Đánh Giá Sự Phục Hồi Miễn Dịch Tế Bào Ở Trẻ Em Nhiễm HIV-1 Được Điều Trị Tại Bệnh Viện Nhi Trung ...

Luận văn thạc sĩ y tế nghiên cứu hus đánh giá sự phục hồi miễn dịch tế bào ở trẻ em nhiễm hiv 1 được điều trị thuốc kháng hiv tại, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Hà Thị Phương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Sinh học thực nghiệm
• Đề tài: Đánh Giá Sự Phục Hồi Miễn Dịch Tế Bào Ở Trẻ Em Nhiễm HIV-1 Được Điều Trị Thuốc Kháng HIV Tại Bệnh Viện Nhi Trung Ương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Lịch sử phát hiện và tình hình nhiễm HIV
• 1.1.1. Sự phát hiện và tình hình nhiễm HIV trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình nhiễm HIV ở Việt Nam
• 1.2. Đặc điểm của HIV
• 1.2.1. Hình dạng và cấu trúc
• 1.2.2. Sự xâm nhập và nhân lên của virus tại tế bào vật chủ
• 1.2.3. Những tế bào tham gia đáp ứng miễn dịch trong HIV
• 1.2.3.1. Tế bào lympho T
• 1.2.3.2. Đáp ứng của hệ miễn dịch sau nhiễm HIV
• 1.3. Thuốc kháng HIV
• 1.4. Nghiên cứu về sự phục hồi miễn dịch sau điều trị ARV
• 1.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.4.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.5. Phương pháp thăm dò tế bào miễn dịch bằng Flow cytometry
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 2.5. Địa điểm nghiên cứu
• 2.6. Thời gian nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp nghiên cứu
• 2.8. Thiết kế nghiên cứu
• 2.9. Các chỉ số và biến số nghiên cứu
• 2.10. Quy trình thu thập và xử lý mẫu bệnh phẩm
• 2.11. Phân tích số liệu
• 2.12. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Phân bố tuổi, giới của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Sự thay đổi tế bào miễn dịch ở trẻ em khỏe mạnh theo lứa tuổi
• 3.3. Sự thay đổi miễn dịch tế bào của trẻ HIV theo thời gian điều trị
• 3.4. Sự thay đổi TCD4 theo thời gian điều trị
• 3.5. Sự thay đổi số lượng tế bào Th1 theo thời gian điều trị
• 3.6. Sự thay đổi tế bào Th2 theo thời gian điều trị
• 3.7. Sự thay đổi tế bào Th17 theo thời gian điều trị
• 3.8. Sự thay đổi tế bào Treg theo thời gian điều trị
• 3.9. Sự thay đổi tỉ lệ các tế bào dưới nhóm TCD4 theo thời gian điều trị
• 3.10. Sự thay đổi tế bào TCD8 và tỉ lệ TCD8 hoạt hoá theo thời gian điều trị
• 3.11. Sự thay đổi tế bào MAIT và tỉ lệ tế bào MAIT hoạt hoá theo thời gian điều trị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Phục Hồi Miễn Dịch Tế Bào Ở Trẻ Em Nhiễm HIV 1

Đánh giá phục hồi miễn dịch tế bào ở trẻ em nhiễm HIV-1 là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu y học hiện đại. HIV-1 gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ em. Việc điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV) đã cho thấy hiệu quả trong việc phục hồi chức năng miễn dịch. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về quá trình này.

1.1. Tình Hình Nhiễm HIV 1 Ở Trẻ Em Tại Việt Nam

Tình hình nhiễm HIV-1 ở trẻ em tại Việt Nam đang gia tăng. Theo báo cáo của Bộ Y tế, số trẻ em nhiễm HIV-1 đã tăng lên đáng kể trong những năm qua. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu tác động của virus này.

1.2. Tác Động Của HIV 1 Đến Hệ Miễn Dịch Của Trẻ Em

HIV-1 chủ yếu tấn công tế bào TCD4, làm suy giảm khả năng miễn dịch của trẻ em. Điều này dẫn đến tình trạng dễ bị nhiễm trùng và các bệnh lý khác. Việc hiểu rõ tác động của virus đến hệ miễn dịch là cần thiết để phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Điều Trị HIV 1 Ở Trẻ Em

Mặc dù có sự phát triển của các phương pháp điều trị, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc điều trị HIV-1 ở trẻ em. Các vấn đề như khả năng tiếp cận thuốc, sự tuân thủ điều trị và tác dụng phụ của thuốc cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Thuốc Kháng Virus

Nhiều trẻ em nhiễm HIV-1 không được tiếp cận với thuốc kháng virus do thiếu cơ sở hạ tầng y tế hoặc chi phí điều trị cao. Điều này dẫn đến tình trạng bệnh tiến triển và tăng nguy cơ tử vong.

