Cảm nhận của khách hàng về năng lực cạnh tranh của HDBank trong huy động vốn tiền gửi

Khách hàng đánh giá năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gửi tại HDBank PGD Vinh, khám phá những yếu tố quyết định thành công.

• Tác giả: Đặng Thu Thuỷ
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Đánh Giá Năng Lực Cạnh Tranh Của HDBank Trong Huy Động Vốn Tiền Gửi
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Nghiên cứu định tính
• 1.4.2. Nghiên cứu định lượng
• 1.5. Kết cấu đề tài
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI CỦA NHTM
• 2.1.1. Lý luận liên quan đến cảm nhận của khách hàng về huy động vốn trong Ngân hàng thương mại
• 2.1.1.1. Khái niệm cảm nhận của khách hàng
• 2.1.1.2. Khái niệm huy động vốn
• 2.1.1.3. Khái niệm huy động vốn tiền gửi
• 2.1.1.4. Đặc điểm huy động vốn
• 2.1.1.5. Nguyên tắc huy động vốn
• 2.1.1.6. Vai trò huy động vốn
• 2.1.2. Năng lực cạnh tranh
• 2.1.2.1. Khái niệm cạnh tranh
• 2.1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh
• 2.1.2.2.1. Các yếu tố bên trong NHTM
• 2.1.2.2.2. Các yếu tố bên ngoài NHTM
• 2.1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh
• 2.1.3. Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh
• 2.1.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.1.5. Bàn luận các nghiên cứu liên quan
• 2.1.5.1. Nghiên cứu của Larmaque (2005)
• 2.1.5.2. Nghiên cứu của Subbulakshmi (2012)
• 2.1.5.3. Nghiên cứu của Hoàng Thị Thanh Hằng (2013)
• 2.1.6. Mô hình nghiên cứu
• 2.1.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM
• 2.2.1. Giới thiệu tổng quan về Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM
• 2.2.1.1. Lịch sử hình thành của Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM
• 2.2.1.2. Hoạt động kinh doanh chủ yếu của Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM
• 2.2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.2.1.4. Thực trạng hoạt động huy động vốn tiền gửi tại HDBank
• 2.2.2. Thực trạng về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn của HDBank
• 2.2.2.1. Sản phẩm huy động vốn tiền gửi
• 2.2.2.2. Mạng lưới hoạt động
• 2.2.2.3. Thương hiệu của NHTM
• 2.2.2.4. Năng lực tài chính của NHTM
• 2.2.2.5. Năng lực quản trị
• 2.2.2.6. Năng lực công nghệ thông tin
• 2.2.2.7. Nguồn nhân lực
• 2.2.3. Mô tả kết quả nghiên cứu
• 2.2.3.1. Thống kê mô tả các dữ liệu quan sát
• 2.2.3.2. Thống kê mô tả các biến quan sát
• 2.2.3.3. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
• 2.2.3.3.1. Hệ số Cronbach’s Alpha
• 2.2.3.3.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 2.2.3.4. Kiểm định mô hình nghiên cứu
• 2.2.3.4.1. Phân tích ma trận hệ số tương quan Pearson
• 2.2.3.4.2. Phân tích hồi quy
• 2.2.3.4.3. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình
• 2.2.3.5. Kết quả nghiên cứu
• 2.2.4. Đánh giá chung thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của HDBank
• 2.2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.4.2. Những mặt hạn chế và nguyên nhân
• 2.3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI CỦA NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN TP HCM
• 2.3.1. Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của Ngân hàng TMCP và phát triển TP HCM
• 2.3.1.1. Phát triển sản phẩm huy động vốn tiền gửi
• 2.3.1.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 2.3.1.3. Tăng cường năng lực tài chính
• 2.3.1.4. Nâng cao năng lực công nghệ thông tin
• 2.3.1.5. Nâng cao uy tín thương hiệu
• 2.3.1.6. Nâng cao năng lực quản trị
• 2.3.1.7. Phát triển mạng lưới hoạt động
• 2.3.2. Hạn chế của đề tài và gợi ý hướng nghiên cứu tiếp theo
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh của HDBank trong huy động vốn

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển TP HCM (HDBank) trong hoạt động huy động vốn tiền gửi là một yếu tố quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. HDBank đã có những bước tiến đáng kể trong việc thu hút nguồn vốn từ khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc đánh giá năng lực cạnh tranh là cần thiết để xác định vị thế của ngân hàng trên thị trường tài chính.

1.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh trong huy động vốn

Năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gửi được hiểu là khả năng của HDBank trong việc thu hút và duy trì nguồn vốn từ khách hàng. Điều này bao gồm các yếu tố như lãi suất, chất lượng dịch vụ và sự tin tưởng của khách hàng.

1.2. Tầm quan trọng của huy động vốn tiền gửi

Huy động vốn tiền gửi không chỉ giúp HDBank duy trì hoạt động kinh doanh mà còn tạo ra nguồn lực tài chính để đầu tư và phát triển. Nguồn vốn này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính thanh khoản và khả năng cạnh tranh của ngân hàng.

