BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CHƯƠNG TRÌNH ETEP TRƯỜNG ĐHSP HÀ NỘI TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG CỐT CÁN MÔ ĐUN 3 KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC TRONG DẠY HỌC MÔN VẬT LÍ HÀ NỘI, NĂM 2020 0 Tieu luan Nội dung 1: Các xu hướng hiện đại về KTĐG theo hướng PT PC, NLHS Câu 1: + Phân biệt các khái niệm cơ bản về kiểm tra, đánh giá + Phân tích mục đích, mục tiêu đánh giá trong giáo dục + Phân biệt các loại hình đánh giá trong giáo dụ Câu 2: + Phân tích các quan điểm hiện đại về kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển PC, NLHS + So sánh đánh giá kiến thức, kĩ năng, thái độ với đánh giá theo hướng phát triển PC, NLHS Câu 3: + Phân tích được các nguyên tắc kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển PC, NLHS + Phân tích được quy trình kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển PC, NLHS + Phân tích được định hướng đánh giá theo hướng phát triển PC, NLHS Nội dung 2: Sử dụng hình thức, PP ĐG KQHT trong DGGD HS THPT Câu 4: Muc 2.2 Nội dung 3: Xây dựng cong cụ KT,ĐG KQHT và sự tiến bộ của HS THPT Câu 6: Mục 3.2 Lớp chia thành 12 Nhóm, mỗi Nhóm 1 câu hỏi. Chú ý: + Các em nên tham khảo thêm các tài liệu về KTĐG đã gởi trong các lần trước để bổ sung vào bài soạn cho đầy đủ hơn. + Bài tập số 8 tương tư như BT số 1 mà các Em đã làm. Thầy gởi lại BT số 1 để các Em tham khảo bổ sung cho đầy đủ hơn Quy ước phần thêm vào so với Tài liệu tập huấn năm 2020 thì dùng chữ màu đỏ và ghi nguồn TLTK 1 Tieu luan NỘI DUNG 1: CÁC XU HƯỚNG HIỆN ĐẠI VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP, GIÁO DỤC NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH THPT 1.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC 1. Các khái niệm cơ bản a) Đo lường Đo lường là việc so sánh một vật hay hiện tượng với một thước đo hay chuẩn mực, có khả năng trình bày kết quả dưới dạng thông tin định lượng. Nói cách khác, đo lường liên quan đến việc sử dụng các con số vào quá trình lượng hoá các sự kiện, hiện tượng hay thuộc tính. Trong lĩnh vực giáo dục, thước đo trên đây của đo lường thường là tiêu chuẩn hoặc tiêu chí.
Tham chiếu theo tiêu chuẩn là đối chiếu kết quả đạt được của người này đối với những người khác. Ứng với loại tham chiếu này là các đề thi chuẩn hoá. Tham chiếu theo tiêu chí là đối chiếu kết quả đạt được của HS với mục tiêu, YCCĐ của bài học, hoạt động giáo dục. Ứng với loại tham chiếu này là các câu hỏi, nhiệm vụ học tập, đề thi theo tiêu chí.
b) Đánh giá Đánh giá trong giáo dục là một quá trình thu thập, tổng hợp, và diễn giải thông tin về đối tượng cần đánh giá (ví dụ như kiến thức, kĩ năng, NL của HS; kế hoạch dạy học; chính sách giáo dục), qua đó hiểu biết và đưa ra được các quyết định cần thiết về đối tượng. - Đánh giá trong lớp học là quá trình thu thập, tổng hợp, diễn giải thông tin liên quan đến hoạt động học tập và trải nghiệm của HS nhằm xác định những gì HS biết, hiểu và làm được. Từ đó đưa ra quyết định phù hợp tiếp theo trong quá trình giáo dục HS. 2 Tieu luan - Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập thông tin về kết quả học tập của HS và được diễn giải bằng điểm số/chữ hoặc nhận xét của GV, từ đó biết được mức độ đạt được của HS trong biểu điểm đang được sử dụng hoặc trong tiêu chí đánh giá trong nhận xét của GV.
Kiểm tra Kiểm tra là một cách tổ chức đánh giá (hoặc định giá), do đó nó có ý nghĩa và mục tiêu như đánh giá (hoặc định giá). Việc kiểm tra chú ý nhiều đến việc xây dựng công cụ đánh giá, ví dụ như câu hỏi, bài tập, đề kiểm tra. Các công cụ này được xây dựng trên một căn cứ xác định, chẳng hạn như đường phát triển NL hoặc các rubric trình bày các tiêu chí đánh giá. Như vậy, trong giáo dục: - Kiểm tra, đánh giá là một khâu không thể tách rời của quá trình dạy học; - Kiểm tra, đánh giá là công cụ hành nghề quan trọng của GV; - Kiểm tra, định giá là một bộ phận quan trọng của quản lý giáo dục, quản lý chất lượng dạy và học.
