Chương I: Cơ sở lí luận về năng lực cạnh tranh Chương II: Đánh giá năng lực cạnh tranh của Học viện đào tạo quốc tế AN I Chương III: Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho Học viện đào tạo quốc tế AN I PHẦ III: KẾT LUẬ PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G I: CƠ SỞ LÍ LUẬ VỀ Ă G LỰC CẠ H TRA H 1. Một số vấn đề lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 1. Khái niệm về cạnh tranh Cạnh tranh là những hoạt động của một cá nhân hay tổ chức hướng đến mục tiêu là giành được những lợi thế trong một môi trường nhất định. Cạnh tranh thúc đN y doanh nghiệp phát huy hết khả năng của mình bằng cách khuyến khích họ phấn đấu đạt tiêu chuN n trước hết phải tối thiểu về chất lượng, dịch vụ và giá cả.
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau được đưa ra khi nói về cạnh tranh. Theo Từ điển Bách khoa của Việt N am (1995) “Cạnh tranh (trong kinh doanh) là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất hàng hoá, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu, nhằm dành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ thị trường có lợi nhất” Theo giáo trình Kinh tế học chính trị K. Marx (2014) thì định nghĩa rằng: “Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản để giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch” 8 Theo Michael Porter (1980): “Cạnh tranh là giành lấy thị phần. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đang có.
Kết quả của quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi” Theo Diễn đàn tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD): “Cạnh tranh là khả năng của các doanh nghiệp, ngành, quốc gia, vùng trong việc tạo ra việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế” Qua các định nghĩa trên có thể tóm lại một số đặc điểm về cạnh tranh như sau: + N ói đến cạnh tranh là nói đến sự ganh đua lẫn nhau nhằm giành lấy phần lợi thế về mình. N âng cao vị thế của người này mà giảm vị thế của người kia. + Mục tiêu cuối cùng của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận. + Cạnh tranh diễn ra trong môi trường cụ thể, có ràng buộc chung mà các bên tham gia phải tuân theo như: đặc điểm sản phN m, thị trường, điều kiện pháp lý, thông lệ kinh doanh… + Trong quá trình cạnh tranh, các chủ thể có quyền sử dụng nhiều công cụ khác nhau như: đặc tính và chất lượng sản phN m, giá cả, chất lượng dịch vụ đi kèm, nhân viên bán hàng, hình thức thanh toán… 1.
Vai trò cạnh tranh - Vai trò của cạnh tranh đối với nền kinh tế Cạnh tranh là động lực phát triển kinh tế, nâng cao năng suất lao động của con người. Một nền kinh tế mạnh là nền kinh tế mà các tế bào của nó là các doanh nghiệp phát triển có khả năng cạnh tranh cao. Tuy nhiên, để nền kinh tế được phát triển bên vững thì cạnh tranh được đề cập đến phải là cạnh tranh hoàn hảo, cạnh tranh lành mạnh, các doanh nghiệp cạnh tranh nhau để cùng phát triển, cùng đi lên. Còn cạnh tranh độc quyền sẽ ảnh hưởng không tốt đến nền kinh tế, nó tạo ra môi trường kinh doanh không bình đẳng dẫn đến mâu thuẫn về quyền lợi và lợi ích kinh tế trong xã hội, làm cho nền kinh tế không ổn định.
Cạnh tranh hoàn hảo sẽ đào thải các doanh nghiệp làm ăn không hiệu quả. Vì vậy mà bắt buộc các doanh nghiệp phải lựa chọn được phương án kinh doanh có chi phí thấp nhất nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. 9 N hư vậy cạnh tranh tạo sự đổi mới mang lại sự tăng trưởng kinh tế. - Vai trò của cạnh tranh đối với doanh nghiệp Cạnh tranh là điều bất khả kháng đối với mỗi doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường.
Cạnh tranh có thể được coi là cuộc chạy đua khốc liệt mà các doanh nghiệp không thể tránh khỏi mà phải tìm mọi cách vươn nên để chiếm ưu thế và chiến thắng. Cạnh tranh buộc các doanh nghiệp luôn tìm cách nâng cao chất lượng sản phN m, dịch vụ, thay đổi kiểu dáng mẫu mã đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Cạnh tranh khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các công nghệ mới, hiện đại, tạo sức ép buộc các doanh nghiệp phải sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của mình để giảm giá thành, nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, tạo ra các sản phN m mới khác biệt có sức cạnh tranh cao. Cạnh tranh khốc liệt sẽ làm cho doanh nghiệp thể hiện được khả năng “bản lĩnh” của mình trong quá trình kinh doanh.