II. Thách thức trong việc huy động vốn tiền gửi của HDBank

HDBank đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc huy động vốn tiền gửi. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và các tổ chức tài chính phi ngân hàng đang gia tăng, khiến cho việc thu hút khách hàng trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, sự thay đổi trong nhu cầu và thói quen gửi tiền của khách hàng cũng là một yếu tố cần xem xét.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự xuất hiện của nhiều ngân hàng mới và các sản phẩm tài chính đa dạng đã tạo ra áp lực lớn lên HDBank trong việc duy trì thị phần huy động vốn tiền gửi.

2.2. Xu hướng thay đổi trong hành vi khách hàng

Khách hàng ngày càng có nhiều lựa chọn hơn trong việc gửi tiền, từ các ngân hàng truyền thống đến các dịch vụ ngân hàng trực tuyến. Điều này đòi hỏi HDBank phải cải thiện chất lượng dịch vụ và sản phẩm để thu hút khách hàng.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong huy động vốn của HDBank

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi, HDBank cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc cải thiện chất lượng dịch vụ, phát triển sản phẩm mới và tăng cường truyền thông là những giải pháp quan trọng.

3.1. Cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng

HDBank cần tập trung vào việc nâng cao trải nghiệm khách hàng thông qua đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình phục vụ. Điều này sẽ giúp tạo ra sự hài lòng và lòng trung thành từ phía khách hàng.

3.2. Phát triển sản phẩm huy động vốn đa dạng

Việc cung cấp các sản phẩm huy động vốn đa dạng, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng sẽ giúp HDBank thu hút được nhiều nguồn vốn hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về HDBank

Kết quả nghiên cứu cho thấy HDBank đã có những bước tiến đáng kể trong việc huy động vốn tiền gửi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ hội để cải thiện và phát triển hơn nữa. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp HDBank nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút nguồn vốn hiệu quả hơn.

4.1. Kết quả huy động vốn tiền gửi của HDBank

Trong giai đoạn 2017-2020, HDBank đã ghi nhận sự tăng trưởng ổn định trong nguồn vốn huy động từ khách hàng, cho thấy sự hiệu quả trong các chiến lược huy động vốn.

4.2. Phân tích phản hồi từ khách hàng

Khách hàng đánh giá cao về chất lượng dịch vụ và lãi suất cạnh tranh của HDBank, tuy nhiên vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của HDBank trong huy động vốn

HDBank cần tiếp tục cải thiện năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi để duy trì vị thế trên thị trường. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

HDBank cần xác định rõ các mục tiêu phát triển trong lĩnh vực huy động vốn, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp để đạt được những mục tiêu này.

5.2. Tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo

Đổi mới sáng tạo trong sản phẩm và dịch vụ sẽ là yếu tố quyết định giúp HDBank thu hút khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính, ngân hàng thương mại (NHTM) vận hành với tư cách là doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ, trong đó nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng nguồn vốn và mang tính quyết định đối với sự tồn tại, phát triển của tổ chức tín dụng. Trước xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, các NHTM tại Việt Nam đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng trong và ngoài nước, sự tham gia của các tổ chức tài chính quy mô nhỏ, các công ty bảo hiểm và các nền tảng tiền gửi trực tuyến qua ngân hàng điện tử (internet banking). Thực tiễn này đặt ra yêu cầu phải đánh giá chính xác cảm nhận của khách hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi. Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đặng Thu Thuỷ (chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế, niên khóa 2018 - 2022) lựa chọn nghiên cứu trường hợp cụ thể tại Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) – Phòng giao dịch Vinh (Nghệ An).

Mục tiêu chung của nghiên cứu là thông qua việc đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của HDBank – Phòng giao dịch Vinh để đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi tại ngân hàng. Mục tiêu cụ thể được xác định qua 4 nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh, nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi tại NHTM.
2. Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh về huy động vốn tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh.
3. Phân tích các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh.
4. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của HDBank.
• Đối tượng khảo sát: Khách hàng cá nhân đang gửi tiền tại HDBank.
• Phạm vi nội dung và số liệu: Dữ liệu tài chính, cơ cấu huy động vốn và hoạt động kinh doanh của HDBank trong giai đoạn 2017 - 2020.
• Phạm vi không gian: HDBank – Phòng giao dịch Vinh (Nghệ An) trong mối liên hệ với hệ thống HDBank.
• Phạm vi thời gian nghiên cứu: Giai đoạn 2017 - 2020 (thời điểm hoàn thành khóa luận là tháng 01/2022).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm về giá trị cảm nhận của khách hàng, hoạt động huy động vốn và huy động vốn tiền gửi (phân tách thành tiền gửi cá nhân và tiền gửi doanh nghiệp). Hoạt động huy động vốn tuân thủ ba nguyên tắc cốt lõi: hoàn trả gốc và lãi, trả lãi ngay cả khi kinh doanh có lãi hoặc lỗ, và bảo mật thông tin tài khoản khách hàng. Về mặt lý thuyết cạnh tranh, đề tài tiếp cận khái niệm cạnh tranh theo quan điểm của Michael Porter (1980), Allen và Gale (2000), Từ điển Bách khoa Việt Nam (1996) và nghiên cứu của Đỗ Thị Minh Đức.