Mục đích của kiểm tra, đánh giá trong giáo dục Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục có mục đích chung là cung cấp thông tin để ra các quyết định về dạy học và giáo dục. Có ba cấp độ đối tượng sử dụng các thông tin này: Cấp độ trực tiếp dạy và học; Cấp độ hỗ trợ hoạt động dạy và học; Cấp độ ra chính sách. Các loại hình đánh giá trong giáo dục Có nhiều cách phân loại các kiểu/loại hình đánh giá trong giáo dục dựa vào các đặc điểm như: quy mô, vị trí của người đánh giá; đặc tính của câu hỏi; tính chất thường xuyên hay thời điểm hoặc tính chất quy chiếu của mục tiêu đánh giá… Đánh giá trong giáo dục thường có một số loại hình chính như sau:1 1 Nguyễn Công Khanh (chủ biên), Đào Thị Oanh (2019), Giáo trình Kiểm tra đánh giá trong giáo dục, NXB ĐHSP Hà Nội 3 Tieu luan Đánh giá tổng kết và đánh giá quá trình; Đánh giá sơ khởi và đánh giá chẩn đoán; Đánh giá dựa theo chuẩn và đánh giá dựa theo tiêu chí; Đánh giá chính thức và đánh giá không chính thức; Đánh giá khách quan và đánh giá chủ quan; Đánh giá trên lớp học, đánh giá dựa vào nhà trường, và đánh giá trên diện rộng; Đánh giá cá nhân và đánh giá nhóm; Tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng; Đánh giá xác thực; Đánh giá sáng tạo. QUAN ĐIỂM HIỆN ĐẠI VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP, GIÁO DỤC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH Quan điểm hiện đại về kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển PC, NLHS chú trọng đến đánh giá quá trình để phát hiện kịp thời sự tiến bộ của HS và vì sự tiến bộ của HS, từ đó điều chỉnh và tự điều chỉnh kịp thời hoạt động dạy và hoạt động học trong quá trình dạy học.
Quan điểm này thể hiện rõ coi mỗi hoạt động đánh giá như là học tập (Assessment as learning) và đánh giá là vì học tập của HS (Assessment for learning). Ngoài ra, đánh giá kết quả học tập (Assessment of learning) cũng sẽ được thực hiện tại một thời điểm cuối quá trình giáo dục để xác nhận những gì HS đạt được so với chuẩn đầu ra. Đánh giá vì học tập Đánh giá vì học tập cũng diễn ra thường xuyên trong quá trình dạy học để GV phát hiện sự tiến bộ của HS, từ đó hỗ trợ, điều chỉnh quá trình dạy học. Việc đánh giá nhằm cung cấp thông tin để GV và người học cải thiện chất lượng dạy học.
Kết quả của đánh giá này không nhằm so sánh giữa các HS với nhau mà để làm nổi bật những điểm mạnh và điểm yếu của mỗi HS và cung cấp cho HS thông tin phản hồi để tiếp tục việc học của mình ở các giai đoạn học tập tiếp theo. Với đánh giá này, GV giữ vai trò chủ đạo trong đánh giá kết quả học tập, nhưng người học cũng được tham gia vào quá trình đánh giá. Người học có 4 Tieu luan thể tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau dưới sự hướng dẫn của GV, qua đó họ tự đánh giá được khả năng học tập của mình để điều chỉnh hoạt động học tập được tốt hơn. Đánh giá là học tập Đánh giá là học tập diễn ra thường xuyên trong quá trình dạy học (đánh giá quá trình), trong đó, GV tổ chức để HS tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng, coi đó như là một hoạt động học tập để HS thấy được sự tiến bộ của chính mình so với YCCĐ của bài học/môn học, từ đó HS tự điều chỉnh việc học.
Với đánh giá này, HS giữ vai trò chủ đạo trong quá trình đánh giá, HS tự giám sát hoặc theo dõi quá trình học tập của mình, tự so sánh, đánh giá kết quả học tập của mình theo những tiêu chí do GV cung cấp. Kết quả đánh giá này không được ghi vào học bạ mà chỉ có vai trò như một nguồn thông tin phản hồi để người học tự ý thức khả năng học tập của mình đang ở mức độ nào, từ đó thiết lập mục tiêu học tập cá nhân và lên kế hoạch học tập tiếp theo. Đánh giá kết qủa học tập Đánh giá kết quả học tập (đánh giá tổng kết hay đánh giá định kỳ) là đánh giá những gì HS đạt được tại thời điểm cuối một giai đoạn giáo dục và được đối chiếu với chuẩn đầu ra nhằm xác nhận kết quả đó so với YCCĐ của bài học/môn học/cấp học. GV là trung tâm trong quá trình đánh giá và người học không được tham gia vào các khâu của quá trình đánh giá.
Có thể tóm tắt những điểm khác biệt cơ bản giữa đánh giá kết quả của việc học, đánh giá kết quả vì việc học và đánh giá kết quả như là việc học qua bảng 1 Bảng 1: Bảng so sánh giữa ĐG kết quả học tập, ĐG vì học tập và ĐG là học tập Tiêu chí ĐG kết quả ĐG vì học tập ĐG là học tập so sánh học tập Xác nhận kết quả Cung cấp thông tin Sử dụng kết quả đánh học tập của cho các quyết định giá để cải thiện việc người học để dạy học tiếp theo của học của chính người Mục tiêu phân loại, đưa ra GV; cung cấp thông học. đánh giá quyết định về tin cho người học việc lên lớp hay nhằm cải thiện thành tốt nghiệp. tích học tập. Căn cứ So sánh giữa các So sánh với các chuẩn So sánh với các chuẩn 5 Tieu luan Tiêu chí ĐG kết quả ĐG vì học tập ĐG là học tập so sánh học tập người học với đánh giá đánh giá bên ngoài.
đánh giá bên ngoài. Trọng tâm Kết quả học tập. Quá trình học tập. Quá trình học tập.
ĐG Thường thực Diễn ra trong suốt quá Trước, trong và sau Thời điểm hiện cuối quá trình học tập. quá trình học tập. ĐG trình học tập. Vai trò Chủ đạo.
Chủ đạo hoặc giám Hướng dẫn. Vai trò Đối tượng của của Giám sát.