Luận văn đánh giá khả năng sản xuất của một số tổ hợp lai giữa lợn nái landrace yorkshire và f1ly phối với đực giống pidu nuôi tại trại đồng tâm xanh

Bài viết đánh giá khả năng sản xuất của các tổ hợp lai giữa lợn nái Landrace, Yorkshire và F1LY phối với đực Pidu tại trại Đồng Tâm Xanh.

• Tác giả: Chu Thị Hiên
• Người hướng dẫn: GS. Từ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Đánh giá khả năng sản xuất của một số tổ hợp lai giữa lợn nái: Landrace, Yorkshire và F1(LY) phối với đực giống PiDu nuôi tại trại Đồng Tâm Xanh, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tình hình chăn nuôi lợn của nước ta và thành phố Hà Nội
• 1.2. Tình hình chăn nuôi lợn của cả nước
• 1.3. Tình hình chăn nuôi lợn ở Thành phố Hà Nội
• 1.4. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu
• 1.4.1. Tính trạng số lượng
• 1.4.2. Các nhân tố ảnh hưởng tới tính trạng số lượng
• 1.4.3. Bản chất di truyền của ưu thế lai
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 2.4.2. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 2.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả theo dõi khả năng sản xuất của 3 loại lợn nái Landrace, Yorkshire và F1(LY) được phối với đực PiDu
• 3.2. Khả năng sinh sản của 3 loại lợn nái
• 3.3. Sinh trưởng và tiêu tốn thức ăn của lợn con từ sơ sinh đến 56 ngày tuổi
• 3.4. Khả năng sản xuất của lợn thương phẩm
• 3.5. Sinh trưởng tích lũy của lợn thịt thí nghiệm
• 3.6. Sinh trưởng tuyệt đối của lợn thịt thí nghiệm
• 3.7. Tiêu thụ và hiệu quả sử dụng thức ăn của lợn
• 3.8. Kết quả mổ khảo sát năng suất thịt của lợn thịt thí nghiệm
• 3.9. Thành phần hóa học của lợn thịt thí nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá khả năng sản xuất

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá khả năng sản xuất của ba tổ hợp lợn lai: lợn lai Landrace, lợn lai Yorkshire, và lợn lai F1LY khi phối với đực Pidu tại trại Đồng Tâm Xanh. Mục tiêu chính là xác định hiệu quả sản xuất thịt và chất lượng thịt của các tổ hợp lai này. Kết quả cho thấy, lợn lai F1LY có khả năng sinh sản và sinh trưởng vượt trội so với Landrace và Yorkshire. Điều này khẳng định vai trò của lai tạo lợn trong việc nâng cao năng suất lợn và hiệu quả sản xuất.

1.1. Khả năng sinh sản

Khả năng sinh sản của lợn lai F1LY được đánh giá cao với số con cai sữa/ổ và khối lượng cai sữa/ổ lớn hơn so với Landrace và Yorkshire. Điều này cho thấy lợn lai F1LY có tiềm năng lớn trong việc cải thiện năng suất lợn tại trại Đồng Tâm Xanh.

1.2. Sinh trưởng và tiêu tốn thức ăn

Lợn con từ lợn lai F1LY có tốc độ sinh trưởng nhanh và tiêu tốn thức ăn thấp hơn so với các tổ hợp lai khác. Điều này phản ánh hiệu quả của kỹ thuật chăn nuôi và quản lý trại lợn trong việc tối ưu hóa năng suất lợn.

II. Hiệu quả sản xuất thịt

Nghiên cứu cũng đánh giá hiệu quả sản xuất thịt của các tổ hợp lai. Kết quả mổ khảo sát cho thấy, lợn lai F1LY có tỷ lệ thịt xẻ và tỷ lệ nạc cao hơn so với Landrace và Yorkshire. Điều này khẳng định giá trị thực tiễn của việc sử dụng lợn lai F1LY trong sản xuất lợn tại trại Đồng Tâm Xanh.

2.1. Tỷ lệ thịt xẻ và nạc

Lợn lai F1LY đạt tỷ lệ thịt xẻ và nạc cao nhất, phù hợp với nhu cầu thị trường về chất lượng thịt. Điều này cho thấy tiềm năng của lai tạo lợn trong việc cải thiện chất lượng thịt.

