I. Tổng quan về đồ án tốt nghiệp trung tâm công nghệ ĐHQG Hà Nội
Đồ án tốt nghiệp trung tâm công nghệ trường ĐHQG Hà Nội là đề tài thiết kế công trình nhà cao tầng bằng bê tông cốt thép. Công trình nằm trong khuôn viên Đại học Quốc gia Hà Nội, phục vụ nhu cầu nghiên cứu và đào tạo công nghệ. Đây là lĩnh vực phổ biến trong xây dựng dân dụng và công nghiệp hiện nay tại Việt Nam. Các công trình nhà cao tầng góp phần thay đổi bộ mặt đô thị, tạo dáng vẻ hiện đại cho các thành phố lớn. Đồ án áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001-2008 trong quản lý chất lượng. Sinh viên thực hiện phải hoàn thành trong thời gian khoảng 14 tuần dưới sự hướng dẫn của giảng viên khoa Xây dựng. Đề tài yêu cầu tính toán kết cấu, thiết kế bản vẽ và lập dự toán công trình.
1.1. Mục tiêu của đồ án tốt nghiệp công nghệ
Đồ án nhằm rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức chuyên môn vào thực tế thiết kế. Sinh viên phải tính toán tải trọng, xác định kích thước tiết diện cột, dầm và bản sàn. Công trình trung tâm công nghệ đòi hỏi hiểu biết về kết cấu nhà cao tầng, bao gồm khung chịu lực, hệ thống móng và kết cấu mái. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra bộ hồ sơ thiết kế hoàn chỉnh, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn công trình.
1.2. Phạm vi áp dụng của đề tài
Đề tài áp dụng cho công trình nhà cao tầng tại khu đô thị đại học. Các tính toán dựa trên tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành về kết cấu bê tông cốt thép. Phạm vi bao gồm thiết kế kết cấu phần thân và phần móng của công trình. Đồ án cũng xem xét yếu tố tải trọng gió, tải trọng động đất phù hợp với điều kiện địa chất khu vực Hà Nội. Kết quả thiết kế có thể tham khảo cho các công trình tương tự trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu.
II. Phân tích tải trọng và tính toán kết cấu công trình
Tính toán tải trọng là bước quan trọng trong thiết kế kết cấu công trình trung tâm công nghệ. Tải trọng bao gồm tải trọng bản thân, tải trọng sử dụng, tải trọng gió và tải trọng động đất. Tổng tải trọng tác dụng lên sàn phòng được xác định bằng tổng tải trọng sống và tải trọng chết. Tổng tải trọng sàn phòng đạt khoảng 602,8 kg/m². Tải trọng sàn hành lang đạt 722,8 kg/m² do có thêm tải trọng đặc biệt. Tải trọng phân bố trên sàn mái khoảng 664,1 kg/m². Các thông số này làm cơ sở tính toán kích thước tiết diện cấu kiện. Phương pháp tính sử dụng sơ đồ đàn hồi và sơ đồ dẻo tùy theo loại kết cấu.
2.1. Xác định tải trọng tác dụng lên kết cấu
Tải trọng chết bao gồm trọng lượng bản thân kết cấu, tường ngăn và hoàn thiện. Tải trọng sống bao gồm tải trọng sử dụng theo quy chuẩn Việt Nam. Tải trọng gió được tính theo chiều cao công trình và vùng gió. Đối với nhà 8 tầng, ảnh hưởng của tải trọng gió tương đối lớn tại các tầng trên cao. Để đảm bảo an toàn thi công, thường bỏ qua lực tập trung tại mép khung, chỉ tính tải trọng phân bố theo tầng. Tải trọng động đất được xác định theo cấp động đất khu vực.
2.2. Tính toán kích thước tiết diện cột
Kích thước tiết diện cột được xác định dựa trên tổng tải trọng tác dụng. Diện tích tiết diện cột tính theo công thức xét đến momen uốn. Với hệ số an toàn k bằng 1,1, diện tích cột trục B đạt khoảng 1900,4 cm². Kích thước cột được chọn là 25x75 cm với diện tích 1875 cm². Cột trục C có diện chịu tải tương đương cột trục B nên chọn cùng kích thước. Cột trục A có diện truyền tải nhỏ hơn nên kích thước tiết diện giảm tương ứng.
