Đánh Giá Đặc Điểm Kiến Trúc Nhà Sàn Ở Phố Cổ Luang Prabang

Chuyên khảo phân tích Đánh giá đặc điểm kiến trúc nhà sàn ở phố cổ luang prabang, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Soulisack Chittavong
• Người hướng dẫn: TS.KTS Phạm Trọng Thuật
• Trường học: Trường Đại Học Kiến Trúc Hà Nội
• Chuyên ngành: Xây Dựng Dân Dụng Công Nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Kiến Trúc Nhà Sàn Tại Phố Cổ Luang Prabang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Khám Phá Kiến Trúc Nhà Sàn Phố Cổ Luang Prabang 55 Ký Tự

Luang Prabang, di sản UNESCO, nổi tiếng với kiến trúc nhà sàn Luang Prabang độc đáo. Những ngôi nhà sàn này không chỉ là nơi ở mà còn phản ánh sâu sắc văn hóa kiến trúc Luang Prabang. Bài viết này sẽ đánh giá kiến trúc Luang Prabang một cách toàn diện, từ lịch sử, đặc điểm đến giá trị văn hóa và thách thức bảo tồn. Các nhà truyền thống Luang Prabang góp phần tạo nên vẻ đẹp cổ kính, thu hút du khách đến khám phá Luang Prabang và tìm hiểu về di sản kiến trúc Luang Prabang. Việc bảo tồn kiến trúc Luang Prabang là vô cùng quan trọng để duy trì bản sắc văn hóa độc đáo này. Theo Soulisack Chittavong, "Kiến trúc nhà sàn là một phần không thể tách rời của Luang Prabang, phản ánh cuộc sống và văn hóa của người dân nơi đây."

1.1. Vị trí địa lý và đặc điểm tự nhiên ảnh hưởng kiến trúc

Luang Prabang nằm ở miền Bắc Lào, hợp lưu của nhiều con sông quan trọng, bao quanh bởi núi rừng hùng vĩ. Địa hình và khí hậu nơi đây ảnh hưởng trực tiếp đến phong cách kiến trúc Luang Prabang, đặc biệt là thiết kế nhà sàn Luang Prabang. Những ngôi nhà sàn được xây dựng cao ráo để tránh lũ lụt vào mùa mưa, đồng thời tận dụng tối đa gió tự nhiên để thông thoáng. Nguyên vật liệu xây dựng nhà sàn Luang Prabang chủ yếu là gỗ, tre, nứa có sẵn tại địa phương. Địa hình đồi núi cũng ảnh hưởng đến cách bố trí các ngôi nhà, tạo nên sự hài hòa với thiên nhiên.

1.2. Dân cư đa dạng và ảnh hưởng đến kiến trúc nhà sàn

Luang Prabang là nơi sinh sống của nhiều dân tộc, mỗi dân tộc có những phong tục tập quán và kỹ thuật xây dựng nhà sàn riêng. Sự giao thoa văn hóa đã tạo nên sự đa dạng trong kiến trúc nhà sàn Luang Prabang. Các dân tộc Lào Lùm, Lào Thơng, Xủng đều có những đóng góp riêng vào việc hình thành và phát triển kiến trúc Lào nói chung và kiến trúc nhà sàn Luang Prabang nói riêng. Những ngôi nhà sàn không chỉ là nơi ở mà còn là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi diễn ra các nghi lễ truyền thống.

II. Thách Thức Bảo Tồn Kiến Trúc Nhà Sàn Tại Luang Prabang 59 Ký Tự

Mặc dù được UNESCO công nhận là di sản thế giới, phố cổ Luang Prabang UNESCO đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo tồn kiến trúc Luang Prabang. Sự phát triển của du lịch Luang Prabang và quá trình đô thị hóa đã gây áp lực lên các nhà sàn phố cổ Luang Prabang. Nhiều ngôi nhà sàn cổ bị xuống cấp hoặc thay thế bằng những công trình hiện đại, làm mất đi bản sắc văn hóa. Hơn nữa, việc tìm kiếm và sử dụng nguyên vật liệu xây dựng nhà sàn Luang Prabang truyền thống ngày càng khó khăn và tốn kém. "Việc bảo tồn kiến trúc nhà sàn là một nhiệm vụ cấp bách để bảo vệ di sản văn hóa của Luang Prabang," Soulisack Chittavong nhấn mạnh.