2.2. Thành phần hóa học của thịt

Thành phần hóa học của thịt từ lợn lai F1LY cũng được đánh giá cao, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng thịt. Điều này khẳng định hiệu quả của kỹ thuật chăn nuôi và quản lý trại lợn tại trại Đồng Tâm Xanh.

III. Ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc lựa chọn tổ hợp lai phù hợp trong chăn nuôi lợn. Lợn lai F1LY được khuyến nghị sử dụng rộng rãi tại trại Đồng Tâm Xanh và các trang trại khác nhờ khả năng sinh sản, sinh trưởng và chất lượng thịt vượt trội. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và năng suất lợn trong ngành chăn nuôi lợn.

3.1. Khuyến nghị cho trại Đồng Tâm Xanh

Lợn lai F1LY nên được ưu tiên sử dụng tại trại Đồng Tâm Xanh nhờ khả năng sinh sản và chất lượng thịt vượt trội. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa năng suất lợn và hiệu quả sản xuất.

3.2. Ứng dụng rộng rãi

Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng rộng rãi trong ngành chăn nuôi lợn, đặc biệt là các trang trại quy mô vừa và lớn. Lai tạo lợn với đực Pidu là giải pháp hiệu quả để nâng cao năng suất lợn và chất lượng thịt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn là ngành kinh tế quan trọng tại Việt Nam, đóng góp lớn vào cung cấp thực phẩm và tạo việc làm cho người dân. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2016, tổng đàn lợn cả nước đạt khoảng 29,1 triệu con, tăng 3,9% so với năm trước, trong đó vùng Đồng bằng Sông Hồng chiếm 25,4% tổng đàn. Thành phố Hà Nội có khoảng 1,59 triệu con lợn, với 177 ngàn con lợn nái, chiếm 4,17% tổng đàn lợn nái cả nước. Nhu cầu thịt lợn ngày càng tăng cao, thúc đẩy phát triển chăn nuôi theo hướng chuyên môn hóa và nâng cao chất lượng giống.

Luận văn tập trung đánh giá khả năng sản xuất của ba tổ hợp lai giữa lợn nái Landrace, Yorkshire và F1 (Landrace x Yorkshire) phối với đực giống PiDu tại trại Đồng Tâm Xanh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định tổ hợp lai phù hợp nhất về năng suất sinh sản, sinh trưởng và chất lượng thịt, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn nông hộ tại địa phương. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 8/2016 đến tháng 8/2017, với phạm vi tại trại chăn nuôi lợn giống Đồng Tâm Xanh.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp dữ liệu về khả năng sản xuất của các tổ hợp lai, làm cơ sở chọn giống phù hợp. Về thực tiễn, kết quả giúp định hướng phát triển chăn nuôi lợn tại huyện Mỹ Đức, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về di truyền số lượng và ưu thế lai trong chăn nuôi lợn. Tính trạng số lượng như số con đẻ ra, khối lượng sơ sinh, tốc độ sinh trưởng chịu ảnh hưởng bởi giá trị kiểu gen (G) và sai lệch môi trường (E), được biểu diễn qua công thức:

$$ P = G + E = A + D + I + E_g + E_s $$

trong đó, $A$ là giá trị cộng gộp, $D$ là sai lệch trội, $I$ là sai lệch tương tác gen, $E_g$ và $E_s$ là sai lệch môi trường chung và riêng. Ưu thế lai (heterosis) được định nghĩa là sự vượt trội của con lai so với trung bình bố mẹ, ảnh hưởng đến sức sống, khả năng sinh sản và sinh trưởng.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Ưu thế lai: Tăng số con cai sữa/lứa, tốc độ sinh trưởng, sức đề kháng.
• Khả năng sinh sản: Số con đẻ ra, tỷ lệ sống đến cai sữa.
• Khả năng sinh trưởng: Tăng trọng hàng ngày, tiêu tốn thức ăn.
• Chất lượng thịt: Tỷ lệ nạc, độ dày mỡ lưng, pH thịt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm tại trại Đồng Tâm Xanh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, trong thời gian 12 tháng (8/2016 - 8/2017). Đối tượng nghiên cứu gồm 90 con lợn nái (30 con mỗi loại: Landrace, Yorkshire, F1 (Landrace x Yorkshire)) phối với đực PiDu, và 90 con lợn thương phẩm từ ba tổ hợp lai tương ứng.

