 2017 và 2018.
• Bảng ma trận chuyển dịch cơ cấu đất đai nhằm mô tả chi tiết dòng chuyển đổi từ đất chuyên trồng lúa nước sang đất giao thông, khu đô thị mới và đất công trình công cộng.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện cơ chế bồi thường và hỗ trợ tái định cư: UBND thành phố Thanh Hóa cần chủ trì điều chỉnh khung giá đất bồi thường tiệm cận giá thị trường, cam kết 100% dự án thu hồi đất phải hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư trước khi di dời dân, phấn đấu rút ngắn 30% đến 40% thời gian giải phóng mặt bằng trong giai đoạn 2019 - 2020.
• Huy động đa dạng hóa nguồn vốn phát triển hạ tầng: Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp cùng UBND thành phố thu hút các nguồn vốn ODA và xã hội hóa vượt mức 236 tỷ đồng nhằm nâng cấp mạng lưới thoát nước đô thị, nâng tỷ lệ thu gom và xử lý rác thải từ 70% lên tối thiểu 90% trước năm 2020.
• Ứng dụng công nghệ GIS và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu địa chính: Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố cần ứng dụng công nghệ GIS và phần mềm chuyên ngành để số hóa 100% bản đồ hiện trạng, liên thông dữ liệu giữa 37 xã phường theo Thông tư số 26/2014/TT-BTNMT, hoàn thành trong quý IV năm 2020.
• Nâng cao năng lực bộ máy cán bộ địa chính: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu định kỳ cho 100% cán bộ công chức địa chính xã phường và chuyên viên quản lý đất đai về quy trình lập kế hoạch sử dụng đất theo Luật Đất đai, hướng tới giảm 50% số lượng đơn thư khiếu nại phát sinh giai đoạn 2020 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nhà nước tại Sở và Phòng Tài nguyên và Môi trường: Khai thác phương pháp luận đánh giá kết quả quy hoạch trên 37 xã phường, áp dụng trực tiếp vào việc phân bổ chỉ tiêu cho hơn 6.930 ha đất nông nghiệp và lập phương án kế hoạch sử dụng đất hàng năm.
• Các chuyên gia quy hoạch và doanh nghiệp phát triển bất động sản: Tham khảo số liệu mật độ dân số 2.770 người/km2 và tốc độ tăng trưởng kinh tế 14% để định hình dự báo nhu cầu không gian đô thị, lựa chọn vị trí đầu tư dự án thương mại và dịch vụ phù hợp.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý đất đai: Sử dụng làm tài liệu tham khảo điển hình về kỹ thuật chọn mẫu phân tầng 90 hộ dân kết hợp phỏng vấn sâu 30 chuyên gia để xử lý đề tài đánh giá quy hoạch đất đai cấp huyện, thị xã.
• Lãnh đạo chính quyền tại các đô thị loại I, loại II trên toàn quốc: Rút ra bài học kinh nghiệm trong việc tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế phi nông nghiệp vượt ngưỡng 94,89% mà vẫn bảo tồn diện tích rừng và đất lúa năng suất cao.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao thành phố Thanh Hóa phải điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2018? Do tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức 14% năm 2017 cùng sự mở rộng địa giới hành chính, nhu cầu đất dành cho giao thông và công nghiệp tăng vượt dự báo ban đầu, đòi hỏi phải điều chỉnh quy hoạch để đảm bảo tính khả thi cho các dự án hạ tầng trọng điểm.

Quỹ đất nông nghiệp của thành phố Thanh Hóa biến động thế nào trong giai đoạn nghiên cứu? Diện tích đất nông nghiệp giảm từ 7.166,11 ha năm 2015 xuống 6.930,5 ha năm 2017 (giảm 235,61 ha, tương đương 3,4%). Tuy nhiên, giá trị sản xuất canh tác lại tăng gần 1,5 lần so với năm 2010, đạt 86 triệu đồng/ha/năm nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị cao.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát nào để thu thập dữ liệu sơ cấp? Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên, điều tra 90 hộ gia đình phân bổ đều trên 3 vùng kinh tế (mỗi vùng 30 hộ chia theo 3 mức thu nhập) và phỏng vấn trực tiếp 30 cán bộ chuyên môn từ cấp Sở, Phòng đến công chức địa chính xã, phường.

