Luận văn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương

Luận văn thạc sĩ VNUA đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương, cung cấp thông tin và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Đặng Văn Chương
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts. Đỗ Văn Nhạ
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 8. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 9. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 10. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 10.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
• 10.1.1. Khái quát về đất và sử dụng đất
• 10.1.2. Khái quát về đất nông nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Thanh Hà

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà, Hải Dương là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững. Huyện Thanh Hà có diện tích đất nông nghiệp lớn, nhưng việc sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên này vẫn còn nhiều thách thức. Việc nghiên cứu và đánh giá hiệu quả sử dụng đất không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo an ninh lương thực cho người dân.

1.1. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Thanh Hà

Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Diện tích đất nông nghiệp giảm do đô thị hóa, trong khi nhu cầu lương thực tăng cao. Việc đánh giá tình hình sử dụng đất giúp xác định các loại hình sử dụng đất hiệu quả nhất.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo vệ môi trường. Việc này còn giúp các nhà quản lý đưa ra các chính sách phù hợp nhằm phát triển nông nghiệp bền vững.

II. Các Vấn Đề Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, sự suy giảm chất lượng đất và áp lực từ đô thị hóa đang ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất. Những thách thức này cần được giải quyết để đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Và Ảnh Hưởng Đến Đất Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp. Thời tiết cực đoan làm giảm năng suất cây trồng, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất. Cần có các biện pháp ứng phó kịp thời để giảm thiểu tác động này.

2.2. Suy Giảm Chất Lượng Đất Nông Nghiệp

Chất lượng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà đang bị suy giảm do việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Việc đánh giá chất lượng đất là cần thiết để đưa ra các giải pháp cải thiện hiệu quả sử dụng đất.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các chỉ tiêu đánh giá như hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường sẽ giúp xác định mức độ hiệu quả của các loại hình sử dụng đất.

3.1. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế

Các chỉ tiêu kinh tế như giá trị sản xuất, chi phí sản xuất và lợi nhuận sẽ được sử dụng để đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp. Việc này giúp xác định loại hình nào mang lại lợi nhuận cao nhất.

3.2. Đánh Giá Hiệu Quả Xã Hội Và Môi Trường

Ngoài hiệu quả kinh tế, cần đánh giá hiệu quả xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất. Điều này bao gồm việc xem xét tác động đến cộng đồng và môi trường tự nhiên, từ đó đưa ra các giải pháp phát triển bền vững.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng một số loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà có hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại hình khác. Việc áp dụng công nghệ mới và giống cây trồng có năng suất cao đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

4.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Kiểu Sử Dụng Đất

Các kiểu sử dụng đất như nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả cho thấy hiệu quả kinh tế cao. Việc lựa chọn các loại cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên sẽ giúp nâng cao năng suất và lợi nhuận.

4.2. Tác Động Đến Môi Trường

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng một số kiểu sử dụng đất có tác động tiêu cực đến môi trường. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất nông nghiệp để đảm bảo phát triển bền vững.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà, cần triển khai các giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng, áp dụng công nghệ mới và tăng cường đào tạo cho nông dân.

5.1. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng Nông Nghiệp

Cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng như kênh mương, đường giao thông để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giảm chi phí sản xuất.

5.2. Đào Tạo Nông Dân Về Kỹ Thuật Sản Xuất

Đào tạo nông dân về kỹ thuật sản xuất hiện đại và áp dụng công nghệ mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này cũng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà là một nhiệm vụ quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp bền vững. Các kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đưa ra các chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong tương lai.