Khung phân tích của đề tài vận dụng hai mô hình quản trị chiến lược kinh điển của Michael Porter:

• Mô hình 5 áp lực cạnh tranh (Porter, 2008): Phân tích áp lực từ đối thủ tiềm ẩn, sản phẩm thay thế, khách hàng, nhà cung ứng và đối thủ cạnh tranh nội ngành, gắn với ba chiến lược cạnh tranh gồm chi phí thấp, khác biệt hóa và tập trung hóa.
• Mô hình chuỗi giá trị (Porter, 1985): Phân chia hoạt động ngân hàng thành nhóm hoạt động chính (hậu cần đầu vào, vận hành, hậu cần đầu ra, tiếp thị - bán hàng, dịch vụ) và nhóm hoạt động hỗ trợ (cơ sở hạ tầng, quản trị nguồn nhân lực, phát triển công nghệ, thu mua).

Bên cạnh đó, tác giả tổng hợp kinh nghiệm tái cơ cấu và nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng của Trung Quốc (tự do hóa lãi suất, tăng tỷ lệ an toàn vốn CAR lên 8%, phát triển e-banking tại ICBC) và Hàn Quốc (vai trò của Ủy ban Giám sát Tài chính FSC sau khủng hoảng 1997, áp dụng chuẩn mực vốn Basel, sáp nhập và đóng cửa hơn 700 chi nhánh). Về mặt thực nghiệm, tác giả kế thừa mô hình chuỗi giá trị ngân hàng của Larmaque (2005) tại Pháp, mô hình 5 năng lực cốt lõi trong bán lẻ tài chính của Subbulakshmi (2012) và hệ thống chỉ tiêu của Hoàng Thị Thanh Hằng (2013).

Mô hình nghiên cứu định lượng được đề xuất dưới dạng hàm hồi quy tuyến tính bội: $$Y = \beta_0 + \beta_1 X_1 + \beta_2 X_2 + \beta_3 X_3 + \beta_4 X_4 + \beta_5 X_5 + \beta_6 X_6 + \beta_7 X_7$$

Mô hình gồm 1 biến phụ thuộc và 7 biến độc lập với 27 biến quan sát, đo lường bằng thang đo Likert 5 mức độ:

Ký hiệu	Tên thang đo	Số biến quan sát	Nội dung biến quan sát cụ thể
Y	Năng lực cạnh tranh huy động vốn tiền gửi	03	HDBank có năng lực cạnh tranh; có khả năng gia tăng thị phần; doanh số tiếp tục gia tăng trong tương lai.
X1	Năng lực tài chính (NLTC)	04	Đủ vốn hoạt động; không có thông tin tiêu cực; tình hình tài chính lành mạnh; kinh doanh hiệu quả.
X2	Sản phẩm huy động vốn tiền gửi (SPHDVTG)	04	Lãi suất cạnh tranh; sản phẩm có ưu điểm nổi bật; sản phẩm đa dạng; đáp ứng nhu cầu khách hàng.
X3	Thương hiệu (TH)	03	Tạo niềm tin cho khách hàng; dễ dàng nhận diện; nhận được nhiều danh hiệu uy tín.
X4	Mạng lưới hoạt động (MLHD)	03	Mạng lưới rộng khắp; nhiều điểm giao dịch tại thành phố lớn; địa điểm thuận tiện.
X5	Năng lực quản trị (NLQT)	04	Tổ chức xếp hạng đánh giá cao; NHNN đánh giá cao; áp dụng mô hình tiên tiến; luôn đảm bảo thanh khoản.
X6	Năng lực công nghệ thông tin (NLCNTT)	02	Công nghệ hiện đại; công nghệ ứng dụng trong sản phẩm tiền gửi.
X7	Nguồn nhân lực (NNL)	04	Giao dịch nhanh chóng - chính xác; có đạo đức nghề nghiệp; chuyên nghiệp - tận tình; tư vấn rõ ràng - dễ hiểu.

Bảy giả thuyết từ H1 đến H7 đều kỳ vọng các biến độc lập có tác động cùng chiều (+), mang dấu dương đối với năng lực cạnh tranh huy động vốn tiền gửi (Y).

Phương pháp nghiên cứu thực hiện qua hai bước:

• Nghiên cứu định tính: Thảo luận tay đôi với chuyên gia ngân hàng để điều chỉnh thang đo và thiết lập bảng câu hỏi khảo sát.
• Nghiên cứu định lượng: Điều tra bảng hỏi trực tiếp tới khách hàng cá nhân gửi tiền tại HDBank với quy mô mẫu $n = 150$. Dữ liệu thu thập được xử lý qua thống kê mô tả, kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA (kiểm định KMO và Bartlett's), ma trận tương quan Pearson, phân tích hồi quy tuyến tính và kiểm định phương sai ANOVA.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp từ 150 mẫu khảo sát; dữ liệu thứ cấp trích lục từ Báo cáo thường niên của HDBank giai đoạn 2017 - 2020 và website biểu lãi suất của các NHTM đối thủ (BIDV, Techcombank, MB).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của NHTM