2.1. Áp lực từ du lịch và phát triển kinh tế lên kiến trúc

Sự tăng trưởng nhanh chóng của du lịch Luang Prabang đã kéo theo sự phát triển của các dịch vụ lưu trú, ăn uống, giải trí. Nhiều nhà sàn truyền thống được chuyển đổi thành khách sạn, nhà hàng hoặc cửa hàng, làm thay đổi công năng và cấu trúc nhà sàn Luang Prabang ban đầu. Việc xây dựng các công trình mới cũng gây ảnh hưởng đến cảnh quan và không gian xung quanh các nhà sàn phố cổ Luang Prabang. Cần có những giải pháp quy hoạch và quản lý du lịch bền vững để giảm thiểu tác động tiêu cực đến di sản kiến trúc Luang Prabang.

2.2. Thiếu hụt nguyên vật liệu và kỹ thuật xây dựng truyền thống

Việc tìm kiếm và sử dụng nguyên vật liệu xây dựng nhà sàn Luang Prabang truyền thống như gỗ quý, tre già ngày càng khó khăn do khai thác quá mức và biến đổi khí hậu. Đồng thời, số lượng thợ thủ công lành nghề am hiểu về kỹ thuật xây dựng nhà sàn Luang Prabang cũng ngày càng ít đi. Điều này gây khó khăn cho việc sửa chữa, phục hồi và xây mới các nhà sàn theo đúng phong cách kiến trúc Luang Prabang truyền thống. Cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ để bảo tồn và phát huy di sản kiến trúc Luang Prabang.

III. Phương Pháp Đánh Giá Kiến Trúc Nhà Sàn Cổ Tại Luang Prabang 58 Ký Tự

Để đánh giá kiến trúc Luang Prabang một cách khách quan và toàn diện, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và kết hợp với kinh nghiệm thực tế. Việc khám phá Luang Prabang không chỉ dừng lại ở việc chiêm ngưỡng vẻ đẹp bên ngoài mà còn cần tìm hiểu sâu sắc về lịch sử kiến trúc Luang Prabang, văn hóa kiến trúc Luang Prabang và những giá trị mà các nhà truyền thống Luang Prabang mang lại. "Đánh giá kiến trúc nhà sàn cần dựa trên các tiêu chí về quy hoạch, phong cách, vật liệu, kết cấu và giá trị văn hóa," Soulisack Chittavong nhận định.

3.1. Phân tích quy hoạch và vị trí của nhà sàn trong không gian đô thị

Việc phân tích quy hoạch và vị trí của nhà sàn trong không gian đô thị giúp hiểu rõ hơn về sự liên kết giữa kiến trúc và môi trường xung quanh. Cần xem xét các yếu tố như hướng nhà, mối quan hệ với sông ngòi, đường xá, các công trình công cộng khác. Sự hài hòa giữa nhà sàn và cảnh quan tự nhiên là một trong những đặc điểm nổi bật của kiến trúc Luang Prabang. Việc bảo tồn không gian xanh và duy trì mật độ xây dựng hợp lý là rất quan trọng để bảo vệ phố cổ Luang Prabang UNESCO.

3.2. Đánh giá phong cách kiến trúc và vật liệu xây dựng nhà sàn

Việc đánh giá phong cách kiến trúc Luang Prabang cần dựa trên các tiêu chí về hình dáng, kích thước, tỷ lệ, trang trí. Cần phân tích cấu trúc nhà sàn Luang Prabang, các chi tiết trang trí như hoa văn, phù điêu, mái ngói. Việc sử dụng nguyên vật liệu xây dựng nhà sàn Luang Prabang truyền thống như gỗ, tre, nứa cũng cần được xem xét. Sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố này tạo nên vẻ đẹp độc đáo và đặc trưng của kiến trúc nhà sàn Luang Prabang.

IV. Ứng Dụng Bảo Tồn Kiến Trúc Nhà Sàn Để Phát Triển Du Lịch 60 Ký Tự

Việc bảo tồn kiến trúc Luang Prabang không chỉ là bảo vệ di sản văn hóa mà còn là tạo ra lợi thế cạnh tranh cho du lịch Luang Prabang. Những nhà sàn phố cổ Luang Prabang được bảo tồn và phục hồi sẽ là điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, việc bảo tồn cần được thực hiện một cách bền vững, đảm bảo lợi ích cho cả cộng đồng địa phương và ngành du lịch. "Bảo tồn kiến trúc nhà sàn cần gắn liền với phát triển du lịch cộng đồng, tạo ra thu nhập và việc làm cho người dân địa phương," Soulisack Chittavong đề xuất.

