Phân Tích Năng Lực Cạnh Tranh Của Việt Nam So Với Các Nước ASEAN

Phân tích năng lực cạnh tranh của Việt Nam so với các nước ASEAN, đánh giá tiềm năng và thách thức trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

• Tác giả: Ngô Thị Kim Chi
• Người hướng dẫn: TS. Lê Nữ Minh Phương
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Phân Tích Năng Lực Cạnh Tranh Của Việt Nam So Với Các Nước ASEAN
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHỈ SỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH
• 1.1. Một số khái niệm cạnh tranh và vai trò của cạnh tranh đối với hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trường
• 1.2. Khái niệm cạnh tranh
• 1.3. Các hình thái cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường
• 1.3.1. Thị trường cạnh tranh
• 1.3.1.1. Hình thái thị trường cạnh tranh hoàn hảo
• 1.3.1.2. Hình thái thị trường cạnh tranh không hoàn hảo
• 1.3.1.3. Hình thái thị trường độc quyền
• 1.3.2. Cạnh tranh của DN
• 1.3.2.1. Cạnh tranh trong việc lựa chọn yếu tố đầu vào
• 1.3.2.2. Cạnh tranh trong quá trình sản xuất
• 1.3.2.3. Cạnh tranh trong quá trình tiêu thụ hàng hóa dịch vụ
• 1.4. Vai trò của cạnh tranh đối với hoạt động sản xuất
• 1.5. Khái niệm về năng lực cạnh tranh và năng lực cạnh tranh cấp quốc gia
• 1.5.1. Khái niệm về năng lực cạnh tranh
• 1.5.2. Phân loại về năng lực cạnh tranh
• 1.6. Chỉ số NLCT cấp quốc gia và xếp hạng chỉ số NLCT cấp quốc gia
• 1.6.1. Khái niệm về chỉ số NLCT cấp quốc gia (GCI)
• 1.6.2. Các thành phần của GCI
• 1.6.2.1. Tổng quát về các thành phần của GCI
• 1.6.2.2. Phân tích các cột chỉ số
• 1.6.2.2.1. Cơ sở hạ tầng
• 1.6.2.2.2. Ổn định kinh tế vĩ mô
• 1.6.2.2.3. Y tế và giáo dục tiểu học
• 1.6.2.2.4. Đào tạo và giáo dục bậc cao hơn
• 1.6.2.2.5. Hiệu quả của thị trường hàng hóa
• 1.6.2.2.6. Hiệu quả của thị trường lao động
• 1.6.2.2.7. Sự phát triển của thị trường tài chính
• 1.6.2.2.8. Công nghệ tiên tiến
• 1.6.2.2.9. Quy mô thị trường
• 1.6.2.2.10. Sự phát triển của hệ thống kinh doanh
• 1.6.2.2.11. Đổi mới công nghệ
• 1.6.2.2.12. Mối quan hệ của 12 cột chỉ số
• 1.6.3. Phương pháp xây dựng GCI
• 1.6.4. Ý nghĩa của GCI
• 1.6.5. Thực tiễn một số nước khu vực Đông Nam Á về chỉ số NLCT cấp quốc gia
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VIỆT NAM SO VỚI CÁC NƢỚC ASEAN GIAI ĐOẠN 2005-2015
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Việt Nam
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Đặc điểm địa hình, khí hậu
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.2.1. Trình độ phát triển kết cấu hạ tầng giao thông vận tải
• 2.1.2.2. Hệ thống kết cấu hạ tầng và hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông
• 2.1.2.3. Thực trạng hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông vận tải ở Việt Nam
• 2.1.3. Quy mô và tốc độ tăng trưởng kinh tế
• 2.1.3.1. Quy mô tăng trưởng kinh tế
• 2.1.3.2. Tốc độ tăng trưởng kinh tế
• 2.2. Một số vấn đề về nền kinh tế Châu Á và khu vực ASEAN
• 2.2.1. Kinh tế Châu Á
• 2.2.2. Kinh tế các nước khu vực ASEAN
• 2.3. Phân tích chỉ số GCI của Việt Nam giai đoạn 2005-2015
• 2.3.1. Tổng quan chỉ số GCI giai đoạn 2005-2015
• 2.3.2. Sự biến động của chỉ số Basic requirements
• 2.3.3. Sự biến động của chỉ số Efficiency enhancers
• 2.3.4. Sự biến động của chỉ số Innovation and sophistication factors
• 2.4. So sánh chỉ số GCI của Việt Nam và các nước ASEAN giai đoạn 2005-2015
• 2.4.1. So sánh tổng lược chỉ số GCI Việt Nam và các nước ASEAN giai đoạn 2005-2015
• 2.4.2. So sánh sự biến động của chỉ số Basic requirements
• 2.4.3. So sánh sự biến động của chỉ số Efficiency enhancers
• 2.4.4. So sánh sự biến động của chỉ số Innovation and sophistication factors
• 2.5. Đánh giá chung về GCI của Việt Nam và các nước ASEAN
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHỈ SỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VIỆT NAM
• 3.1. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và định hướng nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp quốc gia của Việt Nam
• 3.1.1. Quan điểm và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2015-2020
• 3.2. Định hướng nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp quốc gia của Việt Nam
• 3.2.1. Giải pháp nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp quốc gia
• 3.2.2. Giải pháp tác động trực tiếp / ngắn hạn nâng cao chỉ số GCI
• 3.2.3. Giải pháp tác động gián tiếp / dài hạn nâng cao chỉ số GCI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Năng Lực Cạnh Tranh Của Việt Nam So Với Các Nước ASEAN

Năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập ASEAN là một chủ đề quan trọng. Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện môi trường kinh doanh và thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

1.1. Khái Niệm Năng Lực Cạnh Tranh Quốc Gia

Năng lực cạnh tranh quốc gia (NLCT) được hiểu là khả năng của một quốc gia trong việc tạo ra và duy trì các điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế bền vững. NLCT không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố kinh tế mà còn liên quan đến chính sách, thể chế và môi trường kinh doanh.

1.2. Vai Trò Của Năng Lực Cạnh Tranh Trong Kinh Tế

NLCT đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy xuất khẩu. Một quốc gia có NLCT cao sẽ có khả năng cạnh tranh tốt hơn trên thị trường quốc tế, từ đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao đời sống người dân.

II. Thách Thức Đối Với Năng Lực Cạnh Tranh Của Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Các yếu tố như cơ sở hạ tầng yếu kém, chính sách thuế chưa hợp lý và sự cạnh tranh từ các nước ASEAN khác đang tạo ra áp lực lớn.

2.1. Cơ Sở Hạ Tầng Yếu Kém

Cơ sở hạ tầng giao thông và logistics của Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển hàng hóa và chi phí logistics, làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

2.2. Chính Sách Thuế Chưa Hợp Lý

Chính sách thuế hiện tại chưa tạo ra động lực đủ mạnh cho các doanh nghiệp trong nước. Việc cải cách thuế là cần thiết để tạo ra môi trường kinh doanh công bằng và hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư.

III. Phương Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Việt Nam

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, Việt Nam cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các giải pháp này bao gồm cải cách thể chế, đầu tư vào công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

3.1. Cải Cách Thể Chế

Cải cách thể chế là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao NLCT. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư hơn.

3.2. Đầu Tư Vào Công Nghệ

Đầu tư vào công nghệ hiện đại sẽ giúp các doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới cũng giúp giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Năng Lực Cạnh Tranh Của Việt Nam

Việt Nam đã có nhiều ứng dụng thực tiễn trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Các doanh nghiệp đã áp dụng nhiều chiến lược khác nhau để cải thiện vị thế của mình trên thị trường.

4.1. Chiến Lược Đổi Mới Sáng Tạo

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng chiến lược đổi mới sáng tạo để phát triển sản phẩm và dịch vụ mới. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao hình ảnh thương hiệu.

4.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Việc tăng cường hợp tác quốc tế giúp các doanh nghiệp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm và công nghệ từ các nước phát triển. Điều này góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

V. Kết Luận Về Năng Lực Cạnh Tranh Của Việt Nam So Với Các Nước ASEAN

Năng lực cạnh tranh của Việt Nam đang có những bước tiến tích cực nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Việc cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao chất lượng sản phẩm là điều cần thiết để Việt Nam có thể cạnh tranh hiệu quả hơn trong khu vực ASEAN.

5.1. Tương Lai Của Năng Lực Cạnh Tranh Việt Nam

Trong tương lai, Việt Nam cần tiếp tục cải cách và đổi mới để nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc đầu tư vào giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện năng lực cạnh tranh, bao gồm việc tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và cải cách chính sách thuế. Điều này sẽ tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, Việt Nam đã liên tục tham gia các tổ chức và định chế thương mại quốc tế quan trọng: chính thức gia nhập Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vào tháng 7 năm 1995, trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007 và hoàn tất đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) vào ngày 05 tháng 10 năm 2015. Việc hội nhập mở ra các cơ hội thúc đẩy cải cách thể chế, mở rộng quan hệ hợp tác thương mại, đầu tư, giáo dục và khoa học - công nghệ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày và thủy sản. Tuy nhiên, quá trình cắt giảm và xóa bỏ hàng rào thuế quan cũng đặt các doanh nghiệp nội địa trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ các mặt hàng nhập khẩu, khiến thị phần nội địa bị đe dọa thu hẹp.

Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trở thành nhiệm vụ trọng tâm được các nhà lãnh đạo Nhà nước quan tâm, thể hiện qua thông điệp đầu năm của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khi xác định năng lực cạnh tranh quốc gia là điều kiện tiên quyết để phát triển nhanh và bền vững, gắn liền với nhiệm vụ đổi mới thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh. Mặc dù vậy, theo Báo cáo Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), chỉ số năng lực cạnh tranh toàn cầu (GCI) của Việt Nam liên tục tụt hạng trong giai đoạn 2010–2014, giảm từ vị trí 59 (năm 2010) xuống vị trí 68 (năm 2014). Thực tế này đặt ra yêu cầu phải làm rõ các nhân tố cấu thành năng lực cạnh tranh và đánh giá tương quan vị thế của Việt Nam với các nước trong khu vực.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu, phân tích năng lực cạnh tranh của Việt Nam so với các nước ASEAN giai đoạn 2005–2015, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam và cải thiện môi trường đầu tư.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh cùng các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ số năng lực cạnh tranh cấp quốc gia.
   • Phân tích thực trạng chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam so với các nước trong khối ASEAN giai đoạn 2005–2015.
   • Đề xuất hệ thống định hướng và giải pháp góp phần nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam giai đoạn 2015–2020.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các chỉ tiêu, chỉ số thành phần cấu thành chỉ số năng lực cạnh tranh cấp quốc gia và chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong so sánh với các nước ASEAN.
• Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu Việt Nam và 6 quốc gia trong khu vực ASEAN gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines và Campuchia (loại trừ Brunei, Lào và Myanmar do Báo cáo Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu của WEF không thống kê đầy đủ dữ liệu cho các quốc gia này).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp được thu thập và phân tích trong giai đoạn 2005–2015; thời gian triển khai nghiên cứu từ tháng 9 năm 2015 đến tháng 01 năm 2016.
• Phạm vi nội dung: Tập trung làm rõ thực trạng năng lực cạnh tranh của Việt Nam thông qua khung chỉ số GCI của WEF và đề xuất các giải pháp nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quan điểm kinh tế học kinh điển và hiện đại về cạnh tranh:

• Khái niệm cạnh tranh và hình thái thị trường: Cạnh tranh được phân tích dưới góc nhìn của Karl Marx (sự ganh đua giành điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ nhằm thu lợi nhuận siêu ngạch), Paul Samuelson (sự kình địch giữa các doanh nghiệp để giành khách hàng và thị trường), và Từ điển Kinh doanh (sự tranh giành tài nguyên sản xuất). Các hình thái thị trường bao gồm: Cạnh tranh hoàn hảo, Cạnh tranh không hoàn hảo (Độc quyền tập đoàn và Cạnh tranh độc quyền), và Thị trường độc quyền.
• Phân loại năng lực cạnh tranh: Khóa luận phân định ba cấp độ cạnh tranh gồm: năng lực cạnh tranh cấp sản phẩm (đo bằng thị phần, chất lượng, giá cả, dịch vụ), năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp (khả năng tạo lợi thế cạnh tranh, năng suất, chất lượng dựa trên Mô hình Kim cương của Michael Porter), và năng lực cạnh tranh cấp quốc gia (theo định nghĩa của OECD, Asia Development Outlook 2003 và WEF).
• Khung đo lường Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu (GCI) của WEF: GCI gồm 113 biến số (khoảng 2/3 lấy từ điều tra khảo sát ý kiến lãnh đạo doanh nghiệp và 1/3 từ dữ liệu thống kê công khai), được nhóm thành 12 cột chỉ số (trụ cột) thuộc 3 nhóm chỉ số lớn:
  1. Nhóm chỉ số về các yêu cầu cơ bản (Basic requirements - 4 trụ cột): (1) Thể chế (25%), (2) Cơ sở hạ tầng (25%), (3) Môi trường kinh tế vĩ mô (25%), (4) Y tế và giáo dục tiểu học (25%).
  2. Nhóm chỉ số nâng cao hiệu quả (Efficiency enhancers - 6 trụ cột, mỗi trụ cột chiếm 17%): (5) Đào tạo và giáo dục bậc cao hơn, (6) Hiệu quả của thị trường hàng hóa, (7) Hiệu quả của thị trường lao động, (8) Sự phát triển của thị trường tài chính, (9) Công nghệ tiên tiến, (10) Quy mô thị trường.
  3. Nhóm chỉ số về sự đổi mới và phát triển của các nhân tố (Innovation and sophistication factors - 2 trụ cột, mỗi trụ cột chiếm 50%): (11) Sự phát triển của hệ thống kinh doanh, (12) Đổi mới công nghệ.

Trọng số của 3 nhóm chỉ số thay đổi tùy theo giai đoạn phát triển kinh tế của từng quốc gia:

Nhóm chỉ số	Nhóm nước kém phát triển (Dựa vào yếu tố)	Nhóm nước đang phát triển (Dựa vào hiệu quả)	Nhóm nước phát triển (Dựa vào đổi mới)
Yêu cầu cơ bản (Basic requirements)	60%	40%	20%
Nâng cao hiệu quả (Efficiency enhancers)	35%	50%	50%
Đổi mới và tinh vi (Innovation and sophistication factors)	5%	10%	30%

Quy trình tính điểm GCI gồm 4 bước: (1) Tổng hợp dữ liệu khảo sát và số liệu thống kê công khai; (2) Chuẩn hóa và cho điểm các chỉ số thành phần theo thang điểm 7; (3) Tính điểm trung bình cộng cho các nhóm chỉ số lớn; (4) Tính điểm GCI tổng hợp dựa trên công thức phân bổ trọng số tương ứng với trình độ phát triển của nền kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các Báo cáo Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu (The Global Competitiveness Report - GCR) thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) từ năm 2005 đến năm 2015, số liệu thống kê kinh tế vĩ mô từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, cùng các sách báo, tạp chí chuyên ngành.
• Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu: Dùng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh chuỗi thời gian và xây dựng bảng ma trận đối chiếu thứ hạng bằng các công cụ phần mềm Microsoft.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về chỉ số năng lực cạnh tranh

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường, các hình thái thị trường, vai trò của cạnh tranh đối với doanh nghiệp, người tiêu dùng và toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Chương này đi sâu phân tích cấu trúc 12 trụ cột của GCI và mối quan hệ hữu cơ giữa chúng theo các giai đoạn phát triển (từ nền kinh tế dựa vào yếu tố đầu vào chuyển sang nền kinh tế dựa vào hiệu quả và tiến tới nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo).