Phương pháp bố trí thí nghiệm:

• Lợn nái: Mỗi loại 10 con, lặp lại 3 lần, theo dõi các chỉ tiêu sinh sản qua 3 lứa đẻ.
• Lợn thương phẩm: Nuôi theo 3 lô, mỗi lô 30 con, theo dõi sinh trưởng từ 56 đến 150 ngày tuổi.

Dữ liệu thu thập gồm số con đẻ ra, số con sống, khối lượng sơ sinh, cai sữa, tăng trọng, tiêu tốn thức ăn, các chỉ tiêu mổ khảo sát thịt. Phân tích số liệu bằng phần mềm Iristat 5.0, sử dụng phân tích phương sai để so sánh các tổ hợp lai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng sinh sản của lợn nái phối với đực PiDu:

   • Số con đẻ ra/ổ: Landrace 12,50 con; Yorkshire 11,87 con; F1 (LY) 12,20 con (P>0,05).
   • Tỷ lệ sống đến cai sữa: Yorkshire cao nhất 99,74%, F1 (LY) 99,25%, Landrace 97,68% (P<0,05).
   • Khối lượng cai sữa/ổ: F1 (LY) đạt 79,30 kg, cao hơn Landrace và Yorkshire nhưng không khác biệt ý nghĩa.

2. Sinh trưởng và tiêu tốn thức ăn của lợn con:

   • Tăng trọng trung bình từ sơ sinh đến 56 ngày tuổi đạt khoảng 700-750 g/ngày.
   • Tiêu tốn thức ăn/kg tăng trọng dao động từ 2,7 đến 3,0 kg, tổ hợp PiDu x F1 (LY) có hiệu quả sử dụng thức ăn tốt nhất.

3. Khả năng sản xuất thịt của lợn thương phẩm:

   • Tỷ lệ thịt xẻ đạt trên 71%, tỷ lệ nạc từ 55% đến 57%.
   • Độ dày mỡ lưng trung bình khoảng 1,0 cm, tổ hợp PiDu x F1 (LY) có tỷ lệ nạc cao hơn so với PiDu x Landrace và PiDu x Yorkshire.
   • Giá trị pH thịt sau 45 phút và 24 giờ đều nằm trong ngưỡng thịt chất lượng tốt (pH45 > 5,8; pH24 ~5,7-5,8).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tổ hợp lai PiDu x F1 (Landrace x Yorkshire) thể hiện ưu thế lai rõ rệt về khả năng sinh sản và sinh trưởng, phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại huyện Mỹ Đức. Tỷ lệ sống đến cai sữa cao chứng tỏ sức sống của lợn con và khả năng nuôi con khéo của lợn mẹ được cải thiện. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, số con đẻ ra và tỷ lệ sống của các tổ hợp lai trong nghiên cứu này đều cao hơn hoặc tương đương, phản ánh hiệu quả của việc chọn lọc giống và quản lý kỹ thuật.