4.1. Phát triển du lịch cộng đồng gắn với kiến trúc nhà sàn

Phát triển du lịch cộng đồng là một giải pháp hiệu quả để bảo tồn kiến trúc nhà sàn Luang Prabang. Du khách có thể tham gia vào các hoạt động như ở homestay trong nhà sàn, tìm hiểu về văn hóa kiến trúc Luang Prabang, học cách làm các sản phẩm thủ công truyền thống. Điều này không chỉ giúp bảo tồn di sản kiến trúc Luang Prabang mà còn tạo ra thu nhập và việc làm cho người dân địa phương. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng để đảm bảo du lịch phát triển bền vững.

4.2. Khuyến khích sử dụng vật liệu truyền thống trong xây dựng

Để bảo tồn kiến trúc nhà sàn Luang Prabang, cần khuyến khích sử dụng nguyên vật liệu xây dựng nhà sàn Luang Prabang truyền thống như gỗ, tre, nứa. Chính quyền cần có chính sách hỗ trợ các làng nghề sản xuất vật liệu xây dựng truyền thống, đồng thời tạo điều kiện cho các thợ thủ công lành nghề truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ trẻ. Việc sử dụng vật liệu truyền thống không chỉ giúp bảo tồn phong cách kiến trúc Luang Prabang mà còn thân thiện với môi trường.

V. Kết Luận Giá Trị Vĩnh Cửu Của Kiến Trúc Nhà Sàn Luang Prabang 60 Ký Tự

Kiến trúc nhà sàn Luang Prabang là một di sản văn hóa vô giá, cần được trân trọng và bảo tồn cho các thế hệ tương lai. Việc đánh giá kiến trúc Luang Prabang một cách toàn diện và áp dụng các giải pháp bảo tồn bền vững là rất quan trọng để duy trì bản sắc văn hóa độc đáo của phố cổ Luang Prabang UNESCO. Những nỗ lực bảo tồn không chỉ giúp duy trì vẻ đẹp cổ kính của nhà sàn phố cổ Luang Prabang mà còn góp phần phát triển du lịch Luang Prabang một cách bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn di sản kiến trúc

Việc bảo tồn di sản kiến trúc không chỉ là bảo vệ những công trình vật chất mà còn là bảo tồn những giá trị văn hóa, lịch sử, tinh thần của một cộng đồng. Kiến trúc nhà sàn Luang Prabang là minh chứng cho sự sáng tạo, khéo léo và tinh thần cộng đồng của người dân nơi đây. Việc bảo tồn di sản kiến trúc Luang Prabang giúp duy trì bản sắc văn hóa, tạo ra sự gắn kết giữa các thế hệ và góp phần xây dựng một xã hội văn minh.