Về mặt thực tiễn khu vực, tác giả phân tích kinh nghiệm phát triển năng lực cạnh tranh của hai quốc gia tiêu biểu trong ASEAN:

• Singapore: Bốn năm liên tiếp (từ 2012 đến 2015) giữ vị trí nền kinh tế cạnh tranh thứ 2 thế giới sau Thụy Sĩ (theo Báo cáo NLCT toàn cầu 2015–2016 trên 140 nền kinh tế). Quốc gia này có sự phát triển đồng đều ở cả 12 trụ cột, nổi bật về thể chế, ổn định kinh tế vĩ mô, y tế, giáo dục và hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, mức độ tương tác giữa các nhà cung ứng nội địa còn hạn chế (xếp hạng 75/144) và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của phụ nữ đạt 79% (thấp hơn 75 quốc gia khác).
• Malaysia: Đứng vị trí thứ 20 trên 144 nền kinh tế vào năm 2014 nhờ duy trì ít hàng rào mậu dịch, năng lực quản lý kinh tế vĩ mô tốt, hệ thống hành chính minh bạch và hiệu quả, cơ sở hạ tầng giao thông vận tải và viễn thông phát triển vững chắc.

Chương 2: Phân tích năng lực cạnh tranh của Việt Nam so với các nước ASEAN giai đoạn 2005-2015

Chương 2 trình bày tổng quan điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, đặc điểm khí hậu và hiện trạng kinh tế - xã hội của Việt Nam:

• Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ: Diện tích đất liền và hải đảo đạt 331.212 km², đường biên giới trên đất liền dài hơn 4.600 km (giáp Trung Quốc hơn 1.400 km, Lào gần 2.100 km, Campuchia hơn 1.100 km), bờ biển dài 3.260 km từ Móng Cái đến Hà Tiên, hơn 4.000 hòn đảo và hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Địa hình đồi núi chiếm 3/4 diện tích, trong đó địa hình dưới 1.000m chiếm tới 85% và trên 2.000m chỉ chiếm khoảng 1%.
• Thực trạng kết cấu hạ tầng giao thông vận tải (GTVT): Đã nâng cấp các trục quốc lộ chính (QL1, đường Hồ Chí Minh giai đoạn 1), hệ thống đường sắt có mật độ 0,8 km/100 km² (tuyến Bắc - Nam dài 1.726 km, Hà Nội - Lào Cai 230 km, Hà Nội - Hải Phòng 100 km, khổ hẹp), nâng cấp luồng thủy nội địa phía Nam, các cảng biển tổng hợp (Hải Phòng, Cái Lân, Sài Gòn, Đà Nẵng, Cái Mép - Thị Vải) và các sân bay quốc tế (Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng). Đã thu hút trên 90 dự án đầu tư theo hình thức BOT, BT (gồm 9 dự án FDI) với tổng vốn 7,1 tỷ USD, trong đó ngành giao thông chiếm 70% số dự án và 95% vốn đầu tư. Tuy nhiên, chất lượng hạ tầng GTVT của Việt Nam vẫn yếu kém, năm 2014 bị WEF xếp hạng 81 trên thế giới, thiếu tính kết nối liên hoàn và nguồn vốn chủ yếu dựa vào ODA trong khi khung pháp lý PPP mới hình thành.
• Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu: GDP giai đoạn 2005–2014 tăng gấp gần 3 lần theo giá hiện hành. Tốc độ tăng trưởng GDP biến động: đạt 8,44% (2005), 8,23% (2006), 8,46% (2007), suy giảm xuống 6,31% (2008) và 5,32% (2009) do khủng hoảng tài chính toàn cầu; phục hồi lên 6,78% (2010), sau đó đạt 5,89% (2011), 5,25% (2012), 5,42% (2013), 5,98% (2014) và 9 tháng đầu năm 2015 ước tăng 6,50%. Cơ cấu kinh tế năm 2014 ghi nhận tỷ trọng nông - lâm - thủy sản chiếm 18,12%, công nghiệp - xây dựng chiếm 38,50% và dịch vụ chiếm 43,38%.