Hiệu quả sử dụng thức ăn và tốc độ sinh trưởng của lợn thương phẩm cũng đạt mức cao, góp phần giảm chi phí sản xuất. Tỷ lệ nạc và chất lượng thịt đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, phù hợp với yêu cầu thị trường hiện nay. Biểu đồ sinh trưởng và tiêu tốn thức ăn có thể minh họa rõ sự khác biệt giữa các tổ hợp lai, giúp người chăn nuôi lựa chọn giống phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Khuyến khích sử dụng tổ hợp lai PiDu x F1 (Landrace x Yorkshire) trong chăn nuôi lợn thịt tại huyện Mỹ Đức nhằm nâng cao năng suất sinh sản và chất lượng thịt, áp dụng trong vòng 1-2 năm tới.
2. Tăng cường công tác chọn lọc và cải thiện điều kiện chăm sóc, dinh dưỡng cho lợn nái và lợn con, đặc biệt chú trọng khẩu phần protein và năng lượng phù hợp từng giai đoạn sinh trưởng để tối ưu hóa hiệu quả sản xuất.
3. Đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật quản lý chuồng trại hiện đại, đảm bảo môi trường nuôi thoáng mát, sạch sẽ, giảm stress cho lợn, góp phần nâng cao sức khỏe và khả năng sinh sản.
4. Tổ chức tập huấn kỹ thuật cho người chăn nuôi về phối giống, chăm sóc lợn nái và lợn con, kỹ thuật cai sữa sớm nhằm rút ngắn chu kỳ sinh sản và tăng số lứa/nái/năm.
5. Xây dựng hệ thống theo dõi và đánh giá liên tục các chỉ tiêu sinh sản, sinh trưởng và chất lượng thịt để điều chỉnh kịp thời các biện pháp kỹ thuật, đảm bảo hiệu quả kinh tế bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi lợn nông hộ và trang trại nhỏ: Áp dụng kết quả nghiên cứu để lựa chọn tổ hợp lai phù hợp, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
2. Các nhà quản lý và chuyên viên kỹ thuật ngành chăn nuôi: Sử dụng dữ liệu làm cơ sở xây dựng chính sách phát triển giống và hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi.
3. Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành chăn nuôi: Tham khảo phương pháp nghiên cứu và kết quả để phát triển các đề tài tiếp theo về giống và kỹ thuật chăn nuôi lợn.
4. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và cung cấp con giống: Điều chỉnh sản phẩm phù hợp với đặc điểm sinh trưởng và nhu cầu dinh dưỡng của các tổ hợp lai được nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tổ hợp lai nào có khả năng sinh sản tốt nhất?
   Tổ hợp PiDu x Landrace có số con đẻ ra cao nhất (12,5 con/ổ), tuy nhiên tổ hợp PiDu x F1 (LY) có tỷ lệ sống đến cai sữa và khối lượng cai sữa cao hơn, thể hiện ưu thế lai toàn diện.

2. Khả năng sinh trưởng của lợn thương phẩm như thế nào?
   Lợn thương phẩm từ tổ hợp PiDu x F1 (LY) đạt tốc độ tăng trọng khoảng 700-750 g/ngày, tiêu tốn thức ăn thấp nhất trong ba tổ hợp, giúp giảm chi phí sản xuất.

3. Chất lượng thịt của các tổ hợp lai có khác biệt không?
   Tổ hợp PiDu x F1 (LY) có tỷ lệ nạc cao hơn (khoảng 57%) và độ dày mỡ lưng thấp hơn, đồng thời các chỉ số pH và tỷ lệ mất nước đều đạt tiêu chuẩn thịt chất lượng tốt.

4. Phương pháp phối giống nào được áp dụng trong nghiên cứu?
   Phối giống trực tiếp giữa lợn nái Landrace, Yorkshire, F1 (LY) với đực PiDu, theo dõi qua 3 lứa đẻ để đánh giá khả năng sinh sản và sinh trưởng.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế chăn nuôi?
   Người chăn nuôi nên lựa chọn tổ hợp lai PiDu x F1 (LY) kết hợp với cải thiện dinh dưỡng, chuồng trại và kỹ thuật chăm sóc để tối ưu hóa năng suất và chất lượng thịt.