5.2. Hướng tới tương lai bền vững cho kiến trúc nhà sàn

Để đảm bảo kiến trúc nhà sàn Luang Prabang được bảo tồn và phát triển bền vững trong tương lai, cần có sự chung tay của tất cả các bên liên quan: chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và du khách. Cần có các chính sách hỗ trợ, các chương trình giáo dục, các hoạt động du lịch có trách nhiệm để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mọi người trong việc bảo vệ di sản văn hóa. Chỉ khi đó, kiến trúc nhà sàn Luang Prabang mới có thể tiếp tục tồn tại và phát triển, mang lại lợi ích cho cả hiện tại và tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu ông đã nêu đến mối quan hệ giữa nhà cửa với tôn giáo tín ngưỡng, điều đó dẫn đến mối quan hệ vẻ việc lựa chon vị trí đất dai để xây dựng nhà, sự cần thiết của việc thờ ma, sự quan trọng vẻ việc chọn ngày tốt đẹp để tìm kiếm và chọn lọc vật liệu xây dựng. Năm 1974 - 1975, đã có hai nghiên cứu sinh nước Pháp: Sophie Clement- Charpentier va Pierre Clenment (SPC) quan tâm nghiên cứu nhà ở Lào trong hai khu vục cách xa nhau khoảng 425 km như: vùng Viêng Chăn (Thủ đô Viêng Chăn và tỉnh Viêng Chăn) và ving Luang Prabang. Trong quyén sách đã trình bày so sánh Nhà ở người dân Lào xưa trong khu vực Viêng chăn va Luang Prabang. Đầu tiên hai nghiên cứu sinh được minh họa mặt bằng tổng thể, mặt bằng, mặt cắt và mặt đứng của mọi ngôi nhà; sau đó họ phân tích được phân loại của nhà ở trong từng địa phương; tiếp theo họ phân tích về hệ thống sắp xếp diện tích của ngôi nhà va ban lang trong hai khu vực đó, về mặt phương pháp xây dựng nhà họ được quan tâm đặc biệt đến kỹ thuật và sự cúng lễ Tháng 8 năm 2006, Vira Anolac đã viết về đề tài "Đặc điểm kiến trúc nhà ở truyền thống của nước CHDCND Lào".Ì Ông đã sưu tầm trình bày về đặc điểm nhà ở của mỗi dân tộc của Lào.

Ngày 2 tháng 12 tháng 1995 ph cổ LPB được UNESCO công nhận là Di sản văn hoa thé giới. Đề quản lý LPB về công tác quản lý, bảo tồn và phát huy những giá trị nghệ thuật kiến trúc, lịch sử văn hóa, phong cảnh thiên nhiên của thành phó. Xuất phát từ nhu cầu cần thiết đã nêu ở trên và thực tế hiện nay, tôi đặt ra đề tài nghiên cứu luận văn: “ĐÁNH GIÁ ĐẶC DIEM KIEN TRUC NHA SÀN Ở PHÓ CÔ LUANG PRABANG”. ‘Van dé dat ra rit bức xúc, làm sao có được sự hòa nhập giữa cái mới và cái cũ.

Công tác bảo tồn tôn tại và phát triển trong xã hội đương đại đối với khu phố cổ Luang Prabang phải được tiến hành một cách nghiêm túc, khoa học trong đó phải xét đến yếu tố sử dụng khu phố này. Quay lại đánh giá những di sản kiến trúc nhất là nhà sàn ở khu phố cổ Luang Prabang; từ kiến trúc đến sử dụng bên trong, tìm hiểu phương thức sinh hoạt xưa và nhu cầu trong giai đoạn mới, qua công trình nghiên cứu này. 8 nin 206, 3951 en nbchine [3] Tapeh ME Kong (Mekong Jour hing LŨ} SPC-Hon Lo 13-4) Tome Voyage Mục tiêu nghiên cứu ~ Tổng kết đặc điểm nhà sản tại khu phố cổ Luang Prabang. ~ Đánh giá kiến trúc nhà sản tai khu phố cỏ Luang Prabang.

Đối tượngvà phạm vỉ nghiên cứu ~ Về không gian: Luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu các công trình nhà sàn nằm trong khu vực bảo tồn (Zpp-Ua: Conservation Zone Urban central Area). ~ Về thời gian: tập trung sưu tầm các công trình kiến trúc nhà sàn đã được xây dựng từ năm 1900 đến năm 1999. $ Phương pháp nghiên cứu ~ Điều tra, khảo sát, đánh giá hiện trạng của các ngôi nhà sản. ~ Qui nap biện chứng ~ §o sánh, đối Hình A.1: Nhà sàn truyền thông ở thành thi LPB ‘Nguén: SPC-L'Habitation Lao B.