Chỉ tiêu tăng trưởng và cơ cấu	2005	2007	2009	2011	2013	2014	9 tháng 2015
Tốc độ tăng GDP (%)	8,44	8,46	5,32	5,89	5,42	5,98	6,50
Tăng trưởng Nông, lâm, thủy sản (%)	4,00	3,41	1,83	4,00	2,67	3,49	2,08
Tăng trưởng Công nghiệp, xây dựng (%)	10,60	10,60	5,52	5,53	5,43	7,14	9,57
Tăng trưởng Dịch vụ (%)	8,50	8,68	6,63	6,99	6,56	5,96	6,17
Tỷ trọng Nông, lâm, thủy sản trong GDP (%)	20,89	-	-	-	18,40	18,12	-
Tỷ trọng Công nghiệp, xây dựng trong GDP (%)	41,03	-	-	-	38,30	38,50	-
Tỷ trọng Dịch vụ trong GDP (%)	38,01	-	-	-	43,30	43,38	-

• Phân tích và so sánh chỉ số GCI của Việt Nam và các nước ASEAN giai đoạn 2005–2015: Khóa luận so sánh chỉ số tổng hợp và 3 nhóm chỉ số thành phần của Việt Nam với Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines và Campuchia:
  • Singapore và Malaysia liên tục dẫn đầu khu vực với khoảng cách lớn so với các nước còn lại.
  • Thái Lan, Indonesia và Philippines tạo thành nhóm giữa có sự cải thiện rõ rệt về điểm số và thứ hạng.
  • Việt Nam nằm ở nửa sau của bảng xếp hạng cùng với Campuchia. Mặc dù Việt Nam có quy mô thị trường tương đối khá và môi trường kinh tế vĩ mô từng bước được cải thiện sau khủng hoảng, nhưng các chỉ số về Thể chế, Cơ sở hạ tầng, Hiệu quả thị trường tài chính, Hiệu quả thị trường lao động và Mức độ sẵn sàng công nghệ vẫn còn xếp ở thứ hạng thấp.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam

Chương 3 trình bày các quan điểm, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2015–2020 và đề xuất hai nhóm giải pháp:

• Giải pháp tác động trực tiếp / ngắn hạn nâng cao chỉ số GCI: Tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh nhằm giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp; nâng cao tính minh bạch, công khai trong chính sách và thủ tục cấp phép đầu tư; tăng cường công tác kiểm toán, kế toán và trách nhiệm giải trình của các cơ quan quản lý.
• Giải pháp tác động gián tiếp / dài hạn nâng cao chỉ số GCI: Hoàn thiện đồng bộ khung khổ thể chế kinh tế thị trường; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông (đường cao tốc, cảng biển nước sâu, đường sắt); nâng cao chất lượng hệ thống giáo dục đại học và dạy nghề; lành mạnh hóa thị trường tài chính - ngân hàng; khuyến khích các doanh nghiệp đẩy mạnh nghiên cứu phát triển (R&D) và ứng dụng khoa học - công nghệ tiên tiến.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể sau:

• Tổng hợp và hệ thống hóa chuỗi số liệu kinh tế vĩ mô của Việt Nam giai đoạn 2005–2015, chỉ rõ quy mô GDP năm 2014 tăng gần gấp 3 lần so với năm 2005; tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt đỉnh 8,46% năm 2007, giảm xuống mức đáy 5,32% năm 2009 dưới tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu, sau đó phục hồi đạt 5,98% năm 2014 và 6,50% trong 9 tháng đầu năm 2015.
• Đánh giá toàn diện thực trạng kết cấu hạ tầng GTVT Việt Nam: mặc dù đã huy động được 7,1 tỷ USD qua 90 dự án BOT/BT (chiếm 70% số lượng dự án và 95% tổng vốn đầu tư ngoài ngân sách), nhưng chất lượng hạ tầng vẫn bị WEF xếp hạng 81 trên thế giới vào năm 2014, tạo thành điểm nghẽn kìm hãm năng lực cạnh tranh.
• Làm rõ diễn biến tụt hạng GCI của Việt Nam từ vị trí 59 (năm 2010) xuống vị trí 68 (năm 2014), đồng thời chỉ ra vị thế tương quan của Việt Nam thuộc nhóm cuối trong số 7 quốc gia ASEAN được khảo sát (đứng sau Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines và đứng trên Campuchia).
• Đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chỉ số GCI phân chia rõ theo hai nhóm: giải pháp ngắn hạn (trực tiếp cải thiện thủ tục hành chính, tính minh bạch) và giải pháp dài hạn (cải cách thể chế, phát triển hạ tầng giao thông, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thị trường tài chính).
• Đóng góp khoa học của đề tài thể hiện ở việc áp dụng nhất quán khung lý thuyết chuẩn hóa 12 trụ cột của WEF để phân tích dữ liệu thực nghiệm liên tục trong 10 năm (2005–2015), mang lại bức tranh so sánh đối chiếu đa chiều giữa Việt Nam và các nền kinh tế lân cận.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế gắn liền với phạm vi dữ liệu và phương pháp:

• Do Báo cáo Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu của WEF không thống kê dữ liệu cho 3 nước Brunei, Lào và Myanmar trong giai đoạn nghiên cứu, tác giả chỉ có thể so sánh Việt Nam với 6 quốc gia ASEAN, chưa bao quát toàn bộ 10 quốc gia thành viên của khối.
• Đề tài chủ yếu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp từ WEF và Tổng cục Thống kê, chưa có điều kiện thực hiện điều tra khảo sát sơ cấp độc lập tại các doanh nghiệp để bổ sung thêm dữ liệu vi mô thực tế.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng cập nhật chuỗi số liệu sau năm 2015 khi các hiệp định thương mại thế hệ mới (như CPTPP, EVFTA) và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đi vào thực thi, đồng thời bổ sung phân tích khi WEF có đầy đủ dữ liệu cho toàn bộ 10 nước thành viên ASEAN.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích đối với các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành: Là tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên các ngành Kinh tế phát triển, Kế hoạch đầu tư, Kinh tế quốc tế và Quản lý kinh tế khi nghiên cứu về phương pháp luận đánh giá năng lực cạnh tranh quốc gia theo chuẩn WEF.
• Cán bộ quản lý và nghiên cứu chính sách: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn cho cán bộ tại các cơ quan quản lý nhà nước (như Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu kinh tế) trong việc nhận diện điểm mạnh, điểm yếu của môi trường đầu tư và kết cấu hạ tầng.
• Nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng biểu tổng hợp 12 trụ cột GCI, công thức tính toán trọng số theo trình độ phát triển và các ma trận so sánh đối chiếu thứ hạng chi tiết giữa Việt Nam và các nước ASEAN giai đoạn 2005–2015.

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu (GCI) của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) gồm những thành phần nào?
GCI gồm hơn 113 biến số được tổ chức thành 12 cột chỉ số (trụ cột), chia làm 3 nhóm chính: (1) Nhóm yêu cầu cơ bản (Thể chế, Cơ sở hạ tầng, Môi trường kinh tế vĩ mô, Y tế và giáo dục tiểu học); (2) Nhóm nâng cao hiệu quả (Đào tạo và giáo dục bậc cao hơn, Hiệu quả thị trường hàng hóa, Hiệu quả thị trường lao động, Phát triển thị trường tài chính, Công nghệ tiên tiến, Quy mô thị trường); (3) Nhóm đổi mới và phát triển của các nhân tố (Hệ thống kinh doanh, Đổi mới công nghệ).

2. Vì sao tác giả chỉ so sánh Việt Nam với 6 quốc gia ASEAN thay vì toàn bộ 10 quốc gia?
Vì trong các Báo cáo Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) giai đoạn 2005–2015 không có số liệu thống kê đầy đủ cho 3 quốc gia là Brunei, Lào và Myanmar. Do đó, khóa luận chỉ lựa chọn 6 quốc gia có dữ liệu hoàn chỉnh để so sánh gồm: Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines và Campuchia.

3. Thứ hạng GCI của Việt Nam biến động như thế nào trong giai đoạn 2010–2014 theo báo cáo của WEF?
Theo số liệu Báo cáo GCR của WEF được trích dẫn trong khóa luận, chỉ số GCI của Việt Nam liên tục tụt hạng trong 4 năm, từ vị trí 59 vào năm 2010 xuống vị trí 68 vào năm 2014.

4. Kết cấu hạ tầng giao thông vận tải của Việt Nam được WEF xếp hạng như thế nào vào năm 2014?
Năm 2014, WEF xếp hạng chất lượng kết cấu hạ tầng giao thông của Việt Nam ở vị trí thứ 81 trên thế giới, đứng sau hầu hết các nước phát triển trong khu vực ASEAN do tình trạng hạ tầng còn lạc hậu, thiếu đồng bộ và thiếu kết nối liên hoàn.

5. Trọng số phân bổ 3 nhóm chỉ số của GCI đối với nhóm nước đang phát triển được tính như thế nào?
Đối với nhóm nước đang phát triển (phát triển dựa trên hiệu quả), trọng số tính GCI được phân bổ là: 40% cho Nhóm chỉ số yêu cầu cơ bản, 50% cho Nhóm chỉ số nâng cao hiệu quả, và 10% cho Nhóm chỉ số về sự đổi mới và phát triển của các nhân tố.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Thị Kim Chi đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh quốc gia và phương pháp đo lường chỉ số GCI của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF). Thông qua việc xử lý chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2005–2015, nghiên cứu đã phân tích thực trạng tăng trưởng kinh tế, hiện trạng kết cấu hạ tầng giao thông vận tải và vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong tương quan so sánh với 6 quốc gia ASEAN. Kết quả nghiên cứu chỉ ra những nút thắt cơ bản về thể chế, hạ tầng và thị trường tài chính, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp ngắn hạn và dài hạn nhằm nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh quốc gia giai đoạn 2015–2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về chỉ số NLCT Chương 2: Phân tích đánh giá NLCT của Việt Nam so với các nước ở khu vực ASEAN giai đoạn 2005-2015. Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao chỉ số NLCT của Việt Nam giai đoạn 2015-2020 SVTH: Ngô Thị Kim Chi – Lớp: K46B KHĐT 3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Nữ Minh Phương PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHỈ SỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH 1.1 Một số khái niệm cạnh tranh và vai trò của cạnh tranh đối với hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trƣờng 1.1 Khái niệm cạnh tranh Trong nền kinh tế thị trường, các hoạt động kinh tế chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế: quy luật giá trị, quy luật cung cầu và quy luật cạnh tranh. Cạnh tranh trên thị trường rất đa dạng và phức tạp giữa các chủ thể có lợi ích đối lập nhau, như cạnh tranh giữa những người mua, giữa những người bán, giữa người mua với người bán, giữa các nhà sản xuất, giữa các DN nội địa và DN nước ngoài…Cạnh tranh phát triển cùng với sự phát triển của nền sản xuất hàng hóa tư bản chủ nghĩa.