2.2. Tác Dụng Phụ Của Thuốc Kháng Virus

Các thuốc kháng virus có thể gây ra nhiều tác dụng phụ, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của trẻ em. Việc theo dõi và quản lý các tác dụng phụ này là rất quan trọng trong quá trình điều trị.

III. Phương Pháp Đánh Giá Phục Hồi Miễn Dịch Tế Bào Ở Trẻ Em Nhiễm HIV 1

Để đánh giá sự phục hồi miễn dịch tế bào, các phương pháp như đếm tế bào TCD4, TCD8 và phân tích các tế bào miễn dịch khác được sử dụng. Những phương pháp này giúp theo dõi hiệu quả của điều trị và tình trạng sức khỏe của trẻ em.

3.1. Phương Pháp Đếm Tế Bào Miễn Dịch

Phương pháp đếm tế bào miễn dịch như Flow Cytometry cho phép xác định số lượng và tỷ lệ các loại tế bào TCD4, TCD8. Điều này giúp đánh giá chính xác tình trạng miễn dịch của trẻ em nhiễm HIV-1.

3.2. Phân Tích Các Dưới Nhóm Tế Bào TCD4

Nghiên cứu các dưới nhóm tế bào TCD4 như Th1, Th2, Th17 giúp hiểu rõ hơn về đáp ứng miễn dịch của trẻ em. Sự thay đổi của các tế bào này theo thời gian điều trị cũng là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả điều trị.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phục Hồi Miễn Dịch Tế Bào Ở Trẻ Em Nhiễm HIV 1

Nghiên cứu cho thấy sự phục hồi miễn dịch tế bào ở trẻ em nhiễm HIV-1 sau điều trị ARV là khả thi. Sự gia tăng số lượng tế bào TCD4 và các dưới nhóm tế bào miễn dịch khác đã được ghi nhận, cho thấy hiệu quả của điều trị.

4.1. Sự Thay Đổi Số Lượng Tế Bào TCD4 Sau Điều Trị

Số lượng tế bào TCD4 ở trẻ em nhiễm HIV-1 đã tăng lên đáng kể sau 24 tháng điều trị ARV. Điều này cho thấy khả năng phục hồi miễn dịch của trẻ em là khả thi nếu được điều trị kịp thời.

4.2. Đánh Giá Tình Trạng Miễn Dịch Sau 60 Tháng Điều Trị

Sau 60 tháng điều trị, tình trạng miễn dịch của trẻ em nhiễm HIV-1 đã có những cải thiện rõ rệt. Sự gia tăng của các tế bào TCD4 và các tế bào miễn dịch khác cho thấy hiệu quả lâu dài của liệu pháp ARV.

V. Kết Luận Về Đánh Giá Phục Hồi Miễn Dịch Tế Bào Ở Trẻ Em Nhiễm HIV 1

Đánh giá phục hồi miễn dịch tế bào ở trẻ em nhiễm HIV-1 là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Kết quả cho thấy việc điều trị ARV có thể giúp phục hồi chức năng miễn dịch, từ đó cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống của trẻ em.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về HIV 1

Nghiên cứu về HIV-1 cần tiếp tục được mở rộng để tìm ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Việc phát triển vaccine và các liệu pháp mới là cần thiết để giảm thiểu tác động của HIV-1 đến trẻ em.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Việc Hỗ Trợ Trẻ Em Nhiễm HIV 1