PHAN NOI DUNG CHUONG 1 TONG QUAN VE NGHIEN CUU KIEN TRUC NHA SAN PHO CO LUANG PRABANG 1. Khái quát chung về phố cổ và kiến trúc nhà san Luang Prabang a— Đặc điểm vị trí địa lý Phó cô LPB cách thủ đô Viêng Chăn khoảng 425 km vẻ phía Bắc, nếu đi bằng ô tô sẽ mất thời gian khoảng 7 - 8 tiếng đồng hồ theo quốc lộ 13 hướng Bắc và qua các huyện như: Vãng Viêng, Ka Sỉ (tinh Viêng Chăn); sau đó đến ngã ba Phu Khun (huyện Phu Khun) từ ngã ba Phu Khun rễ tay trái khoáng 120 km đến noi tinh Luang Prabang. Tinh Luang Prabang nim 6 phia Bic mién Trung Lao, von là kinh đô của vương quốc Lan Xang, vương quốc đầu tiên của đắt nước Lào; là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội và du lịch của 6 tỉnh miền bắc của Lào. Có đường biên giới như: phía Bắc giáp tỉnh Phong Xa Ly va nước Việt Nam (tinh Điện Biên và Sơn La), phía Nam giáp tỉnh Viêng Chăn, phía Đông giáp tỉnh Hua Phan vi Xigng Khoảng và còn phía Tây giáp tỉnh U Đôm Xay và Xay Nha Bu Ly (Hình: 1.) Địa hình của thành phố LPB là một vùng đồi núi có sông Mê Kông chạy qua giữa tỉnh, là nơi gặp nhau của hai con sông Nam Khan và sông Mê Kông, hai dòng sông như một bức tường thành nước để bảo vệ thành phố cỗ nay.

LPB có những ngọn đồi có rừng che phú và những rặng núi nhấp nhô bám xung quanh như: núi Thạo (Phu Thạo), núi Nang (Phu Nang), núi Xạng (Phu Nang), núi Xoang (Phu Nang) và còn có những đồng bằng ven sông, như (hung lũng bằng phẳng có thể cấy cày. Chúng có vai trò quan trọng trong việc sản xuất lương thực cho tinh nay. Địa hình LPB nỗi bật với vùng núi hùng vĩ ở phía Bắc, với núi Phu Si 6 trung tim LPB đặt trên đinh núi là tháp Chom Si, đã trở thành biểu tượng đạo Phật của nhân dân LPB nói riêng và nhân dân Lào nói chung (Hình: 1.2) LPB có diện tích tự nhiên là 16 875 kmỶ, trong đó núi chiếm hơn 80%, bao gồm I1 huyén nhu: Luang Prabang, Chom Phét, Pac Ú, Nam Bạc, Ngoi, Nan, Phu Khun, Phôn Xay, Xiêng ngân, Pạc Xeng, Viêng Khăm và bao gồm 852 Bản làng, với dân số khoảng 463,485người, với bình quan là 28 người/1 km b. — Đặcđiểm dinew Trước đây hàng ngàn năm trên lãnh thổ Lào đã có người cỗ sơ sinh sống.

Mặc dù công tác khảo cô chưa được tiến hành một địa bàn có hệ thống đây đủ nhưng qua một số hiện vật đã khai quật được có thể khẳng định Lào là một địa bàn có con người tồn tại và phát triển qua các thời kỳ đồ đá, đồng, sắt. Phố cổ LPB một thời là kinh đô của Vương quốc Lan Xang (Triệu voi). Thành cỗ 1200 năm này đã từng chứng kiến 63 triều vua, từ Khủn Lo đến Sỉ Sạ Vang Vặt Tha Na. LPB là một vùng đất có những tộc người Lào đã sinh sống từ rất sớm, chủ yếu là nhóm.

người Lào Lùm, Lào Thơng, Lào Xủng và một số người kiều. Những tộc người đã cùng sinh sống hòa hợp với nhau từ lâu đời. Điều đó có thẻ nhận biết được qua những kết quả về công trình kiến trúc nhà ở, di tích chùa chiền, lồi sống và văn hóa của con người ở nơi đây. 'Nhóm tộc người Lào Lùm gồm các tộc sinh sóng ở các vùng thấp thuộc ngôn ngữ hệ Lao - Tay (Thái), chiếm số lượng lớn nhất ở nước Lào nói chung và ở LPB nói riêng.