Vậy thế nào là cạnh tranh ? Trong điều kiện nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, K.Mark đã đưa ra khái niệm cạnh tranh như sau: “Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa nhằm thu được lợi nhuận siêu ngạch”. Như vậy, khi nghiên cứu cạnh tranh trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, K.Mark đã coi cạnh tranh là cuộc giành giật các lợi thế để thu được lợi nhuận siêu ngạch.Samuelson khái quát trong cuốn Kinh tế học thì: “Cạnh tranh là sự kình địch giữa các DN cạnh tranh với nhau để giành khách hàng, thị trường” Tuy nhiên, cũng trong nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, cuốn sách “Từ điển kinh doanh” lại đưa ra khái niệm cạnh tranh như sau: “Cạnh tranh là sự ganh đua, sự kình địch giữa các nhà kinh doanh nhằm tranh giành tài nguyên sản xuất cùng một loại về phía mình” để đề cập đến sự cạnh tranh ở thị trường các yếu tố đầu vào của các DN. Với các nghĩa trên, phạm trù cạnh tranh, được hiểu là quan hệ kinh tế trong đó các chủ thể kinh tế ganh đua nhau tìm mọi biện pháp, cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn để đạt được mục tiêu kinh tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh khách hàng cũng như các SVTH: Ngô Thị Kim Chi – Lớp: K46B KHĐT 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Nữ Minh Phương thị trường, điều kiện sản xuất có lợi nhất.

Mục đích cuối cùng của các chủ thể trong quá trình cạnh tranh là nhằm tối đa hóa lợi ích. Đối với người sản xuất kinh doanh đó là lợi nhuận, đối với người tiêu dùng là lợi ích tiêu dùng và sự tiện lợi. Cạnh tranh là một trong những đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường. Cạnh tranh là động lực, là một trong những nguyên tắc cơ bản, tồn tại khách quan và không thể thiếu được của sản xuất hàng hóa.

Mục tiêu của cạnh tranh là giành lợi ích, lợi nhuận lớn nhất, bảo đảm sự tồn tại và phát triển của chủ thể tham gia cạnh tranh. Cạnh tranh bao gồm việc cạnh tranh chiếm các nguồn nguyên liệu, giành các nguồn lực sản xuất, cạnh tranh về KH - CN, cạnh tranh để chiếm thị trường tiêu thụ, giành nơi đầu tư, các hợp đồng, các đơn đặt hàng, cạnh tranh bằng giá cả, phi giá cả, bằng các thủ đoạn kinh tế và phi kinh tế,… Cạnh tranh có nhiều loại: cạnh tranh giữa người bán và người mua, cạnh tranh trong nội bộ ngành và giữa các ngành, cạnh tranh trong giới hạn QG và quốc tế .2 Các hình thái cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 1.1 Thị trường cạnh tranh Hình thái này được xem xét dưới góc độ hành vi của thị trường, gắn liền với phương thức hình thành và vận động giá cả trên thị trường. Có các hình thái cạnh tranh như sau: 1.1 Hình thái thị trường cạnh tranh hoàn hảo Khái niệm: Thị trường cạnh tranh hoàn hảo là cạnh tranh trong một mô hình kinh tế được mô tả là một mẫu kinh tế thị trường lý tưởng, ở đó không có người sản xuất hay người tiêu dùng nào có quyền hay khả năng khống chế được thị trường, làm ảnh hưởng đến giá cả. Tất cả các đơn vị hàng hóa trên thị trường được coi là giống nhau, ít có sự khác biệt về mẫu mã, hình thức, chất lượng.

Tất cả người mua và người bán đều có hiểu biết đầy đủ về các thông tin liên quan đến việc trao đổi, vì vậy, việc tham gia và rút khỏi thị trường rất dễ dàng, họ không có khả năng nâng giá. Do đó, các DN tham gia hoạt động kinh doanh trên thị trường này chủ yếu tìm biện pháp giảm chi phí tới mức thấp nhất. SVTH: Ngô Thị Kim Chi – Lớp: K46B KHĐT 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Nữ Minh Phương Tác dụng: + Thúc đẩy các DN cải tiến công nghệ, thay đổi sản phẩm cho phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng.

+ Làm cho người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn những sản phẩm vừa ý với mức giá thấp nhất. + Tài nguyên được phân phối theo hướng có lợi nhất, làm cho DN phải chuyển sang kinh doanh mặt hàng phù hợp với yêu cầu xã hội. Đây là hình thái cạnh tranh hầu như không tồn tại hoặc rất khó thấy trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan gây ra. Tuy nhiên, tiến tới một thị trường cạnh tranh hoàn hảo vẫn là mục tiêu hướng tới của mỗi QG trong xu thế hội nhập thương mại quốc tế.2 Hình thái thị trường cạnh tranh không hoàn hảo Đây là một thị trường mà phần lớn sức mạnh thị trường thuộc về một số DN sản xuất kinh doanh lớn.