N ó sẽ làm cho doanh nghiệp càng vững mạnh và phát triển hơn nếu nó chịu được áp lực cạnh tranh trên thị trường. Chính sự tồn tại khách quan và sự ảnh hưởng của cạnh tranh đối với nền kinh tế nói chung và đến từng doanh nghiệp nói riêng nên việc nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp là một đòi hỏi tất yếu khách quan trong nền kinh tế thị trường. - Vai trò của cạnh tranh đối với người tiêu dùng: Trên thị trường cạnh tranh giữa các DN càng diễn ra gay gắt thì người được lợi nhất là khách hàng. Khi có cạnh tranh thì người tiêu dùng không phải chịu một sức ép nào mà còn được hưởng những thành quả do cạnh tranh mang lại như: chất lượng sản phN m tốt hơn, giá bán thấp hơn, chất lượng phục vụ cao hơn,… Đồng thời khách hàng cũng tác động trở lại đối với cạnh tranh bằng những yêu cầu về chất lượng hàng hóa, về giá cả, về chất lượng phục vụ… Khi đòi hỏi của người tiêu dùng càng cao làm cho cạnh tranh giữa các doanh nghiệp càng gay gắt hơn để giành được nhiều khách hàng - Vai trò của cạnh tranh đối với ngành giáo dục: Trong bối cảnh hiện nay, giáo dục muốn phát triển tất yếu phải cạnh tranh.
Các trung tâm cần chủ động nghiên cứu, tìm kiếm các nguồn học liệu phù hợp, các chương trình, bài giảng phong phú đúng chuN n cũng như phải có sự cam kết đầu ra thì mới thu hút được khách hàng. 10 Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đặt ra những yêu cầu mới cho nền giáo dục – đào tạo. Song song với củng cố phát triển hệ thống giáo dục làm nồng cốt là việc phát triển các loại hình trường, loại hình đào tạo nhằm thu nhận hầu hết những ai có nhu cầu và điều kiện được vào học. Học sinh có nhiều cơ hội để xin vào học các trường, các nghề phù hợp với khả năng và điều kiện của mình, được học thêm các môn ngoài chương trình theo yêu cầu của phụ huynh học sinh nhằm có được năng lực thích ứng với yêu cầu mới trong cơ chế thị trường.
(Tạp chí cộng sản, 2021) Xã hội càng phát triển, nhu cầu học tập càng tăng lên làm cho các trường công lập trở nên quá tải, một số cá nhân hoặc nhóm người đầu tư mở các cơ sở giáo dục ngoài công lập và đã xuất hiện sự cạnh tranh giữa các trường công với trường ngoài công lập với nhau. Theo Alfred Marshall (1890): Cung và cầu là hai yếu tố quyết định giá cả trong thị trường, vận động theo quy luật ngược chiều. Khi cầu lớn hơn cung giá cả tăng, khi cung lớn hơn cầu thì giả cả giảm. N ếu mức đóng góp ngang nhau, trường nào dạy chất lượng cao hơn, học sinh sẽ tập trung xin vào học ở đó.
N ghĩa là các quy luật của kinh tế thị trường đã dần đi vào giáo dục và trong giáo dục có thể coi phụ huynh học sinh, học sinh là khách hàng của nhà trường. Tóm lại, cạnh tranh là quy luật khách quan của kinh tế thị trường. Kinh tế thị trường là sự phát triển tất yếu và Việt N am đang xây dựng một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý vĩ mô của nhà nước, lấy thành phần kinh tế nhà nước làm chủ đạo. Dù ở bất kì thành phần kinh tế nào thì các doanh nghiệp cũng phải vận hành theo qui luật khách quan của nền kinh tế thị trường.
N ếu doanh nghiệp nằm ngoài quy luật vận động đó thì tất yếu sẽ bị loại bỏ, không thể tồn tại. Chính vì vậy chấp nhận cạnh tranh và tìm cách để nâng cao khả năng cạnh tranh của mình chính là doanh nghiệp đang tìm con đường sống cho mình. Các hình thức cạnh tranh - Cạnh tranh về sản phqm Để cạnh tranh đòi hỏi sản phN m dịch vụ của doanh nghiệp phải thỏa mãn tốt nhu 11 cầu của khách hàng mục tiêu. Cạnh tranh sản phN m có thể là cạnh tranh về chất lượng dịch vụ, sự đa dạng các dịch vụ giá trị gia tăng.
Trong môi trường cạnh tranh gay gắt hiện nay, cạnh tranh về sản phN m dịch vụ là sự cạnh tranh mà doanh nghiệp cần hoàn chỉnh cho các sản phN m của mình dưới các hình thức như bao gói, quảng cáo, tư vấn khách hàng, những đặc điểm giao hàng, dịch vụ lưu kho… Cạnh tranh về sản phN m có thể là hoàn thiện sản phN m hiện có bằng cách cải tiến các thông số chất lượng của sản phN m dịch vụ hay tiến hành nghiên cứu sự phát triển để đưa ra các sản phN m dịch vụ mới thỏa mãn tốt nhu cầu của khách hàng mục tiêu, cạnh tranh bằng việc đa dạng hóa sản phN m, đa dạng hóa các thông số của sản phN m. - Cạnh tranh về giá Giá cả là một công cụ quan trọng trong cạnh tranh, biểu hiện bằng tiền của giá sản phN m mà người bán nhận được từ người mua thông qua trao đổi hàng hóa trên thị trường. Giá cả phụ thuộc vào hai yếu tố sau: + Yếu tố kiểm soát được: Chi phí bán hàng, chi phí sản xuất, chi phí lưu thông, chi phí yểm trợ và tiếp xúc bán hàng,… + Yếu tố không kiểm soát được: Quan hệ cung cầu trên thị trường, cạnh tranh trên thị trường, sự điều tiết của nhà nước,… Các chính sách để định giá: Một trong những nội dung cơ bản của chiến lược giá cả đó là việc định giá.