Họ hàng của họ gồm các tộc: Lào, Thay hoặc Phou Thay (Thái đen, Thái đỏ, Thái trắng), Phuôn, Lự, Nhuôn v.Tuy có nÏ tộc với tên gọi khác nhau nhưng nhìn chung nhóm Lào Lùm có nhi đặc điểm giống nhau. Hầu hết các tộc thuộc nhóm Lào Lùm đều lập bản mường ở vùng đồng bằng, dọc sông Mê Kông, các phụ lưu, thung lũng, nhing ving tring trên cao nguyên.1: Ban đồ tỉnh LPB & nước CHDCND Lào Ngudn: PSMV Hinh 1.2: Phối cảnh tổng thẻ phé co LPB Nguan: PSMV Nhóm tộc người Lao Thong (Kho Mu) thuộc ngữ hệ Mon - Khme, sinh sống trên những vúng sườn đồi, núi, cao nguyên. Gồm có các tộc: Khơ Mụ (Khơ Mụ Khoen, Khơ Mụ Lu), Khơ Bít, Phoong, Puộc, Ka Tang, Pa C6, Ta Oi, La Vén, La Ve, Xec, Kạ Tu v. Các tộc thuộc nhóm Lào Thơng cư trú rai rác trên địa bàn rộng lớn suốt từ Bắc xuống Nam tại các miễn rừng, triền núi, cao nguyên dọc theo các con sông suối nhỏ.

Người Lào Thơng cũng ở nhà sản, cột gỗ thưng phên tre nứa hoặc gỗ thưng thấp hơn nhà sàn người Lào Lim. Nhóm tộc Lào Xing (Hì tông) gồm những tộc cư trú trên những rẻo cao, đỉnh núi, thuộc ngữ hệ Mẹo - Dao, Tạng - Miễt gdm có các tộc: Hmông, Dao, Lô Lô, Hà Nhì, Mu Sơ. Tuy đã cư trú trên địa bản bản Lào hàng thể kỷ nhưng theo lịch sử Lào thì nhóm Lào Xủng xuất hiện sau nhóm Lào Lùm và Lào Thơng. Người Lào Xủng thường sống trên những ngọn núi cao từ 1.000 m trở lên, nơi khí hậu mát mẻ về mùa nóng, giá rét về mùa khô, nguồn nước tuy không sẵn nhưng có đất đai rộng lớn đẻ khai, phá.

Do ở trên những ngọn núi cao nên người Lào Xủng làm nhà ở thấp trên mặt đất, bốn bề thưng ván để che gió. Bản làng được xây dựng trên những mỏm núi cheo leo Dân cư LPB gồm có Lào Lùm khoảng 148.696 người, Lào Thơng có thể nói họ chiếm số lượng lớn nhất tới 183.910 người và Lào Xủng gồm có 69.758 người, còn người ngoại kiều có khoảng 305 người 5Ì œ— Đặcđiểm kinhtế Sự phong phú về địa hình cùng với điều kiện khác biệt về tự nhiên và vị trí địa lý khiến cho cơ cấu kinh tế LPB cũng phong phú da dạng. Tinh LPB có thể làm cho kinh tế cho sự phat triển liên tục với mức trung bình là 7,6%/năm, so với mục tiêu chung trong cả nước đã đạt được theo kế hoạch, tổng bình quân của sản phẩm trong nước (GDP) đạt được 1,642 tỷ kíp, bình quân đầu người la 3558. Trong đó tông bình quân của nông phẩm và lâm sản dat 789 ty kíp, chiếm 48% ciia GDP, tăng 4.

Tổng bình quân của sản phẩm công nghiệp đạt được 279 ty kíp, chiếm 17% của GDP, tăng 7%. Tổng bình quân từ các hàng hóa dich vụ đạt 575 tỷ kíp, chiếm 35% của GDP, tăng 10%. Tổng đầu tư 1,047 tỷ kíp 1 ~ Nông nghiệp- Lâm nghiệp Tinh LPB la mt tinh có diện tích ruộng nước hạn chế, nhưng cũng đã phán đấu sản xuất lương thực để đạt được theo mục tiêu đề ra, mở rộng diện tích ruộng nơi nào mà có điều kiện, song song với việc giảm phá rừng làm nương. Việc sản xuất gạo mỗi năm đạt được mức trung bình 70% của tiêu dùng trong tỉnh, và còn 30% đã trồng cây nông sản khác và còn lại phải nhập từ các vùng khác.

Tinh LPB diy mạnh việc sản xuất hàng hóa khác như: nông sản, rau xanh, hoa quả và cây công nghiệp v. để phục vụ cho việc tiêu dùng trong tỉnh và xuất khẩu, làm cho việc sản xuất hàng hóa của các gia đình nhân dân trở thành phong trào buôn bán. Chính quyền tỉnh LPB đã ủng hộ nhân dân nuôi các loại con vật, làm cho trang trại vật nuôi có sự phát triển và được xuất khẩu.