Các DN trên thị trường kinh doanh các sản phẩm hoàng hóa – dịch vụ cùng chủng loại nhưng khác nhau về nhãn hiệu. Chính những nhãn hiệu này lại mang những hình ảnh, uy tín khác nhau do người tiêu dùng nghĩ ra, có thể đúng hoặc không đúng. Do đó, một số người tiêu dùng sẽ trả giá cao hơn cho sản phẩm mà mình thích. Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo là một thị trường phổ biến trong điều kiện nền kinh tế hiện nay.

Có hai hình thái thị trường cạnh tranh không hoàn hảo sau:  Độc quyền tập đoàn Độc quyền tập đoàn là thị trường chỉ có một số DN sản xuất toàn bộ hay hầu hết tổng sản lượng. Trong số đó, một số hoặc tất cả các DN đều thu được lợi nhuận đáng kể trong dài hạn, vì có các rào cản gia nhập làm cho các DN mới không thể gia nhập vào thị trường được. Tuy nhiên, ở đây các DN trong thị trường bị phụ thuộc lẫn nhau trong việc định giá cũng như sản lượng bán ra. Bởi lẽ, một khi DN trong nhóm độc quyền giảm giá hàng bán thì lợi thế đối với họ không được lâu, các DN khác cũng sẽ nhanh chóng giảm giá, như vậy, lợi ích của họ sẽ nhanh chóng giảm sút.

Ngược lại, khi DN tăng giá chưa chắc các DN khác sẽ tăng giá theo, như vậy, DN sẽ làm mất khách hàng. SVTH: Ngô Thị Kim Chi – Lớp: K46B KHĐT 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Nữ Minh Phương  Cạnh tranh độc quyền Đặc điểm nổi bật của thị trường độc quyền là số lượng các DN tham gia thị trường tương đối lớn, mỗi DN sẽ có ảnh hưởng lớn đến các quyết định sản xuất kinh doanh riêng của DN mình. Trong thị trường cạnh tranh độc quyền, sản phẩm của các DN không đồng nhất.

Người tiêu dùng phân biệt được các sản phẩm của các DN thông qua nhãn hiệu, bao bì và dịch vụ kèm theo. Trên thị trường này, DN có quyền quyết định giá bán hàng hóa nhưng vẫn không phải hoàn toàn theo ý mình, các điều kiện về mua bán hàng hóa cũng khác nhau, các DN có thể có hình ảnh, uy tín khác nhau trong tâm trí mỗi khách hàng.3 Hình thái thị trường độc quyền Đây là hình thái thị trường mà ở đó chỉ có một người bán nhưng nhiều người mua hoặc là chỉ có một người mua. Điều kiện gia nhập cũng như rút lui khỏi thị trường này vô cùng khó khăn do vốn đầu tư sản xuất kinh doanh thường rất lớn hoặc do sự độc quyền về kỹ thuật công nghệ. Chính vì vậy, đặc điểm nổi bật của thị trường này là không có sự cạnh tranh về giá cả mà giá cả phụ thuộc vào quyền kiểm soát của người mua độc quyền hoặc người bán độc quyền.

Với hình thái này, người tiêu dùng cuối cùng gặp nhiều bất lợi nhất, DN độc quyền có thể tạo ra sự khan hiếm hàng hóa hoặc bán hàng hóa với giá cao. Để bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng, hiện nay đã có nhiều QG đề ra luật chống độc quyền. Tuy nhiên, độc quyền cũng có mặt tích cực, nó đem lại lợi ích cho xã hội nhờ quá trình đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học – kỹ thuật. DN độc quyền thường có trình độ tập trung hóa sản xuất cao, mở rộng được quy mô sản xuất nên giảm được chi phí sản xuất tính trên một đơn vị sản phẩm.2 Cạnh tranh của DN.1 Cạnh tranh trong việc lựa chọn yếu tố đầu vào Thực chất, đây là việc các DN tìm kiếm cho mình một nguồn cung ứng tốt nhất, đầy đủ, thường xuyên nhất và chi phí cho các yếu tố đầu vào nhỏ nhất.

Trong cơ chế thị trường, nhiều nhà cung ứng và nhiều DN cùng có nhu cầu về một số yếu tố đầu vào nhất định sẽ song song tồn tại cùng một lúc. Mỗi nhà cung ứng có một mức giá cho các yếu tố đầu vào khác nhau, do đó, các DN sẽ chọn cho mình một nhà cung ứng có SVTH: Ngô Thị Kim Chi – Lớp: K46B KHĐT 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Lê Nữ Minh Phương mức giá thấp cũng nhưng có dịch vụ cung ứng tốt. Tuy nhiên, để tránh tình trạng có nhà cung ứng độc quyền, các DN nên chọn cho mình một số nhà cung ứng trong đó có một nhà cung ứng chính.

Điều này vô hình chung sẽ dẫn tới một số nhà cung ứng có giá cao sẽ bị loại bỏ. Ngược lại, các nhà cung ứng lại muốn lựa chọn khách mua các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất với mức cao.