Kết luận

• Đã đánh giá thành công khả năng sản xuất của ba tổ hợp lai lợn nái phối với đực PiDu tại trại Đồng Tâm Xanh, huyện Mỹ Đức.
• Tổ hợp PiDu x F1 (Landrace x Yorkshire) thể hiện ưu thế lai vượt trội về sinh sản, sinh trưởng và chất lượng thịt.
• Tỷ lệ sống đến cai sữa đạt trên 99%, tốc độ tăng trọng trung bình 700-750 g/ngày, tỷ lệ nạc thịt trên 55%.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc lựa chọn giống và phát triển chăn nuôi lợn tại địa phương.
• Đề xuất áp dụng tổ hợp lai PiDu x F1 (LY) kết hợp với cải tiến kỹ thuật chăn nuôi trong vòng 1-2 năm tới để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Quý độc giả và người chăn nuôi được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm chăn nuôi lợn, góp phần phát triển ngành chăn nuôi bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tình hình chăn nuôi lợn của nước ta và thành phố Hà Nội 1. Tình hình chăn nuôi lợn của cả nước 1. Tổng số đầu lợn - Theo số liệu thống kê tại thời điểm 1/4/2016, cả nước có khoảng 28,3 triệu con, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm 2015, đến thời điểm 1/10/2016 cả nước có khoảng 29,1 triệu con (tăng 0,8 triêu con).

Các vùng có số đầu lợn nhiều là vùng Đồng bằng Sông Hồng có khoảng 7,4 triệu con, chiếm 25,4% tổng đàn lợn trong cả nước; Miền núi và trung du có khoảng 7,2 triệu con, chiếm 24,7%; Bắc trung bộ và duyên hải miền trung có khoảng 5,4 triệu con, chiếm 18,5%; Đông Nam Bộ 3,4 triệu con, chiếm 11,6%; Đồng Bằng sông Cửu Long 3,8 triệu con, chiếm 13,1%; Tây Nguyên 1,9 triệu con chiếm 6,5%. Số đầu lợn nái - Tại thời điểm 01/10/2016 tổng đàn lợn nái có khoảng 4,24 triệu con (chiếm 14,6% tổng đàn), tăng 4,4% so với cùng kỳ năm 2015. - Tình hình chăn nuôi lợn nái ở một số tỉnh được phân bố như sau: Đồng Nai có khoảng 219 ngàn con, chiếm 5,16%; Bắc Giang có khoảng 202 ngàn con, chiếm 4,76%; Thái Bình có khoảng 195 ngàn con, chiếm 4,59%; Nghệ An trên 185 ngàn con, chiếm 4,36%;. Hà Nội có khoảng 177 ngàn con, chiếm 4,174% tổng số lợn nái trong cả nước; Bình Định khoảng 156 ngàn con, chiếm 3,68%; Nam Định 138 ngàn con, chiếm 3,25%; Phú Thọ 107 ngàn con, chiếm 2,52%; Thái Nguyên 104 ngàn con, chiếm 2,38 %; Đắk Lắk có khoảng 102 ngàn con, chiếm 2,41%.

Sản lượng thịt lợn sống xuất chuồng Theo ước tính của Cục Chăn nuôi, mỗi tháng cả nước sản xuất và tiêu thụ khoảng 300 - 310 ngàn tấn thịt lợn sống. Tổng sản lượng thịt lợn sống xuất chuồng năm 2016 khoảng 3,7 triệu tấn tăng 5,1 5 so với cùng kỳ năm 2015. Trong đó, các vùng sản xuất thịt lợn có tỷ trọng lớn nhất lần lượt là: Đồng Bằng Sông Hồng khoảng 31,1%; Bắc Trung Bộ và duyên hải miền trung chiếm 18,27%; Đồng bằng sông Cửu Long khoảng 15,8%; Miền Núi và trung du khoảng 15,5%; Đông Nam Bộ khoảng 13,7%. Tình hình chăn nuôi lợn ở Thành phố Hà Nội Hà Nội, là một trong những tỉnh, thành phố có nghề chăn nuôi phát triển tương đối lớn, trong đó chăn nuôi lợn chiếm tỉ trọng cao.

Theo thống kê tháng 10/2016, Hà Nội có khoảng 1,59 triệu con, trong đó lợn nái có khoảng 177 ngàn con, lợn thịt có khoảng 1,41 triệu con. Hiện nay, chăn nuôi lợn ở thành phố Hà Nội tồn tại duới ba hình thức: chăn nuôi quy mô vừa tập trung kiểu trang trại nông hộ. Chăn nuôi quy mô nhỏ lẻ, phân tán Đây là phương thức chăn nuôi đang tồn tại ở hầu khắp các huyện ngoại thành trong toàn thành phố; chăn nuôi lợn nhỏ lẻ chiếm dưới 10% về đầu con, sản lượng chỉ chiếm không quá 10% tổng sản lượng ngành chăn nuôi sản xuất. Quy mô chăn nuôi dao động từ 1 - 50 con; chuồng nuôi được xây dựng gần nhà với diện tích hẹp.