Cộng đồng cần có những biện pháp hỗ trợ trẻ em nhiễm HIV-1, từ việc nâng cao nhận thức đến cung cấp dịch vụ y tế. Sự tham gia của cộng đồng là rất quan trọng trong việc cải thiện tình trạng sức khỏe của trẻ em nhiễm HIV-1.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ---------------------- HÀ THỊ PHƯƠNG ĐÁNH GIÁ SỰ PHỤC HỒI MIỄN DỊCH TẾ BÀO Ở TRẺ EM NHIỄM HIV-1 ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ THUỐC KHÁNG HIV TẠI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC Hà Nội - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN --------------------- HÀ THỊ PHƯƠNG ĐÁNH GIÁ SỰ PHỤC HỒI MIỄN DỊCH TẾ BÀO Ở TRẺ EM NHIỄM HIV-1 ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ THUỐC KHÁNG HIV TẠI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG Chuyên ngành: Sinh học thực nghiệm Mã số: 8420101.14 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TS NGUYỄN THANH BÌNH 2. TS LÊ HỒNG ĐIỆP Hà Nội - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BẢNG CHÚ THÍCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ADCC Antibody Dependent Cell Độc tế bào phụ thuộc kháng thể Cytotoxicity AIDS Acquried Immunodeficiency Hội chứng suy giảm miễn dịch Syndrome mắc phải ở người APC Antigen Presenting Cells Tế bào trình diện kháng nguyên ART Antiretroviral Therapy Liệu pháp kháng virus ARV Antiretroviral Thuốc kháng virus BCTT Bạch cầu trung tính CD Cluster of Defferentiation Cụm biệt hoá CDC Centers for Disease Control Cục phòng chống bệnh tật Hoa and Prevention Kỳ Cs Cộng sự FCM Flowcytometry Đếm tế bào dòng chảy HIV Human Immunodeficiency Virus gây suy giảm miễn dịch ở Virus người IL Interleukin KDa Kilo Dalton KST Ký sinh trùng LAV Lymphodenopathy Virus liên quan với bệnh lý Associated Virus lympho MAIT Mucosal – associated Tế bào T niêm mạc invariant T cells MHC Major Histocompatibility Phức hợp hòa hợp tổ chức chủ Complex yếu NK Natural Killer cell Tế bào diệt tự nhiên ABC Abacavir LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3TC Lamivudine TDF Tenofovir Disoproxil Fumarate Thuốc kháng HIV, nhóm ức chế EFV Efavirenz enzyme phiên mã ngược FTC Emtricitabine NVP Nevirapine LPV/r Lopinavir/ritonavir Thuốc kháng HIV, nhóm ức chế protease NNRTI Non -nucleoside reverse Thuốc ức chế enzyme phiên mã transcriptase inhibitor ngược non –nucleoside NRTI Nucleoside reverse Thuốc ức chế enzyme phiên mã transcriptase inhibitor ngược nucleoside SD Standard Deviation Độ lệch chuẩn Th1 T-helper 1 Tế bào T hỗ trợ 1 Th2 T-helper 2 Tế bào T hỗ trợ 2 Th17 T-helper 17 Tế bào T hỗ trợ 17 Treg T-regulator cells Tế bào T điều hòa Tfh T follicular helper Tế bào T hỗ trợ nang TNF Tumor necrosis factor Yếu tố hoại tử u UNAIDS United Nations Programme Chương trình Phối hợp của Liên on HIV/AIDS Hợp Quốc về HIV/AIDS LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của thầy cô, bạn bè đồng nghiệp cùng các cơ quan. Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn: - Đảng ủy, Ban giám hiệu, Phòng sau đại học, Bộ môn Hóa sinh và Sinh học phân tử Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên - ĐHQG Hà Nội. - Ban Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung Ương. - Các cán bộ, nhân viên khoa Huyết học - Bệnh viện Nhi Trung Ương. - Phòng khám ngoại trú, khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Trung Ương Đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất tới TS. Nguyễn Thanh Bình - giảng viên Bộ môn Miễn Dịch - Sinh Lý Bệnh trường Đại Học Y Hà Nội, Phó Trưởng Khoa Huyết Học Bệnh viện Nhi Trung Ương, người thầy đã hết lòng hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành nghiên cứu này. Tôi xin trân thành cảm ơn TS. Lê Hồng Điệp - giảng viên bộ môn Hóa sinh và Sinh học phân tử, Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên - Đại Học Quốc Gia Hà Nội đã đóng góp ý kiến bổ ích và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới bố mẹ, anh chị, chồng con và tất cả những người thân trong gia đình, cùng bạn bè đồng nghiệp đã động viên, chia sẻ khó khăn với tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày 20 tháng 08 năm 2018 Hà Thị Phương LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi là Hà Thị Phương, học viên cao học khóa 24, Trường Đại học Khoa Học Tự Nhiên - Đại Học Quốc Gia Hà Nội, chuyên ngành Sinh học thực nghiệm, xin cam đoan: 1. Đây là Luận văn do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thanh Bình. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam kết này. Hà Nội, ngày 20 tháng 08 năm 2018 Người viết cam đoan Hà Thị Phương LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. Lịch sử phát hiện và tình hình nhiễm HIV . Sự phát hiện và tình hình nhiễm HIV trên thế giới . Tình hình nhiễm HIV ở Việt Nam . Đặc điểm của HIV . Hình dạng và cấu trúc. Sự xâm nhập và nhân lên của virus tại tế bào vật chủ . Những tế bào tham gia đáp ứng miễn dịch trong HIV . Tế bào lympho T . Đáp ứng của hệ miễn dịch sau nhiễm HIV . Thuốc kháng HIV . Nghiên cứu về sự phục hồi miễn dịch sau điều trị ARV. Tình hình nghiên cứu trên thế giới . Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam . Phương pháp thăm dò tế bào miễn dịch bằng Flow cytometry .28 CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tượng nghiên cứu . Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ . Cỡ mẫu nghiên cứu . Địa điểm nghiên cứu . Thời gian nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu . Các chỉ số và biến số nghiên cứu . Quy trình thu thập và xử lý mẫu bệnh phẩm . Phân tích số liệu .35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đạo đức nghiên cứu .35 CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN. Phân bố tuổi, giới của đối tượng nghiên cứu . Sự thay đổi tế bào miễn dịch ở trẻ em khỏe mạnh theo lứa tuổi . Sự thay đổi miễn dịch tế bào của trẻ HIV theo thời gian điều trị . Sự thay đổi TCD4 theo thời gian điều trị . Sự thay đổi số lượng tế bào Th1 theo thời gian điều trị . Sự thay đổi tế bào Th2 theo thời gian điều trị . Sự thay đổi tế bào Th17 theo thời gian điều trị . Sự thay đổi tế bào Treg theo thời gian điều trị . Sự thay đổi tỉ lệ các tế bào dưới nhóm TCD4 theo thời gian điều trị. Sự thay đổi tế bào TCD8 và tỉ lệ TCD8 hoạt hoá theo thời gian điều trị . Sự thay đổi tế bào MAIT và tỉ lệ tế bào MAIT hoạt hoá theo thời gian điều trị .60 TÀI LIỆU THAM KHẢO .61 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân bổ tuổi giới của đối tượng nghiên cứu .37 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 1. Cấu trúc của HIV . Vòng đời của virus HIV . Diễn biến tự nhiên sau nhiễm virus HIV . Sơ đồ biệt hoá dòng lympho . Sự biệt hoá các dưới nhóm của TCD4 . Sự hoạt hoá tế bào MAIT . Cơ chế phá huỷ tế bào TCD4 trong nhiễm HIV . Biến đổi của TCD4 và TCD8 trong nhiễm HIV . Sơ đồ tác động của thuốc kháng HIV . Sự thay đổi số lượng tế bào T và dưới nhóm ở trẻ bình thường . Sự thay đổi số lượng TCD4 theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi tỉ lệ TCD4 theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi số lượng Th1 theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi số lượng Th2 theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi số lượng Th17 theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi số lượng Treg theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi tỉ lệ các tế bào dưới nhóm TCD4 theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi số lượng TCD8 theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi tỉ lệ TCD8 hoạt hoá theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV . Sự thay đổi tế bào MAIT theo thời gian điều trị thuốc kháng HIV .56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẶT VẤN ĐỀ HIV (Human Immunodeficiency Virus) là virus gây nên hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (AIDS – Acquired Immunodeficiency Syndrome), làm cho cơ thể mất sức đề kháng với các tác nhân gây bệnh [34]. Xuất hiện từ năm 1980, HIV- AIDS nhanh chóng trở thành đại dịch và là mối lo sợ của loài người [12]. Theo UNAIDS năm 2016, toàn thế giới có khoảng 36,7 triệu người đang phải sống chung với HIV; 1,8 triệu ca nhiễm mới; 1 triệu người chết vì AIDS. Cũng theo UNAIDS năm 2016 ở trẻ em dưới 15 tuổi: có 160.000 trường hợp nhiễm mới nâng tổng số trẻ nhiễm HIV lên 2,1 triệu; số trẻ tử vong liên quan đến AIDS là 120. Ở Việt Nam, theo báo cáo của Bộ y tế, tính đến tháng 6 năm 2017, số người nhiễm HIV được báo cáo còn sống là 209.591 trường hợp, tuy nhiên số quản lý dược chỉ đạt 80%, số bệnh nhân AIDS trong số người nhiễm HIV là 90.190 trường hợp, tổng số người nhiễm HIV tử vong là 90.980 trường hợp 1 HIV khi vào cơ thể người, sẽ xâm nhập và nhân lên trong nhiều loại tế bào nhưng chủ yếu là tế bào TCD4, là tế bào có thẩm quyền miễn dịch quan trọng nhất, làm giảm số lượng tế bào TCD4, do đó gây nên tình trạng suy giảm miễn dịch, làm cho cơ thể mất khả năng chống đỡ với các tác nhân gây bệnh, tạo nên các tình trạng nhiễm trùng cơ hội, phát triển bệnh ác tính. Nhờ khả năng trốn thoát miễn dịch, khả năng biến đổi và tiến hoá liên tục, HIV vẫn là một thách thức đối với nhân loại 34,45,63. Cho đến hiện tại, sau gần 40 năm đối mặt với virus HIV, con người vẫn chưa tạo ra được vaccine phòng chống HIV. Để hạn chế sự lan rộng của đại dịch HIV-AIDS, việc điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV) đóng vai trò hết sức quan trọng.