Thực trạng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và vệ sinh môi trường trên địa bàn đạt mức nào? Thành phố đã đạt 100% tỷ lệ hộ dùng điện nhờ dự án cải tạo lưới điện 236 tỷ đồng, 2 nhà máy nước sạch cấp trên 50.000 m3/ngày đêm. Tuy nhiên, hệ thống thu gom chất thải rắn mới đạt 70%, đòi hỏi phải bổ sung quỹ đất xử lý chất thải trong kế hoạch 2020.

Mục tiêu trọng tâm của phương án kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020 là gì? Phương án ưu tiên bố trí quỹ đất phát triển 140 cơ sở trường học, mở rộng các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 47, đồng thời khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt 380,81 ha đất lâm nghiệp nhằm bảo đảm cân bằng sinh thái đô thị bền vững.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và đánh giá thực tiễn kết quả thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2018 trên địa bàn thành phố Thanh Hóa với quy mô dân số 374.873 người.
• Lượng hóa chính xác xu hướng giảm 235,61 ha đất nông nghiệp đi kèm sự gia tăng hiệu quả sản xuất canh tác đạt 86 triệu đồng/ha/năm.
• Phân tích đa chiều dữ liệu khảo sát thực địa từ 90 hộ dân và 30 cán bộ quản lý, chỉ rõ các điểm nghẽn trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và quy hoạch treo.
• Xây dựng phương án kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020 có tính khả thi cao, đáp ứng tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 11,9%/năm của địa phương.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược về cơ chế chính sách, nguồn vốn, công nghệ GIS và nhân lực quản lý nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp khung dữ liệu khoa học tin cậy và bộ giải pháp thực tiễn hỗ trợ công tác quản trị tài nguyên đất đai tại các đô thị đang mở rộng nhanh. Trong giai đoạn tiếp theo 2020 - 2025, địa phương cần tiếp tục số hóa cơ sở dữ liệu địa chính và tích hợp kế hoạch sử dụng đất vào quy hoạch không gian đô thị tổng thể. Các cơ quan quản lý và bạn đọc quan tâm có thể khai thác chi tiết các chỉ tiêu số liệu của nghiên cứu để triển khai áp dụng vào thực tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Đất đai và một số lý luận về đất đai 1. Những chức năng chủ yếu của đất đai Theo Nguyễn Thế Đặng và cs (2014), Khái niệm về đất đai gắn liền với nhận thức của con người về thế giới tự nhiên. Sự nhận thức này không ngừng thay đổi theo thời gian.

Trong vòng 30 năm trở lại đây, trên nhiều diễn đàn người ta đã thừa nhận, đối với con người đất đai có những chức năng chủ yếu sau đây: * Chức năng môi trường sống Đất đai là cơ sở của mọi hình thái sinh vật sống trên lục địa thông qua việc cung cấp các môi trường sống cho sinh vật và gen di truyền để bảo tồn cho thực vật, động vật và các cơ thể sống cả trên và dưới mặt đất. * Chức năng sản xuất Đất đai là cơ sở cho rất nhiều hệ thống phục vụ cuộc sống con người qua quá trình sản xuất, cung cấp lương thực, thực phẩm và rất nhiều sản phẩm sinh vật khác cho con người sử dụng trực tiếp hay gián tiếp qua chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại thuỷ hải sản. * Chức năng cân bằng sinh thái Đất đai và việc sử dụng nó là nguồn và là tấm thảm xanh, hình thành một thể cân bằng năng lượng trái đất, sự phản xạ, hấp thụ và chuyển đổi năng lượng phóng xạ từ mặt trời và của tuần hoàn khí quyển địa cầu. * Chức năng tàng trữ và cung cấp nguồn nước Đất đai là kho tàng lưu trữ nước mặt và nước ngầm vô tận, có tác động mạnh tới chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và có vai trò điều tiết nước rất to lớn.