Thức ăn tận dụng các sản phẩm nông nghiệp sản xuất và khai thác tại chỗ (bã đậu, bã rượu, nước gạo …); con giống chủ yếu là lợn lai có tỷ lệ máu nội cao (F1 = Nội x Ngoại), năng suất chăn nuôi thấp. Chăn nuôi quy mô vừa kiểu trại nông hộ phân tán Phương thức chăn nuôi này phát triển mạnh trong những năm gần đây, quy mô chăn nuôi phổ biến là từ 10 - 30 lợn nái hoặc 10 - 50 lợn thịt có mặt thường xuyên. Chuồng trại đã được xây dựng kiên cố hơn, diện tích chuồng rộng hơn, được xây dựng gần nhà ở trong khu dân cư hoặc xây dựng riêng biệt (đối với các khu đa canh chuyển đổi). Ngoài các phụ phẩm nông nghiệp thì có khoảng 40% thức ăn công nghiệp được sử dụng cho lợn.

Chất lượng con giống khá hơn chủ yếu là con lai có từ 50 - 75% máu ngoại trở lên. Công tác thú y và chuồng trại chăn nuôi đã được coi trọng hơn chăn nuôi truyền thống, năng suất chăn nuôi đã có tiến bộ. Chăn nuôi tập trung kiểu trang trại Phương thức chăn nuôi này chiếm trên 80% về đầu con lợn và sản lượng thịt lợn. Quy mô từ 50 - 600 lợn nái hoặc 100 - 1500 lợn thịt có mặt thường xuyên.

Hoàn toàn sử dụng thức ăn công nghiệp, con giống chủ yếu là lợn ngoại 2 máu hoặc 3 máu. Các công nghệ chuồng trại như: chuồng lồng, chuồng sàn, chuồng có hệ thống làm mát và hệ thống sưởi ấm, hệ thống máng ăn, máng uống tự động,… đã được áp dụng, năng suất chăn nuôi cao, sản lượng đồng đều, chất lượng tốt. Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu Mỗi giống vật nuôi có có bản chất sinh học được thể hiện qua kiểu hình đặc trưng riêng của nó. Kiểu hình là biểu hiện cụ thể của kiểu gen dưới tác dụng của các nhân tố môi trường khác nhau.

Để công tác chọn giống vật nuôi đạt kết quả tốt, thì những kiến thức cơ bản về di truyền học cần phải nắm vững đặc biệt là bản chất của di truyền và ưu thế lai của từng tính trạng. Tính trạng số lượng Tính trạng là đặc trưng của một cá thể mà ta có thể xác định, được thể hiện qua các đặc trưng về hình thái, cấu tạo, sinh lý riêng của một cơ thể nào đó mà có thể làm dấu hiệu để phân biệt với cơ thể khác. Hai loại tính trạng được quan tâm trong phân tích di truyền ứng dụng trong chọn giống là tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng. Tính trạng số lượng (cân đong đo đếm được) trên cơ thể sinh vật được biểu hiện do tác động của các gen và tác động của môi trường, mà sự khác biệt giữa những cá thể được xem xét nhiều hơn trong nghiên cứu di truyền chọn giống.

Nền tảng của di truyền số lượng, tuỳ thuộc vào gen điều khiển và tuân theo các quy luật chung của sự di truyền các tính trạng và có cùng những đặc tính chung giống như các gen trong di truyền tính trạng chất lượng. Các nhân tố ảnh hưởng tới tính trạng số lượng Các tính trạng về khả năng sinh trưởng của vật nuôi nói chung và của lợn nói riêng đều là những tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng của yếu tố di truyền và yếu tố ngoại cảnh, giá trị kiểu hình (P - Phenotyphic value) của bất kỳ tính trạng số lượng nào cũng có thể phân chia thành giá trị kiểu gen (G - Genotypic value) và sai lệch môi trường (E - Enviromental deviation). Giá trị kiểu hình (P) của một tính trạng được biểu thị như sau: P = G + E Trong đó: P là giá trị kiểu hình (Phenotyp value) G là giá trị kiểu gen (Genotyp value) E là sai lệch môi trường (Enviromental deviatino) 1. Giá trị kiểu gen (G) Giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều cặp gen quy định.