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về vai trò của hoạt động huy động vốn đối với nền kinh tế, đối với ngân hàng thương mại và đối với khách hàng gửi tiền. Tác giả phân tích các yếu tố bên trong (nhân lực, công nghệ, chiến lược kinh doanh, chính sách khách hàng, chính sách sản phẩm) và các yếu tố bên ngoài (đối thủ cạnh tranh, môi trường kinh tế, nhu cầu khách hàng) tác động đến năng lực cạnh tranh. Tác giả tổng hợp các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM gồm: uy tín thương hiệu, hệ thống kênh phân phối, kỹ năng chăm sóc khách hàng và marketing, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực tài chính (vốn tự có, chất lượng tài sản, khả năng sinh lời, an toàn vốn), năng lực quản trị, năng lực R&D dịch vụ và trình độ công nghệ. Trên cơ sở tổng quan nghiên cứu của Larmaque (2005), Subbulakshmi (2012), Hoàng Thị Thanh Hằng (2013) cùng bài học thực tiễn từ Trung Quốc và Hàn Quốc, chương này thiết lập mô hình nghiên cứu gồm 7 nhóm nhân tố ảnh hưởng với 7 giả thuyết nghiên cứu tương ứng.

Chương 2: Thực trạng về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn của NHTM

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và năng lực cạnh tranh tại HDBank giai đoạn 2017 - 2020. HDBank thành lập năm 1990, đến ngày 31/03/2021 có vốn điều lệ 16.088 tỷ đồng, mạng lưới gồm 308 điểm giao dịch ngân hàng và hơn 19.500 điểm giao dịch tài chính của HD SAISON, phục vụ 20 triệu khách hàng. Cổ phiếu HDB chính thức niêm yết trên HOSE ngày 05/01/2018 và lọt vào rổ chỉ số VN30.

Kết quả kinh doanh của HDBank giai đoạn 2017 - 2020 được phản ánh qua bảng số liệu tổng hợp:

Chỉ tiêu	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Tổng tài sản (tỷ đồng)	189.127	216.057	216.057	319.127
Vốn chủ sở hữu (tỷ đồng)	14.704	16.828	20.381	24.704
Tổng huy động tiền gửi (tỷ đồng)	130.165	142.987	203.882	287.417
Tổng dư nợ cho vay (tỷ đồng)	110.067	129.624	153.004	188.228
Lợi nhuận sau thuế (tỷ đồng)	1.61...	3.202	4.020	4.635
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE)	15,8%	20,3%	21,6%	20,61%
Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA)	1,2%	1,6%	1,8%	1,69%

Về cơ cấu tiền gửi của khách hàng tại HDBank giai đoạn 2017 - 2020:

Chỉ tiêu cơ cấu tiền gửi (tỷ đồng)	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Tiền gửi có kỳ hạn	104.981	116.273	109.689	152.477
Tiền gửi không kỳ hạn	14.703	10.697	15.038	-
Vốn chuyên dùng	537	248	92	42
Ký quỹ	248	530	490	595
Khác	201	192	267	240

Cơ cấu huy động vốn của HDBank mang tính ổn định cao khi tiền gửi có kỳ hạn chiếm tỷ trọng áp đảo từ 87% đến 91% tổng tiền gửi khách hàng. Tiền gửi không kỳ hạn sụt giảm 26,5% trong năm 2018 (đạt 10.697 tỷ đồng) do khách hàng chuyển đổi sang sản phẩm tiết kiệm online, nhưng đã tăng trưởng trở lại vào năm 2019 (tăng 30,14%, đạt 15.038 tỷ đồng) và năm 2020 (tăng 27,2%) nhờ mở rộng khách hàng doanh nghiệp và các tiện ích thanh toán trực tuyến.

Về năng lực cạnh tranh lãi suất huy động, số liệu so sánh biểu lãi suất VND thời điểm tháng 12/2020 giữa HDBank và các NHTM:

Kỳ hạn	HDBank (%/năm)	BIDV (%/năm)	Techcombank (%/năm)	MB (%/năm)
1 - 2 tháng	3,00	3,10	2,70	2,60
3 - 5 tháng	3,10	3,40	3,50	3,30
6 - 11 tháng	5,00	4,00	3,70	4,60 - 5,65
12 tháng	5,50	4,50	4,85 - 6,80	5,80
13 tháng	5,50	4,60	5,10 - 6,85	-
15 tháng	5,55	5,50	4,60	5,40
18 tháng	5,65	5,50	4,60	5,50
24 tháng	5,45	5,50	4,60	5,35
36 tháng	5,45	5,50	4,80	6,20

Biểu lãi suất của HDBank thể hiện ưu thế cạnh tranh tại các kỳ hạn trung hạn từ 6 đến 18 tháng so với BIDV và Techcombank, tuy nhiên ở kỳ hạn dài 36 tháng, lãi suất HDBank (5,45%) thấp hơn so với MB (6,20%).