6.1. Tương Lai Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Trong tương lai, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để tìm ra các giải pháp tối ưu cho việc sử dụng đất nông nghiệp.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất và bảo vệ môi trường. Việc này sẽ giúp đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế xã hội của huyện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh Hà là huyện đồng bằng trọng điểm nông nghiệp thuộc tỉnh Hải Dương với tổng diện tích tự nhiên đạt 16.050 ha, trong đó quỹ đất sản xuất nông nghiệp năm 2018 chiếm 9.639,8 ha. Nông nghiệp giữ vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế địa phương khi giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2018 ước đạt 1.871 tỷ đồng (tính theo giá so sánh năm 2010), tăng trưởng 11,2% so với năm 2017, vượt 4,9% kế hoạch đề ra và đóng góp tới 30,7% vào tổng sản phẩm trên địa bàn toàn huyện. Mặc dù diện tích gieo trồng lúa giảm 7% do quá trình chuyển dịch đất đai sang mục đích phi nông nghiệp, năng suất lúa bình quân vẫn ghi nhận mức tăng 9,2%, đạt 122 tạ/ha.

Trước sức ép gia tăng dân số, biến đổi khí hậu và xu thế công nghiệp hóa làm thu hẹp tư liệu sản xuất, vấn đề tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp gắn với an ninh lương thực trở nên cấp bách. Đề tài tập trung đánh giá toàn diện hiệu quả của các loại hình và kiểu sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà, từ đó xác định các mô hình canh tác tối ưu và đề xuất giải pháp quy hoạch, chuyển dịch cơ cấu cây trồng hợp lý. Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi toàn huyện trong giai đoạn thu thập dữ liệu từ năm 2014 đến 2018, khảo sát nông hộ năm 2018 và hoàn thành năm 2019. Kết quả đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp hệ số đánh giá định lượng 24 điểm giúp các nhà quản lý hoạch định chính sách khai thác bền vững tài nguyên đất đai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng khung đánh giá đất đai tiêu chuẩn của Tổ chức Nương nghiệp và Lương thực Thế giới (FAO, 1976), kết hợp cùng học thuyết kinh tế của Karl Marx về đất đai như một tư liệu sản xuất đặc biệt và quy luật tiết kiệm thời gian lao động xã hội. Đề tài cũng vận dụng lý thuyết hệ sinh thái nông nghiệp bền vững của Eckert và Breitchuh (1994), xác định nền nông nghiệp hiệu quả phải thỏa mãn đồng thời ba trụ cột: bền vững về kinh tế thông qua tối đa hóa giá trị gia tăng, bền vững về mặt xã hội thông qua giải quyết việc làm và đảm bảo công bằng sinh kế, và bền vững về môi trường sinh thái với độ che phủ an toàn sinh thái tối thiểu đạt trên 35%.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm: Loại sử dụng đất (LUT), Kiểu sử dụng đất, Giá trị sản xuất (GTSX), Thu nhập hỗn hợp (TNHH), Hiệu quả đồng vốn (HQĐV) và Giá trị ngày công (GTNC). Để định lượng hóa, nghiên cứu thiết lập thang đo 3 cấp độ (Cao, Trung bình, Thấp) với các ngưỡng cụ thể: Giá trị sản xuất mức cao đạt trên 300 triệu đồng/ha, Thu nhập hỗn hợp mức cao trên 180 triệu đồng/ha và Hiệu quả đồng vốn mức cao đạt trên 2,2 lần.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo thống kê, kiểm kê đất đai giai đoạn 2014 - 2018 của Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Thống kê, và Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Hà.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp phân vùng sinh thái kết hợp điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng với tổng quy mô 150 phiếu khảo sát nông hộ. Huyện Thanh Hà được bao bọc bởi hệ thống sông Thái Bình, sông Văn Úc và sông Rạng, tạo thành 2 tiểu vùng địa hình rõ rệt:

• Tiểu vùng 1 (19 xã phía Tây, địa hình cao, vàn và vàn thấp): Khảo sát 100 phiếu tại xã Tiền Tiến (đại diện cho canh tác cây hàng năm) và xã Thanh Thủy (đại diện cho thâm canh cây ăn quả lâu năm).
• Tiểu vùng 2 (6 xã phía Đông, địa hình trũng thấp): Khảo sát 50 phiếu tại xã Vĩnh Lập (đại diện cho vùng chuyên canh thủy sản và cây ăn quả chịu ngập).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tổ và so sánh kinh tế - sinh thái là nhằm lượng hóa chính xác 8 chỉ tiêu thành phần trên thang điểm tổng hợp 24 điểm theo cẩm nang hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, bảo đảm tính khách quan và khoa học khi đánh giá hiệu quả sử dụng đất trong giai đoạn 2018 - 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích từ dữ liệu điều tra thực tế tại 150 nông hộ cho thấy sự phân hóa rõ nét về hiệu quả sử dụng đất giữa các kiểu canh tác trên địa bàn huyện Thanh Hà:

• Hiệu quả kinh tế: Mô hình Nuôi trồng thủy sản và mô hình kết hợp Rươi - lúa đạt hiệu quả kinh tế cao nhất trên cả hai tiểu vùng sinh thái. Tại Tiểu vùng 1, các kiểu sử dụng đất cho giá trị vượt trội gồm Bí - ngô - bắp cải, cây Ổi, Chuối và Rươi - lúa với Giá trị sản xuất đạt trên 300 triệu đồng/ha/năm, Thu nhập hỗn hợp vượt ngưỡng 180 triệu đồng/ha và Hiệu quả đồng vốn đạt trên 2,2 lần. Tại Tiểu vùng 2, kiểu sử dụng đất Bưởi, Cá nước ngọt và Rươi - lúa mang lại hiệu quả vượt bậc so với phương thức độc canh lúa thuần nông nghiệp.
• Hiệu quả xã hội: Các kiểu sử dụng đất chuyên canh rau màu vụ đông và cây ăn quả lâu năm có khả năng thu hút lao động cao nhất, đạt trên 600 công lao động/ha/năm. Giá trị ngày công lao động ở các mô hình cây ăn quả đặc sản đạt trên 300.000 đồng/công, tỷ lệ nông sản hàng hóa đưa ra thị trường tiêu thụ đạt từ 75% đến 90%.
• Hiệu quả môi trường: Kiểu sử dụng đất Rươi - lúa đạt mức độ thân thiện môi trường tuyệt đối với 6/6 điểm tối đa, do yêu cầu kỹ thuật hoàn toàn không sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Ngược lại, một số kiểu luân canh rau màu ngắn ngày như Bí - Ngô - Bắp cải, Dưa - Đỗ - Bí có mức bón phân đạm và dùng thuốc bảo vệ thực vật vượt định mức khuyến cáo kỹ thuật từ 15% đến 25%, gây nguy cơ thoái hóa đất.
• Hiệu quả tổng hợp: Khi tổng hợp 8 chỉ tiêu trên thang điểm 24, nhóm kiểu sử dụng đất đạt mức hiệu quả cao (từ 20 đến 24 điểm) chiếm tỷ trọng đáng kể ở các vùng chuyển đổi đa canh sinh thái, trong khi các diện tích chuyên trồng lúa hai vụ chỉ đạt mức trung bình từ 12 đến dưới 20 điểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tạo nên sự chênh lệch hiệu quả giữa các kiểu sử dụng đất bắt nguồn từ điều kiện thổ nhưỡng phù sa màu mỡ ven sông Rạng và sông Thái Bình, kết hợp với trình độ thâm canh chuyển đổi cơ cấu cây trồng của người dân. Sự thành công của mô hình sinh thái Rươi - lúa phản ánh đúng quy luật thích ứng tự nhiên, khi nông dân tận dụng vùng bãi triều trũng để phát triển sinh kế hữu cơ giá trị cao.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại khu vực Đồng bằng sông Hồng, mô hình thâm canh cây ăn quả và thủy sản đặc sản tại Thanh Hà cho thấy tốc độ tăng trưởng giá trị thu hoạch trên 1 ha cao hơn mức trung bình toàn tỉnh Hải Dương (mức trung bình đạt 125,3 triệu đồng/ha vào năm 2016). Dữ liệu này có thể được trình bày rõ nét thông qua biểu đồ cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp (chiếm 30,7% GDP toàn huyện) và bảng tổng hợp phân cấp 8 chỉ tiêu sinh thái, minh họa trực quan sự cần thiết phải mở rộng các mô hình đạt điểm tổng hợp trên 20 điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đánh giá toàn diện, đề tài đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Thanh Hà:

1. Chuyển đổi và mở rộng quy hoạch vùng sản xuất: Ủy ban nhân dân huyện Thanh Hà và Phòng Nông nghiệp chủ trì rà soát, chuyển đổi linh hoạt khoảng 15% đến 20% diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình đa canh Rươi - lúa, vùng chuyên canh cây ăn quả đặc sản (vải sớm, bưởi, ổi) và nuôi trồng thủy sản tập trung hoàn thành trước năm 2025.
2. Nâng cấp hạ tầng thủy lợi và giao thông nội đồng: Ban Quản lý dự án huyện phối hợp cùng chính quyền các xã đẩy nhanh tiến độ kiên cố hóa 100% hệ thống kênh mương tưới tiêu cấp 1, cấp 2 và bê tông hóa đường giao thông nội đồng, phấn đấu nâng tỷ lệ cơ giới hóa trong khâu làm đất và thu hoạch lên trên 85% diện tích vào giai đoạn 2020 - 2025.
3. Kiểm soát hóa chất nông nghiệp và chuyển giao kỹ thuật sinh thái: Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện tổ chức các khóa tập huấn IPM (kiểm soát dịch hại tổng hợp), khuyến khích 100% hộ nông dân vùng chuyên canh màu thay thế tối thiểu 30% phân bón vô cơ bằng phân chuồng ủ mục và phân bón hữu cơ sinh học trong vòng 2 năm tới.
4. Tích tụ đất đai và phát triển chuỗi liên kết giá trị: Các Hợp tác xã Nông nghiệp đóng vai trò cầu nối thúc đẩy dồn điền đổi thửa, nâng quy mô bình quân mỗi thửa đất lên trên 1.000 m2, đồng thời ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm nông nghiệp đạt chuẩn VietGAP với các doanh nghiệp phân phối, bảo đảm tỷ lệ tiêu thụ hàng hóa ổn định trên 75% đến năm 2026.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham chiếu thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ quản lý quy hoạch đất đai và nông nghiệp cấp tỉnh, huyện: Cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng từ 150 phiếu điều tra thực địa để xây dựng kế hoạch sử dụng đất 5 năm, 10 năm và quy hoạch lại các tiểu vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung.
2. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai: Cung cấp tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về quy trình đánh giá đất đai theo phương pháp FAO kết hợp hệ thống 8 chỉ tiêu kinh tế, xã hội, môi trường trên thang điểm 24.
3. Ban lãnh đạo các Hợp tác xã và Doanh nghiệp nông nghiệp: Hỗ trợ xác định các kiểu sử dụng đất có tiềm năng thương mại hóa cao, đặc biệt là nhóm cây ăn quả đặc sản và thủy sản sinh thái có tỷ lệ xuất bán ra thị trường vượt 75%.
4. Chủ trang trại và các hộ nông dân trực tiếp canh tác: Đóng vai trò cẩm nang hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tối ưu hóa chi phí trung gian để nâng cao hiệu quả đồng vốn đạt trên 2,2 lần và thực hành quy trình nông nghiệp an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao mô hình Rươi - lúa tại huyện Thanh Hà lại đạt hiệu quả môi trường cao nhất?

Mô hình Rươi - lúa đạt điểm số môi trường tuyệt đối (6/6 điểm) do đặc tính sinh thái của loài rươi đòi hỏi môi trường đất và nước hoàn toàn tự nhiên. Nông dân không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học hay phân vô cơ, chỉ sử dụng phân chuồng ủ mục sau kỳ thu hoạch tháng 12 và tháng 1, giúp đất duy trì độ phì tự nhiên bền vững.