* Chức năng dự trữ Đất đai là kho tài nguyên khoáng sản cung cấp cho mọi nhu cầu sử dụng của con người. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 * Chức năng không gian sự sống Đất đai có chức năng tiếp thu, gạn lọc, là môi trường đệm và làm thay đổi hình thái, tính chất của các chất thải độc hại. * Chức năng bảo tồn, bảo tàng lịch sử Đất đai là trung gian để bảo vệ, bảo tồn các chứng cứ lịch sử, văn hoá của loài người, là nguồn thông tin về các điều kiện khí hậu, thời tiết trong quá khứ và cả về việc sử dụng đất đai trong quá khứ. * Chức năng vật mang sự sống Đất đai là không gian cho sự chuyển vận của con người, cho đầu tư, sản xuất và cho sự dịch chuyển của động vật, thực vật giữa các vùng khác nhau của hệ sinh thái tự nhiên.

Đất đai và sự phát triển kinh tế, xã hội Luật Đất đai 2013 cho biết: Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn nội lực, nguồn vốn to lớn của đất nước, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng. Đất đai có ý nghĩa kinh tế, chính trị, xã hội sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều đó đã được khẳng định trong luật đất đai. Trong số những điều kiện vật chất cần thiết cho hoạt động sản xuất và đời sống của con người, đất với lớp phủ thổ nhưỡng, khoáng sản trong lòng đất, rừng và mặt nước chiếm vị trí đặc biệt.

Đất là điều kiện đầu tiên và là nền tảng tự nhiên của bất kỳ một quá trình sản xuất nào. Các Mác cho rằng, đất là một phòng thí nghiệm vĩ đại, là kho tàng cung cấp các tư liệu lao động, vật chất, là vị trí để định cư, là nền tảng của tập thể. Khi nói về vai trò và ý nghĩa của đất đối với nền sản xuất xã hội, Mác đã khẳng định: "Lao động không phải là nguồn duy nhất sinh ra của cải vật chất và giá trị tiêu thụ - như William Petti đã nói - Lao động chỉ là cha của của cải vật chất, còn đất là mẹ". Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Chúng ta đều biết rằng, không có đất thì không thể có sản xuất, cũng như không có sự tồn tại của con người.

Đất là sản phẩm của tự nhiên, xuất hiện trước con người và tồn tại ngoài ý muốn của con người. Đất tồn tại như một vật thể lịch sử - tự nhiên. Trong giai đoạn đầu phát triển kinh tế, xã hội, khi mức sống của con người còn thấp, công năng chủ yếu của đất là tập trung vào sản xuất vật chất, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp. Khi xã hội phát triển ở mức độ cao hơn, công năng của đất từng bước được mở rộng, sử dụng đất cũng phức tạp hơn.

Đất đai không chỉ cung cấp cho con người các tư liệu vật chất để sinh tồn và phát triển mà còn cung cấp các điều kiện cần thiết để hưởng thụ và đáp ứng nhu cầu cho cuộc sống của nhân loại. Kinh tế - xã hội phát triển mạnh, cùng với sự bùng nổ dân số đã làm cho mối quan hệ giữa con người và đất đai ngày càng trở nên căng thẳng. Những sai lầm (có ý thức hoặc vô ý thức) của con người trong quá trình sử dụng đất cùng với sự tác động của thiên nhiên đã và đang làm huỷ hoại môi trường đất, một số công năng của đất đai bị suy yếu đi. Vấn đề tổ chức sử dụng đất theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững càng trở nên quan trọng, bức xúc và mang tính toàn cầu.

Cùng với sự phát triển không ngừng của sức sản xuất, công năng của đất cần được nâng cao theo hướng đa dạng, nhiều tầng nấc để truyền lại lâu dài cho các thế hệ mai sau. Những yếu tố quan hệ đến việc sử dụng đất Theo Nguyễn Thế Đặng và cs (2014), Việc sử dụng đất được xây dựng trên cơ sở một hệ thống các yếu tố tự nhiên và kinh tế, xã hội: - Về yếu tố tự nhiên: + Điều kiện khí hậu: Đất được hình thành và phát triển trong từng điều kiện khí hậu cụ thể, do đó sử dụng đất theo vùng, theo mùa. + Điều kiện địa hình: Đất cũng được hình thành và phát triển trong điều kiện địa hình cụ thể, theo độ cao, do đó sử dụng đất theo điều kiện địa hình, theo độ cao. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 + Điều kiện thổ nhưỡng: Đất có những tính chất hoá học, lý học, sinh học nhất định, đối tượng sử dụng đất có những nhu cầu sử dụng đất riêng biệt, do đó sử dụng đất dựa theo kết quả đánh giá, phân hạng đất thích hợp.