Chương 2 cũng trình bày kết quả phân tích thống kê mô tả mẫu khảo sát ($n = 150$), kiểm định độ tin cậy thang đo qua Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA đối với biến độc lập và biến phụ thuộc, phân tích ma trận tương quan Pearson, hồi quy tuyến tính bội và kiểm định phương sai ANOVA nhằm đánh giá thực trạng các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh tại đơn vị.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM

Dựa trên kết quả đánh giá thực trạng và kiểm định mô hình, tác giả đề xuất 7 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Phát triển sản phẩm huy động vốn tiền gửi: Đa dạng hóa danh mục sản phẩm, cải tiến tính năng tiện ích, điều chỉnh lãi suất linh hoạt theo từng phân khúc khách hàng.
2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp và tư vấn, xây dựng chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ nhân viên giao dịch.
3. Tăng cường năng lực tài chính: Gia tăng quy mô vốn điều lệ, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu, nâng cao hệ số an toàn vốn (CAR) và duy trì hiệu quả sinh lời.
4. Nâng cao năng lực công nghệ thông tin: Đẩy mạnh chuyển đổi số xuyên suốt quy trình vận hành, nâng cấp hệ thống ngân hàng số Happy DigitalBank, tăng cường an toàn bảo mật dữ liệu giao dịch trực tuyến.
5. Nâng cao uy tín thương hiệu: Đẩy mạnh hoạt động truyền thông nhận diện thương hiệu, duy trì các chương trình trách nhiệm xã hội (học bổng trẻ em, tài trợ y tế, Giải Cờ vua Quốc tế HDBank, Giải Futsal HDBank).
6. Nâng cao năng lực quản trị: Áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro hiện đại, hoàn thiện quy trình kiểm soát nội bộ và tối ưu hóa cơ cấu tổ chức bộ máy.
7. Phát triển mạng lưới hoạt động: Mở rộng các điểm giao dịch tại các khu vực kinh tế trọng điểm, đồng thời rà soát và cơ cấu lại các điểm giao dịch hoạt động kém hiệu quả nhằm tối ưu hóa chi phí.

Kết quả và đóng góp nghiên cứu

Khóa luận đã trích xuất và tổng hợp được hệ thống số liệu tài chính phản ánh sự tăng trưởng của HDBank giai đoạn 2017 - 2020:

• Quy mô tổng tài sản tăng từ 189.127 tỷ đồng (2017) lên 319.127 tỷ đồng (2020), đạt tốc độ tăng trưởng 39,1% trong năm 2020.
• Vốn chủ sở hữu tăng liên tục từ 14.704 tỷ đồng (2017) lên 24.704 tỷ đồng (2020).
• Tổng nguồn vốn huy động tiền gửi tăng trưởng từ 130.165 tỷ đồng (2017) lên 287.417 tỷ đồng (2020).
• Lợi nhuận sau thuế ghi nhận mức tăng từ giai đoạn 2017 đạt 3.202 tỷ đồng (2018), 4.020 tỷ đồng (2019) và 4.635 tỷ đồng (2020). Hiệu quả sinh lời năm 2020 đạt ROE 20,61% và ROA 1,69%.
• Cơ cấu nguồn vốn chứng minh tính ổn định cao với tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn dao động từ 87% đến 91%.
• Nghiên cứu đã xây dựng và kiểm định mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh gồm 8 thang đo và 27 biến quan sát dựa trên khảo sát 150 khách hàng cá nhân.

Về mặt đóng góp, nghiên cứu đã gắn kết khung lý thuyết quản trị chiến lược (mô hình 5 áp lực cạnh tranh, chuỗi giá trị của Michael Porter) và các mô hình năng lực cốt lõi quốc tế với thực tiễn hoạt động huy động vốn của hệ thống NHTM Việt Nam. Khóa luận cung cấp bức tranh dữ liệu so sánh cụ thể về lãi suất và cơ cấu vốn giữa HDBank với các đối thủ trực tiếp trên thị trường tại thời điểm nghiên cứu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu do tác giả tự xác định:

• Mẫu khảo sát định lượng chỉ dừng lại ở quy mô $n = 150$ khách hàng cá nhân tại một đơn vị cơ sở là HDBank – Phòng giao dịch Vinh, chưa thực hiện khảo sát đối với nhóm khách hàng tổ chức/doanh nghiệp do tỷ trọng tiền gửi của khối này tại chi nhánh chiếm tỷ lệ thấp.
• Dữ liệu thứ cấp phục vụ phân tích tài chính và cạnh tranh chỉ bao quát giai đoạn 2017 - 2020.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được gợi ý:

• Mở rộng quy mô mẫu điều tra và mở rộng phạm vi địa bàn khảo sát sang các chi nhánh, phòng giao dịch khác trong toàn hệ thống HDBank hoặc thực hiện so sánh chéo giữa nhiều NHTM cổ phần.
• Thiết kế thêm thang đo khảo sát chuyên biệt dành cho đối tượng khách hàng doanh nghiệp khi quy mô tiền gửi tổ chức tăng trưởng.
• Cập nhật chuỗi số liệu tài chính và biến động lãi suất trong các giai đoạn tiếp theo sau năm 2020.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo cụ thể đối với các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo về phương pháp xây dựng bảng hỏi, thiết kế thang đo 27 biến quan sát đo lường năng lực cạnh tranh ngân hàng, và quy trình kết hợp phân tích số liệu tài chính thứ cấp với điều tra định lượng sơ cấp.
• Cán bộ quản lý và nhân viên tín dụng, huy động vốn tại HDBank (đặc biệt tại Phòng giao dịch Vinh): Tham khảo dữ liệu phản hồi về cảm nhận của khách hàng đối với lãi suất, thái độ phục vụ của nhân viên, tiện ích công nghệ và các căn cứ để triển khai 7 nhóm giải pháp cải thiện dịch vụ huy động tiền gửi.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình nghiên cứu của đề tài gồm những biến độc lập nào và quy mô mẫu khảo sát là bao nhiêu?
Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 7 biến độc lập tác động đến biến phụ thuộc "Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi tại HDBank": Năng lực tài chính ($X_1$), Sản phẩm huy động vốn tiền gửi ($X_2$), Thương hiệu ($X_3$), Mạng lưới hoạt động ($X_4$), Năng lực quản trị ($X_5$), Năng lực công nghệ thông tin ($X_6$), và Nguồn nhân lực ($X_7$). Toàn bộ mô hình sử dụng 27 biến quan sát trên thang đo Likert 5 mức độ, được kiểm định thông qua mẫu khảo sát gồm 150 khách hàng cá nhân gửi tiền tại HDBank.

2. Cơ cấu tiền gửi khách hàng tại HDBank giai đoạn 2017 - 2020 có đặc trưng gì?
Tiền gửi có kỳ hạn luôn chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 87% đến 91% trong tổng số tiền gửi khách hàng (đạt 104.981 tỷ đồng năm 2017 và tăng lên 152.477 tỷ đồng năm 2020), đảm bảo tính ổn định cao của nguồn vốn nhưng làm gia tăng chi phí trả lãi. Tiền gửi không kỳ hạn sụt giảm 26,5% vào năm 2018 (đạt 10.697 tỷ đồng) do khách hàng chuyển sang gửi tiết kiệm trực tuyến, sau đó phục hồi và tăng trưởng 30,14% năm 2019 (đạt 15.038 tỷ đồng) và 27,2% năm 2020 nhờ mở rộng khách hàng doanh nghiệp.

3. Lãi suất huy động tiền gửi VND của HDBank so với các NHTM khác (tháng 12/2020) có vị thế như thế nào?
HDBank duy trì mức lãi suất cạnh tranh hơn so với BIDV và Techcombank ở các kỳ hạn trung hạn từ 6 đến 18 tháng (ví dụ kỳ hạn 6-11 tháng đạt 5,00% so với BIDV là 4,00% và Techcombank là 3,70%; kỳ hạn 12 tháng đạt 5,50% so với BIDV 4,50%). Tuy nhiên, ở kỳ hạn dài 36 tháng, lãi suất của HDBank (5,45%) thấp hơn so với MB (6,20%).

4. Khóa luận rút ra bài học kinh nghiệm quốc tế nào cho hệ thống NHTM Việt Nam?
Từ kinh nghiệm cải cách ngân hàng của Trung Quốc (tự do hóa lãi suất, phát hành trái phiếu tăng vốn CAR lên 8%, phát triển e-banking tại ICBC) và Hàn Quốc (vai trò tái cơ cấu của FSC, đóng cửa hơn 700 chi nhánh yếu kém, duy trì chuẩn vốn Basel), tác giả đề xuất Chính phủ cần tạo lập môi trường pháp lý bình đẳng, hoàn thiện thị trường liên ngân hàng; đồng thời các NHTM phải chủ động nâng cao năng lực tài chính, mở rộng chất lượng sản phẩm và hiện đại hóa công nghệ ngân hàng số.

5. Định hướng chuyển đổi số của HDBank được tác giả ghi nhận qua mô hình nào?
HDBank định hướng chiến lược chuyển đổi số toàn diện theo mô hình "Happy DigitalBank" (Ngân hàng số hạnh phúc), đẩy mạnh số hóa quy trình vận hành và cung cấp sản phẩm dịch vụ tài chính trực tuyến nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Thu Thuỷ đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của ngân hàng thương mại, đồng thời phân tích chi tiết thực trạng tài chính của HDBank giai đoạn 2017 - 2020 với sự gia tăng mạnh mẽ về quy mô tổng tài sản, vốn chủ sở hữu và mạng lưới hoạt động. Thông qua việc thiết lập mô hình 7 nhân tố và khảo sát 150 khách hàng cá nhân tại HDBank – Phòng giao dịch Vinh, nghiên cứu đã nhận diện các lợi thế về chính sách lãi suất cũng như áp lực chi phí từ cơ cấu tiền gửi có kỳ hạn. Trên cơ sở đó, 7 nhóm giải pháp đồng bộ về sản phẩm, nhân lực, vốn, công nghệ Happy DigitalBank, thương hiệu, quản trị và mạng lưới đã được đề xuất nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngân hàng trong bối cảnh thị trường tài chính hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI CỦA NHTM 1. Lý luận liên quan đến cảm nhận của khách hàng về huy động vốn trong Ngân hàng thương mại Hoạt động huy động vốn của NHTM Ngân hàng thương mại là tổ chức thành lập để hoạt động kinh doanh tiền tệ, với hoạt động thường xuyên là nhận tiền gửi với nhiều hình thức khác nhau từ các tổ chức và cá nhân trong nền kinh tế và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ liên quan đến lĩnh vực tài chính ngân hàng cho các tổ chức và cá nhân trong nền kinh tế.1Khái niệm cảm nhận của khách hàng Từ những năm cuối thế kỷ 20 khái niệm “giá trị cảm nhận” đã được các nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm đến, nó nổi lên như một yếu tố đóng vai trò quan trọng đối với sự sống còn của tổ chức, doanh nghiệp. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau để định nghĩa. Giá trị cảm nhận của khách hàng là giá trị được cảm nhận tính theo đơn vị tiền tệ của lợi ích về mặt kỹ thuật, kinh tế, dịch vụ và xã hội mà khách hàng có thể nhận được so với giá mà họ trả cho một sản phẩm, đặt trong việc xem xét giá cả và chào hàng của các nhà cung cấp sẵn có.Nhận thức của người mua về giá trị là miêu tả sự cân đối giữa chất lượng sản phẩm hoặc lợi ích mà họ cảm nhận được từ sản phẩm và chi phí mà họ phải trả cho sản phẩm đó 1.2Khái niệm huy động vốn Huy động vốn là một trong các nghiệp vụ tạo nên nguồn vốn của NHTM, thông qua ngân hàng nhận ký thác và quản lý các khoản tiền từ khách hàng theo nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi đáp ứng nhu cầu vốn trong hoạt động kinh doanh ngân hàng.