Tuỳ theo tác động khác nhau của gen các giá trị kiểu gen bao gồm các thành phần khác nhau: giá trị cộng gộp (A - Additive value) hoặc giá trị giống (Breeding c 6 value), sai lệch trội (D - Dominance deviation) và sai lệch tương tác gen hoặc sai lệch lấn át gen (I - Interaction deviaton hoặc Epistatic deviation). G=A+D+I Giá trị cộng gộp (A): để đo lường giá trị truyền đạt từ bố mẹ sang đời con phải có một giá trị đo lường có quan hệ với gen chứ không phải có liên quan với kiểu gen. Mỗi một gen trong tập hợp các gen quy định một tính trạng số lượng nào đó đều có một hiệu ứng nhất định đối với tính trạng số lượng đó. Tổng các hiệu ứng mà các gen nó mang được gọi là giá trị cộng gộp hay còn gọi là giá trị giống của cá thể.

Giá trị giống là thành phần quan trọng của kiểu gen vì nó cố định và có thể truyền được cho thế hệ sau. Do đó, nó là nguyên nhân chính gây ra sự giống nhau giữa các con vật thân thuộc, nghĩa là nó là nhân tố chủ yếu sinh ra đặc tính di truyền của quần thể và sự đáp ứng của quần thể với sự chọn lọc. Tác động của các gen được gọi là cộng gộp khi giá trị kiểu hình của kiểu gen đồng hợp, bố mẹ luôn truyền một nửa giá trị cộng gộp của mỗi tính trạng của chúng cho đời sau. Tiềm năng di truyền do tác động cộng gộp của gen bố và mẹ tạo nên gọi là giá trị di truyền của con vật hay giá trị giống.

Sai lệch trội (D): là sai lệch được sản sinh ra do sự tác động qua lại giữa các cặp alen ở cùng một locus, đặc biệt là các cặp alen dị hợp tử. Sai lệch trội cũng là một phần thuộc tính của quần thể, quan hệ trội của bố mẹ không truyền được sang con cái. Sai lệch át gen (I): là sai lệch được sản sinh ra do sự tác động qua lại giữa các gen thuộc các locus khác nhau. Sai lệch át gen không có khả năng di truyền cho thế hệ sau.

Giá trị kiểu hình của tính trạng số lượng Khi lai tạo giữa các cá thể thuộc hai quần thể với nhau thì giá trị kiểu hình của một tính trạng số lượng ở các tổ hợp lai bao gồm hai thành phần chính: - Giá trị trung bình của trung bình giá trị kiểu hình của quần thể thứ nhất X P1 và trung bình giá trị kiểu hình của quần thể thứ hai X P2 ( X P1P2). X P1 + X P2 X P1P2 = 2 Do đó: X F1 = X P1P2 + H c 7 Tùy theo nguồn gốc đóng góp của các thành phần trên, người ta chia chúng thành: - Di truyền cộng gộp: bao gồm di truyền cộng gộp trực tiếp (Ad), di truyền cộng gộp của bố (Ab) và di truyền cộng gộp của mẹ (Am). - Ưu thế lai: bao gồm ưu thế lai trực tiếp (Dd), ưu thế lai của bố lai (Db) và ưu thế lai của mẹ lai (Dm). Sai lệch môi trường (E) Sai lệch môi trường được thể hiện thông qua sai lệch môi trường chung (Eg) và sai lệch môi trường riêng (Es).

Sai lệch môi trường chung (Eg): là sai lệch do loại môi trường tác động lên toàn bộ con vật trong suốt đời của nó. Sai lệch môi trường riêng (Es): là sai lệch do loại môi trường chỉ tác động lên một số con vật trong một giai đoạn nào đó trong đời con vật.