Chỉ số nào phản ánh chính xác nhất hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất trong nghiên cứu?

Nghiên cứu kết hợp 3 chỉ tiêu cốt lõi: Giá trị sản xuất (GTSX > 300 triệu đồng/ha), Thu nhập hỗn hợp (TNHH > 180 triệu đồng/ha) và Hiệu quả đồng vốn (HQĐV > 2,2 lần). Việc tính toán Hiệu quả đồng vốn giúp phản ánh chính xác khả năng sinh lời thực tế trên mỗi đồng chi phí bỏ ra, thay vì chỉ xét trên tổng doanh thu danh nghĩa.

Địa hình tự nhiên ảnh hưởng như thế nào đến sự phân bố các kiểu sử dụng đất tại huyện Thanh Hà?

Được bao bọc bởi 3 con sông lớn gồm sông Thái Bình, sông Văn Úc và sông Rạng, huyện được chia thành 2 tiểu vùng. Tiểu vùng 1 có địa hình cao ráo, bằng phẳng, thích hợp cho vải thiều, ổi, chuối và cây màu vụ đông. Tiểu vùng 2 trũng thấp hơn, phù hợp cho nuôi trồng thủy sản nước ngọt, vải chín sớm và mô hình sinh thái bãi rươi.

Nguyên nhân nào khiến một số kiểu canh tác rau màu bị đánh giá thấp về mặt môi trường?

Khảo sát tại xã Tiền Tiến và Thanh Thủy cho thấy các mô hình Bí - Ngô - Bắp cải và Ngô - Cà chua lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật vượt mức khuyến cáo từ 15% đến 25%. Áp lực tăng vụ liên tục nhằm nâng cao thu nhập ngắn hạn đã khiến hệ sinh vật đất suy giảm và tăng dư lượng hóa chất.

Luận văn đưa ra giải pháp gì để gia tăng giá trị thương phẩm cho nông sản địa phương?

Tác giả đề xuất tích tụ đất đai để hình thành các thửa ruộng lớn trên 1.000 m2, áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) và xây dựng chuỗi liên kết bao tiêu với doanh nghiệp. Mục tiêu là duy trì tỷ lệ nông sản hàng hóa đạt trên 75% và nâng giá trị ngày công vượt mức 300.000 đồng/công lao động.

Kết luận

• Luận văn chuẩn hóa khung phương pháp luận đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp dựa trên 8 chỉ tiêu định lượng kinh tế, xã hội và môi trường với thang điểm 24 theo tiêu chuẩn quốc gia.
• Xác định rõ nét các kiểu sử dụng đất đạt hiệu quả vượt trội tại địa bàn gồm Nuôi trồng thủy sản, mô hình sinh thái Rươi - lúa, cây Bưởi, Ổi và luân canh rau màu cao cấp.
• Cung cấp dữ liệu thực chứng tin cậy từ 150 hộ nông dân tại hai tiểu vùng sinh thái đặc trưng của huyện Thanh Hà trong giai đoạn 2014 - 2018.
• Đề xuất lộ trình đồng bộ từ kiên cố hóa 100% kênh mương đến chuyển đổi 15% - 20% đất lúa năng suất thấp sang đa canh sinh thái trước năm 2025.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng phục vụ công tác quy hoạch sử dụng đất và tái cơ cấu ngành nông nghiệp bền vững cho huyện Thanh Hà và tỉnh Hải Dương.