Huy động vốn – hoạt động tạo nguồn vốn cho NHTM, chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng nguồn vốn nên đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến quy mô và hiệu quả SVTH: Đặng Thu Thuỷ 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Trần Hoàng kinh doanh của ngân hàng. NHTM mua quyền sử dụng các khoản vốn tạm thời nhàn rỗi của khách hàng trong một thời gian nhất định với trách nhiệm hoàn trả đầy đủ với chi phí phải trả cho khách hàng dưới hình thức lãi tiền gửi.3Khái niệm huy động vốn tiền gửi Huy động vốn tiền gửi là một trong các nghiệp vụ tạo nên nguồn vốn của NHTM, thông qua hoạt động nhận ký thác và quản lý các khoản tiền gửi từ khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp theo nguyên tắc có hoàn trả gốc và lãi đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh của ngân hàng Tiền gửi cá nhân: Khách hàng cá nhân chiếm phần lớn đa số trong đối tượng hoạt động của ngân hàng. Chính vì vậy, các hoạt động dịch vụ của ngân hàng với đối tượng khách hàng này cũng rất đa dạng, đặc biệt đối với hoạt động huy động vốn.

Với mục đích gửi tiền chủ yếu là tiết kiệm, bảo quản, đem lại khả năng sinh lời cho mình thì khách hàng cá nhân đã đem lại một lượng vốn huy động đáng kể cho ngân hàng với số tiền nhàn rỗi của mình. Đồng thời lượng vốn huy động được thì rất ổn định góp phần cho ngân hàng có thể dễ dàng sử dụng lượng vốn này để thực hiện đầu tư một cách hiệu quả nhất. Tiền gửi của doanh nghiệp: Không chỉ khách hàng cá nhân mới đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của ngân hàng mà các doanh nghiệp cũng như các tổ chức kinh tế khác cũng góp phần tạo nên sự đa dạng trong hoạt động của ngân hàng, lượng vốn huy động từ khách hàng là doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác cũng góp phần tạo nên sự đa dạng trong hoạt động của ngân hàng. Trong hoạt động huy động vốn của ngân hàng, lượng vốn huy động từ khách hàng là doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác cũng chiếm phần lớn.

Tuy nhiên mục đích gửi tiền của đối tượng khách hàng này khác so với khách hàng cá nhân nên ngân hàng chỉ sử dụng được một phần nhỏ trong lượng vốn huy động được đó là số dư trên tài khoản của các doanh nghiệp cũng như các tổ chức kinh tế. Bởi vì mục đích gửi tiền của đối tượng khách hàng này là dùng để thanh toán cũng như tiến hành các giao dịch khác nên lượng vốn huy động sẽ không có thời gian cố định gây khó khăn cho ngân hàng trong việc đem vốn đi đầu tư sinh lời. Tuy nhiên không phải lúc nào các doanh nghiệp gửi tiền với mục đích thanh toán, bởi với số tiền nhàn rỗi sẽ được hưởng lãi nếu doanh nghiệp gửi tiền có kỳ SVTH: Đặng Thu Thuỷ 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Trần Hoàng hạn rất ổn định góp phần làm cho ngân hàng có thể dễ dàng sử dụng lượng vốn này để thực hiện các hoạt động đầu tư của mình một cách hiệu quả nhất.4Đặc điểm huy động vốn Chủ thể tham gia trong hoạt động huy động vốn: NHTM với vị thế là người huy động vốn và khách hàng, bao gồm: cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp … với vị thế là người cung cấp vốn huy động cho ngân hàng Hình thức huy động vốn của NHTM đa dạng: nhận tiền gửi không kỳ hạn, nhận tiền gửi có kỳ hạn và phát hành giấy tờ có giá (kỳ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi).