+ Điều kiện thuỷ văn: Mỗi vùng đều có hệ thống và chế độ thuỷ văn, thuỷ địa chất cụ thể, quyết định nguồn nước cung cấp cho các yêu cầu sử dụng đất, do đó sử dụng đất theo các đặc điểm của nguồn nước và chịu sự chuyển đổi của nguồn nước. + Điều kiện không gian: Sử dụng đất căn cứ vào đặc điểm địa hình, quy mô diện tích, hình thể mảnh đất. + Vị trí địa lý: Vị trí địa lý của vùng sẽ tạo ra những lợi thế so sánh, tạo ra tiền đề sử dụng đất. - Về yếu tố kinh tế xã hội: + Điều kiện dân số và lao động: Dân số và lao động là nguồn lực, điều kiện để sử dụng đất, song trình độ lao động phản ánh trình độ thâm canh sử dụng, cải tạo đất.

+ Điều kiện vốn và cơ sở vật chất kỹ thuật của sản xuất xã hội: Vốn và cơ sở vật chất kỹ thuật quyết định quy mô, tốc độ và trình độ thâm canh sử dụng đất. + Trình độ quản lý và tổ chức sản xuất: Hình thức quản lý và tổ chức sản xuất dựa trên cơ sở trình độ phát triển của công nghiệp. Do đó cũng quyết định hình thức và mức độ khai thác sử dụng đất. + Sự phát triển của khoa học và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật: Tiềm năng đất đai phụ thuộc vào sự phát triển khoa học và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật.

+ Chế độ kinh tế, xã hội: Chế độ kinh tế, xã hội phản ánh trình độ phát triển phương thức sản xuất, quy định mục đích sử dụng đất cho lợi ích của tầng lớp nào, do đó quy định cả phương thức khai thác và hiệu quả sử dụng đất (Đoàn Công Qùy, 2006). Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xu thế phát triển trong tiến trình sử dụng đất Theo Nguyễn Đình Bồng (2006), Trong thời đại hiện nay, tiến trình sử dụng đất phát triển theo các xu thế sau: - Khai thác tiềm năng đất đai theo cả hai chiều rộng và sâu: mở rộng quy mô và diện tích đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế, sử dụng đất ổn định và bền vững. - Xây dựng cơ cấu sử dụng đất theo hướng đa dạng hóa trong mục đích sử dụng đất.

- Sử dụng đất theo hướng xã hội hóa và tăng cường sự kiểm soát của Nhà nước. - Sử dụng đất theo xu thế phát triển kinh tế hợp tác hóa, khu vực hóa và toàn cầu hóa. - Sử dụng đất trong hệ cân bằng sinh thái và bảo vệ môi trường 1. Quan điểm sử dụng đất - Đất đai nằm trong nhóm tài nguyên hạn chế của Việt Nam nhưng lại là điều kiện không thể thiếu được trong mọi quá trình phát triển, vì vậy việc sử dụng thật tốt tài nguyên quốc gia này không chỉ sẽ quyết định tương lai của nền kinh tế đất nước, mà còn là sự đảm bảo cho mục tiêu ổn định chính trị và phát triển xã hội.

Xã hội càng phát triển thì giá trị của đất đai sẽ càng cao và yêu cầu về sử dụng đất càng phải tốt hơn với hiệu qủa kinh tế xã hội cao hơn. Đất đai vốn là tặng vật của thiên nhiên cho con người, được các dân tộc bảo vệ để trở thành đất nước của mình, vốn mang trong đó tính bình đẳng về quyền và quyền lợi giữa mọi người. Chính sách đất đai hợp lý tạo nên tính bền vững xã hội, bảo đảm quyền lợi hợp lý của từng gia đình, từng cá nhân, đồng thời bảo đảm quyền lợi của cộng đồng, của toàn dân tộc. Sử dụng đất hợp lý là một tác nhân trực tiếp tạo nên tính bền vững trong quá trình phát triển bền vững của đất nước, của dân tộc (Đoàn Công Qùy và cs, 2006).