Đóng góp lớn nhất của công trình là việc lượng hóa cụ thể mối quan hệ tương hỗ giữa hiệu quả kinh tế và tính bền vững môi trường đất. Trong giai đoạn 2020 - 2030, chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý chuyên ngành cần khẩn trương đưa các định hướng quy hoạch của đề tài vào thực tiễn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học nhằm xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại, an toàn và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS, Đỗ Văn Nhạ - người đã hướng dẫn, giúp đỡ rất tận tình trong thời gian tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong bộ môn Quy hoạch, các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý Đất đai - Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã giảng dạy, đóng góp ý kiến, tạo điều kiện cho tôi học tập và hoàn thành luận văn của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Thống kê, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Thanh Hà, đã giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn UBND, cán bộ địa chính và các hộ gia đình thuộc các xã trong huyện Thanh Hà đã giúp đỡ tôi trong việc cung cấp tài liệu của địa phương, và cá nhân của các hộ gia đình để tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn này.

Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày 24 tháng 8 năm 2019 Tác giả luận văn Đặng Văn Chương ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG.

vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. vii THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU.

THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội.

Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Định hướng và các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

34 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KINH TẾ - XÃ HỘI. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá điều kiện chung về điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội. HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH HÀ. Hiện trạng và biến động sử dụng đất nông nghiệp huyện Thanh Hà.

Hiện trạng các loại sử dụng đất nông nghiệp huyện Thanh Hà. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP. Đánh giá hiệu quả kinh tế. Đánh giá hiệu quả về xã hội.

Đánh giá hiệu quả về mặt môi trường. Đánh giá tổng hợp hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Thanh Hà. ĐỊNH HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN. Lựa chọn các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả.

Định hướng nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thanh Hà. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thanh Hà. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 91 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

95 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật C Cao CPSX Chi phí sản xuất CPTG Chi phí trung gian DV-TM Dịch vụ - Thương mại FAO Tổ chức Nông nghiệp và lương thực thế giới. GTGT Giá trị gia tăng GTGT/LĐ Giá trị gia tăng trên một công lao động GTNC Giá trị ngày công GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn KHKT Khoa học kỹ thuật LUT Loại sử dụng đất LX-LM Lúa xuân-Lúa mùa NTTS Nuôi trồng thủy sản T Thấp TB Trung bình TNHH Thu nhập hỗn hợp Tr.đ Triệu đồng UBND Ủy ban nhân dân WTO Tổ chức thương mại thế giới v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội.

Phân cấp đánh giá các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Giá trị sản xuất 2010-2018 (tính theo giá năm 2010). Dân số phân theo giới tính và theo thành thị, nông thôn. Diện tích và cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp 2018.

Biến động diện tích sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2014-2018. Các loại và kiểu sử dụng đất năm 2018. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất trên địa bàn huyện Thanh Hà .7 Phân cấp đánh giá hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất. Hiệu quả xã hội các kiểu sử dụng đất huyện Thanh Hà .10 So sánh mức đầu tư phân bón thực tế so với trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Thanh Hà khuyến cáo của một số cây trồng chính.

So sánh mức độ sử dụng thuốc bảo vệ theo số liệu điều tra với khuyến cáo của trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Thanh Hà trên cây trồng. Phân cấp đánh giá hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất. Tổng hợp hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Thanh Hà. Kiểu sử dụng đất được lựa chọn.

86 DANH MỤC HÌNH H4. Cơ cấu kinh tế huyện Thanh Hà. Cơ cấu ngành nông nghiệp. 45 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đặng Văn Chương Tên Luận văn: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương”.

Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả của các kiểu sử dụng đất nông nghiệp từ đó tìm ra các kiểu sử dụng đất hiệu quả nhất trên địa bàn huyện Thanh Hà. - Định hướng sử dụng đất và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp phân vùng chọn điểm nghiên cứu: Theo tự nhiên huyện Thanh Hà được bao bọc bởi 3 con sông đó là sông Thái Bình, sông Văn Úc, sông Rạng, chính các con sông này đã chia cắt huyện thành 2 tiều vùng có địa hình cao thấp khác nhau Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp: Nguồn số liệu sơ cấp được thu thập bằng cách phỏng vấn nông hộ: ở ba xã có những đặc thù về nông nghiệp đặc trưng nhất của huyện là xã Tiền Tiến, xã Thanh Thủy và xã Vĩnh Lập tổng số phiếu điều tra là 150 phiếu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp: Thu thập tư liệu, số liệu có sẵn từ các cơ quan nhà nước, các sở, các phòng ban trong huyện, các thư viện, các trung tâm nghiên cứu.