Khi khách hàng có nhu cầu rút tiền thì ngân hàng sẽ hoàn trả cả gốc và lãi tiền gửi cho khách hàng. Huy động vốn là nghiệp vụ có tính hoàn trả Nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn của NHTM đóng vai trò quan trọng, nhưng cũng không kém phần rủi ro cho NHTM Nghiệp vụ huy động vốn chỉ có thể thực hiện khi có sự tin tưởng, tín nhiệm của khách hàng dành cho ngân hàng. Vì thế ngân hàng phải tuân thủ nghiêm ngặt vấn đề bảo mật thông tin khách hàng, quy trình huy động vốn và sử dụng vốn huy động cần có sự kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính an toàn cho tài sản của khách hàng.5Nguyên tắc huy động vốn Hoàn trả: Ngân hàng phải có trách nhiệm hoàn trả cho khách hàng khi có yêu cầu hoặc khi có đáo hận tiền gửi. Như vậy sẽ tạo được lòng tin nơi khách hàng để họ yên tâm gửi tiền vào ngân hàng đảm bảo an toàn.

Trả lãi: NHTM không chỉ hoàn trả vốn gốc cho khách hàng mà còn phải phải trả lãi cho khách hàng, cho dù ngân hàng kinh doanh lãi hoặc lỗ. Nhằm đảm bảo cho khách hàng được bảo tồn vốn mà còn có thu nhập thông qua hình thức lãi. Bảo mật: NHTM phải giữ bí mật tài khoản cho khách hàng, tình hình số dư và biến động số dư tài khoản của khách hàng trừ trường hợp có yêu cầu của cơ quan chức năng.6Vai trò huy động vốn Đối với nền kinh tế: NHTM là kênh cung ứng vốn quan trọng hàng đầu của nền kinh tế. Thông qua huy động vốn của ngân hàng, các khoản tiền nhàn rỗi của các đối tượng trong nền kinh SVTH: Đặng Thu Thuỷ 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Trần Hoàng tế tập trung thành một khối lượng vốn lớn, sử dụng vốn cho vay đầu tư sinh lời đáp ứng cho các yêu cầu của nền kinh tế - xã hội. NHTM quản lý việc thu chi tiền cho khách hàng góp phần kiểm soát lạm phát và các hoạt động của nền kinh tế, cũng như những diễn biến xu hướng biến động trong nền kinh tế để Nhà nước kịp thời đưa ra giải pháp hợp lý. Thông qua huy động vốn, NHTM phát hàng chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, trái phiếu góp phần tạo nên hàng hóa trên thị trường tài chính. Đối với Ngân hàng thương mại Nguồn vốn huy động chiếm tỷ trọng đáng kể trong tài sản nợ của NHTM, tạo nên nguồn vốn quan trọng của NHTM.

Thông qua nghiệp vụ huy động vốn, NHTM hình thành nguồn vốn đáp ứng nhu cầu kinh doanh, thực hiện các nghiệp vụ: cho vay, tài trợ, kinh doanh ngoại tệ, thanh toán, ủy thác … tạo ra nguồn lợi nhuận cho NHTM, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của NHTM. Vốn huy động là tài sản bằng tiền của các chủ sở hữu gửi vào ngân hàng, mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng. Quy mô huy động vốn càng lớn thì khả năng cho vay càng cao. Huy động vốn là cơ sở để ngân hàng thu hút khách hàng đến giao dịch góp phần nâng cao uy tín và thương hiệu của ngân hàng.

Đối với khách hàng Nghiệp vụ huy động vốn giúp cho khách hàng thuận lợi trong việc tích lũy để dành các khoản thu nhập nhàn rỗi chưa sử dụng cho mục tiêu hay nhu cầu tài chính đã dự định trong tương lai. Thông qua nghiệp vụ huy động vốn, khách hàng nhận đươc khoản lãi trên khoản tiền gửi của khách hàng và khoản tiền gửi này được bảo đảm thông qua hợp đồng kinh tế hay thỏa ước của ngân hàng với khách hàng. Do đó, đây là hình thức đầu tư an toàn cho khách hàng. Năng lực cạnh tranh 1.1Khái niệm cạnh tranh Có nhiều quan niệm khác nhau về năng lực cạnh tranh của NHTM, có thể phát biểu như sau: SVTH: Đặng Thu Thuỷ 9 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Trần Hoàng Theo Michael Porter (1980) thì “cạnh tranh trong kinh doanh là giành lấy thị phần, bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận và khoản lợi nhuận đó phải cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đạt được. Điều đó có nghĩa là, kết quả của quá trình cạnh tranh đảm bảo được lợi nhuận bình quân trong ngành theo chiều hướng cải thiện tốt nhất, đồng thời giá cả của sản phẩm là thấp nhất.” Allen và Gale (2000) định nghĩa cạnh tranh là sự ganh đua của người bán nhằm đạt kết quả tốt hơn so với những người bán khác (về doanh số, lợi nhuận và thị phần) bằng cách đưa ra sự kết hợp tốt nhất về giá, chất lượng và dịch vụ. Từ điển Bách khoa Việt Nam (1996) định nghĩa: “cạnh tranh là hoạt động ganh đua giữa những người sản xuất, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu, nhằm dành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất”.