III. Giải pháp thiết kế bản sàn và dầm bê tông cốt thép
Bản sàn được tính toán theo sơ đồ bản kê bốn cạnh dựa trên lý thuyết đàn hồi. Tỷ số nhịp dài trên nhịp ngắn quyết định phương pháp tính toán phù hợp. Với nhịp tính toán lt2 bằng 6,98m và lt1 bằng 3,95m, tỷ số r đạt 1,767. Mômen uốn được xác định qua hệ số tra bảng phụ lục theo sơ đồ đàn hồi. Mômen dương ở giữa nhịp và mômen âm ở gối được tính toán riêng biệt. Cốt thép chịu lực được bố trí theo kết quả tính toán mômen. Bê tông B20 với cường độ Rb bằng 115 kG/cm² thường được sử dụng cho bản sàn. Cốt thép nhóm CI với Rs bằng 2250 kG/cm² đảm bảo khả năng chịu lực. Hàm lượng cốt thép phải đạt yêu cầu tối thiểu theo quy chuẩn.
3.1. Tính toán bản sàn nhà vệ sinh
Bản sàn nhà vệ sinh được tính theo sơ đồ bản kê bốn cạnh. Tải trọng bản sàn bao gồm tải trọng sử dụng 516,2 kg/m² và tải trọng chết 260 kg/m², tổng 776,2 kg/m². Hệ số mômen được tra bảng phụ lục 6 với tỷ số nhịp 1,965 và điều kiện ngàm bốn cạnh. Mômen dương M1 đạt khoảng 138,89 kGm. Mômen âm MA1 đạt khoảng 305,83 kGm. Kết quả này dùng để tính toán cốt thép chịu lực cho bản sàn.
3.2. Bố trí cốt thép chịu mômen
Cốt thép chịu mômen dương được tính với tiết diện chữ nhật. Chiều dày bảo vệ ao bằng 1,5cm, chiều cao hữu hiệu h0 bằng 8,5cm. Với mômen M1 bằng 420,17 kGm, hệ số μ được xác định khoảng 0,05. Diện tích cốt thép yêu cầu trong phạm vi dải bản rộng 1m đạt khoảng 2,255 cm². Lựa chọn thép Φ8 cự ly 200mm với diện tích As đáp ứng yêu cầu. Hàm lượng cốt thép phải kiểm tra đạt giá trị tối thiểu để tránh phá hoại giòn.
IV. Kết luận và ứng dụng của đồ án tốt nghiệp xây dựng
Đồ án tốt nghiệp trung tâm công nghệ trường ĐHQG Hà Nội hoàn thành đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật. Công trình nhà 8 tầng bê tông cốt thép đáp ứng tiêu chuẩn thiết kế hiện hành. Các tính toán kết cấu bao gồm tải trọng, tiết diện cột, bản sàn và dầm đều được thực hiện cẩn thận. Bộ hồ sơ thiết kế bao gồm bản vẽ kiến trúc, kết cấu và dự toán công trình. Kết quả đồ án minh chứng khả năng áp dụng lý thuyết vào thực tế thiết kế. Công trình góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng đào tạo và nghiên cứu công nghệ tại đại học quốc gia. Kinh nghiệm từ đồ án hữu ích cho công tác thiết kế các công trình tương tự trong tương lai.
4.1. Ý nghĩa của đồ án trong đào tạo kỹ sư
Đồ án tốt nghiệp là bước tổng hợp kiến thức sau 4,5 năm học tập. Sinh viên được rèn luyện kỹ năng tính toán, thiết kế và lập hồ sơ kỹ thuật. Quá trình thực hiện đồ án giúp hiểu sâu về kết cấu nhà cao tầng. Kinh nghiệm hướng dẫn từ giảng viên và kỹ sư rất quý báu cho nghề nghiệp. Đồ án cũng là cơ hội để sinh viên thể hiện năng lực trước nhà tuyển dụng.
4.2. Khả năng áp dụng cho công trình thực tế
Kết quả đồ án có thể tham khảo cho thiết kế công trình giáo dục tương tự. Các tiêu chuẩn và phương pháp tính toán áp dụng được cho nhiều loại công trình. Thiết kế kết cấu bê tông cốt thép phù hợp với điều kiện thi công tại Việt Nam. Hồ sơ đồ án cần được điều chỉnh khi áp dụng vào dự án thực tế do điều kiện địa chất khác nhau. Nghiên cứu sâu hơn về giải pháp kết cấu sẽ nâng cao chất lượng công trình.