Phương pháp thống kê sử lý số liệu: Sử dụng các phần mềm máy tính (Excel). Kết quả được trình bày bằng các bảng biểu số liệu Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương: * Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế * Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội * Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường Kết quả chính và kết luận Kết quả đánh giá hiệu quả các LUT của huyện Thanh Hà, Hải Dương cho thấy: - Về hiệu quả kinh tế: Nhìn chung, trên cả 2 vùng thì LUT Nuôi trồng thủy sản, vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUT (rươi) cho hiệu quả kinh tế cao. Vùng 1 với kiểu sử đất chính là Lúa xuân - lúa mùa, vải, nhưng kiểu sử đất có hiệu quả kinh tế cao là bí- ngô-bắp cải; ổi, chuối, Rươi- lúa. Vùng 2 với kiều sử dụng đất đất chính là vải, bưởi, cá nước ngọt, nhưng kiểu sử dụng đất cho hiệu quả kinh tế cao là Bưởi, Cá nước ngọt, rươi- lúa.

Về hiệu quả xã hội: Kết quả điều tra cho thấy loại sử dụng đất có hiệu quả xã hội cao. Tiểu vùng 1 gồm các LUT (chuyên màu), LUT (cây ăn quả); LUT nuôi trồng thủy sản), LUT (rươi). Tiểu vùng 2 gồm các LUT (cây ăn quả); LUT nuôi trồng thủy sản), LUT (rươi) - Về hiệu quả môi trường: Việc bón phân theo tỷ lệ chưa hợp lý liều lượng bón phân chưa đảm bảo theo hướng dẫn của Trung tâm dịch vụ nông nghiệp và phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện. Còn một số kiểu sử dụng đất việc bón phân chưa hợp lý gây ảnh hưởng xấu tới sản phẩm cũng như tới môi trường đất như kiểu sử dụng đất như Bí-Ngô-Bắp cải; Dưa-Đỗ-Bí, rau màu, Ngô- cà chua.

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Thanh Hà trong thời gian tới cần đưa ra các giải pháp cụ thể như sau: Cần kiên cố hóa kênh mương, giao thông nội đồng để thuận tiện cho việc cơ giới hóa trong nông nghiệp. Chọn những loại sử dụng đất có giá trị kinh tế cao để mở rộng, cần quy hoạch vùng sản xuất và đưa những giống có năng suất cao vào sản xuất. Khuyến khích bón các loại phân hữu cơ và sử dụng các loại thuốc BVTV thảo mộc hoặc biện pháp sinh học để nâng cao việc bảo vệ môi trường trong sử dụng đất. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Dang Van Chuong Thesis title: Evaluate the efficiency of agricultural land use in Thanh Ha district, Hai Duong province Major: Land Management Code: 8850103 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives - To evaluate the effectiveness of agricultural land use types, thereby finding the most effective land use types in Thanh Ha district.

- To propose some solutions to improve the efficiency of agricultural land use in the district. Materials and Methods Method of zoning for study sites: Naturally, Thanh Ha district is surrounded by three rivers, namely Thai Binh, Van Uc, and Rang rivers, which divided the district into 2 sub-regions with different topography. Method of primary data survey: Primary data sources are collected by interviewing households in three communes, where having the most typical agricultural characteristics of the district: Tien Tien commune, Thanh Thuy commune and Vinh Lap commune. Make a total of 150 votes.

Method of collecting secondary data: Collect materials and data available from state agencies, departments in the district, libraries, research centers. Statistical and data processing method: Using computer software (Excel).